(1) 原文
De sensu interiori, intimiori ac intimo Verbi
1190.{1} Apparuerunt mihi infantes, puellares, prima ante faciem meam paululum sinistrorsum, ad paulam distantiam sedens, facie paulo sanguinea, ut facies humanae pleraeque, ad flavum vergente{2}, sed oculi erant rubri, sic morbo oculorum qui debiles erant laborans{3} [erat] {4}, dicitur quod sederit, haec subito apparuit, et subito evanuit, sed usque satis exstans [erat]{4}; haec puella significabat sensum interiorem Verbi, quae ideo tali facie erat, quia a corporeis quae sanguinea faciei erant, et a naturalibus quae flava faciei erant, trahit sua; oculi debiles, rubentes, significant fidem intellectualem eorum, quae non est vera fides.
@1 1185 ad 1189 conformiter auctoris indiciis post 1183 apparent
@2 ms. vergens
@3 ms. laborens
@4 sic ms.; vide praefationem hujus editionis sub capite “Idiosyncrasies”
1191. Postea apparuit mihi puella pulchra facie, pergens cito versus dextrum, sursum paulum accelerans, aetate ut in primo flore, non infans, nec juvenis, sed adolescens, veste erat nigra; ea laeta sic festinabat{1} in luce et in lucem, paulo sursum versus dextrum oblique, haec significabat intimiora, quae pulchra et candida facie est, sed veste nigra sed usque decora, quia intimioribus, non apparent exteriora, quae sunt vestes.
@1 ms. festinabit sed cf. A.C. 1872
☆この段落は交差線で抹消されています。
1192. Simul cum hac puella adolescente erat quaedam, quae non mihi apparuit, volans ad dextram genam, nec apparens, modo percipiebam quod ad dextrum faciei latus subito tenderet, percepi hoc sed non vidi, significabat haec intima, quae ad captum meum non perveniunt, sed usque ad perceptionis quoddam: nam intima talia sunt.
☆この段落は交差線で抹消されています。
1193. Postea apparuit modo facies, cum nigra intonsa barba, longa, os igneum, et reliquum faciei erat modo pilus niger, sic barba potius tota, quam facies, praeter aliquid seu paucum oris flavum, ad igneum vergens, haec significabat sensum Verbi externum{1} seu literam, quae mortua est, sed usque aliquid vitae habet, quod per aliquid seu parum oris significabatur.
@1 ms. externi
1194. Cum itaque percepi, persuasione, quod hae significationes essent visionis, quaerebat quis, ”quodnam discrimen sensuum Verbi?” ut intelligeretur, quia plerique non admittunt nisi unum sensum, sic interiorem in novo Testamento, et quidem ex causa quoque, quia intimiora passim quoque dicta sunt, nam Verbum tale est, ut aliquibus in locis quoque interiora, tum intimiora, imo intima detegat; ad quod elucidandum mihi datum est dicere, quod ab eo possit cognosci, quid intimum, intimius, interius, et exterius, nempe a bonis operibus, bona opera separatim a charitate interioris hominis, sunt externa, quae similia sunt tali faciei deformi; interiora sunt bona opera, quando ex charitate veniunt, sic ut charitas sit proximi{a}, exque eo fonte veniant opera, et quod ametur proximus, ita ex amore, quod quoque datur apud gentes non instructas; intimiora autem cognoscuntur, dum charitas scaturiat ex misericordia, et quidem eorum, qui sunt pauperes in sensu intimiori, tunc enim a Domino, Qui Solus est Misericordia; intima vero sunt, dum misericordiae inest innocentia, sic ut innocentia sit quae fit misericordia, et misericordia, quae fit charitas, et charitas quae fit bonum in operibus, ita a Domino Solo, tunc primum vocantur fructus fidei, nam Dominus Solus est Innocentia.1748, 7 Martius.
