原典講読『霊界体験記』 1235~1238

(1) 原文

Quales fines vitae sint constare potest in morbis dum mors imminet

 

1235. Quicquid amat homo, hoc timet amittere, ideo in morbis dum mors imminet, imprimis sciri potest, quae amavit, seu qui fines in vita, ut si affectat honores, ac in iis delitias posuit, tunc maxime timet mori, tum quoque in mortis lecto loquitur de similibus, ex quibus habuit delitias, sic ut non abstineant a similibus negotiis, ita addictus est usque sibi; similiter etiam qui in possessionibus, lucris, aliisque mundanis delitias habet, tunc cogitatione iisdem inhaeret, ac disponit in puncto mortis de iis, per testamenta et similia, at vero qui talia nihil curat, is floccipendit ea, et modo de salute aeterna cogitat, ac caetera pro vilissimis aestimat, sic ut non dignis memoratu, si vel foret universus mundus.

 

1236. At vero propter liberos non velle mori, hoc naturale est, tam in bonis quam in malis, nam mali quoque amant suos liberos, sed propter fines, qui in iis praevalent, ut nempe emineant honoribus, et sic porro.

 

1237. Mali quoque in puncto mortis possunt floccipendere mundana, et propria, et solum cogitare de aeternis, sed hoc fit in desperatione vitae, dum nempe nullam spem vitae amplius videt, tunc quoque pie potest loqui, et contemnere mundana, sed rarius qui sui amore ducuntur.

 

1238. Qui autem nihil curant mortem, ex amore sui, ut famigerati sint{1} post vitam corporis, et qui simul tunc mundana nihil curent, [in iis]{2} alia causa est, ut qui volunt heroes salutari, nam mori sic cupiunt. 1748, 8 Martius.

@1 ms. famigeratus sit

@2 sic J.F.I. Tafel

 

(2) 直訳

Quales fines vitae sint constare potest in morbis dum mors imminet いのち(人生)の目的がどのようなものか、明らかにすることができる、病気の中で、死が差し迫った時

1235. Quicquid amat homo, hoc timet amittere, ideo in morbis dum mors imminet, imprimis sciri potest, quae amavit, seu qui fines in vita, 人間が愛するどんなものでも、〔人間は〕これを失うことを恐れる、それゆえ、病気の中で、死が差し迫った時、特に、知られることができる、それらを愛した、またはその者〔の〕目的、いのち(人生)の中で、

ut si affectat honores, ac in iis delitias posuit, tunc maxime timet mori, tum quoque in mortis lecto loquitur de similibus, ex quibus habuit delitias, そのように、もし名誉を求めたなら、そしてそれらの中に歓喜(楽しみ)を置いた、その時、最大に死を恐れる、なおまた、死の床の中でも同様のものについて話す、それらから歓喜(楽しみ)を持った、

sic ut non abstineant a similibus negotiis, ita addictus est usque sibi; そのように、職務(仕事)の同様のものから絶たない、そのようにささげる(専心する)、それでも自分自身に。

 

similiter etiam qui in possessionibus, lucris, aliisque mundanis delitias habet, tunc cogitatione iisdem inhaeret, ac disponit in puncto mortis de iis, per testamenta et similia, さらにまた同様に、所有物、利益、そして他の世(世俗)のものの中に歓喜(楽しみ)を持った者は、その時、同じ考えに執着する、そして、死の時点(の中)で、それらについて整える、遺言また同様のものによって、

at vero qui talia nihil curat, is floccipendit ea, et modo de salute aeterna cogitat, ac caetera pro vilissimis aestimat, sic ut non dignis memoratu, si vel foret universus mundus. しかし、このようなものを何も気にしない者は、彼はそれらをつまらないものと見なす、また永遠の救いについてだけ考える、そして他のものを最も価値のないものとして評価する、そのように話しに出す(言及する)価値がない、たとえあるいは世の全体(のもの)であっても。

 

1236. At vero propter liberos non velle mori, hoc naturale est, tam in bonis quam in malis, しかし、子どものために死ぬことを欲しないことは、このことは生来のもの(当然)である、善い者の中でも悪い者の中でも、

nam mali quoque amant suos liberos, なぜなら、悪い者もまた自分の子どもを愛している、

sed propter fines, qui in iis praevalent, ut nempe emineant honoribus, et sic porro. しかし、目的のために、それは彼らの中で優勢である(まさる)、すなわち、名誉で卓越するために、等々。

 

