原典講読『霊界体験記』 2604~2606

(1) 原文

Quod Divinae veritates confirmandae sint per Philosophiam, non{1} vice versa

 

2604. Divina veritas est, quod Dominus regat universum, tam in communibus quam in particularibus, seu sicut in universalibus ita in singularibus, haec veritas Divina est; nam Dominus dicit, quod ne quidem capillus capitis decidat de capite, absque Ipsius voluntate [Luc. XXI: 18, Acta XXVII: 34, Matth. X: 30, Luc XII: 7]. Haec veritas per naturam, et per philosophiam humanam confirmari potest perplurimis, sicut quod universum subsistere alioquin nequeat, neque coelum neque humanum genus, neque natura, et naturae regna; confirmatur{2} quoque per philosophiam, nempe quod Providentia universalis nusquam dari possit, nisi ex singularissimis, inde universale Ipsius, sicut commune nusquam existere posset absque particularibus, nam particularia simul{3} sumta constituent{4} commune: ita confirmari possunt, ad illuminationem mentis humanae, veritates Divinae, per veritates naturales et philosophicas; sed si quis velit ex naturali scientia et philosophia concludere Divinas veritates, illico cadit in tenebras et caliginem: tunc illico confirmat se in eo, quod universalis providentia sit, non singullris, quod contrarium est Ipsi veritati, nam non dari potest, et quidem ex iis quae in particularibus{5} et singularibus contingunt, quae non intelligit, quae fere omnia sunt.

@1 ms. Philosophia (sic!) non

@2 J.F.I. Tafel confirmatum

@3 imperfectum in ms.

@4 ms. constituet

@5 partim oblitum et abscissum in ms.

 

2605. Quod veritas illa sit Divina, hoc confirmatum est hodie e coelo, et quidem haec regula, quod Providentia universalis nusquam dabilis sit absque providentia singularium, tum qualis est in universali, talis in singularibus, quare Divina in singularissimis, indefinitissimis, in quocunque gradu, ab aeterno ad aeternum, tam in natura, quam intra naturam. Responsum de veritate hujus legis, dabatur mihi e coelo per spiritus probos, et confirmata Lex. 1748, 15 Julius.

 

2606. Quam deformis et nullius{1} momenti sit philosophia syllogistica inde quoque constare potest, quod per mille syllogismos, a non intelligentibus{2} formatos, ipsa haec veritas quasi destrui posse videatur, quod satis constare potest ex eo, quod unusquisque fere ex mente sua ratiocinante, quae tamen analytica magis est quam artificialis, veritatem illam neget; nam quisnam est, qui non statuit Providentiam universalem Summi creatoris? at quisnam est, qui in singularissimis Ipsam dari, agnoscit?{3}.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. nulli

@2 sic J.F.I. Tafel; ms. intelligibus

@3 ms. agnoscit

 

(2) 直訳

Quod Divinae veritates confirmandae sint per Philosophiam, non{1} vice versa 神的な‶真理〟は哲学によって確信されなければならないこと、逆にでなく

2604. Divina veritas est, quod Dominus regat universum, tam in communibus quam in particularibus, seu sicut in universalibus ita in singularibus, haec veritas Divina est; 神的な‶真理〟である、主が全世界を支配していること、全般的なもの中でも最も個別のものの中でも、または最も普遍的なものの中でも最も個々のものの中でも、これは神的な‶真理〟である。

nam Dominus dicit, quod ne quidem capillus capitis decidat de capite, absque Ipsius voluntate [Luc. XXI: 18, Acta XXVII: 34, Matth. X: 30, Luc XII: 7]. なぜなら、主は言われたからである、決して頭の頭髪は頭から落ちないこと、その方の意志なしに〔ルカ21:18、使徒の働き2734、マタイ10:30、ルカ12:7〕。

Haec veritas per naturam, et per philosophiam humanam confirmari potest perplurimis, この‶真理〟は自然によって、また人間の哲学によって非常に多くのもので確信されることができる、

sicut quod universum subsistere alioquin nequeat, neque coelum neque humanum genus, neque natura, et naturae regna; 例えば、全世界は、そうでなければ存続することができないこと、そして天界も〔でき〕ない、人類も〔でき〕ない、自然も〔でき〕ない、また自然の王国(界)。

