(1) 原文
1129. Suctionis istius praecipuus locus est in medio capite, sub vertice coeli paene, ibi centrum suctionis, sed propagant eum quoque versus auris regionem sinistrae{1}, tum versus oculi sinistri sphaeram, sed cum minori sensu aut dolore; qui versus aurem, sunt genii, qui versus oculum sunt spiritus, etiam simul agunt, sicut audivi ex loquela eorum. Hi sunt qui cisternae chyli provinciam constituunt, quam aemulantur per similem syringicam attractionem, qua chylus ab intestinis, et lympha{2} per vasa lymphatica et glandulas a caeteris visceribus, ad chylum temperandum, attrahuntur, et inde confirmor in ea sententia, quod viscera corporis per speciem attractionis adducant in se omne id quod conveniens iis sit, ita cisterna{3} chyli, chylum{a} et lympham.
@1 ms. sinistram (cf. indicem ad Auris et Chylus)〔『索引』の「耳」も「乳糜」もsinistramです、しかし、この違いが何を意味するのか、私にはわかりません、意味は変わらないと思うからです〕
@2 ms. lympa
@3 imperfectum in ms.
@a intelligendum cisterna chyli [adducit] chylum〔この解釈が正しいと思います、訳参照〕
☆この段落は交差線で抹消されています。
1130. Praeterea etiam alii sunt, qui agunt intus in capite, paene similiter, sed non cum tali vi suctionis manifesta, et quidem circa regionem internam auris sinistrae, qui{1} etiam per aliquantum temporis quoque agebant, dictum est, quod ii sint, qui attrahant paene similiter chylum spirituosum e cerebro, et inducant eum versus cor, ut cum chylo corporis conjungatur, sic constituunt id quod jugulares venae, quibus vis quoque attractiva inest, notum enim est, quod vena jugularis descendat ad regionem ubi chylus corporis per ductum thoracicum assurgat, ob finem ut spiritus cerebri, et chylus corporis copulentur, ad sanguinem parandum. Qui intus agebant, fuerunt qui eam provinciam, seu regionem constituunt, ubi vena jugularis est supra ductum thoracicum, tum etiam qui supernam partem ductus constituunt, in quam quoque ductus cum lympha aliqui inseruntur.
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. quae
☆この段落は交差線で抹消されています。
(2) 直訳
1129. Suctionis istius praecipuus locus est in medio capite, sub vertice coeli paene, ibi centrum suctionis, その吸引のおもな場所は頭の中央の中にある、ほとんど(天の)天頂の下に、そこに吸引の中心〔がある〕、
sed propagant eum quoque versus auris regionem sinistrae{1}, tum versus oculi sinistri sphaeram, sed cum minori sensu aut dolore; しかし、それを耳の左の範囲(領域)に向けても広げている、なおまた左の目のスフェア(範囲)に向けて、しかし、感覚または苦痛はより少ない。
qui versus aurem, sunt genii, qui versus oculum sunt spiritus, etiam simul agunt, sicut audivi ex loquela eorum. 耳へ向ける者は悪鬼である、目へ向ける者は霊である、さらにまた彼らは一緒に働く、そのように、私は彼らの話しから聞いた。
