原典講読『霊界体験記』 2414

(1) 原文

De Lingua Hebraica

 

2414. Didici ab angelis, quod Lingua Hebraica talis sit, ut modo sensus literae attendendus, non litera, quod confirmatum ex pluribus, quare etiam absque punctis initio est scripta; cum sic legebatur absque punctis, tunc sensus solum attendebatur, et inde formabantur accentus vocalium, sicut unicuique quoque, qui callet linguam istam sciri potest: si quis legit eam in Verbo absque punctis, nisi sequatur sensum, nusquam scire potest, quis sensus inest iis, cumprimis in prophetis; vocales et similia adjuncta, sensum ad literam detrudunt; tum si plures eosdem libros propheticos legerent absque punctis, inde plures sensus formarent, sique ii apposuissent vocales, quisque secundum suum sensum, tunc aliter signatae{1} fuissent literae ab unoquovis, et ubi non ita secundum sensum signari potuissent, in vocibus quaesivissent anomalias, ut usque vocem ad sensum suum formassent, nam talis est lingua, ut perplures anomaliae sint, quare concessum esse videtur, ne lectores torquerent sensum, quisque secundum suam phantasiam, in statu mentium humanarum{2} in quo sunt, nempe dum in corpore{3}, ne{4} sic perverterent sensum varie, quisque secundum suum genium, <quare concessum> ut puncta postea adposita sint, quae num divinitus inspirata, ex propheticis scriptis sciri aliquatenus potest, ubi sensus a nullo, quam a Domino, intelligitur, et quibus Dominus beneplacet revelare. 1748, 27 Junius.

@1 ms. signitae

@2 imperfectum in ms.

@3 imperfectum in ms.

@4 ms. quod

 

(2) 直訳

De Lingua Hebraica ヘブル語について

2414. Didici ab angelis, quod Lingua Hebraica talis sit, ut modo sensus literae attendendus, non litera, 私は天使たちから学んだ、ヘブル語がこのようなものであること、文字の意味にだけ留意しなくてはならないような、文字でなくて、

quod confirmatum ex pluribus, quare etiam absque punctis initio est scripta; そのことは多くのものから確信される、それゆえ、さらにまた点(小点)なしに、初めに書かれた。

cum sic legebatur absque punctis, tunc sensus solum attendebatur, このように点(小点)なしに読まれるとき、その時、意味だけが留意される、

et inde formabantur accentus vocalium, またここから母音の音調☆が形作られた、

☆ここの「音調(アクセント)」は省いたほうがよいでしょう(あると意味がわからなくなります)。または「記号」と意訳する。

sicut unicuique quoque, qui callet linguam istam sciri potest: そのようにそれぞれの者もまた、その者はその言語を熟練している、知られることができる☆――

☆「熟練」はしていませんが、ヘブル語について雑感を述べましょう(明日、時間があれば)。

si quis legit eam in Verbo absque punctis, nisi sequatur sensum, nusquam scire potest, quis sensus inest iis, cumprimis in prophetis; もし、だれかがみことばの中のそれらを点(小点)なしに読むなら、意味に従わないなら、決して知ることができない、どんな意味がそれらに内在するか、特に預言の中に。

vocales et similia adjuncta, sensum ad literam detrudunt; 結び付けられた、母音また同様のものが、意味を文字へ押し下げている(押し付けている)☆。

☆これらのことを簡単に補足しておきます(ここままでは、またこれ以降の記事もわけがわからないでしょうから)。ヘブル語はもともと「子音文字」だけで書かれています。たとえば「SZK」です(これをどう読むかは読み手次第です←これ以降の記事)。それで、あとから母音記号(多くは小点であり、付ける位置が異なります)を(子音文字の周辺に)加えるようになりました。「u,u,i」が付いていれば、これを「鈴木」と読むことになります。

tum si plures eosdem libros propheticos legerent absque punctis, inde plures sensus formarent, なおまた、多くの者が同じ預言の書を点(小点)なしに読むなら、ここから多くの意味が形作られる、

