原典講読『霊界体験記』 1681

(1) 原文

1681. Cumque iis repraesentabam nostrae telluris magnifica palatia, quae nostri spiritus admirabantur-sed{1} spiritus illi non ea aestimabant, quia ex lapidibus et similibus, quae vocant monstra, quia simulachra marmorea-narrabant{2}, quod magnificentiora sint apud eos, quae repraesentabant coram spiritibus nostrae telluris, qui dicebant, quod magnificentius nihil viderint, aliqua eorum, sed ea quae non ita magnifica erant, particulatim modo mihi repraesentabantur, plura non concedebatur, ne scilicet memoriae meae inhaererent; sed sunt eorum templa, in quibus adorant Dominum, sunt arbores procerae, quas dicebant esse admodum altas, quas ita disponunt, ut ramos suos crassos circumquaque diffundunt, quos ita adplicant, adsuescunt, putant, secant, et extendunt, ut palatia forment, et quidem continua, per arcus, et pulchros introitus, ab uno arcuato habitaculo in alterum, et sic per multum spatii, sic ut integram quasi sylvam ita forment, porticus sunt in longum et in latum, cum arcuatis introitibus et ostiis; sic ut dum intus veniant, sint quasi ambulacra super totam sylvam, sed interiora non mihi patuerunt, praeter valvas, et quod arcuata{3} essent, omnia per ramos arborum ita concinnata; gradus etiam a terra formant magnificos, qui oblique sursum tendunt, applicantes sic arborum ramos, conjunguntque ad usum et ad decorem, postquam per eos ascenderint, super genubus adorant Dominum; arbores infra, ex quibus haec aedificia, sunt quatuor et quatuor, inde undequaque ramos sparsos ineptant, qui inservituri solo, et qui valvis, et qui parietibus, qui valvati sunt, et tectis, per quae quoque lux solis penetrat, et dat lumen, qui in solo et circum valvas, [eos] abradunt, ut candidiora sint; quae infra sunt ambulacra, ornamenta externa sunt talia, ut perquam admirati sint ea spiritus nostri, et descripserunt, quod nihil magnificentius, et quod excedant descriptionem, duo aut tria separatim ostensa, colorata{4} erant, cumprimis amant coeruleum nitidum pulchrum, hoc eorum [animum] summopere delectat, praeterea erant colores orantii{a} obscuri, praeter paucum coloris candidi; sed ii non habitant nisi super terra, non in altis, quae iis sancta sunt: sic architectonica eorum collaudant, et aestimant, ut praeferant omnibus, nam suam architecturam, et suarum domorum simplicitatem amant.

@1 ms. admirabantur, sed

@2 ms. marmorea; narrabant

@3 ms. arcuati

@4 ms. colorati

@a = aurantii

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

(2) 直訳

1681. Cumque iis repraesentabam nostrae telluris magnifica palatia, quae nostri spiritus admirabantur- そして彼らに私が私たちの地球の荘厳な宮殿を表象したとき、それらを私たちの霊たちは驚嘆した――

sed{1} spiritus illi non ea aestimabant, quia ex lapidibus et similibus, しかし、それらの霊たちはそれらを尊重しなかった、石と同様のものから〔できていた〕からである、

quae vocant monstra, quia simulachra marmorea- それを怪物と呼ぶ、大理石の像〔のようなものである〕からである――

narrabant{2}, quod magnificentiora sint apud eos, 彼らは話した、彼らのもとにさらに荘厳なものがあること、

quae repraesentabant coram spiritibus nostrae telluris, それらが私たちの地球の霊たちの前に表象された、

qui dicebant, quod magnificentius nihil viderint, その者たちは言った、さらに荘厳なものを何も見なかったこと、

aliqua eorum, sed ea quae non ita magnifica erant, particulatim modo mihi repraesentabantur, それらのあるものは、しかし、それらは、そのように荘厳でなかった、切れ切れの方法で私に表象された、

plura non concedebatur, ne scilicet memoriae meae inhaererent; 多くのものは許されなかった、正確には(すなわち)私の記憶にこびりつかないように。

sed sunt eorum templa, in quibus adorant Dominum, sunt arbores procerae, しかし、彼らの神殿がある、それらの中で主を崇拝する、高い木々がある、

quas dicebant esse admodum altas, それらを彼らは言った、大いに高いものであること、

quas ita disponunt, ut ramos suos crassos circumquaque diffundunt, それらをそのように配列する、その枝を周囲のあらゆる方向へ広めるように、

quos ita adplicant, adsuescunt, putant, secant, et extendunt, ut palatia forment, それらをそのように当てはめる(使用する)、刈り込む、切る、また伸ばす、宮殿を形作るように、

