(1) 原文
De intelligentia et sapientia angelorum
2394. Intelligentia et sapientia angelorum est homini incredibilis, quia talis non datur in genere humano, consistit in facultate sciendi, percipiendique, seu intelligendi sapiendique indefinita, quae nusquam ad cognitiones hominis perveniunt{1}, aut venire possint{2}, et si venirent, non possent capere et credere; facultas est talis, ut dum aliqua veritas nusquam prius audita iis, illico sciant{3}, non modo qualis est, sed etiam quae ejus genera et generum species, quae ex tempore, suo ordine, et sua serie possunt percipi, et Domino beneplacente exponi, sicut semel quoque [a quodam] audivi, et aliquoties scire mihi datum, ut pro exemplo, si aliqua arcaniora in corporis{4} humani membris, internis, externis, percipiunt illico num et quomodo conveniunt, et quidem ex maximo homine, imo differentias enumeratas ab eo audivi, de quibus is nusquam prius cogitavit, sed ex tempore ei datur, quia in luce veritatum est, similiter in spiritualibus et coelestibus, ac omnibus aliis, quae sunt fidei, verbo, intelligendi et sapiendi eorum facultas, proinde intelligentia et sapientia talis est, ut si nossent homines, obstupescerent, nam summum hominis, est vix minimum eorum, ac unum hominis fit indefinitum apud angelum. 1748, 23 Junius.
@1 J.F.I. Tafel; ms. pervenit
@2 ms. possit
@3 sic J.F.I. Tafel; ms. sciat vel scint
@4 ms. corpore ut videtur
2395. Qualis facultas intelligendi sapiendique, etiam ex aliis concludi potest, sicut ex eo, si modo intuentur seu visu penetrant in spiritum malum, tunc is ita angitur, sicut in profundissimo inferno esset, nam penetrat ita sapientiae vis, ut nihil apud spiritum non quasi ei videatur dissolvi; ut quondam malus spiritus, qui ab angelis inspectus modo leviter, incepit lamentari et supplicare, quasi in agone{1} mortis; quidam mihi apparebat in anguium glomerationes verti; ex solo intuitu, et inde penetrante vi.
@1 ms. angone, quod J.F.I. Tafel angore legit
2396. Inde etiam constare potest, quod si modo spiritus loquatur aut cogitet, ex aliquibus ejus ideis, scire possunt qualis est, et innumerabilia, quae nusquam spiritus credere potest quod sciat.
2397. Tum etiam inde, quod si homo modo percurrit volumen oculis, quod scripsit, leviter solum, nec legat, quod illico sciant quid contineat, et quales ejus ideae fuerunt circa singula, proinde si vel unam lineam legeret, tametsi ante plures annos scripta, innumera scirent, quales ejus ideae fuerint, unde, quae antecedunt, et consequuntur, et hoc ictu oculi. 1748, 23 Junius.
