(1) 原文
De Providentia Domini, quod non solum imperscrutabilis, sed etiam ventura in aeternum,
et sic seriem omnium intermediorum{1} simul videat, ex repraesentatione eorum quae in natura
2483. Prius ostensum [2477-79], quod imperscrutabilia sint, quae Domini in intimis et intimioribus, et quod repraesententur ea in homine, [per id] dum concipitur, formatur in ovo, in utero, postea dum nascitur, adolescit{2}, quod omnia et singula ista, in semine contineantur, cum omnibus iis mirabilibus mutationibus, quas subit homo dum primum conceptus, et sic successive, quae omnia sunt series consequentium mirabilissimae cum suis mutationibus intus continuis, et tamen omnia haec continentur, nempe series contingentium, in primo semine inconspicuo, sic ut nihil usquam deficiat in omni serie; cum itaque talis sit series conspicua, et nota in iis, quae intra naturam sunt, et talis providentia seu series successivorum, (2484.) sequitur clare, quod in iis repraesentetur non solum quod imperscrutabilia sint, quae a Domino, in intimis et intimioribus, sed quod perspiciat omnia et singula a principio ad finem, ventura in sua serie [non] interrupta, usque ad finem; nam quodlibet tale est quasi imago providentiae, et praevidentiae Domini, praeter [quod perspiciat] quod a cujusvis parentis indole in omnem posteritatem; ita natura, si eam rite perscrutamur, docere nos potest, quod ita sit, si ex veritate intueamur res, ita ex visibilibus, sed nequaquam tunc debemus ex talibus indicere{3} ad veritates, et sic eas explorare, sed ex veritatibus a Domino revelatis, talia videre ut confirmantia, ita illuminatur homo, si inverso ordine procedit, tunc obscuratur, confunditur, dubitat, et negat. 1748, 2 Julius.
@1 ms. intermidiorum
@2 ms. adolelescit
@3 sic ms.; J.F.I. Tafel inducere substituit
(2) 直訳
De Providentia Domini, quod non solum imperscrutabilis, sed etiam ventura in aeternum, 主の摂理について、それは計り知れないだけでなく、しかし永遠の中にやって来ることになるものを(将来を)、
et sic seriem omnium intermediorum{1} simul videat, ex repraesentatione eorum quae in natura またこのように中間の(媒介の)すべての連鎖を同時に見ている、それらの表象するものから、それらは自然の中の
2483. Prius ostensum [2477-79], 前に示された〔2477-79〕、
quod imperscrutabilia sint, quae Domini in intimis et intimioribus, 計り知れないものであること、それらは主の、最も内なるもの、またさらに内的なものの中に〔ある〕、
et quod repraesententur ea in homine, またそれが人間の中で表象されていること、
[per id] dum concipitur, formatur in ovo, in utero, postea dum nascitur, adolescit{2}, 〔それによって〕みごもる、卵の中で形作られる時、子宮の中で、その後、生まれる、生長する時、
quod omnia et singula ista, in semine contineantur, そのすべてと個々のものは種(精子)の中に含まれていること、
cum omnibus iis mirabilibus mutationibus, quas subit homo dum primum conceptus, et sic successive, それらの驚くべき変化のすべてのものとともに、それらを人間は経験する、最初の妊娠のとき、またこのように連続的に、
