原典講読『霊界体験記』 2628~2630

(1) 原文

Quod merae necessitates sint, per quas homo ducitur

 

2628. Per multum noctis, tum mane satis diu, per horas, in idea spirituali eram, quomodo homo a Domino ducitur, et percipiebam tunc continua idea spirituali, quae non enuntiabilis est, quod sint merae necessitates, per quas homo a Domino ducitur, nempe quia homo talis est, tam quoad societates quibus se adjungit, et quoad cogitationes, quae conveniunt ei, ideo non sunt nisi merae necessitates, et quidem necessitates, per quas flectitur homo ad optimum, quod ex tali vita, deduci possit; si enim aliter ac sic duceretur, quod foret in perniciem ejus, nam unaquaevis res vitae ejus, tam cogitationis quam actionis, secum fert seriem successivam vitae ejus, unumquodvis enim est sicut semen, ex quo nascitur arbor, et inde semina nova, et sic porro, (2629.) cum itaque unaquaevis ejus idea, et minimum cogitationis, et actionis, talem seriem consequentiarum habet, sicut semen quoddam, estque sicut parens consequentium, et talia unoquovis momento vitae ejus existunt, manifestum inde esse potest, quod sint merae necessitates, per quas ducitur, hoc est, quod optima ejus sint, respective ad statum ejus et conditionem, in{1} quibus homo est.

@1 ms. conditionem in

 

2630. Sed non apparent homini ut necessitates, nam ex se cogitare, et ex se agere, sibi videtur, et quidem ex causa, quod per ea, quae amat, seu quae ejus amoris sunt, proinde quae cupit [ducatur]{1}, et sic flectitur ad bonum; quodcunque fit ex aliquo amore, seu cupiditate, hoc apparet homini liberum, proinde apparet sicut nulla necessitas, cum tamen tales necessitates sunt per quas homo ducitur, et flectitur a Domino in bonum ejus, tale, quod usquam possibile est respective ad ejus vitam, et vitae spiritualia et coelestia. 1748, 17 Julius.

@1 sic J.F.I. Tafel

 

(2) 直訳

Quod merae necessitates sint, per quas homo ducitur 強制(必然性)そのもの(にほかならない)があること、それによって人間は導かれる

2628. Per multum noctis, tum mane satis diu, per horas, in idea spirituali eram, quomodo homo a Domino ducitur, 夜の多くのものによって(間)、なおまた朝に、十分に長い間、霊的な観念の中に私はいた、どのように人間は主により導かれるか、

et percipiebam tunc continua idea spirituali, quae non enuntiabilis est, また私は知覚した、その時、連続する霊的な観念を、それは表現できないものである、

nempe quia homo talis est, tam quoad societates quibus se adjungit, et quoad cogitationes, quae conveniunt ei, ideo non sunt nisi merae necessitates, すなわち、人間はそのようなものであるからである、このように社会に関して、それらに自分自身を結び付ける、また思考に関して、それらは彼に適合する、それゆえ、強制(必然性)そのものでないならない、

et quidem necessitates, per quas flectitur homo ad optimum, quod ex tali vita, deduci possit; 実際に、強制(必然性)が、それによって人間は最善のものへ曲げられる(そらされる)、それはこのような生活から導かれる(引き出される)ことができる、

si enim aliter ac sic duceretur, quod foret in perniciem ejus, というのは、もし異なってそしてこのように導かれるなら、彼の破滅の中にいたであろうこと、

nam unaquaevis res vitae ejus, tam cogitationis quam actionis, secum fert seriem successivam vitae ejus, なぜなら、彼の生活(いのち)のそれぞれの事柄は、思考のものも行動のものも、それ自体に彼の生活(いのち)の継続する連続(連鎖)をもたらしたからである、

unumquodvis enim est sicut semen, ex quo nascitur arbor, et inde semina nova, et sic porro, というのは、それぞれのものは種のようであるからである、それから木が生まれる、またここから新しい種が、等々、

