(1) 原文
De loquela angelica
1146. Tametsi angeli per loquelam se non manifestant homini, usque tamen, ut perciperem, quomodo illi cogitationes suas etiam in loquela seu sermone exprimant, audivi eos loquentes, sed usque tunc in statum non absimilem statui spirituum bonorum, transmissus, sic ut perciperem quod angeli per eos loquerentur, sed secundum eorum sensa; sermo eorum est citus, fluens instar aquae mollis, et quidem sunt voces, sed quasi continuae, sunt potius ideae continuatae instar fluvii, in quibus cogitatio est, quae in voces penes me, sed cito, labitur; verbo, est sicut fluvius idearum, quibus voces correspondent, sed eae nihil haerent, quumque responderem, animadverti, quod loquela mea esset rupta seu contigua vocibus, alius soni, non fluens, ita non coelestis, quare ab iis statim distinguebar, quod non talis essem: sic sermo enuntiatus angelicus, est sensus vocum implens simul, in quibus voces non sufficiunt. 1748, 3 Martius.
1147. Voces quoque, in quas labuntur sensa, sunt fluentes, in quibus plures consonantes non admittuntur, quia fluvium remorantur, sicut etiam quaedam consonantes; prout nunc non licet flumen scribere, sed fluvium, et sic in caeteris.
1148. Cum spiritus postea loquerentur, nempe loquela in voces distincta, tale erat discrimen, ut pudore suffunderentur, nec ausi loqui, <tam{1}> quod ideae tam sparsae essent, et consequenter voces, differente ita a continuitate et fluxione. Cum dein ab angelis adjuvarentur, ut loquerentur in consortio angelorum, tunc erat sicut flumen, quod circumfunderet eos, nec potuissent sequi suamet loquela, ita conquesti, quod ii non loquerentur, seu iis non concederetur loqui. 1748, 3 Martius.
@1 J.F.I. Tafel tum
(2) 直訳
De loquela angelica 天使の話し方について
1146. Tametsi angeli per loquelam se non manifestant homini, usque tamen, ut perciperem, quomodo illi cogitationes suas etiam in loquela seu sermone exprimant, audivi eos loquentes, たとえ天使たちは話すことによって、自分自身を人間に明らかにしなくても、やはりそれでも、私が知覚するために、どのように彼らは自分の思考もまた話し方または談話の中に表現するか、私は話している彼らを聞いた、
sed usque tunc in statum non absimilem statui spirituum bonorum, transmissus, しかし、それでも、その時、善い霊の状態に似ていなくもない状態の中に、送られた、
sic ut perciperem quod angeli per eos loquerentur, sed secundum eorum sensa; そのように、私は、天使たちが彼らを通して話すことを知覚した、しかしそれらの意味にしたがって。
sermo eorum est citus, fluens instar aquae mollis, 彼らの談話はすばやい、柔らかい水のように流れている、
et quidem sunt voces, sed quasi continuae, sunt potius ideae continuatae instar fluvii, in quibus cogitatio est, 実際に、言葉がある、しかし、いわば、連続しているもの、むしろ流れのように観念の連続するものである、それらの中に思考がある、
quae in voces penes me, sed cito, labitur; それらは言葉の中に私の面前で、しかし、速く、落ちる。
verbo, est sicut fluvius idearum, quibus voces correspondent, sed eae nihil haerent, 一言でいえば、観念の流れのようである、それら〔観念〕に言葉が対応している、しかし、それら〔言葉☆〕は何もしがみついていない、
☆「観念」も「言葉」も女性なのでここの「それら」は観念と言葉のどちらも考えられます。一番近いものを指すのが普通です。
