原典講読『霊界体験記』 791

(1) 原文

Odor scandalorum

 

791.  Percepi communem sensum spirituum, quod ex scandalis ita conflatus esset, ut non agnoscerent Dominum, ut Dominum universi, et Salvatorem omnium, qui sensus erat communis{1}, a me perceptus, ideo comparabam eum cum odore quodam, nam quodlibet simile, comparari potest cum odore, ut etiam per odorem quoque repraesentatur, et quoties placet{a}, etiam per odorem, tam ab homine quam a spiritibus sentitur, dein odor iste perceptus est, qui erat similis aquae putidae, seu ex quisquiliis conspurcatae, quem sentiebam, et dicebatur mihi, quod talis odor est. 1748, 15 Febr.

@1 sic J.F.I. Tafel ms. communi quod forte stabit

@a inteltexerim quoties [Domino] placet

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

(2) 直訳

Odor scandalorum 反感のにおい

791.  Percepi communem sensum spirituum, quod ex scandalis ita conflatus esset, 私は霊たちの全般的な感覚☆を知覚した、それはそのような反感からつくられていた、

☆この「感覚」を「感情」と意訳してよいかもしれません。

ut non agnoscerent Dominum, ut Dominum universi, et Salvatorem omnium, 主を認めないような、全世界の主として、またすべての者の救い主、

qui sensus erat communis{1}, a me perceptus, それは全般的な感覚であった、私により知覚された、

ideo comparabam eum cum odore quodam, それゆえ、私はそれをある種のにおいにたとえた、

nam quodlibet simile, comparari potest cum odore, なぜなら、似たようなどんなものでも、においにたとえられることができるからである、

ut etiam per odorem quoque repraesentatur, そのようにまたにおいによってもまた表象される、

et quoties placet{a}, etiam per odorem, tam ab homine quam a spiritibus sentitur, また〔主が〕喜ばれるたびごとに、さらにまたにおいによって、人間からも霊からも感じられる、

dein odor iste perceptus est, qui erat similis aquae putidae, seu ex quisquiliis conspurcatae, その後、そのにおいが知覚された、それは腐った水に似ていた、または汚れたごみから、

quem sentiebam, et dicebatur mihi, quod talis odor est. それを私は感じた、また私に言われた、〔反感のにおいが〕そのようなにおいであること。

1748, 15 Febr. 1748年2月15日。

 

(3) 訳文

反感のにおい

 

791. 私は霊たちの全般的な感覚(感情)を知覚した。それは、主を、全世界の主、またすべての者の救い主として認めないような反感からつくられていた。それは、私により知覚された全般的な感覚(感情)であった。それゆえ、私はそれをある種のにおいにたとえた、なぜなら、似たようなどんなものでも、においにたとえられることができ、そのようにまた、においによっても表象されるからである。また〔主が〕喜ばれるたびごとに、さらにまた、人間からも霊からもにおいによって感じられる。その後、そのにおいが知覚された、それは腐った水または汚れたごみからのにおいに似ていた。それを私は感じ、また私に、〔反感のにおいが〕そのようなにおいである、と言われた。1748年2月15日。

原典講読『霊界体験記』 792

(1) 原文

Quod spiritus, qui non crediderint vitam post mortem, stupescant, quando iis id monstratur

 

792.  Quidam spiritus, quem scio, quod in vita corporis, non crediderit{1}{a} vitam post mortem, tametsi in ultimis, ut reor, persuasus fuerit a sacerdote, cum ei monstratum est per varia, quod in altera vita esset, tam obstupuerit, aut miratus sit, quod in altera vita esset, ut vix potuerit adduci, dicendo, quod ita vixerit absque reflexione, cum tamen interea in consortio similium tamdiu fuisset, sed inter infernales erat. 1748, 15 Febr.

Quidam nunc aderat similis, qui persuaserat sibi non dari vitam post mortem, loquutus cum aliis de vita post mortem absque reflexione quod esset in altera vita, et sustinuit idem; inter infernales Camerae Obscurae. 1748, 8 Sept. [Vide 3101-02.]