sique ii apposuissent vocales, quisque secundum suum sensum, そしてもし、彼らが母音をあてがうなら、それぞれの者が自分の意味にしたがって、

tunc aliter signatae{1} fuissent literae ab unoquovis, その時、文字は異なってしるしが付けられた、それぞれの者により、

et ubi non ita secundum sensum signari potuissent, in vocibus quaesivissent anomalias, ut usque vocem ad sensum suum formassent, またそこにそのように意味にしたがって記号が付けられることができなかった、言葉の中に変則(異常)を求めた、それでも言葉を自分の意味へ形作るために、

nam talis est lingua, ut perplures anomaliae sint, なぜなら、このようなものが〔その〕言語であるからである、非常に多くの変則(異常)があるような、

quare concessum esse videtur, ne lectores torquerent sensum, それゆえ、許されていることが見られる、読む者が意味を曲げないように、

quisque secundum suam phantasiam, in statu mentium humanarum{2} in quo sunt, nempe dum in corpore{3}, それぞれの者が自分の想像力にしたがって、人間の心の状態の中の、その中にいる、すなわち、身体の中に、

ne{4} sic perverterent sensum varie, quisque secundum suum genium, <quare concessum> ut puncta postea adposita sint, このように意味をいろいろに曲げない(ゆがめない)ように、それぞれの者が自分の性向にしたがって、〔それゆえ許されている☆〕そのように点(小点)がその後、あてがわれた、

☆これ<…>は原文にあるが、不要なので省いたほうがよい、という記号です。

quae num divinitus inspirata, ex propheticis scriptis sciri aliquatenus potest, それらが神から霊感を得たものかどうか、書かれた預言からある程度、知られることができる、

ubi sensus a nullo, quam a Domino, intelligitur, et quibus Dominus beneplacet revelare. そこに、意味はだれからも、主から以外に、理解されない、またその者たちに啓示することを主が喜ばれる〔者以外に〕。

1748, 27 Junius. 1748年6月27日。

 

(3) 訳文

ヘブル語について

 

2414. 私は天使たちから、ヘブル語が、文字でなくて、文字からの意味にだけに留意しなくてはならないようなものであることを学んだ。そのことは多くのものから確信され、それゆえ、初めは〔子音文字のまわりの〕小点なしで書かれた〔まず注釈をお読みください☆〕。このように小点なしに読まれる時、意味だけが留意され、またここから母音が作られた。そのようにその言語に熟練しているそれぞれの者もまた知ることができる――もし、だれかがみことばの中のそれらを、意味に従わないで、小点なしに読むなら、どんな意味がそれらに、特に預言の中に内在するか、決して知ることができない。結び付けられた母音や同様のものが、意味を文字へ押し付けている。

 なおまた、多くの者が同じ預言の書を小点なしに読むなら、ここから多くの意味が作られる。そしてもし、それぞれの者が自分の意味にしたがって母音をあてがうなら、その時、文字は、それぞれの者により異なってしるしが付けられた。またそこにそのように意味にしたがって記号が付けられることができなかった〔なら〕、それでも言葉を自分の意味へと作るために、言葉の中に変則を求めた。なぜなら、〔その〕言語は非常に多くの変則があるようなものであるからである。

 それゆえ、読む者が意味を曲げないように、それぞれの者が、人間の心の状態の中の、すなわち、身体の中の、自分の想像力にしたがって、このように、それぞれの者が自分の性向にしたがって意味をいろいろにゆがめないように、その後、小点があてがわれたことが許されていることが見られる。

 それらが神から霊感を得たものかどうか、書かれた預言からある程度、知られることができる。そこの意味は主から、また主が啓示することを喜ばれる者以外に、だれからも理解されない。1748年6月27日。

 

☆「注釈」で、この個所を理解するための概略を述べる予定です(出版となれば)。

原典講読『霊界体験記』 2416,2417

(1) 原文

Quod misericordia et innocentia afficiat omnes bonos, qui in societate sunt

 

2416. Perceptione spirituali mihi nosse dabatur, quod qui misericordes sunt et innocentes, ad sui amorem invitent et afficiant omnes bonos, qui in societate sunt, ut eis melius velint, quam sibi, sic ut sui obliviscantur, et ament eos ex toto corde, et ex tota anima{1}; nam innocentia et misericordia est Dominus, et Dominus inspirat omnibus ex SeIpso cum varietate indefinita, bonis, ita spiritibus bonis et angelis, inde amor, eorum mutuus, inde felicitas cum indefinitis varietatibus. 1748, 27 Junius.