@a h.e. erga proximum (genetivus objectivus)
☆この段落は交差線で抹消されています。
(2) 直訳
De sensu interiori, intimiori ac intimo Verbi みことばのさらに内的な、さらに最内部の、そして最内部の意味について
1190.{1} Apparuerunt mihi infantes, puellares, 私に幼児たちが見られた、少女たちの、
prima ante faciem meam paululum sinistrorsum, ad paulam distantiam sedens, 最初の者は私の顔の前に少しばかり左に、少しの距離に座っている、
facie paulo sanguinea, ut facies humanae pleraeque, ad flavum vergente{2}, 顔で少しばかり血のように赤い、大部分の人間の顔のように、黄色に向かって(傾向を示して)、
sed oculi erant rubri, sic morbo oculorum qui debiles erant laborans{3} [erat] {4}, しかし、目は赤かった、そのように目の病気で、それは弱かった、苦しんでいた、
dicitur quod sederit, haec subito apparuit, et subito evanuit, sed usque satis exstans [erat]{4}; 座っていたことが言われた、これ〔女〕は突然に現われた、また突然に消えた、しかしそれでも、十分に明らかに見られる(見られた)。
haec puella significabat sensum interiorem Verbi, quae ideo tali facie erat, この少女はみことばのさらに内的な意味を意味した、それゆえ、それはこのような顔であった、
quia a corporeis quae sanguinea faciei erant, et a naturalibus quae flava faciei erant, trahit sua; 形体的なものからであったそれは顔の血のように赤い、また自然的なものからであったそれは顔の黄色、自分のものから得た。
oculi debiles, rubentes, significant fidem intellectualem eorum, quae non est vera fides. 目の弱さ、赤さは、彼らの理解力(知力)の信仰を意味した、それは真の信仰ではない。
1191. Postea apparuit mihi puella pulchra facie, pergens cito versus dextrum, sursum paulum accelerans, その後、私に、美しい顔の少女が見られた、急いで右へ向けて進んでいる、少し上方へ急いでいる、
aetate ut in primo flore, non infans, nec juvenis, sed adolescens, 年齢で、最初の花の〔年頃〕の中のように〔見えた〕、幼児でなく、若い者でもなく、しかし、成長している、
veste erat nigra; 衣服で黒であった。
ea laeta sic festinabat{1} in luce et in lucem, paulo sursum versus dextrum oblique, その喜ばしさでこのように急いだ、光の中へまた光の中へ、少し上方へ、右に向けて、斜めに、
haec significabat intimiora, これ〔女〕は〔みことばの〕さらに最内部のものを意味した、
quae pulchra et candida facie est, それ〔女〕は顔で美しい、また白く輝いている、
sed veste nigra sed usque decora, しかし、衣服で黒、しかしそれでも適切な(似合う)もの〔であった〕、
quia intimioribus, non apparent exteriora, quae sunt vestes. さらに最内部のものに、さらに外的なものは見られないからである。
1192. Simul cum hac puella adolescente erat quaedam, quae non mihi apparuit, 一緒に、この成長した少女とともにある者〔女〕がいた、それ〔女〕は私に見られなかった、
volans ad dextram genam, nec apparens, 右のほほへ飛んでいる、見られない、
modo percipiebam quod ad dextrum faciei latus subito tenderet, ただ私は知覚した、〔私の〕顔の右へ、突然に、向かった、
percepi hoc sed non vidi, 私はこのことを知覚した、しかし、見なかった、
significabat haec intima, quae ad captum meum non perveniunt, sed usque ad perceptionis quoddam: これ〔女〕は〔みことばの〕最内部のものを意味した、それは私の把握に向けてやって来ない(達しない)、しかしそれでも、ある〔程度の〕知覚(把握)に。
