原典講読『霊界体験記』 2079a,2080

(1) 原文

2079a. Spiritus is subtilior, erat speciei{1} eorum, qui in vita corporis falsi sunt, et cogitant male de omnibus aliorum quae vident, nec nisi quam sinistre cogitant, et paene nusquam bene, hocque ex innata quadam malitia, cumprimis invidia; quodque se insinuent in aliorum voluptates aut delitias, oritur ex ea causa, quod in vita corporis insinuent se, et assentiant et faveant omnibus, vultu, gestu et verbis, sed intus foveant cogitationes ex invidia cumprimis pullulantes; inde spiritus iste in omnia jucunda se insinuavit, sed per naturam ab invidia tractam, quae intus fota, quae in altera vita non celatur, sed activa fit, et erumpit, omnia et singula jucunda alterius [tales] destruere conantur, et ex jucundis eorum injucunda facere, per id quod ii cum quibus tales sunt, priventur sua amaenitate; externus enim vultus post mortem dissipatur, et cogitatio adest, quae percipitur, aliter ac in vita corporis.

@1 J.F.I. Tafel species

 

2080. Sunt hujus generis invidiae species plures, nam cohortes erant, sed aliter aliae [species], quas non observare ita mihi datum est, invidia tactae{1} quod aliquis jucunditate fruantur{2}, quam oppugnant quidam apertius quidam occultius, quidam per insinuationem in jucunda, quidam{3} per destructionem [jucunditatis] ex eo quod odium ceperunt.

@1 ms. tacti

@2 sic ms.; vide praefatione hujus editionis sub capite “Idiosyncrasies”

@3 sic J.F.I. Tafel; ms. quidem

 

(2) 直訳

2079a. Spiritus is subtilior, erat speciei{1} eorum, qui in vita corporis falsi sunt, et cogitant male de omnibus aliorum quae vident, さらに狡猾なその霊は、彼らの種類の〔もの〕であった、その者はいのちが身体の中にあったとき偽る者である、また他の者のすべてのものについて悪を考える、それらを見る、

nec nisi quam sinistre cogitant, et paene nusquam bene, hocque ex innata quadam malitia, cumprimis invidia; 誤って(悪く、左に)以外でないなら考えもしない、ほとんど決して善く〔考え〕ない、そしてこのことは生来のある種の悪意から〔である〕、特にねたみ。

quodque se insinuent in aliorum voluptates aut delitias, oritur ex ea causa, そして自分自身を他の者の快楽または歓喜の中に徐々に持ち込むことは、その原因から起こっている、

quod in vita corporis insinuent se, et assentiant et faveant omnibus, vultu, gestu et verbis, 身体のいのちの中で自分自身を徐々に持ち込むこと、また同意する、また好意を持つ、すべてのもので、顔つきで、身振りでまた言葉で、

sed intus foveant cogitationes ex invidia cumprimis pullulantes; しかし、内部で思考を抱いている、特にねたみから芽を出している、

inde spiritus iste in omnia jucunda se insinuavit, ここから、その霊はすべての快いものの中に自分自身を徐々に持ち込んだ、

sed per naturam ab invidia tractam, quae intus fota, しかし、ねたみから得られた(traho)性質によって、それを内部で抱いた(foveo)、

quae in altera vita non celatur, sed activa fit, et erumpit, それは来世の中で隠されない、しかし、活発になる、また突発する、

omnia et singula jucunda alterius [tales] destruere conantur, 他の者のすべてと個々の快いものを〔このような者は〕破壊することに努力する(試みる)、

et ex jucundis eorum injucunda facere, また、彼らの快いものから不快なものをつくること、

per id quod ii cum quibus tales sunt, priventur sua amaenitate; そのことによって、彼らはそれらのものとともに、そのようなものである、自分の楽しさを奪われる。

 

externus enim vultus post mortem dissipatur, というのは、外なる容貌は、死後、消散させられるからである、

et cogitatio adest, quae percipitur, aliter ac in vita corporis. また、思考が居合わせる、それが知覚される、身体のいのちの中のようにと異なって。

 