et quidem continua, per arcus, et pulchros introitus, 実際に、連続した、弓(形)によって、また美しい入口を、

ab uno arcuato habitaculo in alterum, et sic per multum spatii, 一つのアーチ形の住まいからもう一つの〔住まい〕の中へ、またこのように空間の多くのものによって、

sic ut integram quasi sylvam ita forment, porticus sunt in longum et in latum, cum arcuatis introitibus et ostiis; そのようにいわば森全体が、そのように形作られる、回廊がある、長くまた幅で、アーチ形の入り口と扉とともに、

sic ut dum intus veniant, sint quasi ambulacra super totam sylvam, そのように内部にやって来る時、森全体についていわば遊歩道である、

sed interiora non mihi patuerunt, praeter valvas, et quod arcuata{3} essent, omnia per ramos arborum ita concinnata; しかし、内部のものは私に許されなかった、両開き戸以外に、またアーチがあったこと、すべてのものは木の枝によってそのように整然と〔していた〕。

gradus etiam a terra formant magnificos, qui oblique sursum tendunt, 階段もまた地から堂々としたものがつくり上げられた、それは斜めに上方へ向かっている、

applicantes sic arborum ramos, conjunguntque ad usum et ad decorem, このように木の枝を当てはめて(使用して)、そして役立ち(利用)へまた美しさ(=装飾)へ結合する、

postquam per eos ascenderint, super genubus adorant Dominum; それらによって上った後に、膝の上で主を崇拝する。

arbores infra, ex quibus haec aedificia, sunt quatuor et quatuor, 下の木々は、それらからこれが建てられた、四〔本〕と四〔本〕である。

inde undequaque ramos sparsos ineptant, qui inservituri solo, et qui valvis, et qui parietibus, qui valvati sunt, ここからあらゆる方向へ枝が離れ離れに適合する☆、それは椅子(solium)に役立つ、またそれは両開き戸に、またそれは壁に、それは両開き戸がある、

☆ineptantがよくわかりませんがin+aptoとみなし「適合する、合わせる、合わせるようにする、つくる」の意味だと思います。

et tectis, per quae quoque lux solis penetrat, et dat lumen, また屋根で、それらを通して太陽の光が内部に届く、また光を与える、

qui in solo et circum valvas, [eos] abradunt, ut candidiora sint; それは、椅子と両開き戸のまわりにの中に、〔それらを〕彼らは削る、白く輝くものであるように。

quae infra sunt ambulacra, ornamenta externa sunt talia, ut perquam admirati sint ea spiritus nostri, それらは、下にある遊歩道、外の装飾はこのようなものである、非常に驚くようなものである、それらを私たちの霊たちが、

et descripserunt, quod nihil magnificentius, et quod excedant descriptionem, また述べた(描いた)、さらに荘厳なものが何もないもの、また記述(描写)を超えているもの、

duo aut tria separatim ostensa, 二つまたは三つ分離したものが示された、

colorata{4} erant, cumprimis amant coeruleum nitidum pulchrum, 着色されていた、特に美しい輝く空色を愛している、

hoc eorum [animum] summopere delectat, これを彼らの〔アニムス〕は最高度に楽しむ(喜ぶ)、

praeterea erant colores orantii{a} obscuri, praeter paucum coloris candidi; ほかに鈍いオレンジ色があった、白く輝く色のわずかなものを加えて、

sed ii non habitant nisi super terra, non in altis, quae iis sancta sunt: しかし、彼らは地の上でないなら住んでいない、高いところの中でない、それは彼らに聖なるものである――

sic architectonica eorum collaudant, et aestimant, ut praeferant omnibus, このように彼らの巧みに建築されたものを共に賛美する、また尊重する、すべてのものに優先させるように、

nam suam architecturam, et suarum domorum simplicitatem amant. なぜなら、自分の建築様式を、また自分の家の単純さを愛しているからである。

 

(3) 訳文

1681. そして私が彼らに私たちの地球の荘厳な宮殿を表象したとき、それらを私たちの霊たちは驚嘆した――しかし、それらの霊たちはそれらを尊重しなかった、石と同様のものから〔できていた〕からである、それを怪物と呼ぶ、大理石の像〔のようなものである〕からである――彼らは、自分たちのもとにさらに荘厳なものがある、と話した。それらが私たちの地球の霊たちの前に表象された。その者たちは、さらに荘厳なものを何も見なかった、と言った。しかし、それらのあるものは、そのように荘厳でなく、私にばらばらに表象された。多くのものは許されなかった、正確には私の記憶にこびりつかないように。