(2629.) cum itaque unaquaevis ejus idea, et minimum cogitationis, et actionis, talem seriem consequentiarum habet, そこで、それぞれのその観念が、また思考の、また行動の最小のものが、このような成り行き(因果関係)の種を持っているとき、

sicut semen quoddam, estque sicut parens consequentium, et talia unoquovis momento vitae ejus existunt, ある種のように、そして成り行き(因果関係)の両親のように、またこのようなものが彼の生活(いのち)のそれぞれの瞬間に存在する、

manifestum inde esse potest, quod sint merae necessitates, per quas ducitur, ここから明らかにされることができる、強制(必然性)そのもの(にほかならない)があること、それによって導かれる、

hoc est, quod optima ejus sint, respective ad statum ejus et conditionem, in{1} quibus homo est. すなわち、彼の最善のものである、彼の状態に比べて、また境遇、それらの中に人間がいる。

 

2630. Sed non apparent homini ut necessitates, しかし、人間に強制(必然性)のように見られない、

nam ex se cogitare, et ex se agere, sibi videtur, なぜなら、自分自身から考えること、また自分自身から行なうことが、自分自身に見られるからである、

et quidem ex causa, quod per ea, quae amat, seu quae ejus amoris sunt, proinde quae cupit [ducatur]{1}, et sic flectitur ad bonum; 実際に、理由から、そのことはそれらによって、それらは愛している、すなわち、それらは彼の愛のものである、それゆえに(したがって)それらを欲する〔導かれる☆〕、またこのように善へ曲げられる(そらされる)。

☆ターフェルによる「導かれる」は不要でしょう(注参照)。

quodcunque fit ex aliquo amore, seu cupiditate, hoc apparet homini liberum, proinde apparet sicut nulla necessitas, 何らかの愛、または欲望から生じるどんなものでも、これは人間に自由のものに見える、それゆえに(したがって)何も強制(必然性)がないように見える、

cum tamen tales necessitates sunt per quas homo ducitur, et flectitur a Domino in bonum ejus, そのときそれでもこのような強制(必然性)がある、それによって人間が導かれる、また主により彼の善の中へ曲げられる(そらされる)、

tale, quod usquam possibile est respective ad ejus vitam, et vitae spiritualia et coelestia. このようなもの、それは常に可能である、彼の生活(いのち)に比べて、また霊的なまた天的な生活(いのち)に、

1748, 17 Julius. 1748年7月17日。

 

(3) 訳文

強制そのものがあり、それによって人間は導かれること

 

2628., 夜の多くの時間に、なおまた朝に、十分に長い間、人間は主によりどのように導かれるか、私は霊的な観念の中にいた。また私は、その時、連続する霊的な観念を知覚した、それは表現できないものである。

 すなわち、人間は、自分自身を結び付ける社会に関して、それらに、また彼に適合する思考に関して、そのようなものであり、それゆえ、〔そこには主による〕強制そのものしかないからである。実際に、強制によって人間はこのような生活から導かれることができる最善のものへそらされる。というのは、もしこれと異なって導かれたなら、彼は破滅したであろうからである。なぜなら、彼の生活のそれぞれの事柄は、思考に属すものも行動に属すものも、それ自体に彼の生活の継続する連鎖をもたらすからである。というのは、それぞれのものは、種から木が、またここから新しい種が生まれる、その種のようであるからである、等々、

 

(2629.) そこで、それぞれのその観念が、また思考や行動の最小のものが、このような因果関係の種を持っているとき、ある種のように、そして因果関係の両親のように、このようなものが彼の生活のそれぞれの瞬間に存在する。ここから、強制そのものがあり、それによって導かれることが明らかにされることができる。すなわち、人間がいる彼の状態や境遇に比べて、その最善のもの〔へ導かれれること〕である。

 

2630. しかし、人間に強制のようには見られない、なぜなら、自分自身に、自分自身から考え、自分自身から行なうことが見られるからである。実際に、愛している、すなわち、彼の愛に属すものである、それゆえにそれらを欲する、またこのように善へそらされるという理由から、何らかの愛または欲望から生じるどんなものでも、これは人間に自由に属すものに見え、それゆえ、何も強制がないように見える。そのときそれでも、人間が導かれ、また主により彼の善へそらされるような強制がある。このようなもの〔強制〕が、彼の生活(いのち)に、また霊的なまた天的な生活(いのち)に比べて、常に可能である。1748年7月17日。

