(1) 原文
1681. Cumque iis repraesentabam nostrae telluris magnifica palatia, quae nostri spiritus admirabantur-sed{1} spiritus illi non ea aestimabant, quia ex lapidibus et similibus, quae vocant monstra, quia simulachra marmorea-narrabant{2}, quod magnificentiora sint apud eos, quae repraesentabant coram spiritibus nostrae telluris, qui dicebant, quod magnificentius nihil viderint, aliqua eorum, sed ea quae non ita magnifica erant, particulatim modo mihi repraesentabantur, plura non concedebatur, ne scilicet memoriae meae inhaererent; sed sunt eorum templa, in quibus adorant Dominum, sunt arbores procerae, quas dicebant esse admodum altas, quas ita disponunt, ut ramos suos crassos circumquaque diffundunt, quos ita adplicant, adsuescunt, putant, secant, et extendunt, ut palatia forment, et quidem continua, per arcus, et pulchros introitus, ab uno arcuato habitaculo in alterum, et sic per multum spatii, sic ut integram quasi sylvam ita forment, porticus sunt in longum et in latum, cum arcuatis introitibus et ostiis; sic ut dum intus veniant, sint quasi ambulacra super totam sylvam, sed interiora non mihi patuerunt, praeter valvas, et quod arcuata{3} essent, omnia per ramos arborum ita concinnata; gradus etiam a terra formant magnificos, qui oblique sursum tendunt, applicantes sic arborum ramos, conjunguntque ad usum et ad decorem, postquam per eos ascenderint, super genubus adorant Dominum; arbores infra, ex quibus haec aedificia, sunt quatuor et quatuor, inde undequaque ramos sparsos ineptant, qui inservituri solo, et qui valvis, et qui parietibus, qui valvati sunt, et tectis, per quae quoque lux solis penetrat, et dat lumen, qui in solo et circum valvas, [eos] abradunt, ut candidiora sint; quae infra sunt ambulacra, ornamenta externa sunt talia, ut perquam admirati sint ea spiritus nostri, et descripserunt, quod nihil magnificentius, et quod excedant descriptionem, duo aut tria separatim ostensa, colorata{4} erant, cumprimis amant coeruleum nitidum pulchrum, hoc eorum [animum] summopere delectat, praeterea erant colores orantii{a} obscuri, praeter paucum coloris candidi; sed ii non habitant nisi super terra, non in altis, quae iis sancta sunt: sic architectonica eorum collaudant, et aestimant, ut praeferant omnibus, nam suam architecturam, et suarum domorum simplicitatem amant.
@1 ms. admirabantur, sed
@2 ms. marmorea; narrabant
@3 ms. arcuati
@4 ms. colorati
@a = aurantii
☆この段落は交差線で抹消されています。
(2) 直訳
1681. Cumque iis repraesentabam nostrae telluris magnifica palatia, quae nostri spiritus admirabantur- そして彼らに私が私たちの地球の荘厳な宮殿を表象したとき、それらを私たちの霊たちは驚嘆した――
sed{1} spiritus illi non ea aestimabant, quia ex lapidibus et similibus, しかし、それらの霊たちはそれらを尊重しなかった、石と同様のものから〔できていた〕からである、
quae vocant monstra, quia simulachra marmorea- それを怪物と呼ぶ、大理石の像〔のようなものである〕からである――
narrabant{2}, quod magnificentiora sint apud eos, 彼らは話した、彼らのもとにさらに荘厳なものがあること、
quae repraesentabant coram spiritibus nostrae telluris, それらが私たちの地球の霊たちの前に表象された、
qui dicebant, quod magnificentius nihil viderint, その者たちは言った、さらに荘厳なものを何も見なかったこと、
aliqua eorum, sed ea quae non ita magnifica erant, particulatim modo mihi repraesentabantur, それらのあるものは、しかし、それらは、そのように荘厳でなかった、切れ切れの方法で私に表象された、
plura non concedebatur, ne scilicet memoriae meae inhaererent; 多くのものは許されなかった、正確には(すなわち)私の記憶にこびりつかないように。
sed sunt eorum templa, in quibus adorant Dominum, sunt arbores procerae, しかし、彼らの神殿がある、それらの中で主を崇拝する、高い木々がある、
quas dicebant esse admodum altas, それらを彼らは言った、大いに高いものであること、
quas ita disponunt, ut ramos suos crassos circumquaque diffundunt, それらをそのように配列する、その枝を周囲のあらゆる方向へ広めるように、
quos ita adplicant, adsuescunt, putant, secant, et extendunt, ut palatia forment, それらをそのように当てはめる(使用する)、刈り込む、切る、また伸ばす、宮殿を形作るように、