@1 sic ms.; vide praefationem hujus editionis sub capite “Idiosyncrasies”

@a h.e. quem scio, in vita corporis, non credidisse

 

(2) 直訳

Quod spiritus, qui non crediderint vitam post mortem, stupescant, quando iis id monstratur 霊たちは、その者は死後のいのち(生活)を信じなかった、驚くようになること、彼らにそのことが示される時

792.  Quidam spiritus, quem scio, quod in vita corporis, non crediderit{1}{a} vitam post mortem, ある霊は、その者を私は知っている、身体のいのちの中で、信じなかったこと、死後のいのちを、

tametsi in ultimis, ut reor, persuasus fuerit a sacerdote, たとえ最期の時の中で、私が思うように、聖職者から説得された、

cum ei monstratum est per varia, quod in altera vita esset, tam obstupuerit, aut miratus sit, quod in altera vita esset, ut vix potuerit adduci, dicendo, 彼にいろいろなものによって示されたとき、来世の中にいたこと、これほどに驚いた(唖然とした)、または驚いた、来世の中にいたこと、ほとんど引き寄せられることができない(=納得させられる?)ように、

quod ita vixerit absque reflexione, cum tamen interea in consortio similium tamdiu fuisset, 言って、そのように熟考なしに生きてきたこと、そのときそれでも、その間に、似た交わりの中にそれだけ長い間いた、

sed inter infernales erat. しかし、地獄の者たちの間にいた。

1748, 15 Febr. 1748年2月15日。

Quidam nunc aderat similis, qui persuaserat sibi non dari vitam post mortem, ある似た者が、今、いた、その者は死後のいのちが存在しないことを自分自身に納得させた、

loquutus cum aliis de vita post mortem absque reflexione quod esset in altera vita, et sustinuit idem; 〔彼は〕他の者と来世の中にいたことを熟考なしに死後のいのちについて話した、また同じものを保った。

inter infernales Camerae Obscurae. 「暗い部屋」の地獄の者たちの間に。

1748, 8 Sept. [Vide 3101-02.] 1748年9月8日。〔3101-02番参照☆〕

☆ 3101番の前後は1748年9月8日に書かれています(すなわち、この箇所は後からの追加)。

 

(3) 訳文

死後のいのちを信じなかった霊たちは、彼らにそのことが示される時、驚くようになること

 

792. 私が知っているある霊は、いのちが身体の中にあったとき、死後のいのちを信じなかった、たとえ、私が思うように、聖職者から説得された最期の時でも。彼にいろいろなものによって来世の中にいることが示されたとき、来世の中にいることを、ほとんど引き寄せられることができないようにも、これほどに唖然とし、または驚き、そのように熟考なしに生きてきた、そのときそれでも、その間、似た交わりの中にそれだけ長い間いた、と言った、しかし、地獄の者たちの間にいた。1748年2月15日。

死後のいのちが存在しないことを自分自身に納得させた者と似た者が、今、いた。〔彼は〕他の者と来世の中にいたことを熟考しないで死後のいのちについて話し、また同じものを〔心に〕保った。「暗い部屋」の地獄の者たちの間にいた。1748年9月8日。〔3101-02番参照〕

原典講読『霊界体験記』 793~795

(1) 原文

De quodam tepido

 

793.  Quidam ex iis, qui diaboli sunt, et maxime ex odio persequuntur{1} quod verum et bonum, ad me alluens, nihil prorsus efficere voluit, gerens{2} se tanquam resipuerit, nec sentiebam aliquem dolum, tametsi cogitare potui, quod intrinsecus dolos haberet, modo occasio daretur, sed interea simulans quasi bonum, et conversum; quidam procul ab eo fugiens, dicebat mihi quod non sufferre posset ejus praesentiam, quia sentiebat sicut vomitum, sic ut vellet vomere, quia talis erat, de quo dicitur, quod exspuendus [Apoc. III: 16]. 1748, 15 Febr.