(2) 直訳
De intelligentia et sapientia angelorum 天使たちの知性と知恵について
2394. Intelligentia et sapientia angelorum est homini incredibilis, quia talis non datur in genere humano, 天使たちの知性と知恵は人間に信じられないものである、このようなものが人類の中に存在しないからである、
consistit in facultate sciendi, percipiendique, seu intelligendi sapiendique indefinita, 無限なものを知る、そして知覚する、すなわち、理解する、そして賢明になる(知恵を持つ)能力に存する(にある)、
quae nusquam ad cognitiones hominis perveniunt{1}, aut venire possint{2}, et si venirent, non possent capere et credere; それら〔無限なもの〕は人間の認識へ決してやって来ない(達しない)、またはやって来ることができない、またもしやって来ても、把握することまた信じることができない。
facultas est talis, ut dum aliqua veritas nusquam prius audita iis, illico sciant{3}, このような能力である、何らかの‶真理〟が、以前に彼らに決して聞かれなかった時、直ちに知るような、
non modo qualis est, sed etiam quae ejus genera et generum species, どのようなものであるかだけでなく、しかし、それらもまた、その属と属の種を、
quae ex tempore, suo ordine, et sua serie possunt percipi, et Domino beneplacente exponi, それらは直ちに(直訳「時間から」)、その秩序で、またその系列(連続)で知覚されることができる、また主の喜ばれるところで(意向で)、あばかれる(あらわにされる)ことが、
sicut semel quoque [a quodam] audivi, et aliquoties scire mihi datum, かつてもまた〔ある者から〕私が聞いたように、また数回、知ることが私に与えられた、
ut pro exemplo, si aliqua arcaniora in corporis{4} humani membris, internis, externis, percipiunt illico num et quomodo conveniunt, et quidem ex maximo homine, 例えば、例として、もし人間の身体の中の、肢体の、内なるものの、外なるものの何らかの秘義(秘密)〔の場合〕なら、直ちに、彼らは知覚した~かどうかまたどのように一致するか、実際に最大の人間から、
imo differentias enumeratas ab eo audivi, de quibus is nusquam prius cogitavit, それどころか、列挙された相違が、彼〔ある天使〕から私は聞いた、それらについて彼は決して以前に考えなかった、
sed ex tempore ei datur, しかし、直ちに、彼に与えられる、
quia in luce veritatum est, similiter in spiritualibus et coelestibus, ac omnibus aliis, quae sunt fidei, 彼は‶真理〟の光の中にいるからである、同様に、霊的なものと天的なものの中に、そして他のすべてのもの、それらは信仰に属している、
verbo, intelligendi et sapiendi eorum facultas, proinde intelligentia et sapientia talis est, ut si nossent homines, obstupescerent, 一言でいえば、理解する、そして賢明になる彼らの能力は、したがって知性と知恵はこのようなものである、もし人間が知ったなら、唖然とするような、
nam summum hominis, est vix minimum eorum, ac unum hominis fit indefinitum apud angelum. なぜなら、人間の〔能力の?〕最大のものは、彼らのほとんど最小のものでもない、そして人間の一つのものが天使のもとで無限なものになるからである。
1748, 23 Junius. 1748年6月23日。
2395. Qualis facultas intelligendi sapiendique, etiam ex aliis concludi potest, 理解する、そして賢明になる能力がどんなものか、さらにまた他のものから結論されることができる、
sicut ex eo, si modo intuentur seu visu penetrant in spiritum malum, tunc is ita angitur, sicut in profundissimo inferno esset, 例えば、そのことから、もし単に熟視するなら、すなわち、視覚で見抜く(達する)、悪霊の中に、その時、彼はそのように痛みを感じる、最も深い地獄の中にいたように、
nam penetrat ita sapientiae vis, ut nihil apud spiritum non quasi ei videatur dissolvi; なぜなら、そのように知恵の力が見抜く(達する)からである、霊のもとに何もないように、いわば彼に分解されることが見られない〔なら〕。
