(1) 原文
Quales fines vitae sint constare potest in morbis dum mors imminet
1235. Quicquid amat homo, hoc timet amittere, ideo in morbis dum mors imminet, imprimis sciri potest, quae amavit, seu qui fines in vita, ut si affectat honores, ac in iis delitias posuit, tunc maxime timet mori, tum quoque in mortis lecto loquitur de similibus, ex quibus habuit delitias, sic ut non abstineant a similibus negotiis, ita addictus est usque sibi; similiter etiam qui in possessionibus, lucris, aliisque mundanis delitias habet, tunc cogitatione iisdem inhaeret, ac disponit in puncto mortis de iis, per testamenta et similia, at vero qui talia nihil curat, is floccipendit ea, et modo de salute aeterna cogitat, ac caetera pro vilissimis aestimat, sic ut non dignis memoratu, si vel foret universus mundus.
1236. At vero propter liberos non velle mori, hoc naturale est, tam in bonis quam in malis, nam mali quoque amant suos liberos, sed propter fines, qui in iis praevalent, ut nempe emineant honoribus, et sic porro.
1237. Mali quoque in puncto mortis possunt floccipendere mundana, et propria, et solum cogitare de aeternis, sed hoc fit in desperatione vitae, dum nempe nullam spem vitae amplius videt, tunc quoque pie potest loqui, et contemnere mundana, sed rarius qui sui amore ducuntur.
1238. Qui autem nihil curant mortem, ex amore sui, ut famigerati sint{1} post vitam corporis, et qui simul tunc mundana nihil curent, [in iis]{2} alia causa est, ut qui volunt heroes salutari, nam mori sic cupiunt. 1748, 8 Martius.
@1 ms. famigeratus sit
@2 sic J.F.I. Tafel
(2) 直訳
Quales fines vitae sint constare potest in morbis dum mors imminet いのち(人生)の目的がどのようなものか、明らかにすることができる、病気の中で、死が差し迫った時
1235. Quicquid amat homo, hoc timet amittere, ideo in morbis dum mors imminet, imprimis sciri potest, quae amavit, seu qui fines in vita, 人間が愛するどんなものでも、〔人間は〕これを失うことを恐れる、それゆえ、病気の中で、死が差し迫った時、特に、知られることができる、それらを愛した、またはその者〔の〕目的、いのち(人生)の中で、
ut si affectat honores, ac in iis delitias posuit, tunc maxime timet mori, tum quoque in mortis lecto loquitur de similibus, ex quibus habuit delitias, そのように、もし名誉を求めたなら、そしてそれらの中に歓喜(楽しみ)を置いた、その時、最大に死を恐れる、なおまた、死の床の中でも同様のものについて話す、それらから歓喜(楽しみ)を持った、
sic ut non abstineant a similibus negotiis, ita addictus est usque sibi; そのように、職務(仕事)の同様のものから絶たない、そのようにささげる(専心する)、それでも自分自身に。
similiter etiam qui in possessionibus, lucris, aliisque mundanis delitias habet, tunc cogitatione iisdem inhaeret, ac disponit in puncto mortis de iis, per testamenta et similia, さらにまた同様に、所有物、利益、そして他の世(世俗)のものの中に歓喜(楽しみ)を持った者は、その時、同じ考えに執着する、そして、死の時点(の中)で、それらについて整える、遺言また同様のものによって、