 

confirmatur{2} quoque per philosophiam, 哲学によってもまた確信されること、

nempe quod Providentia universalis nusquam dari possit, nisi ex singularissimis, すなわち、普遍的な摂理は決して存在することができないこと、最も個々のものからでないなら、

inde universale Ipsius, sicut commune nusquam existere posset absque particularibus, ここから、その方の普遍的なものは、そのように全般的なものは決して存在することができないこと、個別のものなしに、

nam particularia simul{3} sumta constituent{4} commune: なぜなら、一緒に取られた(ひとまとめにされた)個別のものが全般的なものを構成するからである――

ita confirmari possunt, ad illuminationem mentis humanae, veritates Divinae, per veritates naturales et philosophicas; そのように確信されることができる、人間の心の照らしに向けて(ために)、神的な〝真理〟が、自然的なまた哲学的な〝真理〟によって。

sed si quis velit ex naturali scientia et philosophia concludere Divinas veritates, illico cadit in tenebras et caliginem: しかし、もしだれかが自然的な知識と哲学から神的な〝真理〟を結論(推論)することを欲するなら、直ちに、暗やみと暗黒の中に落ちること――

tunc illico confirmat se in eo, quod universalis providentia sit, non singullris, quod contrarium est Ipsi veritati, その時、直ちに、自分自身をそのことの中へ(を)確信させる、普遍的な摂理があること、個々のものでない、〝真理〟そのものに正反対のものであること、

nam non dari potest, et quidem ex iis quae in particularibus{5} et singularibus contingunt, quae non intelligit, quae fere omnia sunt. なぜなら、存在することができないからである、実際に、それらから、それらは個別のものと個々のものの中に生じている、それらを理解しない、それらがほとんどすべてのものである☆。

☆込み入った論述がなされていますが(?)、(個々のものを無視して)「普遍的な摂理が存在する」と思うことは誤りだ、を念頭に入れて、理解してください。

 

2605. Quod veritas illa sit Divina, hoc confirmatum est hodie e coelo, et quidem haec regula, その〝真理”が神的なものであること、このことが今日、天界から確信された、実際にこの規則が、

quod Providentia universalis nusquam dabilis sit absque providentia singularium, 普遍的な摂理は個々の摂理なしにありえないこと、

tum qualis est in universali, talis in singularibus, なおまた、普遍的なものの中でどのようなものであるか〔によって〕個々のものの中でこのようなものである、

quare Divina in singularissimis, indefinitissimis, in quocunque gradu, ab aeterno ad aeternum, tam in natura, quam intra naturam. それゆえ、神的なものは最も個々のものの中で、最も限定されないもの、それぞれの段階の中で、永遠から永遠へ、自然の中にも自然の内部にも〔存在する〕。

Responsum de veritate hujus legis, dabatur mihi e coelo per spiritus probos, et confirmata Lex. この法則の〝真理〟についての答えが、私に天界から正しい(正直な)霊たちを通して私に与えられた、また法則が確信された。

1748, 15 Julius. 1748年7月15日。

 

2606. Quam deformis et nullius{1} momenti sit philosophia syllogistica inde quoque constare potest, どれほど見苦しい(醜い)また取るに足りないものであるか、哲学の三段論法が、ここからもまた明らかにすることができる、

quod per mille syllogismos, a non intelligentibus{2} formatos, ipsa haec veritas quasi destrui posse videatur, 千の三段論法によって、理解しない形成者によって、この〝真理〟そのものがいわば破壊されることができることが見られる、

quod satis constare potest ex eo, そのことはこのことから十分に明らかにすることができる、

quod unusquisque fere ex mente sua ratiocinante, quae tamen analytica magis est quam artificialis, veritatem illam neget; それぞれの者がほとんど自分の心から推論して、それはそれでもさらに分析的な議論である、人為的な(作りものの)もの〔三段論法〕よりも、その〝真理〟を否定する。

nam quisnam est, qui non statuit Providentiam universalem Summi creatoris? なぜなら、だれがいるのか、その者は最高の創造者の普遍的な摂理を想定しない(思わない)?

at quisnam est, qui in singularissimis Ipsam dari, agnoscit?{3}. しかし、だれがいるのか、その者はその方の最も個々のものの中に〔摂理が〕存在することを、認める?

 

(3) 訳文

神的な‶真理〟は哲学によって確信されなければならず、これと逆にではないこと

 

2604. 主は、全般的なもの中でも最も個別のものの中でも、または最も普遍的なものの中でも最も個々のものの中でも、全世界を支配していることが神的な‶真理〟であり、これは神的な‶真理〟である。なぜなら、主は言われたからである――その方のみこころでなければ、決して頭髪が頭から落ちないこと〔ルカ21:18、使徒の働き2734、マタイ10:30、ルカ12:7〕。この‶真理〟は自然や人間の哲学によって非常に多くのもので確信されることができる。そのように、全世界は、そして天界も、人類も、自然も、また自然の三物界も、そうでなければ存続することができない。

