(1) 原文
De fide et bonis operibus
1244. Cum quibusdam, in vita doctis theologis, loquutus sum de fide et bonis operibus, quod dicant fidem solam salvare absque bonis operibus, et quod opera damnent, quod hae formulae loquendi absque explicatione sint periculosae, cumprimis indoctis, fides enim est quae salvificat, quia fidei inest vita, nempe Dominus, Qui sola est vita, quare Ipse salvificat per fidem, et quum fides [est] non possunt quin charitatis opera praestent, absque iis est sicut arbor sine fructu, solum folia ferens.
1245. At vero dum in operibus ponitur meritum seu justitia, tunc non fides inest operibus, quia non est fidei credere quod homo mereri ex se salutem queat, seu se justificare per opera; cum itaque talis fides est, et sic in operibus, tunc damnat hominem, quia ipse homo est in operibus, et sic sui amor, et injustitia. 1748, 8 Martius.
(2) 直訳
De fide et bonis operibus 信仰と善い働きについて
1244. Cum quibusdam, in vita doctis theologis, loquutus sum de fide et bonis operibus, ある者たちと、いのちの中で神学者の学問のある者たちと私は話した、 信仰と善い働きについて、
quod dicant fidem solam salvare absque bonis operibus, 彼らが信仰のみが救うことを言っていること、善の働きなしに、
et quod opera damnent, また働きは断罪する(地獄へ落とす)こと、
quod hae formulae loquendi absque explicatione sint periculosae, cumprimis indoctis, これらの定式文句(きまり文句)を説明なしに話すことは危険であること、特に、無学な者に、
fides enim est quae salvificat, quia fidei inest vita, nempe Dominus, Qui sola est vita, というのは、信仰が、それが救うものである〔のは〕、信仰にいのちが内在するからである、すなわち、主が、その方おひとりがいのちである。
quare Ipse salvificat per fidem, et quum fides [est] non possunt quin charitatis opera praestent, absque iis est sicut arbor sine fructu, solum folia ferens. それゆえ、その方が信仰を通して救う、また信仰が〔ある〕とき、仁愛の働きが居合わせないはずがない☆、それらなしに、実なしの木のようである、ただ葉だけを生じている。
☆ non posse quin で「~でないことは~できない」、「~でないはずはない」という意味です。
1245. At vero dum in operibus ponitur meritum seu justitia, tunc non fides inest operibus, しかし、働きの中に功績または義(義認)が置かれる時、その時、信仰は働きに内在しない、
quia non est fidei credere quod homo mereri ex se salutem queat, seu se justificare per opera; なぜなら、信じることは信仰のものではないからである、人間が自分自身から救いに値することができること、すなわち、働きによって自分自身を義とすることを。
cum itaque talis fides est, et sic in operibus, tunc damnat hominem, そこで、このような信仰であるとき、またこのように〔このようなものである〕働きの中で、その時、〔それは〕人間を断罪する(地獄へ落とす)、
quia ipse homo est in operibus, et sic sui amor, et injustitia. なぜなら、人間自身が働きの中にいるからである、またこのように自己愛、また不正〔の中に〕。
1748, 8 Martius. 1748年3月8日。
(3) 訳文
信仰と善い働きについて
1244. 生活の中で、私はある者たちと、学問のある神学者たちと信仰と善い働きについて話した――あなたがたが善の働きなしに信仰のみが救うこと、働きは地獄へ落とす、と言っていること、これらのきまり文句を説明なしに話すことは、特に、無学な者に危険であることである。というのは、救う信仰には、いのちが、すなわち、主が内在し、その方おひとりがいのちであるからである。それゆえ、その方が信仰を通して救われ、また信仰があるとき、仁愛の働きが一緒とならないはずがない、働きがないなら、ただ葉だけがあって実のない木のようである。
1245. しかし、働きの中に功績または義認が置かれる時、その時、信仰は働きに内在しない。なぜなら、人間が自分自身から救いに値すること、すなわち、働きによって自分自身を義とすることができると信じることは信仰のものではないからである。そこで、このような信仰であるとき、また働きの中でこのようなものである時、〔それは〕人間を地獄へ落とす。なぜなら、人間自身が、このように自己愛また不正の中に、〔その〕働きの中にいるからである。1748年3月8日。