quae omnia sunt series consequentium mirabilissimae cum suis mutationibus intus continuis, et tamen omnia haec continentur, それらすべてのものは最も驚くべき成り行きの連鎖である、その内部の絶え間のない変化とともに、またそれでもこれらすべてのものは〔最初の精子の中に〕含まれている、
nempe series contingentium, in primo semine inconspicuo, sic ut nihil usquam deficiat in omni serie; すなわち、偶発的な連鎖が〔ある〕、目に見えない最初の種(精子)の中に、そのように何もやはりすべての連鎖の中に欠けない。
cum itaque talis sit series conspicua, et nota in iis, quae intra naturam sunt, et talis providentia seu series successivorum, それで、このような明らかに見られる連鎖が〔ある〕とき、またそれらの中でよく知られている、それらは自然の内にある、またこのような摂理または連続する連鎖が〔あるとき〕、
(2484.) sequitur clare, quod in iis repraesentetur non solum quod imperscrutabilia sint, quae a Domino, in intimis et intimioribus, 明らかに、いえる(~ということになる)、それらの中に表象されていること、計り知れないものがあることだけでなく、それらは主から、最も内なるものとさらに内的なものの中に、
sed quod perspiciat omnia et singula a principio ad finem, ventura in sua serie [non] interrupta, usque ad finem; しかし、すべてと個々のものを最初から最後まで見通していること、やって来るものを(将来を)、その連続(連鎖)の中で中断され〔ない〕で、終わりまでも、
nam quodlibet tale est quasi imago providentiae, et praevidentiae Domini, なぜなら、どんなものでもこのようなものはいわば摂理の映像であるからである、また主の先見の、
praeter [quod perspiciat] quod a cujusvis parentis indole in omnem posteritatem; ほかに〔見通していること〕それはそれぞれの両親の性質からすべての子孫の中に〔ある〕。
ita natura, si eam rite perscrutamur, docere nos potest, quod ita sit, si ex veritate intueamur res, ita ex visibilibus, そのように自然は、もしそれを正しく私たちが追跡するなら、私たちを教えることができる、もし‶真理〟から私たちが物事を熟視するなら、そのように目に見えるものから、
sed nequaquam tunc debemus ex talibus indicere{3} ad veritates, et sic eas explorare, しかし、決してその時、私たちはそのようなものから‶真理〟へ向けて明らかにしてはならない、またこのようそれらを調べてはならない、
sed ex veritatibus a Domino revelatis, talia videre ut confirmantia, ita illuminatur homo, しかし、主により啓示された‶真理〟から、このようなものを見ること、確認するものとして、そのように人間は照らされる、
si inverso ordine procedit, tunc obscuratur, confunditur, dubitat, et negat. しかし、反対の順序で進むなら、その時、混乱させられる、疑う、また否定する。
1748, 2 Julius. 1748年7月2日。
(3) 訳文
計り知れないだけでなく、永遠への未来を、またこのように中間のすべての連鎖を、自然の中の表象するものから同時に見ている主の摂理について
2483. 主の最も内なるものまたさらに内的なものの中に計り知れないものがあること、またそれが人間の中で表象されていることが前に示された〔2477-79番〕――妊娠し、子宮の中で卵子の中で形作られ、その後、生まれる、生長する時、そのすべてと個々のものは精子の中に含まれていることである。それらの驚くべき変化のすべてのものとともに、それらを人間は、最初の妊娠やこのように連続的に経験する。それらすべてのものは、その内部の絶え間のない変化とともに、最も驚くべき成り行きの連鎖であり、それでもこれらすべてのものは〔最初の精子の中に〕含まれている、すなわち、偶発的な連鎖が目に見えない最初の精子の中にあり、そのようにすべての連鎖の中にやはり何も欠けていない。それで、このような明らかに見られる連鎖があり、またそれらは自然の内にあるものの中でよく知られているこのような摂理または連続する連鎖があるとき、
2484. 明らかに、それらの中に、最も内なるものとさらに内的なものの中に、主から計り知れないものがあることだけでなく、すべてと個々のものを最初から最後まで、やって来るものを、その連鎖の中で中断されないで、終わりまでも見通していることが表象されていることがいえる。なぜなら、どんなものでもこのようなものはいわば摂理の、また主の先見の映像であるからである。ほかに、それぞれの両親の性質からすべての子孫の中にあること〔も見通している〕。
そのように自然は、もしそれを私たちが正しく追跡するなら、もし私たちが‶真理〟から物事を、そのように目に見えるものから熟視するなら、私たちを教えることができる。しかし、決してその時、私たちはそのようなものから‶真理〟へ向かって、明らかにし、このようそれらを調べてはならない、しかし、主により啓示された‶真理〟から、このようなものを確認するものとして見るべきであり、そのようにして人間は照らされる。しかし、逆の順序で進むなら、その時、混乱させられ、疑い、否定する。1748年7月2日。