@1 ms. toto ut videtur anima sed J.F.I. Tafel legit toto et animo substituit

 

2417. Spiritus mali, qui aderant, dicebant, cum ea percepissem et scriberem, quod nescirent quid misericordia et innocentia, mirati, quod dentur{1}, imo eo usque, ut per repraesentationes suas, substernerent ea sub pedes meos, ita contemserunt; 1748, 27 Junius; ex{2} operatione eorum in me et spiritus qui aderant, scire dabatur, qualis status foret societatis, si tales interessent, tunc sentiebatur quasi quoddam dolorificum laedens, quod fit cum varietate secundum naturam eorum, qui immisericordes sunt, et eorum qui misericordes, quare non simul esse possunt. Quod magis repraesentabatur mihi ab iis, quod ex statu misericordiae incitarentur in crudelitatem, sic misericordia in contrarium apud talis naturae spiritus vertitur.

@1 nisi legeris daretur

@2 ms. Junius ex

 

(2) 直訳

Quod misericordia et innocentia afficiat omnes bonos, qui in societate sunt 慈悲と無垢はすべての善良な者を感動させること、その者は社会の中にいる

2416. Perceptione spirituali mihi nosse dabatur, 霊的な知覚で私に知ることが与えられた、

quod qui misericordes sunt et innocentes, ad sui amorem invitent et afficiant omnes bonos, qui in societate sunt, その者は慈悲深い者であること、また無垢な者、自分の愛へすべての善良な者を招く、また働きかける、その者は社会の中にいる、

ut eis melius velint, quam sibi, sic ut sui obliviscantur, et ament eos ex toto corde, et ex tota anima{1}; 彼らにさらに善く欲するために、自分自身よりも、そのように自分を忘れる、また彼らを全部の心で、また全部の霊魂で愛する。

nam innocentia et misericordia est Dominus, et Dominus inspirat omnibus ex SeIpso cum varietate indefinita, bonis, ita spiritibus bonis et angelis, なぜなら、無垢と慈悲は主であるからである、また主は、すべての者に、ご自分そのものから吹き込む(分け与える)、無限の多様性とともに、善良な者に、そのように善良な霊にまた天使に、

inde amor, eorum mutuus, inde felicitas cum indefinitis varietatibus. ここから愛、彼らの相互の、ここから幸福が〔ある〕、無限の多様性とともに。

1748, 27 Junius. 1748年6月27日。

 

2417. Spiritus mali, qui aderant, dicebant, cum ea percepissem et scriberem, 悪い霊は、その者は居合わせた、言った、それらを私が知覚したまた書いたとき、

quod nescirent quid misericordia et innocentia, mirati, quod dentur{1}, 何が慈悲と無垢が知らなかったこと、いぶかった、存在することを、

imo eo usque, ut per repraesentationes suas, substernerent ea sub pedes meos, ita contemserunt; それどころか、そこまでも、自分の表象するものによって、それらを私の足の下に散らすように、そのように軽蔑し。軽蔑した