1237. Mali quoque in puncto mortis possunt floccipendere mundana, et propria, et solum cogitare de aeternis, 悪い者もまた、死の時点(の中)で、世(世俗)のものと自己のものをつまらないものと見なすことができる、永遠についてだけ考えること、

sed hoc fit in desperatione vitae, dum nempe nullam spem vitae amplius videt, しかし、このことはいのちの絶望の中で生じる、すなわち、何もいのちの希望をもはや見ない時、

tunc quoque pie potest loqui, et contemnere mundana, その時もまた、敬虔に話すことができる、また世(世俗)のものを軽蔑すること、

sed rarius qui sui amore ducuntur. しかし、さらにまれ〔である〕、その者は自己愛に導かれている。

 

1238. Qui autem nihil curant mortem, ex amore sui, ut famigerati sint{1} post vitam corporis, けれども、死を何も気にしない者は、自己愛から、身体の死後に、有名になるために、

et qui simul tunc mundana nihil curent, [in iis]{2} alia causa est, また同時に、その時、世(世俗)のものを何も気にしない者は、〔彼らの中で〕別の理由がある、

ut qui volunt heroes salutari, nam mori sic cupiunt. 英雄〔として〕敬意を表される(挨拶される)ことを欲している者のように、なぜなら、このように死ぬことを欲しているからである。

1748, 8 Martius. 1748年3月8日。

 

(3) 訳文

人生の目的がどのようなものか、病いの中で、死が差し迫った時、明らかにすることができる、

 

1235. 愛するどんなものでも人間はこれを失うことを恐れる、それゆえ、特に、病いの中で、死が差し迫った時、愛したまたはその人生での目的を知ることができる。そのように、もし名誉を求め、そしてそれらの中に楽しみを置いたなら、その時、最大に死を恐れ、なおまた、死の床の中でも楽しみを持った同様のものについて話し、そのように、〔自分が〕携わった同様のものを絶たず、それでも自分自身のものにささげる。

 さらにまた同様に、所有物、利益、そしてその他、世俗のものに楽しみを持った者は、その時、同じ思いに執着し、そして、死の時点で、遺言☆また同様のものによってそれらについて整える。しかし、このようなものを何も気にしない者は、それらをつまらないものと見なし、永遠の救いについてだけ考え、そして他のものを価値のないものとして、たとえあるいは世の全体(のもの)であっても、そのように話しに出す価値がないと評価する。

 

☆ 雑談:スヴェーデンボリは遺言を残しませんでした(残された者が法律にしたがって、適切に処理するであろう、という理由からです)。〔私もそうするつもり〕

 

1236. しかし、子どものために死ぬことを欲しないことは、このことは、善い者にも悪い者にも、生来のものである。なぜなら、悪い者もまた自分の子どもを愛している、しかし、名誉などで卓越するために目的のためであり、それは彼らの中で優勢である。

 

1237. 悪い者もまた、死の時点で、世俗のものと自己のものをつまらないものと見なし、永遠についてだけ考えることができる、しかし、このことはいのちの絶望の中で、すなわち、いのちの希望をもはや何も見ない時に生じる。その時もまた、敬虔に話すこと、また世俗のものを軽蔑することができる、しかし、自己愛に導かれている者にはまれである。

 

1238. けれども、身体の死後に、有名になるために、自己愛からは死を何も気にしない者は、また同時に、その時、世俗のものを何も気にしない者は、英雄〔として〕敬意を表されることを欲している者のように、〔彼らの中に〕別の理由がある、なぜなら、このように死ぬことを欲しているからである。1748年3月8日。

原典講読『霊界体験記』 1239

(1) 原文

De examinatoribus interioribus, seu de judicio interiori

 

1239. Sunt qui judicium constituunt interius-sicut{1} ii qui constituunt provinciam renum et ureterum, judicium exterius-ii{2} qui interius, constituunt provinciam istius partis cerebri, ubi ejus sunt excretiones, quae in cerebro plures sunt, nempe intra piam meningem inter volumina, tum inter fibras, [eae] quae exprimuntur in processus mammillares, tum versus laminam cribrosam, et excernuntur in vivis per foramina inter meninges, et inter fasciculos fibrarum, in mortuis ea clausa sunt, quare nec succedunt: sunt quoque excretiones quae derivantur in ventriculos magnos, ubi pituitosa, cum spirituosis.