 哲学によってもまた確信される、すなわち、最も個々のものからでないなら、普遍的な摂理は決して存在することができないことである。ここから、その方の普遍的なものは、そのように全般的なものは、個別のものなしに、決して存在することができない。なぜなら、ひとまとめにされた個別のものが全般的なものを構成するからである――そのように、人間の心の照らしに向けて、神的な〝真理〟が、自然的なまた哲学的な〝真理〟によって確信されることができる。しかし、もしだれかが自然的な知識と哲学から神的な〝真理〟を推論することを欲するなら、直ちに、暗やみと暗黒の中へ落ちる――その時、直ちに、個々のものでない普遍的な摂理があることを自分自身に確信する、〔しかしこれは〕〝真理〟そのものと正反対のものである。なぜなら、実際に、個別のものと個々のものの中に生じているものからでないら存在することができないからである、〔その者は〕それらを理解しないで、それらがほとんどすべてのものである〔と思っている〕。

 

2605. その〝真理”が神的なものであること、このことが今日、実際にこの規則が、天界から確信された――普遍的な摂理は個々の摂理なしにありえないこと、なおまた、普遍的なものの中でどのようなものであるか〔によって〕個々のものの中でもそのようなものであることである。それゆえ、神的なものは、それぞれの段階の中で、最も個々のものの中で、最も限定されないものであり、永遠から永遠へと、自然の中にも自然の内部にも〔存在する〕。この法則の〝真理〟についての答えが、私に天界から正しい霊たちを通して私に与えられ、法則が確信された。1748年7月15日。

 

2606.  哲学の三段論法が、どれほど醜く、取るに足りないものであるか、ここからもまた明らかにすることができる。理解しない形成者によって、この〝真理〟そのものが、千もの三段論法によって、いわば破壊されることができることが見られ、そのことはこのことから十分に明らかにすることができる――それぞれの者がほとんど自分の心から推論して、これはそれでも作りもののもの〔三段論法〕よりもさらに分析的な議論であるが、その〝真理〟を否定する。なぜなら、その者は最高の創造者の普遍的な摂理を想定しないだれがいるのか? しかし、その方の最も個々のものの中に〔摂理が〕存在することを認める〔ないような〕だれがいるのか?

原典講読『霊界体験記』 2607,2608

(1) 原文

Quod homines et spiritus non ii sint qui loquuntur, sed putent se esse qui loquuntur,

et quod vita omnium sit opinari se vivere, cogitare, loqui et agere

 

2607. De his cum spiritibus quam saepius in sermone fui, nam hoc percipere non possunt spiritus magis quam homines, et saepius ad experientiam vivam iis ostensum est quod ita sit, imo etiam animadverti aliquoties, quod ducerentur loqui ab aliis, ac interea putarent quod ii essent, sic ut spiritus sicut homo nihil aliud sciat, quam quod non ducatur ab aliis, cum tamen ne minimum quidem cogitare minus loqui possint, nisi sit ab aliis; ab experientia diuturna in me hoc valde est confirmatum{1}; sed cum iis datur reflexio, quod ab aliis ducantur, tunc illico se putant libertate sua privari, et a se non loqui; quomodo se res habeat, alibi videas [842, 1948, 2099-2101, 2464-66]. 1748, 15 Julius.

@1 ms. confirmatus

 

2608. Sicut etiam, quod loquantur omnes mea vernacula, et quod scire sibi videantur omnia ea, quae in memoria mea sunt, putantes quod ex semet, quod iis quoque aliquoties dixi, nam est fallacia sensus quod ita putent, usque tamen iis videtur, quod ii sciant linguam meam ex semet, et quae in memoria mea, quod a semet suamet memoria, inde quomodo ludit homines et spiritus fallacia sensus aut apparentia, inde quoque constare potest.

 

(2) 直訳

Quod homines et spiritus non ii sint qui loquuntur, sed putent se esse qui loquuntur, 人間と霊は彼らではないこと、その者が話す、しかし自分自身であることを思っている、その者が話す

et quod vita omnium sit opinari se vivere, cogitare, loqui et agree また、すべての者のいのちは自分自身が生きていること、考えること、また行動することを思う(信念を抱く)こと

2607. De his cum spiritibus quam saepius in sermone fui, これらについて霊たちと、どれほどしばしば私は会話の中にいたか、

nam hoc percipere non possunt spiritus magis quam homines, なぜなら、このことを知覚することが霊たちはできないからである、さらに人間よりも、

et saepius ad experientiam vivam iis ostensum est quod ita sit, またしばしば、生き生きとした経験によって彼らに示された、そのようであること、

imo etiam animadverti aliquoties, quod ducerentur loqui ab aliis, ac interea putarent quod ii essent, それどころかさらにまた、私は数回、気づいた、彼らが他の者により話すことを導かれていること、そしてその間に、〔話しているのが〕彼らであることを思っている、

sic ut spiritus sicut homo nihil aliud sciat, quam quod non ducatur ab aliis, そのように、霊たちは人間のように何も他のことを知らない、他の者により導かれていないこと以外に、

cum tamen ne minimum quidem cogitare minus loqui possint, nisi sit ab aliis; そのときそれでも、最小のものを決して考えること、まして話すことができない、他の者からでないなら。

ab experientia diuturna in me hoc valde est confirmatum{1}; 長い期間の経験から、私の中で、このことが大いに(非常に)確信された。