1748, 27 Junius; 1748年6月27日。

ex{2} operatione eorum in me et spiritus qui aderant, 彼らの働きから、私と霊たちの中への、その者は居合わせた、

scire dabatur, qualis status foret societatis, si tales interessent, 知ることが与えられた、どのような状態が社会に生じたか、もしこのような者が〔社会の〕間にいたなら、

tunc sentiebatur quasi quoddam dolorificum laedens, quod fit cum varietate secundum naturam eorum, qui immisericordes sunt, et eorum qui misericordes, その時、いわば害するある種の苦痛を引き起こすものが感じられた、そのことは彼らの性質にしたがって多様なものとともに生じる、その者は無慈悲なものである、また彼らの〔性質にしたがって〕慈悲深い者、

quare non simul esse possunt. それゆえ、彼らは一緒にいることはできない。

Quod magis repraesentabatur mihi ab iis, そのことはさらに私にそれらから表象された、

quod ex statu misericordiae incitarentur in crudelitatem, sic misericordia in contrarium apud talis naturae spiritus vertitur. 慈悲の状態から残酷(無慈悲)へ扇動される(刺激される)こと、このように慈悲は反対のものへこのような性質の霊たちのもとで変えられる。

 

(3) 訳文

慈悲と無垢は、すべての善良な者を感動させること

 

2416. 私に霊的な知覚で、慈悲深い者また無垢な者は、自分の愛へ社会の中にいるすべての善良な者を招き、働きかけ、自分自身よりも、彼らにさらに善いように欲するために、そのように自分を忘れ、彼らを全心で、全霊愛することを知ることが与えられた。ぜなら、無垢と慈悲は主であり、また主は、〔それらを〕ご自分自身から、無限の多様性とともに、善良な者に、そのように善良な霊にまた天使に、すべての者に分け与えられるからである。ここから、彼らの相互の愛、ここから無限の多様性とともに幸福がある。1748年6月27日。

 

2417. それらを私が知覚し、書いたとき、居合わせた悪い霊は、慈悲や無垢が何か知らなかった、存在することをいぶかった、と言った。それどころか、自分の表象するものによって、それらを私の足の下にけ散らすかのように、そこまでも軽蔑した。1748年6月27日。

 私や居合わせた霊たちの中への彼らの働きから、もしこのような者が〔社会の〕間にいたなら、どのような状態が社会に生じたか知ることが与えられた。その時、いわば害するある種の苦痛を引き起こすものが感じられた、そのことは彼らの性質にしたがって、それは無慈悲なものであり、また慈悲深いものであり、それらの多様なものとともに生じる。それゆえ、彼らは一緒にいることはできない。そのことはさらに私に、慈悲の状態から無慈悲へと扇動されることから表象され、このように慈悲はこのような性質の霊たちのもとで反対のものへ変えられる。

 

ヘブル語を学んだこと(もちろん独学)(ほんの少しだけ述べる)

 そのきっかけなど省略。原典を入手したのが37歳(キリスト教図書専門店にあった)。それ以来、3年以上かけて相当に集中して学んだ。何が書いてあるかは、もちろん知っている、でも、どの文字(というよりも記号)が何を意味しているのかまったくわからない。暗号または音符に見えた。それでも文法書など買い求め、かじりついた。こねくり回しているうち、だんだんわかってきた、これがおもしろかった!(『蘭学事始め』の気分を味わった)。苦労したが得られたものは多かった! その一つは、まったく異なる言語体系を知ることによって「言語とは何か」わかった(と思います)。

 ここでだいぶ精力を消耗したので、これ以上「言語」を学ぶつもりはなかったが、その後、スヴェーデンボリの原典を読むためにやむを得ずラテン語を学んだ(40代後半、そして50になってその翻訳開始)。

 ヘブル語について一つだけ紹介しておく――「ヘブル語に時制はない」

 ヨーロッパ言語には「時制」というものがある(この起源はギリシア語からか?)。ところがヘブル語にはない(あえて言えば、完了形と未完了形)。この時制がないということは日本語も同じ!!(言語がどのようなものか見直すきっかけであった)。日本語を例にしよう、たとえば何か探し物をしていて、それが見つかったとき「あった」と言う。これは「過去形」ではなく、見つけるという動作が「完了」したことを意味する。

 未来形もない、「明日は晴れるだろう」は「推量」である、未来のことは「わからない」ので「推量」し、その形式で未来を語っている。(文脈から過去や未来などがわかる、これは日本語も同じ)

