(1) 原文
De quodam mirante quod indefinitae varietates in altera vita dentur
2975. Quidam aderant, qui probi, sed quomodo coelum nusquam cogitarunt, putantes ut alii, quod coelum esset quasi simplex, at cum diceretur iis, an autumarent, quod non plures varietates omnium darentur in altera vita, quam in mundo, et annon societates, et plura quam usquam cogitat homo, tunc{1} reflexione iis data, mirari coeperunt, quod nihil nisi gaudium cogitaverint, at quod varietates indefinitae ex societatibus, nusquam cogitaverint. 1748, 29 Aug.
@1 ms. homo; tunc
(2) 直訳
De quodam mirante quod indefinitae varietates in altera vita dentur 驚嘆している(=驚嘆した)ある者について、来世の中に無限に多様なものが存在すること
2975. Quidam aderant, qui probi, sed quomodo coelum nusquam cogitarunt, putantes ut alii, quod coelum esset quasi simplex, ある者たちがいた、その者は正しい者、しかし、どのように天界が〔あるのか〕決して考えなかった、他の者たちのように考えて、天界がいわば単純なものであったこと、
at cum diceretur iis, an autumarent, しかし、彼らに言われたとき、推量する(~と思う)のか、
quod non plures varietates omnium darentur in altera vita, quam in mundo, et annon societates, et plura quam usquam cogitat homo, 来世の中にさらにいろいろなすべてのものが存在しないこと、世の中よりも、また社会が、またかつて人間が考えたよりも多くのものがないのか、
tunc{1} reflexione iis data, mirari coeperunt, quod nihil nisi gaudium cogitaverint, その時、熟考が彼らに与えられた、驚き(訝り)始めた、楽しさでないなら、何も考えなかったこと、
at quod varietates indefinitae ex societatibus, nusquam cogitaverint. しかし、社会からの無限の多様なものを、決して考えなかったこと。
1748, 29 Aug. 1748年8月29日。
(3) 訳文
世に無限に多様なものが存在することに驚嘆したある者について、
2975. ある者たちがいた、正しい者であったが、他の者たちのように天界がいわば単純なものであると考えて、天界がどのようなものであるか決して考えなかった。しかし、彼らに、世の中よりも、来世にさらにいろいろなすべてのものが存在する、また社会が、またかつて人間が考えたよりも多くのものあると思わないのか、と言われた時、彼らに熟考が与えられ、楽しさでないなら何も考えなかったことを、しかし、社会からの無限の多様なものを決して考えなかったことを、いぶかり始めた。1748年8月29日。