 しかし、彼らの神殿である高い木々があり、それらの中で主を崇拝する。それらを彼らは、非常に高くそびえるものであると言った。それらを、その枝が周囲のあらゆる方向へ広がるように配列する。それらを宮殿がつくられるように、当てはめ、刈り込み、切り、伸ばす。実際に、連続した弓形によって、また美しい入口を、一つのアーチ形の住まいからもう一つの〔住まい〕へ、またこのように多くの空間にわたって、そのようにいわば森全体が、そのようにつくられ、アーチ形の入り口と扉とともに、長くて幅広い回廊がある。そのように内部にやって来る時、森全体がいわば遊歩道である。しかし、内部のものは両開き戸以外に私に〔見ることが〕許されなかった。アーチがあり、すべてのものは木の枝によってそのように整然としていた。

 階段もまた堂々としたものがつくられ、それは地から斜めに上方へ向かっている。このように木の枝を使用して、そして役立ちへまた装飾へと結合させている。それらで上った後に、膝まづいて主を崇拝する。

これが建てられた下の木々は、四〔本〕と四〔本〕である。ここからあらゆる方向へ枝が分かれ、椅子、両開き戸、また両開き戸がある壁へとつくられる。また屋根がつくられ、それらを通して太陽の光が内部に届き、光を与える。椅子と両開き戸のまわりは、白く輝くように削られる。

 下にある遊歩道、外の装飾は、私たちの霊たちが非常に驚くようなもの、また述べたものは、さらに荘厳なものが何もなく、描写を超えているものである。分離した二つまたは三つのものが示され、着色されていた。彼らは特に美しい輝く空色を愛していて、これを彼らの〔アニムス〕は最高に喜ぶ。ほかに白く輝く色のわずかなものを加えた鈍いオレンジ色があった。

 しかし、彼らは高いところでない地の上にしか住んでいない、高いところは彼らにとって聖なるものである――このように彼らの巧みに建築されたものを、すべてのものに優先させるように、共に賛美し、尊重する。なぜなら、自分の建築様式や自分の家の単純さを愛しているからである。

原典講読『霊界体験記』 1682

(1) 原文

1682. Quaesivi eos, quid fit cum iis, qui apud eos mali sunt, nam spiritus sunt probi, ut dictum, ajunt quod non liceat improbum esse, et si quis male cogitat et male agit, increpatur primum a spiritu quodam, qui ei dicit, quod si iterum talia faceret, quod moriturus esset, nec permittitur ut iterum malum tale faciat, nam sic moritur, et quidem per deliquium, ita populus iste conservatur a contagiis malorum-quidam{1} talis spiritus apud me erat, mecum loquens, sicut cum iis, quos ibi loci{2} increpat, et sic loquutus est mecum, tum quoque inducebat parti abdominis aliquid doloris, secundum morem apud eos-et{3} dicit ei, quid mali cogitavit aut fecit, et punit dolore ventris, ac ei dicit, si iterum ita faciat, quod moriturus sit, (quod apud nos correspondet morsui conscientiae, nam apud eos qui cum spiritibus loquuntur, manifesti dolores sunt); et dicebat unus, quod per deliquium moriantur, et nunc quod fiant tales spiritus; nempe qui hominem cruciant, increpant, et admonent; erat ad occipitium meum, ibi loquutus, et quidem undulatorie. 1748, 25 Martius.

@1 ms. malorum, quidam

@2 nisi loco legendum

@3 ms. eos, et

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

(2) 直訳

1682. Quaesivi eos, quid fit cum iis, qui apud eos mali sunt, 私は彼らに質問した、何が彼らに生じるか、その者は彼らのもとで悪い者である、

nam spiritus sunt probi, ut dictum, なぜなら、正しい霊たちであるからである、言われたように、

ajunt quod non liceat improbum esse, 彼らは言う、不正直(よこしま)であることは許されていないこと、

et si quis male cogitat et male agit, increpatur primum a spiritu quodam, また、もし誰かが悪を考える、また悪を行なうなら、最初にある霊により叱責される、

qui ei dicit, quod si iterum talia faceret, quod moriturus esset, その者は彼に言う、もし、再びこのようなことを行なうなら、死ぬことになることになった(なる☆)、