原典講読『霊界体験記』 2631

(1) 原文

Quod Lingua Hebraica talis, ut nihil artificiale sit, sicut dum loquuntur spiritus

 

2631. Quod Lingua Hebraica talis sit, ut comprehendat ideas, et quidem tales sint voces, ut in unaquavis sint ideae plures, sic ut sint ideae communes magis quam voces linguae alius, constare potest ex multis, tum quoque quod vocales ibi nullae fuerint, ut sensus literae ex sensu interiori nosceretur, non autem sensus interior a sensu littrae, quod fit potius, dum vocales sunt adjunctae{1} [vide 2414]; quare qui sensum literae ex sensu interiori percipit, is melius intelligit quid scriptum litera hebraea absque vocalibus, quam cum iis; ideo quoque voces nominum nec distinguuntur initialibus majoribus, ideo quoque nec distinctio per commata, et similia, quae in linguis, in quibus attenditur ad sensum literae: praeterea etiam naturalis est modus loquendi in Verbo, non artificialis, sicut manifeste constare potest a multis, quod nempe loquantur ubivis fere, sicut persona ipsa loqueretur, et non dicitur, quod sic loquutus, sed quasi ille loqueretur, ita in aliis. 1748, 17 Julius.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. adjuncti

 

(2) 直訳

Quod Lingua Hebraica talis, ut nihil artificiale sit, sicut dum loquuntur spiritus ヘブル語はこのようなもの〔である〕こと、人工の(人為的な)ものが何もないような、霊たちが話す時のように

2631. Quod Lingua Hebraica talis sit, ut comprehendat ideas, ヘブル語はこのようなものであること、観念をつかんでいる(含んでいる)ような、

et quidem tales sint voces, ut in unaquavis sint ideae plures, 実際に、このような言葉である、それぞれの〔言葉の〕中に多くの観念があるような、

sic ut sint ideae communes magis quam voces linguae alius, そのように多くの全般的な観念がある、他の言語の言葉よりも、

constare potest ex multis, tum quoque quod vocales ibi nullae fuerint, 多くのものから明らかにすることができる、なおまたそこに母音(母音字☆)が何もなかったこと、

☆ヘブル語の場合、母音字は(文字というよりも)子音字のまわりに付加されるさまざまな「記号」です。

ut sensus literae ex sensu interiori nosceretur, non autem sensus interior a sensu littrae, quod fit potius, dum vocales sunt adjunctae{1} [vide 2414]; 文字〔から〕の意味が内的な意味から知られるように、けれども、内的な意味は文字〔から〕の意味から〔知られ〕ない、むしろ生じること、母音(母音字)が添加された時☆〔見よ、2531〕。

☆これについて「ヘブル語」をほんのすこしばかり後述。

quare qui sensum literae ex sensu interiori percipit, is melius intelligit quid scriptum litera hebraea absque vocalibus, quam cum iis; それゆえ、文字〔から〕の意味を内的な意味から知覚する者は、彼はさらによく理解する、何がヘブル語で書かれたか、母音(母音字)なしで、それら(母音記号)とともに〔書かれているもの〕よりも。

ideo quoque voces nominum nec distinguuntur initialibus majoribus, ideo quoque nec distinctio per commata, et similia, quae in linguis, in quibus attenditur ad sensum literae: それゆえ、名前の言葉(=固有名詞)もまた大きな頭文字☆によって区別されない、それゆえ、コンマ、また同様のものによっての仕切りもない、それらは言語の中で、それらの中で、文字〔から〕の意味に向けられる(留意される)――

☆(というよりも)ヘブル語には大文字・小文字はありません(すべてがいわば大文字です、これは古代のギリシア語も同じ←これも後述)。

praeterea etiam naturalis est modus loquendi in Verbo, non artificialis, ほかにもまた、みことばの中の話し方は自然である、人工の(人為的な)ものではない、

sicut manifeste constare potest a multis, 多くのものからはっきりと明らかにすることができるように、

quod nempe loquantur ubivis fere, sicut persona ipsa loqueretur, et non dicitur, quod sic loquutus, sed quasi ille loqueretur, ita in aliis. すなわち、ほとんどどこでも話していること、人物自身が話しているように、また言われない、このように話したこと、しかし、いわば彼が話している、〔と言われる〕、そのように他のもの〔場合〕の中で☆。