@1 ms. persequitur

@2 ms. sed tanquam gerens

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

794. Tales sunt periculosiores omnibus reliquis, quia dum locus et occasio datur, crudeliores aliis sunt.

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

795. Talis postea nefanda loquutus est, et nefanda fecit, quae ideo non edicenda sunt, nam nihil non sceleste aggressus est; et mirabile, quod tales, quia natura eorum talis est, nequaquam possint desistere, sed quando modo iis permittitur, tunc quomodocunque persuadetur, et quaecunque norunt, quod ita non faciendum est, usque patrant, natura et instinctus eos adigit ad ea, et efficiunt talia cum voluptate, quia cupiditas talis inhaeret. 1748, 15 Febr.

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

(2) 直訳

De quodam tepido ある生ぬるい者について

793.  Quidam ex iis, qui diaboli sunt, et maxime ex odio persequuntur{1} quod verum et bonum, ad me alluens, 彼らからのある者は、その者は悪魔たちである、また最大に憎しみから真理と善〔である〕ものを迫害した(攻撃した)、私へ到着している、

nihil prorsus efficere voluit, gerens{2} se tanquam resipuerit, 何も遂行することをまったく欲しない、自分自身を振る舞って、あたかも後悔したかのように

nec sentiebam aliquem dolum, tametsi cogitare potui, quod intrinsecus dolos haberet, modo occasio daretur, 私は何らかの欺きも感じなかった、たとえ考えることができたとしても、内在的な欺きを持っていること、機会が与えられさえすれば、

sed interea simulans quasi bonum, et conversum; しかし、その間、いわば善良、また改心〔していること〕を偽り装っている。

quidam procul ab eo fugiens, dicebat mihi quod non sufferre posset ejus praesentiam, 彼から遠くへ逃げているある者が、私に言った、彼の居合わせることに我慢することができないこと、

quia sentiebat sicut vomitum, sic ut vellet vomere, 吐くことのように感じたからである、そのように吐くことを欲した、

quia talis erat, de quo dicitur, quod exspuendus [Apoc. III: 16]. このような者であったからである、その者について言われている、吐き出さなければならないこと〔黙示録3:16〕。

1748, 15 Febr. 1748年2月15日。

 

794. Tales sunt periculosiores omnibus reliquis, これらの者は他のすべての者に〔とって〕危険である、

quia dum locus et occasio datur, crudeliores aliis sunt. 場所また機会が与えられる時、他の者に〔よりも〕さらに残酷であるからである。

 

795. Talis postea nefanda loquutus est, et nefanda fecit, quae ideo non edicenda sunt, このような者は、その後、恐るべきことを話した、また恐るべきことを行なった、それらは、それゆえ、言い表わされてはならない、

nam nihil non sceleste aggressus est; なぜなら、邪悪でなく何も襲撃しなかったからである。

et mirabile, quod tales, quia natura eorum talis est, nequaquam possint desistere, また驚くべきこと〔である〕、このようなものが、彼らの性質がこのようものであるからである、決してやめることができない、

sed quando modo iis permittitur, tunc quomodocunque persuadetur, et quaecunque norunt, quod ita non faciendum est, usque patrant, しかし、その時、彼らに許されさえすれば、その時、いかに説得されても、どんなに知っていても、そのようなことを行なってはならないこと、やはりなし遂げる、

natura et instinctus eos adigit ad ea, et efficiunt talia cum voluptate, 性質と本能が彼らをそれらへ駆り立てる、またそのようなことを快楽とともに遂行する、

quia cupiditas talis inhaeret. このような欲望がこびりついているからである。

1748, 15 Febr. 1748年2月15日。

 

(3) 訳文

ある生ぬるい者について

 

793. 悪魔たちであり、最大の憎しみから真理と善であるものを攻撃した者からのある者が、私へ到着している、あたかも後悔したかのように振る舞って、何も遂行することをまったく欲しない。私は、〔彼に〕機会が与えられさえすれば、たとえ内在的な欺きを持っていること考えることができたとしても、何らかの欺きも感じなかった。しかし、その間、いわば善良さを、また改心〔していること〕を偽り装っている。

 彼から遠くへ逃げているある者が、私に、彼の居合わせることに我慢することができない、と言った、吐くことのように感じ、そのように吐くことを欲したたからである。その者について、吐き出さなければならないと言われているような者であったからである〔黙示録3:16〕。1748年2月15日。

 

794., これらの者は他のすべての者に〔とって〕危険である、場や機会が与えられる時、他の者よりもさらに残酷であるからである。

 