2080. Sunt hujus generis invidiae species plures, この種類(属)のねたみは多くの種類(種)☆がある、

☆ここに「種類」が二つ出てきます。生物学上の分類なら「属」とその一つ下位の分類である「種」です、大分類と小分類のようなものです。このことはどのように訳すのでしょうか。

nam cohortes erant, sed aliter aliae [species], quas non observare ita mihi datum est, なぜなら、集団があった、しかし、他のもの〔種類〕は異なって〔いた〕、それらをそのように観察することは私に与えられなかった、

invidia tactae{1} quod aliquis jucunditate fruantur{2}, ねたみが触れたもの(tango)、それはある者が快感を享受した、

quam oppugnant quidam apertius quidam occultius, quidam per insinuationem in jucunda, それを彼らは攻撃する、ある者はさらに公然と、ある者はさらにひそかに、ある者は快いものの中に徐々に入り込むことによって、

quidam{3} per destructionem [jucunditatis] ex eo quod odium ceperunt. ある者は〔快感の〕破壊によって、そのことから、憎しみを得た(感知した)こと。

 

(3) 訳文

2079a. さらに狡猾なその霊は、いのちが身体の中にあったとき偽る者、また他の者の見るすべてのものについて悪く考える類いの者であった。悪くにしか、ほとんど善くは決して考えもしない、そしてこのことは生来のある種の悪意、特にねたみからである。

 そして自分自身を他の者の快楽または歓喜の中に持ち込むことは、この理由から起こっている――いのちが身体の中にあったとき自分自身を持ち込み、同意し、顔つきで、身振りでまた言葉で、すべてのもので、好意を持つ、しかし、内部で、特にねたみから芽を出している思考を抱いている。ここから、その霊はすべての快いものの中に自分自身を持ち込んだ。

 しかし、ねたみから得られた性質によって、それを内部で抱いた。それは来世では隠されないで、活発になり、突発し、〔このような者は〕他の者のすべてと個々の快いものを破壊することや彼らの快いものから不快なものをつくることを試みる。そのことによって、彼らはそのようなものとともに、自分の楽しさを奪われる。

 というのは、外なる容貌は、死後、消散させられ、そこに思考があり、それがいのちが身体の中にあったときと異なって知覚されるからである。

 

2080. この類いねたみはその下にさらに多くの種類がある。なぜなら、他の種類と異なる集団があった、しかし、それらをそのように観察することは私に与えられなかったからである。彼らは、ある者が快感を享受したことをねたんで、そのことから憎しみを得て、それをある者は公然と、ある者はひそかに、ある者は快いものの中に徐々に入り込むことによって、ある者は〔快感の〕破壊によって、攻撃する。

原典講読『霊界体験記』 2081,2082

(1) 原文

2081. Spiritui huic, qui omnia posse se putabat, nam sibi, maxime{1} fidunt, et putant [se] solos esse qui sapiunt, nam alios despiciunt, quod patet ex eo, quod sinistre cogitant de omnibus aliis, ita se aliis omnibus praeponunt, sed intus seu in cogitatione, ideo sunt quasi pestes in societatibus bonorum spirituum; ac minime tolerari possunt in societatibus angelorum, in quibus unusquisque ex corde aut affectione favere debet alterius jucunditati, et eam multis augere; et se aliis minorem autumare, sic minime se aliis praeponere: proinde nec cuiquam invidere.

@1 ms. sibi maxime

 

2082. Clandestina ac interna invidia, seu invidia in cogitationibus multo perniciosior{1} est invidia quae se exserit{2}, seu in odium, aut in iram erumpit, haec facilius abstergi potest; nam clandestina seu interna aut cogitationum, id quoque secum habet, quod cogitatione penetret in spirituum cogitationes jucundas, quae interiores{3} sunt, eas arripiendo sibi, et illico et quidem momento destruendo. 1748, 27{4} Maj.