☆ここは簡単に言って「間接話法」は使わないで「直接話法」しか使わない、ということですね。

1748, 17 Julius. 1748年7月17日。

 

(3) 訳文

ヘブル語は、霊たちが話す時のように、人工のものが何もないようなものであること

 

2631. ヘブル語は観念を含んでいるようなものである。実際に、他の言語の言葉よりも、それぞれの〔言葉の〕中に多くの観念がある、そのように多くの全般的な観念があるような言葉である。〔このことは〕多くのものから明らかにすることができる――そこに母音(母音字☆)が何もなく、文字〔から〕の意味が内的な意味から知られ、けれども、内的な意味は、文字〔から〕の意味から〔知られ〕ないように、むしろ、母音(母音字)が添加された時に生じる〔2531番参照〕。それゆえ、文字〔から〕の意味を内的な意味から知覚する者は、何がヘブル語で書かれたか、それら(母音記号)とともに〔書かれている〕ものよりも、母音(母音字)なしのものをさらによく理解する。

 それゆえ、名前の言葉(固有名詞)もまた大きな頭文字によって区別されない、それゆえ、それらの言語の中で、文字〔から〕の意味に向けられるコンマや同様のものによる仕切りもない――ほかにもまた、多くのものからはっきりと明らかにすることができるように、みことばの中の話し方は自然であり、人工のものではない。すなわち、ほとんどどこでも、人物自身が話しているように話していること、また、このように話した、とは言われず、いわば彼が話している、と言われ、他の場合もそのようである。1748年7月17日。

 

☆ヘブル語の場合、母音字は(文字というよりも)子音字のまわりに付加されるさまざまな「記号」です。

 

◎「ヘブル語」がどんなものか、ほんの少しの説明

 ここの記述が何を意味しているかは「ヘブル語」を知っていると理解しやすい。それでほんの初歩的なことを述べてみる。ヘブル語には元来、母音字はなく、子音字だけで書かれた。たとえば――

 子音だけで「SZK」と書いた(これはどのようにでも読める)。そのうちこれに「母音」と付けて読むようになった。ある人は母音「u, u, i」を付加してこれを「スズキ」と読んだ。それで、母音のない方が、(一つの意味だけでなく)いろいろな意味を包含することができる。

 (なお余計な話し:ヘブル語を学ぶことをお勧めする、私は、「なるほど、これが天地たちが使う言葉に近いのか、神の言葉が書かれる(旧約聖書)としたら、やはりこんなものだ」と感じたことがある。)

 

◎ついでにギリシア語について雑談(大文字・小文字)

 新約聖書を見たことがあるであろうか? それはギリシア語で書かれているが元来は、「大文字」だけで(句読点もなく)書かれた。現在、出版されているものは、文頭(固有名詞やその他も)に「大文字」が記され、それ以外は「小文字」で書かれている(現在の英文の書き方に似ている、この方が読みやすい)。

 さて、大文字と小文字があったのではなく、もともとの書体の文字を「大文字」とし、他にもいろいろな書体があったが、筆記体として使っていたあるものを小文字に転用した。すなわち、大文字・小文字の違いはもともとは書体の違いであった。

原典講読『霊界体験記』 2632,2633

(1) 原文

Quod loquela spirituum interiorum appareat intuitioni meae{1} sicut nubecula coerulea et candida

 

2632. Cum apud me loquuti sunt spiritus boni interiores, non intellecta mihi loquela, modo perobscure in idea, quod de aliqua re, tunc apparebat mihi loquela eorum sicut color coeruleus, mixtus albo candido pulchro, candorem non describere possum, quia talis non datur, exinde constare potest, quod veritates interiorum spirituum repraesententur, sicut quoque pluries manifeste repraesentatae mihi sunt per nubes candidas se elevantes, descendentesque in coeruleo.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. mea

 

2633. In Verbo quandoque nubes memorantur, per quas intelliguntur veritates, cum candidae, et falsitates cum nigrae; sed se habent nubes candidae, quae sunt veritates, secundum qualitatem hominis percipientis, sic ut iis qui in falsitate sunt, appareant nubes nigrae, ut candidae, tum nubes candidae, ut obscurae, sicut in monte Sinae [Exod. XIX: 16, XXIV: 15-18] et alioquin coram oculis populi, qui in falsitate fuit. 1748, 17 Julius.