☆条件文では「未完了」で「現在」を表わします。

nec permittitur ut iterum malum tale faciat, 許されもしない、再びこのような悪を行なわないように、

nam sic moritur, et quidem per deliquium, ita populus iste conservatur a contagiis malorum- なぜなら、このように死ぬからである、実際に、気絶によって、そのようにその人々は悪の感染から守られる――

quidam{1} talis spiritus apud me erat, mecum loquens, sicut cum iis, quos ibi loci{2} increpat, このようなある霊が私のもとにいた、私と話して、彼らとともでのように、その者をその場所で叱責する、

et sic loquutus est mecum, tum quoque inducebat parti abdominis aliquid doloris, secundum morem apud eos- またこのように私と話した、なおまたさらにまた腹の部分にある種の苦痛を引き起こした、彼らのもとの習慣にしたがって――

et{3} dicit ei, quid mali cogitavit aut fecit, et punit dolore ventris, また彼に言う、何か悪を考えたかまたは行なった、また腹(胃)に苦痛を置く、

ac ei dicit, si iterum ita faciat, quod moriturus sit, (quod apud nos correspondet morsui conscientiae, そして彼に言う、もし再びそのように行なうなら、死ぬことになること、(それは私たちのもとで良心の呵責に対応する、

nam apud eos qui cum spiritibus loquuntur, manifesti dolores sunt); なぜなら、彼らのもとで、その者は霊たちと話す、はっきりと苦痛であるからである)。

et dicebat unus, quod per deliquium moriantur, et nunc quod fiant tales spiritus; またある者は言った、気絶によって死ぬこと、またこのような霊になること。

nempe qui hominem cruciant, increpant, et admonent; すなわち、その者は人間を苦しめる、叱責する、また警告する。

erat ad occipitium meum, ibi loquutus, et quidem undulatorie. 私の後頭部にいた、そこで話した、実際に波のような運動の中で。

1748, 25 Martius. 1748年3月25日。

 

(3) 訳文

1682. 私は彼らに、彼らのもとの悪い者に何が起こるか質問した。なぜなら、言われたように、正直な霊たちであるからである。彼らは、不正直であることは許されていない、また、もし誰かが悪を考え、悪を行なうなら、最初に、ある霊により叱責される、と言う。その者は彼に言う、もし、再びこのようなことを行なうなら、死ぬことになる、再びこのような悪を行なわないように、許されもしない、なぜなら、このように、実際に、気絶によって死に、そのようにその人々は悪の感染から守られるからである――

 このようなある霊が私のもとにいて、私と、彼らとともに、その場所で叱責するかのように話した。またこのように私と話し、なおまた彼らのもとの習慣にしたがって、腹の部分にある種の苦痛も引き起こした――また彼に、考えたかまたは行なった悪が何か言い、腹(胃)に苦痛を置く。そして彼に、もし再びそのように行なうなら、死ぬことになると言う、(それは私たちのもとで良心の呵責に対応する、なぜなら、霊たちと話す者のもとで、はっきりとした苦痛であるからである)。またある者は、気絶によって死ぬこと、またこのような霊に、すなわち、人間を苦しめ、叱責し、警告するようなものに者になると言った。私の後頭部にいて、そこで、実際に、波が動くように話した。1748年3月25日。

原典講読『霊界体験記』 1683

(1) 原文

De amore conjugiali, et parentum erga liberos

 

1683. Unde amor vere conjugialis, et unde amor parentum erga liberos, et major erga nepotes, nemo nescit, usque tamen, quia coeleste amoribus istis inest, ex coelo venire debet, et sic in omnium mentes, ut universale, influere, nihil tale absque causa potest esse in intimis, ac supremo, absque causa in intimis et supremo, neutiquam existeret, quid enim absque causa, et principio sui? principium{1} ejus manifestum est, nempe quod Dominus amet universos tam angelos, spiritus, quam homines, sicut Ipsius, inde comparatur Ipse ille amor, amori conjugiali, et praedicatur de Domino, ut sponso et marito, et de Ecclesia, ut sponsa, et uxore; absque amore Domini erga omnes et singulos, et ejus manifesto influxu in mentes intimas, et sic intimiores humanas, nusquam existeret aliquis amor conjugialis, proinde nusquam aliquis amor boni, qui ex conjugiali derivatur diversimode; similiter nisi Dominus amaret omnes et singulos, ut Pater liberos, et intimum coelum ex Domino, ut mater infantes suos, nusquam existeret storge, a semet non imprimi potest, quod storge major sit erga nepotes, sic descendat amor, inde quoque venit. 1748, 25 Martius.

@1 ms. sui; principium ☆原文の「;」の記号を「?」に変えたというこの注に注記します。スヴェーデンボリの時代に「?」はありませんでした(だれがいつごろ使い出しのか知りません、明治時代には日本で取り入れられています)。文意を汲んで編集者がこうしました。なお私は『真のキリスト教』の初版にあるのを見っけていますが(一箇所)、これは印刷にかかわった誰かが行なったと思えます。すると、そのころ使い始めた者がいたのでしょうか?