nam intima talia sunt. なぜなら、最内部のものはそのようなものであるからである。
1193. Postea apparuit modo facies, cum nigra intonsa barba, longa, その後、顔だけが見られた、黒い切られていない(伸び放題の)あごひげとともに、長い、
os igneum, et reliquum faciei erat modo pilus niger, sic barba potius tota, quam facies, praeter aliquid seu paucum oris flavum, ad igneum vergens, 火の〔ような〕口、また顔の残りのものは単なる黒い毛髪であった、そのようにあごひげ、むしろ全体が、顔〔という〕よりも、ほかに何らかのまたは小さい黄色の口、火に向かう(傾向を示す)、
haec significabat sensum Verbi externum{1} seu literam, quae mortua est, これはみことばの外なる、すなわち、文字どおりの意味を意味した、それは死んだものである、
sed usque aliquid vitae habet, quod per aliquid seu parum oris significabatur. しかし、それでも何らかのいのちを持っている、そのことが何らかのまたは少しの(小さい)口によって意味されていた。
1194. Cum itaque percepi, persuasione, quod hae significationes essent visionis, そこで、私が知覚した時、説得(確信)で、これらが幻の意味であったこと、
quaerebat quis, ”quodnam discrimen sensuum Verbi?” だれかが質問した、「みことばの〔これらの〕意味の〔間の〕相違は何か?」
ut intelligeretur, quia plerique non admittunt nisi unum sensum, sic interiorem in novo Testamento, 理解するために、大部分の者は一つの意味でないなら許容しないからである、このように新約〔聖書〕の中のさらに内的なものを、
et quidem ex causa quoque, quia intimiora passim quoque dicta sunt, 実際に、理由からもまた、さらに内的なものもまたしばしば言われるからである、
nam Verbum tale est, ut aliquibus in locis quoque interiora, tum intimiora, imo intima detegat; なぜなら、みことばはこのようなものであるからである、あるものにのように、箇所の中にもまたさらに内的なものが、なおまたさらに最内部のものが、それどころか、最内部のものが明かされる。
ad quod elucidandum mihi datum est dicere, quod ab eo possit cognosci, quid intimum, intimius, interius, et exterius, nempe a bonis operibus, そのことが明らかになるために、私に言うことが与えられた、そのことから知ることができること、何が最内部のものか、さらに内的なもの、内的なもの、また外的なもの、すなわち、善の働きから、
bona opera separatim a charitate interioris hominis, sunt externa, quae similia sunt tali faciei deformi; 人間のさらに内的な仁愛から分離した善の働きは、外なるものである、それらはこのような醜い顔に似ている。
interiora sunt bona opera, quando ex charitate veniunt, sic ut charitas sit proximi{a}, exque eo fonte veniant opera, et quod ametur proximus, 善の働きは内的なものである、仁愛からやって来ている時、そのように仁愛が隣人の(隣人に対する)☆ものである、そしてその源泉から働きがやって来る、また隣人を愛することが、
☆「注」参照。この属格は「目的格属格」であり「隣人への(仁愛)」を意味します(教科書『スヴェーデンボリのラテン語』20ページ参照)。
ita ex amore, quod quoque datur apud gentes non instructas; そのように、愛から、それは教えられていない異教徒のもとにも存在する。
intimiora autem cognoscuntur, dum charitas scaturiat ex misericordia, et quidem eorum, qui sunt pauperes in sensu intimiori, tunc enim a Domino, Qui Solus est Misericordia; けれども、さらに内的なものが知られる、仁愛が慈悲からわき出る時、実際に、彼らへの〔仁愛である〕、その者はさらに内的な意味の中の貧しい者である、というのは、そのとき、主から〔である〕からである、その方おひとりが慈悲である。