795. このような者は、その後、恐るべきことを話し、恐るべきことを行なった、それゆえ、それらは言い表わされてはならない、なぜなら、邪悪にしか何も襲撃しなかったからである。またこのようなものであることh驚くべきこと〔である〕、彼らの性質が決してやめることができないようものであるからである。しかし、彼らに許されさえすれば、その時、そのようなことを行なってはならないことを、いかに説得されても、どんなに知っていても、やはりなし遂げる。性質と本能が彼らをそれらへ駆り立て、そのようなことを快楽とともに遂行する、このような欲望がこびりついているからである。1748年2月15日。

原典講読『霊界体験記』 796,797

(1) 原文

De excitatione eorum quae sunt in memoria hominis, a spiritibus

 

796.  Mirabile mihi obvenit saepius, quomodo spiritus excitare possint e memoria hominis, ea quae convenientia sunt, et quidem ex tempore, in quacunque occasione, quod inde fit, quia correspondet eorum cupiditati, quae latenter sic agit in memoriam.

 

797. Praeterea etiam in memoria hominis, quasi legere possunt ea, quae in memoria sunt, et scire ea quae cogitaverat, et quae fecerat, et hoc quandoque, cum nihil scirem eorum quae viderant, sic ut legant sicuti in scripto libro, praeter alia. 1748, 15 Febr.

 

(2) 直訳

De excitatione eorum quae sunt in memoria hominis, a spiritibus 彼らの興奮(刺激すること、鼓舞)について、それらは人間の記憶の中にある、霊たちによる

796.  Mirabile mihi obvenit saepius, quomodo spiritus excitare possint e memoria hominis, 驚くべくことが私にしばしば起こった、どのように霊たちが人間の記憶からかきたてる(刺激する)ことができるか、

ea quae convenientia sunt, et quidem ex tempore, in quacunque occasione, それらを、それらは〔自分の思いに〕一致する(適合する)、実際に、直ちに、どんな機会でも、

quod inde fit, quia correspondet eorum cupiditati, quae latenter sic agit in memoriam. そのことはここから生じる、彼らの欲望に対応する、それが密かに記憶の中へ働きかけるからである。

 

797. Praeterea etiam in memoria hominis, quasi legere possunt ea, quae in memoria sunt, et scire ea quae cogitaverat, et quae fecerat, ほかに、さらにまた、人間の記憶の中で、〔彼らは〕あたかもそれらを、それらは記憶の中にあるもの、読むことができるかのようである、またそれらを知ることができる、それらは考えた、また行なった、

et hoc quandoque, cum nihil scirem eorum quae viderant, sic ut legant sicuti in scripto libro, またこのことは、時々、彼らのものを、それらを〔彼らが〕見た、何も私が知らないときに、そのように、書かれた本の中にかのように(sicuti = sicut)読む、

praeter alia. ほかに、他のもの。

1748, 15 Febr. 1748年2月15日。

 

(3) 訳文

霊たちが人間の記憶の中にあるものを刺激することについて

 

796. どのように霊たちが人間の記憶から〔自分の思いに〕適合するものを、実際に、直ちに、どんな機会でも、かきたてることができるか、驚くべくことが私にしばしば起こった。そのことはここから生じる、彼らの欲望に対応し、その欲望が密かに記憶の中へ働きかけるからである。

 

797. ほかにさらにまた、人間の記憶の中で、〔彼らは〕あたかも記憶の中にあるものを読むことができ、また考え、行なったことを知ることができるかのようである。またこのことは、時々、彼らが見たのものを私が何も知らないときに、そのように、書かれた本の中に読むかのようである、ほかに、他のこと。1748年2月15日。

原典講読『霊界体験記』 798~803

(1) 原文

Universalis regula de vita post mortem, quod unusquisque eam sortiatur secundum fines in vita corporis

 

798.  Notum est quod universum creatum est modo complexus mediorum ad finem finium, Qui est Dominus, quia est Coelum, fines medii ab infimis per suas series et gradus ordinis vadunt ad superiora, sic ad suprema, mediorum et serierum illorum dispositio est ordo.