 ヘブル語には未来も過去もなく現在だけがある、まさに天使たちが語るにふさわしい言葉である。

原典講読『霊界体験記』 2418

(1) 原文

De intellectu et perceptione spirituum malorum et crassiorum, de eo, quod nihil sint

 

2418. Dictum aliquoties spiritibus quod nihil sint, et quod Dominus omne in omnibus, imo etiam iis dictum et ostensum, quid sit, quod nihil sint [2043-48]; sed usque quidam non volunt intelligere{1}, quidam non intelligunt, quia ideae eorum crassiores, quam ut capiant, ideo id pluries dictabant, quod doctrina fidei absurda sit, quia dictum quod nihil sint, et usque putant quod omne, tum quod possideant omnem vitam et potentiam ut suam et in se; quare cum indignati, hoc regesserunt, quod{2} absurdum doctrina, quod dictum, eos nihil esse, hoc minus tolerant, quam alia doctrinae fidei, et quidem ex amore sui, partim alii ex ignorantia. 1748, 27 Junius.

@1 imperfectum in ms.

@2 ms. quod absur qu ut

 

(2) 直訳

De intellectu et perceptione spirituum malorum et crassiorum, de eo, quod nihil sint 悪いまたさらに粗野な霊たちの理解力と知覚について、そのことについて、彼らが無(無価値)であること

2418. Dictum aliquoties spiritibus quod nihil sint, et quod Dominus omne in omnibus, 数回、霊たちに言われた、彼らが無(無価値)であること、また主がすべてのものの中のすべて〔である〕こと、

imo etiam iis dictum et ostensum, quid sit, quod nihil sint [2043-48]; それどころか、さらにまた彼らに言われ、示された、何であるか、無(無価値)であること〔2043-48〕。

sed usque quidam non volunt intelligere{1}, quidam non intelligunt, quia ideae eorum crassiores, quam ut capiant, しかし、それでも、ある者は理解することを欲しない、ある者は理解しない、彼らの観念がさらに粗野なものであるからである、それを把握するために、

ideo id pluries dictabant, quod doctrina fidei absurda sit, quia dictum quod nihil sint, それゆえ、そのことを彼らはしばしば主張した、信仰の教えが不合理である(ばかばかしい)こと、彼らが無(無価値)であることが言われたからである、

et usque putant quod omne, tum quod possideant omnem vitam et potentiam ut suam et in se; またそれでも、彼らは思っている、〔自分が〕すべてのもの〔である〕こと、なおまたすべてのいのちと力を所有していること、自分のものとしてまた自分自身の中に。

quare cum indignati, hoc regesserunt, quod{2} absurdum doctrina, quod dictum, eos nihil esse, それゆえ、憤慨とともに、彼らはこのことを言い返した(拒絶した)、教えがばかばかしいこと、彼らを無(無価値)である、と言ったことを、

hoc minus tolerant, quam alia doctrinae fidei, このことをより少なく許容した、信仰の他の教えよりも、

et quidem ex amore sui, partim alii ex ignorantia. 実際に、自己愛から、一部分は、他の者は無知から。

1748, 27 Junius. 1748年6月27日。

 

(3) 訳文

悪い霊とさらに粗野な霊たちの理解力と知覚について、彼らが無価値であることについて

 

2418. 数回、霊たちに、彼らが無価値であること、また主がすべてのもののすべてであることが言われ、それどころか、さらにまた彼らに、無価値であることが何であるか、言われ、示された〔2043-48番〕。しかし、それでも、ある者は理解することを欲しない、ある者はそれを把握するためにはその観念がさらに粗野なものであるので理解しない。それゆえ、彼らはしばしば、信仰の教えがばかばかしいことを主張した、自分たちが無価値である、と言われたからである。またそれでも、彼らは、〔自分が〕すべてのもの〔である〕こと、なおまたすべてのいのちと力を、自分のものとしてまた自分自身の中に所有している、と思っている。