et quidem continua, per arcus, et pulchros introitus, 実際に、連続した、弓(形)によって、また美しい入口を、
ab uno arcuato habitaculo in alterum, et sic per multum spatii, 一つのアーチ形の住まいからもう一つの〔住まい〕の中へ、またこのように空間の多くのものによって、
sic ut integram quasi sylvam ita forment, porticus sunt in longum et in latum, cum arcuatis introitibus et ostiis; そのようにいわば森全体が、そのように形作られる、回廊がある、長くまた幅で、アーチ形の入り口と扉とともに、
sic ut dum intus veniant, sint quasi ambulacra super totam sylvam, そのように内部にやって来る時、森全体についていわば遊歩道である、
sed interiora non mihi patuerunt, praeter valvas, et quod arcuata{3} essent, omnia per ramos arborum ita concinnata; しかし、内部のものは私に許されなかった、両開き戸以外に、またアーチがあったこと、すべてのものは木の枝によってそのように整然と〔していた〕。
gradus etiam a terra formant magnificos, qui oblique sursum tendunt, 階段もまた地から堂々としたものがつくり上げられた、それは斜めに上方へ向かっている、
applicantes sic arborum ramos, conjunguntque ad usum et ad decorem, このように木の枝を当てはめて(使用して)、そして役立ち(利用)へまた美しさ(=装飾)へ結合する、
postquam per eos ascenderint, super genubus adorant Dominum; それらによって上った後に、膝の上で主を崇拝する。
arbores infra, ex quibus haec aedificia, sunt quatuor et quatuor, 下の木々は、それらからこれが建てられた、四〔本〕と四〔本〕である。
inde undequaque ramos sparsos ineptant, qui inservituri solo, et qui valvis, et qui parietibus, qui valvati sunt, ここからあらゆる方向へ枝が離れ離れに適合する☆、それは椅子(solium)に役立つ、またそれは両開き戸に、またそれは壁に、それは両開き戸がある、
☆ineptantがよくわかりませんがin+aptoとみなし「適合する、合わせる、合わせるようにする、つくる」の意味だと思います。
et tectis, per quae quoque lux solis penetrat, et dat lumen, また屋根で、それらを通して太陽の光が内部に届く、また光を与える、
qui in solo et circum valvas, [eos] abradunt, ut candidiora sint; それは、椅子と両開き戸のまわりにの中に、〔それらを〕彼らは削る、白く輝くものであるように。
quae infra sunt ambulacra, ornamenta externa sunt talia, ut perquam admirati sint ea spiritus nostri, それらは、下にある遊歩道、外の装飾はこのようなものである、非常に驚くようなものである、それらを私たちの霊たちが、
et descripserunt, quod nihil magnificentius, et quod excedant descriptionem, また述べた(描いた)、さらに荘厳なものが何もないもの、また記述(描写)を超えているもの、
duo aut tria separatim ostensa, 二つまたは三つ分離したものが示された、
colorata{4} erant, cumprimis amant coeruleum nitidum pulchrum, 着色されていた、特に美しい輝く空色を愛している、
hoc eorum [animum] summopere delectat, これを彼らの〔アニムス〕は最高度に楽しむ(喜ぶ)、
praeterea erant colores orantii{a} obscuri, praeter paucum coloris candidi; ほかに鈍いオレンジ色があった、白く輝く色のわずかなものを加えて、
sed ii non habitant nisi super terra, non in altis, quae iis sancta sunt: しかし、彼らは地の上でないなら住んでいない、高いところの中でない、それは彼らに聖なるものである――
sic architectonica eorum collaudant, et aestimant, ut praeferant omnibus, このように彼らの巧みに建築されたものを共に賛美する、また尊重する、すべてのものに優先させるように、
nam suam architecturam, et suarum domorum simplicitatem amant. なぜなら、自分の建築様式を、また自分の家の単純さを愛しているからである。
(3) 訳文
1681. そして私が彼らに私たちの地球の荘厳な宮殿を表象したとき、それらを私たちの霊たちは驚嘆した――しかし、それらの霊たちはそれらを尊重しなかった、石と同様のものから〔できていた〕からである、それを怪物と呼ぶ、大理石の像〔のようなものである〕からである――彼らは、自分たちのもとにさらに荘厳なものがある、と話した。それらが私たちの地球の霊たちの前に表象された。その者たちは、さらに荘厳なものを何も見なかった、と言った。しかし、それらのあるものは、そのように荘厳でなく、私にばらばらに表象された。多くのものは許されなかった、正確には私の記憶にこびりつかないように。
しかし、彼らの神殿である高い木々があり、それらの中で主を崇拝する。それらを彼らは、非常に高くそびえるものであると言った。それらを、その枝が周囲のあらゆる方向へ広がるように配列する。それらを宮殿がつくられるように、当てはめ、刈り込み、切り、伸ばす。実際に、連続した弓形によって、また美しい入口を、一つのアーチ形の住まいからもう一つの〔住まい〕へ、またこのように多くの空間にわたって、そのようにいわば森全体が、そのようにつくられ、アーチ形の入り口と扉とともに、長くて幅広い回廊がある。そのように内部にやって来る時、森全体がいわば遊歩道である。しかし、内部のものは両開き戸以外に私に〔見ることが〕許されなかった。アーチがあり、すべてのものは木の枝によってそのように整然としていた。
階段もまた堂々としたものがつくられ、それは地から斜めに上方へ向かっている。このように木の枝を使用して、そして役立ちへまた装飾へと結合させている。それらで上った後に、膝まづいて主を崇拝する。
これが建てられた下の木々は、四〔本〕と四〔本〕である。ここからあらゆる方向へ枝が分かれ、椅子、両開き戸、また両開き戸がある壁へとつくられる。また屋根がつくられ、それらを通して太陽の光が内部に届き、光を与える。椅子と両開き戸のまわりは、白く輝くように削られる。
下にある遊歩道、外の装飾は、私たちの霊たちが非常に驚くようなもの、また述べたものは、さらに荘厳なものが何もなく、描写を超えているものである。分離した二つまたは三つのものが示され、着色されていた。彼らは特に美しい輝く空色を愛していて、これを彼らの〔アニムス〕は最高に喜ぶ。ほかに白く輝く色のわずかなものを加えた鈍いオレンジ色があった。
しかし、彼らは高いところでない地の上にしか住んでいない、高いところは彼らにとって聖なるものである――このように彼らの巧みに建築されたものを、すべてのものに優先させるように、共に賛美し、尊重する。なぜなら、自分の建築様式や自分の家の単純さを愛しているからである。