 

799. Quale itaque medium, seu [qualis] finis medius est homo in suis finibus, talis induitur indoles, et talis fit post corporis vitam ejus vita primum, et talem{1} quoque in maximo corpore seu Coelo, sic in Ipso Homine, hoc est, in Domino sortitur sedem; quod adhuc interiora magis, et intimiora ac intima, concernit{2}, haec{3} non penetrat homo, sed Solus Dominus, proinde ubi ejus haereditas futura, quia haec intimiora sunt, quam ut patere possint oculis obscurissimis humanis.

@1 ms. talis

@2 imperfectum in ms.

@3 J.F.I. Tafel hoc

 

800. Ex finibus quos homo in vita corporis sibi proponit, in omni re, quae spectat ipsum, communem societatem, coelum, Dominum, disponitur homo, ut sit membrum post vitam corporis.

 

801. Quod fines disponant homines inde constare potest, quod in finibus hominis, qui utplurimum sunt amores, consistat vita ejus, suntque fines simul ejus quasi anima, et talis fit ejus anima; nam anima hominis modo spectat fines, estque complexus finium, sic homo sibi format animam in vita corporis, quae est ejus indoles et instinctus.

 

802. Quod fines disponant, etiam constare potest inde, quod si aliquis finem spectat particularem{a}, sicut semet, et simile quid, tametsi bene agat pro communi societate, nempe ut inde resultet bonum commune, nusquam tamen inde remuneratur, nam non habuit commune pro fine, sed particulare{b}, sicut cum diaboli intendunt malum et internecionem hominis, societatis, generis humani, et Dominus id in bonum et salutem vertit, tunc usque ille qui malum et pessimum finem habuit, diabolus permanet, et deterior fit.

@a intellexerim privatum, proprium (significatio postclassica)〔「個人に関するもの」と理解している〕

@b vide annotationem a

 

803. Finis omnium pessimus est, [ejus] qui semet pro fine habet, tunc concentrantur communia et universalia in eum, dein [eorum] qui finem mundi habent.

 

(2) 直訳

Universalis regula de vita post mortem, 死後のいのちについての普遍的な規則、

quod unusquisque eam sortiatur secundum fines in vita corporis それぞれの者がそれ☆を身体のいのちの中の目的にしたがって割り当てられる(くじで定められる)

☆ それ(is)がはっきりしませんが「女性」なので「vita」でよいでしょう。

798.  Notum est quod universum creatum est modo complexus mediorum ad finem finium, Qui est Dominus, quia est Coelum, よく知られている、全世界が目的の目的へ(のため)の単に手段の複合体〔に〕創造されていること、それは主である☆、天界であるからである、

☆ わかると思いますが「目的の目的」が主であり、天界であることです。

fines medii ab infimis per suas series et gradus ordinis vadunt ad superiora, sic ad suprema, 中間の(媒介の)目的は最も低いものから自分の秩序の系列また段階を通ってさらに高いものへ進む、このように最高のものへ、

mediorum et serierum illorum dispositio est ordo. それらの手段と系列(連鎖)の配置が秩序である。

 

799. Quale itaque medium, seu [qualis] finis medius est homo in suis finibus, talis induitur indoles, et talis fit post corporis vitam ejus vita primum, et talem{1} quoque in maximo corpore seu Coelo, sic in Ipso Homine, hoc est, in Domino sortitur sedem; そこで、手段(媒介)がどんなものか、すなわち、〔どのような〕中間の目的か、人間が自分の目的の中にいるか、そのような性質が着せられる(おびる)、またこのようなものになる、彼らの身体のいのちの後、最初のものになる、またこのようなものもまた最大の身体、すなわち、天界の中で、このようにご自分の人間☆、すなわち、主の中に座(位置)が割り当てられる(定められる)。

☆「天界」は、主の身体であり、主の目には人間に見られます。

quod adhuc interiora magis, et intimiora ac intima, concernit{2}, haec{3} non penetrat homo, sed Solus Dominus, proinde ubi ejus haereditas futura, (依然として)さらに、内的なもの、またさらに内的なそして最内部のものについては、これらを人間は到達しない、しかし、主おひとりが、したがって、どこに彼の相続があることになるか、

quia haec intimiora sunt, quam ut patere possint oculis obscurissimis humanis. これらはさらに内的なものであるからである、人間の極めて鈍い目で明らかにすることができるようによりも。