 

(2) 直訳

Quod loquela spirituum interiorum appareat intuitioni meae{1} sicut nubecula coerulea et candida 内的な霊たちの話(話し方)が私の熟視(熟考)に青い色のまた白く輝く小さい雲のように見られたこと

2632. Cum apud me loquuti sunt spiritus boni interiores, non intellecta mihi loquela, 私のもとで内的な善良な霊たちが話したとき、私に話は理解されなかった、

modo perobscure in idea, quod de aliqua re, ただ観念の中で非常にあいまいに(ぼんやりと)、それは何らかの事柄について、

tunc apparebat mihi loquela eorum sicut color coeruleus, mixtus albo candido pulchro, candorem non describere possum, その時、私に彼らの話(話し方)が青い色のように見られた、美しい白く輝く白い色が混ざった、〔その〕輝き(白光り)を私は述べることができない、

quia talis non datur, このようなものが〔この世に〕存在しないからである、

exinde constare potest, quod veritates interiorum spirituum repraesententur, このゆえに明らかにすることができる、内的な霊たちの〝真理〟が表象されること、

sicut quoque pluries manifeste repraesentatae mihi sunt per nubes candidas se elevantes, descendentesque in coeruleo. たびたびはっきりと私にもまた表象されたように、白く輝く雲によって、それ自体を持ち上げている、そして下げている、青い色の中を。

 

2633. In Verbo quandoque nubes memorantur, per quas intelliguntur veritates, cum candidae, et falsitates cum nigrae; みことばの中に、時々、雲が話しに出される、それによって〝真理〟が意味される、白く輝くとき、また虚偽が〔意味される〕、黒いとき。

sed se habent nubes candidae, quae sunt veritates, secundum qualitatem hominis percipientis, しかし、白く輝く雲は振る舞う、それは〝真理〟である、知覚している人間の性質に〔=人間がどのように知覚しているかに〕したがって、

sic ut iis qui in falsitate sunt, appareant nubes nigrae, ut candidae, tum nubes candidae, ut obscurae, そのように、彼らに、その者は虚偽の中にいる、黒い雲が見られる、白く輝くように、なおまた白く輝く雲が、暗いように、

sicut in monte Sinae [Exod. XIX: 16, XXIV: 15-18] et alioquin coram oculis populi, qui in falsitate fuit. シナイ山の中のように〔出エジプト記19:16、24:15-18〕、また他の時に(他の場所に)、民の目の前に、その者は虚偽の中にいた。

1748, 17 Julius. 1748年7月17日。

 

(3) 訳文

内的な霊たちの話し方が、私の熟視に、青い色の白く輝く小さい雲のように見られたこと

 

2632. 私のもとで内的な善良な霊たちが話したとき、その話しは、何らかの事柄について、ただ観念の中で非常にあいまいにしか、私に理解されなかった。その時、私に彼らの話し方が、美しい白く輝く白い色が混ざった青い色のように見られた、〔その〕輝きを私は述べることができない、このようなものが〔この世に〕存在しないからである。このゆえに、内的な霊たちの〝真理〟が、はっきりと私にもまたたびたび表象されたように、青い色の中を上がり下がりしている白く輝く雲によって表象されることを明らかにすることができる。

 

2633. みことばの中に、時々、雲が言及され、それによって、白く輝くとき〝真理〟が意味され、黒いとき虚偽が意味される。しかし、〝真理〟である白く輝く雲は、知覚している人間の性質にしたがって振る舞う。そのように、虚偽の中にいるに、黒い雲が白く輝くように、なおまた白く輝く雲が暗いように見られる。シナイ山のように〔出エジプト記19:16、24:15-18〕、また他の時に、虚偽の中にいた民の目の前に。1748年7月17日。