(1) 原文
Quod nullus ideo sibi quid in coelo vindicet, quod multa in vita docuerit
1643. Bini in vita mihi noti, qui multa docuerunt, et satis diligentes in praedicatione fuerunt, ceperunt{a} dicere, quod studio docendi nunc praediti sint; cognovi, quod studium quod in vita habuerunt, sic quasi revivisceret, sed mihi abscondebatur ex quo desiderio{1}, id studium; at cum aliis, qui supra me alte sunt, qui, ut reor, doctores in vita fuerunt, et ideo in altissimo coelo, loquutus sum{2}, et quidem de quodam, qui summo studio docendi in vita gavisus est, in quo ejus vita paene constitit: inde occasio loquendi, dicendo, quod nesciam unde cupido eorum docendi, novi quod tales fuerint in vita corporis, sed sunt quidam qui ideo eo studio praediti sunt, ut sapientes audiant coram mundo, quae cupido eos excitat, quare ex studio seu labore isto nihil mercedis in coelo possunt expectare, quia propter se, ut audiant sapientes: alii propter id, ut inde fiant magni, et promoveantur ad honores; alii lucri causa, alii coacte, quia stipem quaerunt, cum in aliis seu mundanis potius delectentur, alii ex studio insito, ut naturali, sic usque nihil inde possunt exspectare; quod vero concernit zelum in docendo in se spectatum, hoc eorum non est, sed Domini, sicut iidem fatentur in praedicationibus suis. Quare si quisquam in altera vita meritum ponat in tali studio, nihil in coelo obtinet.
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. desiderium
@2 ms. mecum loquuti sunt
@a = coeperunt
1644. Iidem qui mecum ex altissimo loquuti sunt, quaesiverunt contra alios, quicquid mali potuissent invenire, quod sollicite quaerebant, cum tamen iidem, sicut percepi, fuerant lascivi, quare eos interrogabam, cur modo talia quaerant, ut inveniant, cur non bona potius, sic ut excusent mala, quod Domini est; hoc ii fassi sunt, quare quoque sermo erat de iis, qui modo mala quaerunt, et nihil boni, ut sic quoque aliis majores videantur; hoc fassi quod ita esset, sed usque non potuerunt aliter agere, nam continuabant. 1748, 22 Martius.
(2) 直訳
Quod nullus ideo sibi quid in coelo vindicet, quod multa in vita docuerit それゆえ、だれも自分自身に何かを天界の中で要求しないこと、多くのものを生活の中で教えたこと
1643. Bini in vita mihi noti, qui multa docuerunt, et satis diligentes in praedicatione fuerunt, ceperunt{a} dicere, quod studio docendi nunc praediti sint; 生活の中で私によく知られた二人が、その者は多くのものを教えた、また説教の中で十分に熱心な者であった、言うことを始めた、教える熱意で今、授かった(与えられた)。
cognovi, quod studium quod in vita habuerunt, sic quasi revivisceret, sed mihi abscondebatur ex quo desiderio{1}, id studium; 私は認めた、熱意、それを生活の中で彼らが持ったことを、そのようにいわば生き返った、しかし、私に隠されていた、願望がどこからか、それは熱意。
at cum aliis, qui supra me alte sunt, qui, ut reor, doctores in vita fuerunt, しかし、そのとき他の者が〔いた〕、その者は私の上方の高いところにいた、その者は、私が思うように、生活の中で教える者であった。
et ideo in altissimo coelo, loquutus sum{2}, et quidem de quodam, また、それゆえ、天界で極めて高いところの中に〔いた〕、私と話した、実際に、ある者について、
qui summo studio docendi in vita gavisus est, in quo ejus vita paene constitit: その者は生活の中で教える最高度の熱意を授けられた(gaudeo)、その中に彼のいのちが完全にあった――
inde occasio loquendi, dicendo, quod nesciam unde cupido eorum docendi, novi quod tales fuerint in vita corporis, ここから話す機会が〔あった〕、言って、私が知らないこと、彼らの教える欲望がどこからか、私は知っていた、身体のいのちの中でこのような者であったこと、