Hi sunt qui cisternae chyli provinciam constituunt, quam aemulantur per similem syringicam attractionem, qua chylus ab intestinis, et lympha{2} per vasa lymphatica et glandulas a caeteris visceribus, ad chylum temperandum, attrahuntur, これらの者である、その者は乳糜槽の領域を構成する、それを注射器による引きつけることに似たものによってまねしている、それによって乳糜は腸から、またリンパ液は他の内臓からのリンパ管と腺によって、乳糜を加減するために、引き寄せられる、
et inde confirmor in ea sententia, quod viscera corporis per speciem attractionis adducant in se omne id quod conveniens iis sit, またここから私はその見解を強くされて(証明されて)いる、身体の内臓は引きつけることの種類によってそれ自体の中へすべてのものを引き寄せていること、それはそれらに適合するものである、
ita cisterna{3} chyli, chylum{a} et lympham. そのよう〔である〕、乳糜とリンパ液を〔引き寄せる☆〕乳糜槽は。
☆「注」参照。
1130. Praeterea etiam alii sunt, qui agunt intus in capite, paene similiter, sed non cum tali vi suctionis manifesta, et quidem circa regionem internam auris sinistrae, qui{1} etiam per aliquantum temporis quoque agebant, さらに、他の者もいる、その者は頭の内部で働く、ほとんど同様に、しかし、このようなはっきりとした吸引の力とともにでなく、実際に左の耳の内部の範囲(領域)のまわりに〔いる〕、その者もまたしばらくの時間にわたって働いた。
dictum est, quod ii sint, qui attrahant paene similiter chylum spirituosum e cerebro, et inducant eum versus cor, ut cum chylo corporis conjungatur, 言われた、彼らであること、その者は脳から活力に満ちた(揮発性の)乳糜をほとんど同様に引き寄せる、またそれを心臓へ向けて引き入れる、身体の乳糜を結合されるために、
sic constituunt id quod jugulares venae, quibus vis quoque attractiva inest, そのようにそれを構成する、それを頸静脈が〔運ぶ〕それらにも引きつける力が内在する、
notum enim est, quod vena jugularis descendat ad regionem ubi chylus corporis per ductum thoracicum assurgat, ob finem ut spiritus cerebri, et chylus corporis copulentur, ad sanguinem parandum. というのは、よく知られてるから、頚静脈が、そこに身体の乳糜が胸管を通して上昇している領域へ下降していること、目的のために、脳の霊(揮発性の液体)が、身体の乳糜と連結されるために、血液を準備するために。
Qui intus agebant, fuerunt qui eam provinciam, seu regionem constituunt, ubi vena jugularis est supra ductum thoracicum, 内部で働いていた者は、その領域にいた、または範囲(領域)を構成した、そこに頚静脈が胸管の上方にあった、
tum etiam qui supernam partem ductus constituunt, in quam quoque ductus cum lympha aliqui inseruntur. なおまた、その者もまた管の上部を構成している、その中にもリンパ液とともに何らかの管が挿入されている。
(3) 訳文
1129. その吸引のおもな場所は、ほとんど天頂の下に、頭の中央の中にある、そこに吸引の中心がある。しかし、それを耳の左の範囲に向けて、なおまた左の目の範囲に向けて広げている、しかし、感覚または苦痛はより少ない。耳へ向ける者は悪鬼である、目へ向ける者は霊である、さらにまた彼らは一緒に働く――そのように、私は彼らの話しから聞いた。
これらの者は乳糜槽の領域を構成する、それを注射器による引きつけることに似たものによってまねしている、それによって乳糜は腸から、またリンパ液は他の内臓からのリンパ管と腺によって、乳糜を加減するために、引き寄せられる。またここから私は、身体の内臓は引きつけることの種類によってそれ自体の中へそれらに適合するすべてのものを引き寄せている、という見解を強くされている。乳糜とリンパ液を〔引き寄せる〕乳糜槽はそのようである。
1130. さらに、頭の内部で、ほとんど同様に、しかし、このようなはっきりとした吸引の力とともにでなく働く他の者もいる、実際に左の耳の内部の範囲のまわりにいて、その者もまたしばらくの時間にわたって働いた。彼らが、脳から活力に満ちた(揮発性の)乳糜をほとんど同様に引き寄せる、またそれを身体の乳糜に結合されるために心臓へ向けて引き入れる者である、と言われた。そのように頸静脈が〔運ぶ〕ものを構成する、それらにも引きつける力が内在する。というのは、頚静脈が、脳の霊(揮発性の液体)が、身体の乳糜と連結され、血液を準備する目的のために、そこに身体の乳糜が胸管を通して上昇している領域へ下降していることがよく知られてるからである。
内部で働いていた者は、そこに頚静脈が胸管の上方にあったその領域にいた、または範囲を構成していた。なおまた、その者もまた管の上部を構成していて、その中にもリンパ液とともに何らかの管が挿入されている。