@1 in ms. perniicioior superposito s emendatum

@2 ms. exerit

@3 ms. interioes

@4 sic ms., forte pro 26

 

(2) 直訳

2081. Spiritui huic, qui omnia posse se putabat, nam sibi, この霊に、その者はすべてのことができることを自分自身が思った、なぜなら、自分自身に、☆

☆ここは手稿ではカンマがなく続けられていますが、この編集者は区切っています。区切らないと単数で述べた事柄(spiritui, putabat)が、次の文で複数となっており(fidunt, sapiunt)、話が合わなくなるからです。

合わせるには、この文の最初を複数、そして主格とすれば合います、すなわち「これらの霊たちは~」としればよいでしょう(スヴェーデンボリが途中で著述を変えた、と判断するわけです)。

ここでは編集者にしたがって、この出だし「この霊に」を生かしてみます。

maxime{1} fidunt, et putant [se] solos esse qui sapiunt, 彼らは最大限に信頼した、また〔自分たち〕だけであることを思った、その者は賢明である、

nam alios despiciunt, なぜなら、他の者たちを見くだしたからである、

quod patet ex eo, quod sinistre cogitant de omnibus aliis, ita se aliis omnibus praeponunt, そのことはそのことから明らかである、他の者のすべてのものについて悪く考えたこと、そのように自分自身を他のすべての者に前に置いた(まさっていると見なした)。

sed intus seu in cogitatione, ideo sunt quasi pestes in societatibus bonorum spirituum; しかし、内部で、すなわち、思考の中で〔そのようにした〕、それゆえ、いわば、善良な霊たちの社会の中の疫病である、

ac minime tolerari possunt in societatibus angelorum, そして最小に(決してない)天使たちの社会の中で許容されることができる、

in quibus unusquisque ex corde aut affectione favere debet alterius jucunditati, et eam multis augere; それら〔社会〕の中で、それぞれの者は心または情愛から他の者の快さに好意を持たなければならない、またそれを大いに増やすこと。

et se aliis minorem autumare, sic minime se aliis praeponere: また自分自身を他の者に(よりも)劣るもの(低いもの)に思うこと、このように最小に自分自身を他の者に(よりも) 前に置くこと(まさっていると見なすこと)――

proinde nec cuiquam invidere. それゆえに、だれもねたむこともない。

 

2082. Clandestina ac interna invidia, seu invidia in cogitationibus ひそかなそして内なるねたみは、すなわち、思考の中のねたみは、

multo perniciosior{1} est invidia quae se exserit{2}, seu in odium, aut in iram erumpit, 大いにさらに破滅的な(有害な)ねたみである、それは(それ自体を)出てくる、すなわち、憎しみの中に、または怒りの中に突発する、

haec facilius abstergi potest; これら(後者)は容易にぬぐい取られることができる。

nam clandestina seu interna aut cogitationum, id quoque secum habet, なぜなら、ひそかな、すなわち、内なるまたな思考のもの(ねたみ)は、それはまたそれ自体に持っているからである、

quod cogitatione penetret in spirituum cogitationes jucundas, quae interiores{3} sunt, 思考で霊たちの思考の中の快いものを見抜く、それらは内的なものである、

eas arripiendo sibi, et illico et quidem momento destruendo. それらを自分自身につかんで、また直ちに、実際に、一瞬に、破壊して。

1748, 27{4} Maj. 1748年5月27日。

 

(3) 訳文

2081. 自分自身がすべてのことができることを思ったこの霊に、彼らは最大限に信頼し、また賢明であるのは〔自分たち〕だけであると思った、なぜなら、他の者たちを見くだしたからである。そのことは他の者のすべてのものについて悪く考えたこと、そのように自分自身を他のすべての者にまさっていると見なしたことから明らかである。しかし、内部で、すなわち、思考の中で〔そのようにし〕、それゆえ、いわば、善霊の社会の中の疫病である、そして天使たちの社会の中で決して許容されることができない。それら〔社会〕の中では、それぞれの者は心または情愛から他の者の快さに好意を持ち、それを大いに増やさなければならない。また自分自身を他の者よりも低いものと思い、このように自分自身を他の者よりもまさっていると見なすことは決してない――それゆえ、だれかをねたむこともない。

 

2082. ひそかなそして内なるねたみは、すなわち、思考の中のねたみは、憎しみの中に出てくるまたは怒りの中に突発するよりもはるかに破壊的なねたみである。後者は容易にぬぐい取られることができる。なぜなら、ひそかな、すなわち、内なるまたな思考のねたみは、それ自体に、思考で霊たちの思考の中の内的なものである快いものを見抜き、それらを自分自身につかんで、また直ちに、実際に、一瞬に、破壊するものを持っているからである。1748年5月27日。