sed sunt quidam qui ideo eo studio praediti sunt, ut sapientes audiant coram mundo, quae cupido eos excitat, しかし、ある者がいる、その者はそれゆえ、それだけの熱意で説教した、世の前で知恵ある者を呼称される(評判になる)ために、それが彼の欲望をかき立てている、
quare ex studio seu labore isto nihil mercedis in coelo possunt expectare, それゆえ、その熱意または労働は天界の中で何も報酬を期待することができない、
quia propter se, ut audiant sapientes: 自分自身のために〔である〕からである、知恵ある者を呼称される(評判になる)ために。
alii propter id, ut inde fiant magni, et promoveantur ad honores; 他の者たちは、そのことのために、ここから大きい者になる、また名誉へ進められるために。
alii lucri causa, alii coacte, quia stipem quaerunt, cum in aliis seu mundanis potius delectentur, 他の者たちは、利益の理由で、他の者は強制されて、施し(寄進)を求めているからである、そのとき他のものまたは世俗のものをむしろ喜んでいる、
alii ex studio insito, ut naturali, sic usque nihil inde possunt exspectare; 他の者たちは、生来の熱意から、自然的なもののような、そのように、それでもここから何も期待することができない。
quod vero concernit zelum in docendo in se spectatum, hoc eorum non est, sed Domini, sicut iidem fatentur in praedicationibus suis. けれども、本質的に眺められた教えることでの熱意については、これは彼らのものではない、しかし主のもの、そのように同じことを自分の説教の中で認めている。
Quare si quisquam in altera vita meritum ponat in tali studio, nihil in coelo obtinet. それゆえ、もしだかが来世の中で功績をこのような熱望の中に置くなら、天界の中で何も得ない。
1644. Iidem qui mecum ex altissimo loquuti sunt, quaesiverunt contra alios, quicquid mali potuissent invenire, quod sollicite quaerebant, 同じ者が、その者は私と極めて高いところから話した、彼らは他の者に対して探し求めた、どんなものでも見つけることができる悪を、それを本気で探し求めた、
cum tamen iidem, sicut percepi, fuerant lascivi, そのときそれでも同じ者は、そのように私は知覚した、好色であった。
quare eos interrogabam, cur modo talia quaerant, ut inveniant, cur non bona potius, sic ut excusent mala, quod Domini est; それゆえ、私は彼らを質問した、なぜこのようなものだけを求めるのか、見つけるために、なぜむしろ善ではないのか、そのように悪を容赦する、それは主のものである。
hoc ii fassi sunt, このことを彼らは認めた、
quare quoque sermo erat de iis, qui modo mala quaerunt, et nihil boni, ut sic quoque aliis majores videantur; それゆえ、彼らについてもまた話しがあった、その者は悪だけを探し求める、また何も善を、このようにまた他の者にさらに大きい者に見られるために、
hoc fassi quod ita esset, sed usque non potuerunt aliter agere, nam continuabant. このことを認めた、そのようであったこと、しかしそれでも、異なって行なうことができなかった、なぜなら、続けたからである。
1748, 22 Martius. 1748年3月22日。
(3) 訳文
〔世の〕生活の中で多くのものを教えたことゆえに、だれも自分自身に何かを天界の中で要求しないこと
1643. 〔世の〕生活の中で私によく知られ、多くのものを教え、また説教の中で十分に熱心な者であった二人が、教える熱意を、今、授かった、と言い始めた。私は、その熱意を〔世の〕生活の中で彼らが持ったことを認めた、そのようにいわば生き返った、しかし、その熱意、願望がどこからか、私に隠されていた。
しかし、そのとき私の上方の高いところに他の者がいた、その者は、私が思うに、〔世の〕生活の中で教える者であった。また、それゆえ、天界で極めて高いところにいて、私と、実際に、〔世の〕生活の中で教える最高度の熱意を授けられ、その中に完全に彼のいのちがあった者について話した。
ここから話す機会が〔あって〕、彼らの教える欲望がどこからか私が知らないこと、私は、いのちが身体の中にあったときこのような者であったこと知っていた、と言った。しかし、ある者がいる、その者は世の前で知恵ある者を呼称されるために、それゆえ、それだけの熱意で説教した、それが彼の欲望をかき立てている。それゆえ、その熱意または労働は天界の中で何も報酬を期待することができない、知恵ある者を呼称されるために、自分自身のためであるからである――
他の者たちは、ここから大いなる者になり、名誉へ進められることのためにである。他の者たちは、利益が理由である。他の者は、強制されて、施しを求めているからである、そのとき他のものまたは世俗のものをむしろ喜んでいる。他の者たちは、自然的なもののような生来の熱意から、そのように、それでもここから何も期待することができない。
けれども、本質的に眺められた教える熱意については、これは彼らのものではなく、しかし主のものである、そのように同じことを自分の説教の中で認めている。それゆえ、もしだかが来世の中で功績をこのような熱望の中に置くなら、天界の中で何も得ない。
1644. 私と極めて高いところから話した同じ者が、他の者に対して、どんなものでも見つけることができる悪を探し求め、それを本気で探し求めた。そのときそれでもその同じ者は好色であった、そのように私は知覚した。それゆえ、私は彼らを質問した、なぜこのようなものだけを見つけるために探し求めるのか、なぜむしろ善ではないのか、そのようにして悪を容赦しないのか、それは主のものである。
このことを彼らは認めた。それゆえ、彼らについてもまた話しがあった、その者は悪だけを探し求め、何も善を探し求めない、このように他の者にも大いなる者に見られるためである。そのようであったことこのことを認めた、しかしそれでも、異なって行なうことができなかった、なぜなら、続けていたからである。1748年3月22日。