 

sed cum iis datur reflexio, quod ab aliis ducantur, しかし、彼らに熟考が与えられるとき、他の者により導かれていること、

tunc illico se putant libertate sua privari, et a se non loqui; その時、直ちに、自分自身に、自分の自由が奪われることを思う、また自分自身から話さないこと。

quomodo se res habeat, alibi videas [842, 1948, 2099-2101, 2464-66]. どのように事柄が振る舞うか、他の個所にあなたは見る☆〔842, 1948, 2099-2101, 2464-66〕。

☆スヴェーデンボリ自身による本書の出版について後述。

1748, 15 Julius. 1748年7月15日。

 

2608. Sicut etiam, quod loquantur omnes mea vernacula, そのようにさらにまた、すべての者は私の母語を話すこと、

et quod scire sibi videantur omnia ea, quae in memoria mea sunt, putantes quod ex semet, また自分自身にそれらすべてのものを知っていることが見られる、それらは私の記憶の中にある、自分自身から〔のものである〕ことを思って、

quod iis quoque aliquoties dixi, そのことを彼らにもまた数回、私は話した、

nam est fallacia sensus quod ita putent, なぜなら、感覚の欺きであるからである、そのように思うことは、

usque tamen iis videtur, quod ii sciant linguam meam ex semet, やはりそれでも、彼らに見られる、彼らが自分自身から、私の言語を知っていること、

et quae in memoria mea, quod a semet suamet memoria, またそれらを、私の記憶の中の、自分自身から、自分の記憶が〔ある〕、

inde quomodo ludit homines et spiritus fallacia sensus aut apparentia, ここから、どのように人間と霊たちを感覚の欺きと外観が遊んでいるか、

inde quoque constare potest. ここからもまた明らかにすることができる。

 

(3) 訳文

人間と霊は、話す者は彼らではなく、自分自身が話している、と思っている、また、すべての者のいのちは、自分自身が生き、考え、行動することである、と思っていること

 

2607. これらについて私は霊たちと、どれほどしばしば会話しただろうか。なぜなら、霊たちはこのことを人間以上に知覚することができないからである。また、しばしば、生き生きとした経験によって彼らに、そのようであることが示された。それどころかさらにまた、数回、私は、彼らが他の者により話すことへ導かれていること、そしてその間に、〔話しているのが〕自分たちであると思っていることに気づいた。そのように、霊たちは、人間と同じように、他の者により導かれているとしか知らない。そのときそれでも、最小のものすら、他の者からでないなら、決して考えること、まして話すことができない。長い期間の経験から、私に、このことが大いに確信された。

 しかし、彼らに、他の者により導かれている、という熟考が与えられる時、直ちに、自分の自由が奪われている、また自分自身からは話していない、と思う。物事がどのようであるかは、他の個所参照〔842, 1948, 2099-2101, 2464-66番〕。1748年7月15日。

 

2608. そのようにもまた、すべての者は私の母語を話す。また、私の記憶の中にあるものを自分自身のものであると思って、自分がそれらすべてのものを知っていることが見られる。そのことを私は、彼らにも、数回、話した。なぜなら、そのように思うことは感覚の欺きであるからである。やはりそれでも、彼らには、自分たちが自分自身から私の言語を知っている、また、私の記憶の中のものを、自分自身からの自分の記憶であるように見える。ここから、人間と霊たちが感覚の欺きと外観によってどのように遊ばれているか、ここからもまた明らかにすることができる。

 

 スヴェーデンボリ自身による『霊界体験記』の出版について

 本書はスヴェーデンボリが霊界での体験を語ったものであり、日付までついている(なのでターフェルは『霊界日記』と名付けた)、でも後の方では日付はなくなっている。さて、本書は相当に詳細な『索引』までつくっている。これは、あとから、何らかの著作に参考するためとするなら、私には「やりすぎ」と思える。実際にいくらかの個所を他の著作では引用している(『真のキリスト教』など)。

 内容的に見ても(すなわち、個人用の備忘録とするなら、あまりに丁寧な著述となっている)、後で何らかの形でまとめて『一書』とするつもりがあったと思う(そのための『索引』づくりである、すなわち、後から誰かに読んでもらいたいだけなら、索引まではつくらない)。ただ完成のための時間はなかったようだ。

 その根拠の一つが原文の「あなたは見る」という言い方である(これまでも出てきている、その際「参照」と訳出しておいた)。これは「読者」を想定している。すなわち、出版を意図していたのではないか思える。