ut quondam malus spiritus, qui ab angelis inspectus modo leviter, incepit lamentari et supplicare, quasi in agone{1} mortis; 例えば、ある悪霊は、その者は天使たちにより単に軽く(わずかに)調べられた、嘆くことまた懇願することを始めた、いわば、死のもがき(苦しみ)で。
quidam mihi apparebat in anguium glomerationes verti; ある者は私に、ひっくり返されてとぐろを巻いたヘビとして見られた。
ex solo intuitu, et inde penetrante vi. 凝視だけから、またここからの見抜く力で〔こうなる〕。
2396. Inde etiam constare potest, ここからもまた明らかにすることができる、
quod si modo spiritus loquatur aut cogitet, そのこと、もし単に霊が話すかまたは考えるなら、
ex aliquibus ejus ideis, scire possunt qualis est, et innumerabilia, 彼の観念の何らかのものから、どのようなものであるか彼らは知ることができる、また無数のものを、
quae nusquam spiritus credere potest quod sciat. それらは決して霊たちが信じることができない、〔天使が〕知っていること。
2397. Tum etiam inde, quod si homo modo percurrit volumen oculis, quod scripsit, leviter solum, nec legat, なおまた、さらにまたここから、もし人間が書物(本)を目で通り抜けるなら、彼が書いたもの、単に軽く(わずかに)、読みもしないで、
quod illico sciant quid contineat, et quales ejus ideae fuerunt circa singula, 直ちに、彼らは知ること、何を含んでいるか、彼の観念がどんなものか、個々のものに関して、
proinde si vel unam lineam legeret, tametsi ante plures annos scripta, それで、もしあるいは彼が一つの線(行)を読むなら、たとえ数年前に書かれた〔ものであっても〕、
innumera scirent, quales ejus ideae fuerint, unde, quae antecedunt, et consequuntur, 彼らは無数のものを知る、彼の観念がどのようなものであったか、どこからか、それらは先行する、また続く、
et hoc ictu oculi. またこのことは瞬く間に(直訳「目の一撃で」)。
1748, 23 Junius. 1748年6月23日。
(3) 訳文
天使たちの知性と知恵について
2394. 天使たちの知性と知恵は人間に信じられないものである、このようなものが人類の中に存在しないからである。〔それは〕無限なものを知り、そして知覚する、すなわち、理解し、そして賢明になる能力にある。それら〔無限なもの〕は人間の認識へ決して達しない、またはやって来ることができない、またもしやって来ても、把握することや信じることができない。何らかの‶真理〟が、以前に彼らに決して聞かれなかった時、直ちに、どのようなものであるかだけでなく、しかし、その種属と種類をもまた知るような能力である。それらは直ちに、その秩序で、またその系列で知覚され、また主の喜ばれるとき、あらわにされることができる。
かつて〔ある者から〕もまた私が聞いたように、また数回、知ることが私に与えられた。例えば、もし人間の身体の中の肢体、内部、外部の何らかの秘義(秘密)〔の場合〕なら、直ちに、彼らは、実際に最大の人間から、一致するかどうか、まだどのように一致するか知覚した。それどころか、列挙された相違が、彼〔ある天使〕から私は聞き、それらについて彼は決して以前に考えなかったが、直ちに、彼に与えられる。彼は‶真理〟の光の中に、同様に、霊的なものと天的なもの、そして信仰に属している他のすべてのものの中にいるからである。
一言でいえば、理解し、そして賢明になる彼らの能力は、したがって知性と知恵は、もし人間が知ったなら、唖然とするようなものである。なぜなら、人間の〔能力の〕最大のものは、彼らのほとんど最小のものでもなく、そして人間の一つのものが天使のもとで無限なものになるからである。1748年6月23日。
2395. 理解し、そして賢明になる能力がどんなものかは、さらにまた他のものから結論されることができる。例えば、このことからである――もし単に熟視するなら、すなわち、悪霊の中に視覚で達するなら、その時、彼は、最も深い地獄の中にいるような痛みを感じる。なぜなら、霊のもとに、いわば彼に〔自分が〕分解されるとしか見られないように、そのように知恵の力が見抜くからである。例えば、ある悪霊は、その者は天使たちによりただわずかに調べられただけで、いわば、死のもがきで、嘆きまた懇願し始めた。ある者はひっくり返されてとぐろを巻いたヘビとして私に見られた。凝視だけから、またここからの見抜く力で〔このことが起こる〕。
2396. ここからもまた、霊が話すかまたは考えるなら、彼の観念の何らかのものから、彼らは、どのようなものであるか、また霊たちが〔天使が〕知っているとは決して信じることができない無数のものを知ることができることを明らかにすることができる。
2397. なおまた、さらにまたここから、もし〔ある〕人間が、彼の書いた本を目で通り抜けるなら、ただ軽くだけ、読みもしないで、直ちに、彼らは、何を含んでいるか、個々のものに関して、彼の観念がどんなものか知る。それで、もしあるいは、彼が、たとえ数年前に書かれた〔ものであっても〕、一行〔だけでも〕読むなら、彼らは、彼の観念がどのようなものか、先行し、また続くどこからのものであったか、無数のものを、またこのことを瞬く間に、知る。1748年6月23日。