, それゆえ、憤慨とともに、彼らは、教えがばかばかしいとし、自分たちを無価値であると言ったことを拒絶した。信仰の他の教えよりも、このことを実際に、自己愛から、他の者は部分的に無知から許容しなかった。1748年6月27日。

原典講読『霊界体験記』 2419

(1) 原文

De Loquela Spirituum

 

2419. Miratus sum diu, quomodo id contigit, quod nunc hic spiritus, nunc ille loquebatur, ad varias distantias, excipiebat unus quum alius finiebat, et quandoque in medio sermone, et sic varie, causa mihi data est scire{a}, quod loquerentur ii, qui afficiebantur quam maxime in sermone, ab ideis, quae erant sermonis, sic transibat ad eos, qui plus aliis afficiebantur, cum enim affectio alicujus excitatur, tunc is excitatur; praeter quod etiam alio modo excitarentur ad loquendum, nempe a spiritibus, qui eos excitabant ex ideis in eos determinatis, ut loquerentur vel secum, vel pro se, vel doli causa, ut fingerent aliam personam, quam substituerent. 1748, 27 Junius.

@a h.e. causam mihi datum est scire

 

(2) 直訳

De Loquela Spirituum 霊たちの話し方について

2419. Miratus sum diu, quomodo id contigit, 長い間、私はいぶかった、どのようにしてそのことが起こるのか、

quod nunc hic spiritus, nunc ille loquebatur, ad varias distantias, 時には、この霊が、時には、その〔霊が〕話すこと、いろいろな間隔に(いろいろな間隔をおいて)、

excipiebat unus quum alius finiebat, et quandoque in medio sermone, et sic varie, ある者が続けた(話しの穂を継ぐ)、他の者が終えたとき、また時々、話しの中間の中で、またこのようにいろいろと、

causa mihi data est scire{a}, 理由が私に知ることが与えられた、

quod loquerentur ii, qui afficiebantur quam maxime in sermone, ab ideis, quae erant sermonis, 彼らが話したこと、その者は働きかけられた、最大に会話の中でさらに、観念から、それらは会話の中にあった、

sic transibat ad eos, qui plus aliis afficiebantur, このように彼らへ移った、その者は他の者よりも働きかけられた、

cum enim affectio alicujus excitatur, tunc is excitatur; というのは、ある者の情愛がかきたてられるとき、その時、彼はかきたてられるからである、

praeter quod etiam alio modo excitarentur ad loquendum, ほかに、さらにまた他の方法で話すようにかきたてられる、

nempe a spiritibus, qui eos excitabant ex ideis in eos determinatis, すなわち、霊たちにより、その者は彼らをかきたてる、彼らの中で限定(決定)された観念から、

ut loquerentur vel secum, vel pro se, vel doli causa, ut fingerent aliam personam, quam substituerent. そのように彼らは話す、あるいは自分自身で、あるいは自分に代わって〔だれかが〕、あるいは欺きのために、他の人物を装って、それを代理させるために。

1748, 27 Junius. 1748年6月27日。

 

(3) 訳文

霊たちの話し方について

 

2419. 長い間、私は、時には、この霊が、時には、その霊が、いろいろな間隔をおいて、話し、他の者が話し終えたとき、また時々、話しの途中で、このようにいろいろとある者が話しの穂を継ぐことが、どのようにして起こるのかいぶかった。理由を知ることが私に与えられた。会話の中にあった観念から、最も働きかけられた者が話し、このように、他の者よりも働きかけられた者へ〔話す者が〕移った〔のであった〕。というのは、ある者の情愛がかきたてられる時、話そうとかきたてられるからである。ほかに、他の方法でもまた話すようにかきたてられる。すなわち、霊たちの中で決定された観念から、その霊たちによりかきたてられる。そのように、彼らは、あるいは自分自身で、あるいは自分に代わって〔だれかが〕、あるいは欺きのために、代理させるために他の人物を装って話す。1748年6月27日。