at vero qui talia nihil curat, is floccipendit ea, et modo de salute aeterna cogitat, ac caetera pro vilissimis aestimat, sic ut non dignis memoratu, si vel foret universus mundus. しかし、このようなものを何も気にしない者は、彼はそれらをつまらないものと見なす、また永遠の救いについてだけ考える、そして他のものを最も価値のないものとして評価する、そのように話しに出す(言及する)価値がない、たとえあるいは世の全体(のもの)であっても。
1236. At vero propter liberos non velle mori, hoc naturale est, tam in bonis quam in malis, しかし、子どものために死ぬことを欲しないことは、このことは生来のもの(当然)である、善い者の中でも悪い者の中でも、
nam mali quoque amant suos liberos, なぜなら、悪い者もまた自分の子どもを愛している、
sed propter fines, qui in iis praevalent, ut nempe emineant honoribus, et sic porro. しかし、目的のために、それは彼らの中で優勢である(まさる)、すなわち、名誉で卓越するために、等々。
1237. Mali quoque in puncto mortis possunt floccipendere mundana, et propria, et solum cogitare de aeternis, 悪い者もまた、死の時点(の中)で、世(世俗)のものと自己のものをつまらないものと見なすことができる、永遠についてだけ考えること、
sed hoc fit in desperatione vitae, dum nempe nullam spem vitae amplius videt, しかし、このことはいのちの絶望の中で生じる、すなわち、何もいのちの希望をもはや見ない時、
tunc quoque pie potest loqui, et contemnere mundana, その時もまた、敬虔に話すことができる、また世(世俗)のものを軽蔑すること、
sed rarius qui sui amore ducuntur. しかし、さらにまれ〔である〕、その者は自己愛に導かれている。
1238. Qui autem nihil curant mortem, ex amore sui, ut famigerati sint{1} post vitam corporis, けれども、死を何も気にしない者は、自己愛から、身体の死後に、有名になるために、
et qui simul tunc mundana nihil curent, [in iis]{2} alia causa est, また同時に、その時、世(世俗)のものを何も気にしない者は、〔彼らの中で〕別の理由がある、
ut qui volunt heroes salutari, nam mori sic cupiunt. 英雄〔として〕敬意を表される(挨拶される)ことを欲している者のように、なぜなら、このように死ぬことを欲しているからである。
1748, 8 Martius. 1748年3月8日。
(3) 訳文
人生の目的がどのようなものか、病いの中で、死が差し迫った時、明らかにすることができる、
1235. 愛するどんなものでも人間はこれを失うことを恐れる、それゆえ、特に、病いの中で、死が差し迫った時、愛したまたはその人生での目的を知ることができる。そのように、もし名誉を求め、そしてそれらの中に楽しみを置いたなら、その時、最大に死を恐れ、なおまた、死の床の中でも楽しみを持った同様のものについて話し、そのように、〔自分が〕携わった同様のものを絶たず、それでも自分自身のものにささげる。
さらにまた同様に、所有物、利益、そしてその他、世俗のものに楽しみを持った者は、その時、同じ思いに執着し、そして、死の時点で、遺言☆また同様のものによってそれらについて整える。しかし、このようなものを何も気にしない者は、それらをつまらないものと見なし、永遠の救いについてだけ考え、そして他のものを価値のないものとして、たとえあるいは世の全体(のもの)であっても、そのように話しに出す価値がないと評価する。
☆ 雑談:スヴェーデンボリは遺言を残しませんでした(残された者が法律にしたがって、適切に処理するであろう、という理由からです)。〔私もそうするつもり〕
1236. しかし、子どものために死ぬことを欲しないことは、このことは、善い者にも悪い者にも、生来のものである。なぜなら、悪い者もまた自分の子どもを愛している、しかし、名誉などで卓越するために目的のためであり、それは彼らの中で優勢である。
1237. 悪い者もまた、死の時点で、世俗のものと自己のものをつまらないものと見なし、永遠についてだけ考えることができる、しかし、このことはいのちの絶望の中で、すなわち、いのちの希望をもはや何も見ない時に生じる。その時もまた、敬虔に話すこと、また世俗のものを軽蔑することができる、しかし、自己愛に導かれている者にはまれである。
1238. けれども、身体の死後に、有名になるために、自己愛からは死を何も気にしない者は、また同時に、その時、世俗のものを何も気にしない者は、英雄〔として〕敬意を表されることを欲している者のように、〔彼らの中に〕別の理由がある、なぜなら、このように死ぬことを欲しているからである。1748年3月8日。