 

(2) 直訳

De amore conjugiali, et parentum erga liberos 結婚愛について、また子どもに対する親の

1683. Unde amor vere conjugialis, et unde amor parentum erga liberos, et major erga nepotes, nemo nescit, 真の結婚愛がどこからか、また子どもに対する親の愛がどこからか、また孫に対するさらに大きい〔愛がどこからか〕、だれも知らない、

usque tamen, quia coeleste amoribus istis inest, ex coelo venire debet, et sic in omnium mentes, ut universale, influere, やはりそれでも、天的なものがそれらの愛に内在するので、やって来なければならない、またこのようにすべての心の中に、普遍的なものとして、流入すること、

nihil tale absque causa potest esse in intimis, ac supremo, absque causa in intimis et supremo, neutiquam existeret, このようなものは原因なしに最内部の中に存在することはまったくない、そして最高のもの、最内部と最高のものの中の原因なしに、決して存在しない、

quid enim absque causa, et principio sui? というのは、原因、またその始まりなしに何が〔存在するのか〕?

principium{1} ejus manifestum est, その始まりは明らかである、

nempe quod Dominus amet universos tam angelos, spiritus, quam homines, sicut Ipsius, すなわち、主は全世界を愛すること、天使、霊も、人間も、ご自分のように、

inde comparatur Ipse ille amor, amori conjugiali, ここからその愛そのものは、結婚愛に例えられる、

et praedicatur de Domino, ut sponso et marito, et de Ecclesia, ut sponsa, et uxore; また主について述べられる(属性とされる)、花婿と夫として、また教会について、花嫁として、また妻。

absque amore Domini erga omnes et singulos, et ejus manifesto influxu in mentes intimas, et sic intimiores humanas, nusquam existeret aliquis amor conjugialis, すべてと個々のものに対する主の愛なしに、また最内部の心の中へのそのはっきりとした流入、またこのように人間のさらに内的な〔心〕、決して何らかの結婚愛は存在しない、

proinde nusquam aliquis amor boni, qui ex conjugiali derivatur diversimode; したがって、決して何らかの善の愛は、それは結婚〔愛〕からいろいろな方法で導かれる。

similiter nisi Dominus amaret omnes et singulos, ut Pater liberos, 同様に、主がすべてと個々のものを愛さないなら、父が子どもを〔愛する〕ように、

et intimum coelum ex Domino, ut mater infantes suos, また主からの最内部の天界が、母が自分の幼児を〔愛する〕ように、

nusquam existeret storge, 決してストルゲー(親心)☆は存在しなかった(接続)、

☆ストルゲーはラテン語ではなく「(親や子への)愛、情愛」を意味するギリシア語です。vここでは「親心」の訳語でよいと思います。

a semet non imprimi potest, quod storge major sit erga nepotes, sic descendat amor, inde quoque venit. 自分自身から刻み付けられる(確信する)ことはできない、孫に対するさらに大きいストルゲー(親心)があること、このように〔その〕愛は下降する、ここからもまたやって来る。

1748, 25 Martius. 1748年3月25日。

 

(3) 訳文

結婚愛と子どもに対する親の愛について、

 

1683. 真の結婚愛がどこからか、子どもに対する親の愛がどこからか、また孫に対するさらに大きい愛がどこからか、だれも知らない。やはりそれでも、天的なものがそれらの愛に内在するので、やって来なければならない、またこのようにすべての心の中に、普遍的なものとして、流入しなければならない。このようなものは原因なしに最内部のものそして最高のもの中に存在することはまったくない、最内部と最高のものの中の原因なしに、決して存在しない。というのは、原因とその始まり(源)なしに何が存在するのか?

 その始まり(源)は明らかである、すなわち、主は全世界を、天使、霊も、人間も、ご自分のように愛することである。ここからその愛そのものは結婚愛に例えられ、また主について花婿や夫として、また教会について、花嫁、また妻として述べられる。すべてと個々のものに対する主の愛なしに、また最内部の心、このように人間の内的な心の中へのそのはっきりとした流入なしに、決して何らかの結婚愛は、したがって、結婚愛からいろいろな方法で導かれる何らかの善の愛は、決して存在しない。同様に、父が子どもを愛するように、主がすべてと個々のものを、また主からの最内部の天界が、母が自分の幼児を〔愛する〕ように、愛さなかったなら、決してストルゲー(親心)は存在しなかった。

 孫に対するさらに大きいストルゲー(親心)があることは、自分自身から確信することはできない、このように〔その〕愛は下降し、ここからやって来るものでもある。1748年3月25日。