intima vero sunt, dum misericordiae inest innocentia, けれども、最内部のものがある、無垢が慈悲に内在する時、
sic ut innocentia sit quae fit misericordia, et misericordia, quae fit charitas, et charitas quae fit bonum in operibus, そのように無垢である、それが慈悲となる、また慈悲は、それが仁愛となる、また仁愛が、それは働きの中の善になる、
ita a Domino Solo, tunc primum vocantur fructus fidei, そのように主おひとりから、その時、初めて、信仰の実と呼ばれる、
nam Dominus Solus est Innocentia. なぜなら、主おひとりが無垢であるからである。
1748, 7 Martius. 1748年3月6日。
(3) 訳文
みことばの内的な、さらに内的な、そして最も内的な意味について
1190. 私に幼児のような少女たちが見られた。最初の者は、私の顔の前に少しばかり左に、少し隔てたところに座っていた。少しばかり血色のよい赤い顔であり、大部分の人間の顔のように、黄ばんでいた。しかし、目は赤かった、そのように目の病気で弱くなったおり、それで苦しんでいた。座っていたことが言われ、この少女は突然に現われ、突然に消えた、しかしそれでも、十分に明らかに見られた。
この少女は、みことばの内的な意味を意味した、それゆえ、それはこのような顔であった。血色のよい赤い顔は形体的なものからであった、また顔の黄色は自然的なものからであった、それは自分のものから得ていたからである。目の弱さ、赤さは、彼らの知力の信仰を意味した、それは真の信仰ではない。
1191. その後、私に、美しい顔の少女が、急いで右へ向けて進み、少し上方へ急いでいるのが見られた。年齢で、幼児でなく、若い者でもなく、しかし、成長している最初の花の〔年頃〕の中にいるように〔見えた〕、服は黒であった。彼女は喜ぶかのように光の中へまた光の中へ、少し上方へ、斜め右に向けて、急いだ。
彼女は〔みことばの〕さらに内的なものを意味し、顔で美しく、白く輝いている、しかし、服は黒い、しかしそれでも似合うものであった。内的なものからは、外的なものは見られないからである。
1192. 一緒に、この成長した少女とともにある女がいて、彼女は私に見られなかった、右のほほへ(向けて)飛んでいるが、見られない、私は、突然に、〔私の〕顔の右へ向かったことだけを知覚した、私はこのことを知覚した、しかし、見なかった。彼女は〔みことばの〕最内部のものを意味した、それは私に把握されない、しかしそれでも、ある〔程度〕知覚される。なぜなら、最も内なるものはそのようなものであるからである。
1193. その後、顔だけが、黒い伸び放題の長いあごひげとともに見られた。火の〔ような〕口〔であり〕、顔の残りの部分は黒い毛髪そのようにあごひげだけであった、顔〔という〕よりも、むしろ全体が〔そのようであり〕、ほかに火のような何らかのまたは小さい黄色の口〔があった〕。これは、みことばの外なる意味、すなわち、文字どおりの意味を意味し、それは死んだものである。しかし、それでも何らかのいのちを持っている、そのことが何らかのまたは小さい口によって意味されていた。
1194. そこで、私が、確信して、これらが幻の意味であったことを知覚した時、だれかが、「みことばの〔これらの〕意味の〔間の〕相違は何か?」と質問した。理解するためであり、大部分の者は一つの意味でないなら、このように新約〔聖書〕の中の内的なものを許容しないからである。実際に、内的なものもまたしばしば言われているという理由からでもある。なぜなら、みことばはこのようなものであるからである――ある箇所には、内的なものが、なおまたさらに内的なものが、それどころか、最も内的なものが明かされているからである。
そのことが明らかになるために、私に、何が最も内なるものか、さらに内的なもの、内的なもの、また外的なものものか、善の働きから知ることができる、と言うことが与えられた。内的な仁愛から分離した人間の善の働きは、外なるものであり、それらはこのような醜い顔に似ている。
善の働きは、仁愛からやって来ている時、内的なものである、そのように仁愛は隣人に対するものである、そしてその源泉から働きが、また隣人を愛することが、そのように、教えられていない異教徒のもとにも存在する愛から、やって来る。
けれども、さらに内的なものが知られる、仁愛が慈悲からわき出る時、実際に、彼らへの〔仁愛である〕、その者はさらに内的な意味の中の貧しい者である、というのは、そのとき、主から〔である〕からである、その方おひとりが慈悲である。
けれども、無垢が慈悲に内在する時、最内部のものがある。そのように慈悲となる無垢があり、また仁愛となる慈悲があり、また仁愛が働きの中の善になる。そのように主おひとりからあり、その時、初めて、信仰の実と呼ばれる、なぜなら、主おひとりが無垢であるからである。1748年3月6日。