(1) 原文
De iis qui tacite volunt loqui sicut in aurem
1149. Sunt spiritus, qui pluries mecum loquuti sunt, sed mussitando, et quidem prope aurem sinistram, sic ut vellent in aurem loqui, ut nemo audiret, quibus licebat dicere, quod non conveniat in coelo talis susurratio, nam significat, quod tales susurrones fuerint in vita, nempe quod vitia et naevos aliorum observaverint, et ea sociis suis, nemine audiente, dixerint, vel iis praesentibus in aurem, quodque sinistre omnia viderint, nempe aliorum naevos, tametsi non fuerint naevi, tales sunt plurimi, qui singula observant et sinistre interpretantur, ii non solum doli quid in se habent, quia socios volunt subsannare, tum quod se praeferant{a} aliis, quare nequaquam possunt admitti in consortium coelestium, nam inde illico suo quasi pondere, ejiciuntur{1}, nam tale illico percipitur: praeterea talis loquela longius ad distantias et sonantius auditur, quam loquela aperta. 1748, 3 Martius.
@1 J.F.I. Tafel rejiciuntur sed ms. exterm[inantur]ejicitur 手稿には「外に(無にされ☆)追い出される」が線を引いて消されています、これをターフェルは「追い払われる」としています。☆inanturの語は十所から確認できませんが inanis「空(から)の、無意味な」に由来すると思います、
@a intellexerim sed etiam se praeferunt〔tum quod se praeferant を私はsed etiam se praeferuntと理解する〕訳文参照、これがよいでしょう。すなわち、「non solum~sed etiam」の構文と見なすことです。
☆雑談:英語を学ぶと必ずどこかでこの(有名な)「not only~but also」にであいます(ちょっと堅苦しい言い方だな、と思った人も多いでしょう)。ラテン語にこの構文がずなりここままあることから、私は英語がこの表現法を(直訳して)直輸入したのだと思います(英語はラテン語からいろいろ語・表現を取り入れています、ちょうど日本語が(文化の源)漢文から取り入れたように)。
(2) 直訳
De iis qui tacite volunt loqui sicut in aurem 彼らについて、その者は静かに(ひっそりと)話すことを欲するそのように耳の中に
1149. Sunt spiritus, qui pluries mecum loquuti sunt, sed mussitando, et quidem prope aurem sinistram, 霊たちがいる、その者はたびたび私と話した、しかしはっきり話さないで(つぶやいて)、実際に、左耳の近くで、
sic ut vellent in aurem loqui, ut nemo audiret, 耳の中へ話すことを欲するように、だれも聞かないように、
quibus licebat dicere, quod non conveniat in coelo talis susurratio, それらの者に言うことが許された、このようなささやくことは天界の中で適合しないこと、
nam significat, quod tales susurrones fuerint in vita, なぜなら、意味するからである、このような者が告げ口する者であったこと〔この世の〕生活の中で、
nempe quod vitia et naevos aliorum observaverint, et ea sociis suis, nemine audiente, dixerint, vel iis praesentibus in aurem, すなわち、他の者の落ち度(欠点)と汚点(欠点)を観察した(気づいた)、またそれらを自分の仲間に、だれも聞かないで、言ったこと、あるいは彼らの居合わせる〔ときに〕、耳の中へ、
quodque sinistre omnia viderint, nempe aliorum naevos, tametsi non fuerint naevi, そして、彼らが見たすべてのものを間違って(悪く)、すなわち、他の者の汚点(欠点)を、たとえ汚点(欠点)でなかったにしても、
tales sunt plurimi, qui singula observant et sinistre interpretantur, ii non solum doli quid in se habent, このような者が非常に多くいる、その者は個々のものを観察した、また間違って(悪く)解釈した、彼らは欺きだけではない何かを自分自身の中に持っている☆、
☆「だけではなく」とするとよいでしょう(注参照)。
quia socios volunt subsannare, tum quod se praeferant{a} aliis, 仲間をあざける(馬鹿にする)ことを欲するからである、なおまた自分自身を他の者に優先させた☆、
☆「しかし~も」とするとよいでしょう(注参照)。
quare nequaquam possunt admitti in consortium coelestium, それゆえ、決して天界の交わりの中へ入れられることができない、
nam inde illico suo quasi pondere, ejiciuntur{1}, nam tale illico percipitur: なぜなら、ここから直ちに自分自身を、いわば、重り(重い物)のように、追い出されるからである、なぜなら、このような者は直ちに知覚されるからである――
praeterea talis loquela longius ad distantias et sonantius auditur, quam loquela aperta. さらに、このような話し方は、さらに遠く、距離に、またさらに声高に聞かれる、開かれた(あからさまの)話し方よりも。
1748, 3 Martius. 1748年3月3日。
(3) 訳文
耳の中へかのようにひっそりと話すことを欲する者について
1149. 私とたびたび話した霊たちがいる、しかしつぶやいて、実際に、左耳の近くで、だれも聞かないように、耳の中へ話すことを欲するように〔話した〕。それらの者に、このようなささやくことは天界の中で適合しない、と言うことが許された。なぜなら、〔そのことは〕このような者が〔この世の〕生活の中で、告げ口する者であったことを意味するからである。すなわち、他の者の落ち度と欠点を観察し、またそれらを自分の仲間に、だれにも聞かれないで、あるいは彼らの居合わせる〔ときに〕、耳の中へ、そして、彼らが見たすべてのものを悪く、すなわち、他の者の欠点を、たとえ欠点でなかったにしても、悪く言ったことである。
このような個々のものを観察し、悪く解釈した者が非常に多くいる。彼らは欺きだけではなく、しかし自分自身を他の者に優先させた何かもまた自分自身の中に持っていた、仲間をあざけることを欲したからである。なぜなら、ここから直ちに自分自身を、いわば、重りのようにして、追い出される、なぜなら、このような者は直ちに知覚されるからである――さらに、このような話し方は、あからさまに話されるよりも、遠くで、さらに声高に聞かれる。1748年3月3日。