(1) 原文
De spirituum differentia quoad spiritualia et coelestia concludi potest ex substantiis corticalibus et striatis viscerum
1075. Distinctio spirituum universalis est inter spirituales et coelestes, inde differentiae mediae; unumquodvis membrum, aut viscus corporis tale est, nam in iis omnibus et singulis sunt fibrae propriae, quae scaturiunt a vasis sanguineis, diverso modo, sic quoque in oculo, ibi est humor vitreus (ut{1} autumo) substantia corticalis, non autem striata; in lente chrystallina sunt striae, sed tales ut duriores sint; in aliis visceribus sunt similiter: in intestinis sunt similes in eorum tunicis, ubi labyrintheae{2} circuitiones vasorum, praeter alibi; ipsi capilli, ut vocantur, etiam trahunt principiis istis suam naturam, sic ut principium referant in unoquovis puncto, similiter spirituale seu rationale, in quibus [cum] principium non continuatur ita, sic ut sint principia continuata, est spirituale nullius momenti, nullius usus, torpescit, et disjungitur, praeter plurima alia.1748, 28 Febr.
@1 ms. vitreus, |:ut
@2 sic J.F.I. Tafel; ms. labyrinthei
☆『索引』の「Fibra」に次のようにあります――
Quod origines fibrarum in cerebris et in singulis visceribus referant coelestia, et fibrae inde spiritualia, n. 1075.「脳の中のまた個々の内臓の中の繊維の起源は天的なものに関係する、またここからの繊維は霊的なものに〔関係する〕、1075番」
(2) 直訳
De spirituum differentia quoad spiritualia et coelestia concludi potest ex substantiis corticalibus et striatis viscerum 霊的なものと天的なものに関して霊たちの相違について内臓の皮質物質と線条〔物質〕から結論されることができる☆
1075. Distinctio spirituum universalis est inter spirituales et coelestes, 霊たちの全般的な相違が霊的なものと天的なものの間にある、
inde differentiae mediae; ここから間接的に相違〔がある〕。
unumquodvis membrum, aut viscus corporis tale est, 身体のそれぞれの器官、または内臓はこのようなものである、
nam in iis omnibus et singulis sunt fibrae propriae, quae scaturiunt a vasis sanguineis, diverso modo, なぜなら、それらのすべてと個々のものの中に、特有の繊維があるからである、それらが血管からわき出ている、いろいろな方法で、
sic quoque in oculo, ibi est humor vitreus (ut{1} autumo) substantia corticalis, non autem striata; そのようにまた、目の中で、そこにガラス状の体液がある(私が思うように)、皮質物質、けれども、線条〔物質〕ではない。
in lente chrystallina sunt striae, sed tales ut duriores sint; 水晶のようなレンズ(水晶体)の中に線条〔物質〕がある、しかし、このようなものさらに硬いものである。
in aliis visceribus sunt similiter: 他の内臓の中で同様である。
in intestinis sunt similes in eorum tunicis, ubi labyrintheae{2} circuitiones vasorum, praeter alibi; 腸の中に、それらの被膜の中に同様のものがある、そこに迷路のような管のう回路がある、ほかに他のところに〔も〕。
ipsi capilli, ut vocantur, etiam trahunt principiis istis suam naturam, 毛細(血)管そのものは、そのように呼ばれる、さらにまたその始めのもの〔から〕自分の性質を得ている、
sic ut principium referant in unoquovis puncto, このように、それぞれの点の中で始めのもの(基本物質)を表わす(対応する)、
similiter spirituale seu rationale, 同様に、霊的なもの、すなわち、理性的なもの、
in quibus [cum] principium non continuatur ita, sic ut sint principia continuata, est spirituale nullius momenti, nullius usus, それらの中で始めのものがそのように続けられない、そのように連続した始めのもの(基本物質)が〔ない〕〔とき〕、霊的なものは取るに足りないもの、役立ちが何もないもの〔である〕、
torpescit, et disjungitur, 不活発になる、また分離される、
praeter plurima alia. ほかに、非常に多くの他のもの。
1748, 28 Febr. 1748年2月28日。
(3) 訳文
霊的なものと天的なものに関して霊たちの相違については内臓の皮質物質と線条物質から結論されることができる
1075. 霊的なものと天的なものの全般的な相違があり、ここから霊たちに間接的な相違がある。
身体のそれぞれの器官、または内臓はそのようなものである。なぜなら、それらのすべてと個々のものの中に、特有の繊維があり、それらが血管から、いろいろな方法でわき出ているからである。そのようにまた、目の中に、そこにガラス状の体液があり(私が思うに)、皮質物質〔である〕、けれども、線条〔物質〕ではない。
水晶のようなレンズの中に線条〔物質〕がある、しかし、そのようにさらに硬いものである。他の内臓の中でも同様である。腸の中に、それらの被膜の中に同様のものがあり、そこに迷路のように回路する管ある、ほかに他のところに〔も〕。毛細管そのものは、そのように呼ばれ、さらにまたその始めのもの〔から〕自分の性質を得ている。このように、それぞれの点の中で始めのものに対応している。
霊的なもの、すなわち、理性的なものも同様である。それらの中で始めのものがそのように続けられない、そのように連続した始めのものがないとき、霊的なものは取るに足りないもの、役立ちが何もないものであり、不活発になり、分離される。ほかに、非常に多くの他のものあある。1748年2月28日。
☆ ここは『索引』の「Fibra」で次のように要約されています――
「脳の中のまた個々の内臓の中の繊維の起源は天的なものに、またここからの繊維は霊的なものに関係する、1075番」