quumque responderem, animadverti, quod loquela mea esset rupta seu contigua vocibus, alius soni, non fluens, ita non coelestis, そして、私が答えたとき、私は気づいた、私の話し方が粉砕(中断)されたこと、すなわち、言葉で切れ目なく続くもの〔でない〕、他の音声で、流れないで、そのように天界的でない、
quare ab iis statim distinguebar, quod non talis essem: それゆえ、彼らから直ちに識別される、私がこのような者でなかったこと――
sic sermo enuntiatus angelicus, est sensus vocum implens simul, in quibus voces non sufficiunt. このように天使の発声する談話は、同時に言葉の意味を満たしている、それらの言葉の中で十分ではない。
1748, 3 Martius. 1748年3月3日。
1147. Voces quoque, in quas labuntur sensa, sunt fluentes, 言葉もまた、それらの中に意味が落ちる、流れるものである、
in quibus plures consonantes non admittuntur, quia fluvium remorantur, sicut etiam quaedam consonantes; それらの中に多くの子音は入ることが許されない、流れを妨げるからである、そのようにある種の子音もまた。
prout nunc non licet flumen scribere, sed fluvium, et sic in caeteris. 例えば、今、flumenn☆を書くことは許されていない、しかし、fluvium☆、またこのように他のものの中で。
☆ flumen も fluvium も「川・流れ」を意味します、「子音」が(音の)流れを妨げる許されないことから、ここでは途中の「m」を用いない、ということでしょう(語尾の m は語を区切る上でやむをえません)、「f, l, v」は子音であっても音は流れます、しかし「m」は口を閉じます。
1148. Cum spiritus postea loquerentur, nempe loquela in voces distincta, tale erat discrimen, ut pudore suffunderentur, nec ausi loqui, その後、霊たちが話しているとき、すなわち、別の言葉の中での話し方、このように相違があった、恥で赤面するような、あえて(audeo) 話しもしない、
<tam{1}> quod ideae tam sparsae essent, et consequenter voces, differente ita a continuitate et fluxione. ☆観念がこれほどにとぎれていた、またしたがって言葉が、そのように連続性と流れから相違〔していた〕、
☆<…>は原文にありますが省いた方がよいことを表わします。
Cum dein ab angelis adjuvarentur, ut loquerentur in consortio angelorum, tunc erat sicut flumen, quod circumfunderet eos, nec potuissent sequi suamet loquela, その後、天使たちにより助けられた時、天使たちの交わりの中で話すために、その時、流れ(川)のようであった、それが彼らを取り巻いた、自分自身の話し方にあとに続くこともできなかった、
ita conquesti, quod ii non loquerentur, seu iis non concederetur loqui. そのように不平を言った、彼らが話さないこと、すなわち、彼らに話すことが許されない。
1748, 3 Martius. 1748年3月3日。
(3) 訳文
天使の話し方について
1146. たとえ天使たちは話すことによって、自分自身を人間に明らかにしなくても、やはりそれでも、私が知覚するために、どのように彼らは自分の思考を話し方または談話の中に表現するか、私は彼らが話しているのを聞いた。しかし、それでも、その時、善い霊の状態に似ていなくもない状態の中に送られた。そのように、私は、天使たちが彼らを通して話すことを、しかしそれらの意味にしたがって知覚した。
彼らの談話は速い、柔らかい水のように流れている。実際に、言葉がある、しかしいわば連続しているもの、むしろ流れのように観念の連続するものであり、それらの中に思考がある。言葉の中のそれら〔思考〕は私に、しかし速く、落ち込む。一言でいえば、観念の流れのようである。それら〔観念〕に言葉が対応している、しかし、それら〔言葉〕は何もしがみついていない。そして、私が答えたとき、私は気づいた、私の話し方がバラバラにされたこと、すなわち、言葉で切れ目なく続くもの〔でなく〕、他の音声であり、流れないで、そのように天界的でないっことである。それゆえ、私がこのような者でなかったことが彼らから直ちに識別される――
このように同時に言葉の意味を満たしている天使の発声する談話は、〔霊たちによる〕それらの言葉の中で十分ではない。1748年3月3日。
1147. 意味が落ち込む言葉もまた流れるものである。それらの中に多くの子音は、そのようにある種の子音もまた入ることが許されない、流れを妨げるからである。例えば、今、flumennと書くことは許されていない、しかし、fluvium〔と書いている〕☆、またこのように他のものでも。
☆ flumen も fluvium も「川・流れ」を意味します、ここでが「子音」が(音の)流れを妨げないように語中の「m」を用いない、ということでしょう。
1148. その後、霊たちが話しているとき、すなわち、別の言葉の中での話し方で、恥で赤面するような相違があり、あえて 話しをしなかった。観念が、またしたがって言葉がこれほどにとぎれていて、そのように連続性と流れから相違していた。
その後、天使たちの交わりの中で話すために、天使たちにより助けられた時、〔話し方は〕彼らを取り巻く川のようであり、自分自身の話し方を続けることもできなかった。そのように、彼らが話せない、すなわち、彼らに話すことが許されない、と不平を言った。1748年3月3日。