@1 ms. interius, sicut

@2 ms. exterius, ii

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

1240. Sunt qui has provincias constituunt, et apparent supra medium caput directe feree ad mediam distantiam, qui{1} tales sunt, quod scrupulos quasi conscientiae movent, et insinuant homini, in rebus, in quibus aliquid dubii offenditur, quod putant esse debitum, et sic peccatum, in permultis, et sic gravant conscientiam, in iis, in quibus non gravandi sunt, quorum similes plures sunt in mundo, et vocantur conscientiosi, nam quid vera conscientia, non ita sciunt, sed in omni, quod obvenit, ponunt conscientiam, sicut exempli causa, si quis in exteras regiones proficiscitur, et opes suas impendit rebus magni pretii, tunc gravare possunt conscientiam et solo isto scrupulo, quod patria sic opibus ejus privetur, quae tamen ibi remanere debent; sic in perplurimis aliis, nam posito tali scrupulo ut thesi, nunquam desunt confirrantia et sic gravantia, quasi conscientiam, cum vera conscientia sit, ratiociniis istis opposita, quod si non impenderet, gravatur omnino conscientia,☆ sicut omnes, si nossent, confiterentur; similiter, si in dubium conscientiae vocetur, quod opes sic impendat rebus maximae utilitatis, et tamen sic priventur haeredes iis, quibus{a} secundum legem, ☆ut apparet, devinctus erit; praeter innumera similia; qui tales in vita sunt, ii in altera vita provinciam istam constituunt, et continue, dum adsunt, conscientiam similium gravant, et quidem usque ad dolorem; et quia expendunt modo affirmantia sui scrupuli{2}, nihili aestimant utilitates summas, quod eae praeponderent.

@1 ms. distantiam; qui

@2 ms. scrupili

@a intelligendum iis haeredes, quibus

☆この段落は☆印まで、それと☆印以降が交差線で抹消されています。

 

(2) 直訳

De examinatoribus interioribus, seu de judicio interiori 内的なものの調べる者(検査者)について、または内的な判断(審判)について

1239. Sunt qui judicium constituunt interius- 内的な判断(審判)を構成する(命令する)者がいる――

sicut{1} ii qui constituunt provinciam renum et ureterum, judicium exterius- 彼らのように、その者は腎臓と尿管を構成している、外的な判断(審判)を――

ii{2} qui interius, constituunt provinciam istius partis cerebri, ubi ejus sunt excretiones, 彼らは、その者は内的な、脳の部分のその領域を構成している、そこに、その排泄〔作用〕がある、

quae in cerebro plures sunt, それら〔排泄作用〕は脳の中に多くのものがある、

nempe intra piam meningem inter volumina, すなわち、塊の間の軟(pius)膜の間に、

tum inter fibras, [eae] quae exprimuntur in processus mammillares, tum versus laminam cribrosam, なおまた繊維の間に、〔それらは(繊維)〕 それらは乳頭突起の中に押し出される、なおまたふるいのような薄板(層)へ向けて、

et excernuntur in vivis per foramina inter meninges, et inter fasciculos fibrarum, また生きている(活力のある)ものの中に排泄される、膜の間の隙間(穴)を通って、また繊維の束の間に、

in mortuis ea clausa sunt, quare nec succedunt: 死んだものの中へ、それ(隙間)は閉ざされる、それゆえ、後にも続かない――

sunt quoque excretiones quae derivantur in ventriculos magnos, ubi pituitosa, cum spirituosis. 排泄〔作用〕もまたある、それは大きな室(脳室)の中へ導かれる、そこに粘液質のものが、揮発性のものとともに。

 

(3) 訳文

内的なものの調べる者について、または内的な審判について

 

1239. 内的な審判を構成する者がいる――腎臓と尿管を構成して、外的な審判を構成する者のように――その者は、脳の部分のその内的な領域を構成していて、そこに、その排泄〔作用〕がある。それら〔排泄作用〕は脳の中に、すなわち、塊の間の軟膜の間に多くのものがある。なおまた繊維の間にあり、〔排泄される〕それらは乳頭突起の中に、なおまたふるいのような層へ向けて押し出される。また、生きている(活力のある)ものの中へ排泄されるものは、膜の間の隙間()を、また繊維の束の間を通って〔排泄される〕、死んだものの中へ〔排泄されるされそうなとき〕、その隙間は閉ざされ、それゆえ、〔排泄〕も続かない――大きな脳室の中への排泄〔作用〕もまたあり、そこに粘液質のものが、揮発性のものとともに導かれる。