 

800. Ex finibus quos homo in vita corporis sibi proponit, in omni re, 目的から、それを人間は身体のいのちの中で自分自身に前に置く(示す)、すべての事柄の中で

quae spectat ipsum, communem societatem, coelum, Dominum, それは自分自身を、社会全般を、天界を、主を眺める(目を向ける)、

disponitur homo, ut sit membrum post vitam corporis. 人間は配置される、肢体であるように、その後、身体のいのちが。

 

801. Quod fines disponant homines inde constare potest, 目的が人間を配置することを、ここから明らかにすることができる、

quod in finibus hominis, qui utplurimum sunt amores, consistat vita ejus, 人間の目的の中にあるものは、それは大部分は愛である、彼のいのち(生活)から明らかである、

suntque fines simul ejus quasi anima, et talis fit ejus anima; そして彼の目的と一緒である、いわば霊魂は、また彼の霊魂はこのようなものになる、

nam anima hominis modo spectat fines, estque complexus finium, なぜなら、人間の霊魂は目的だけを眺める(目を向ける)からである、そして目的の複合体である、

sic homo sibi format animam in vita corporis, quae est ejus indoles et instinctus. このように霊魂を、人間は自分自身を身体のいのちの中で形作る、それは彼の性質と本能である。

 

802. Quod fines disponant, etiam constare potest inde, quod si aliquis finem spectat particularem{a}, sicut semet, et simile quid, 目的が配置することは、さらにまたここから明らかにすることができる、もしある者が目的を〔として〕個人的なものを眺めるなら、そのように自分自身を、また同様の何かを、

tametsi bene agat pro communi societate, たとえ社会全般のために善く行なっても、

nempe ut inde resultet bonum commune, nusquam tamen inde remuneratur, すなわち、ここから共通の善(公益)が結果として生み出される、それでもここから決して報いられない。

nam non habuit commune pro fine, sed particulare{b}, なぜなら、目的として共通のもの(善)を持たなかったから、しかし、個人的なものを、

sicut cum diaboli intendunt malum et internecionem hominis, societatis, generis humani, et Dominus id in bonum et salutem vertit, そのように、悪魔が悪を、また人間の、社会の人類の殺害を意図するとき、また主はそれを善と救いに変える、

tunc usque ille qui malum et pessimum finem habuit, diabolus permanet, et deterior fit. その時、それでも彼は、その者は悪い、また最悪の目的を持った、悪魔は残る(とどまる)、またいっそう悪くなる。

 

803. Finis omnium pessimus est, [ejus] qui semet pro fine habet, tunc concentrantur communia et universalia in eum, すべての目的の最悪のものである、〔その〕その者は自分自身を目的として持つ、その時、全般的なものと普遍的なものがその中へ集中させられる、

dein [eorum] qui finem mundi habent. その後(続いて)、〔それらの〕その者は目的を世のものに持つ。

 

(3) 訳文

それぞれの者が、いのちが身体の中にあったといの目的にしたがって〔死後のいのちが〕定められることが、死後のいのちについての普遍的な規則である

 

798. 全世界が目的の目的への、単に手段としての複合体に創造されていることがよく知られている、その目的は主である、〔主は〕天界であるからである。中間の目的は最も低いものから自分の秩序の系列また段階を通ってさらに高いものへ、このように最高のものへ進む。それらの手段と系列の配置が秩序である。

 

799. そこで、手段がどんなものか、すなわち、中間の目的がどんなのものか、人間がその目的の中にいるかによって、そのような性質をおび、またこのようなものになる――彼らの身体のいのちの後、最初に、このようなものが最大の身体すなわち天界の中の、このようにご自分の人間、すなわち、主の中に、位置が定められる。さらに、内的なものやさらに内的なそして最内部のものについては、これらに人間は到達しない、しかし、主おひとりが、どこに彼の相続があることになるか〔知られている〕、これらは人間の極めて鈍い目で明らかにすることができるようなものよりも、さらに内的なものであるからである、。

 

800. すべての事柄の中で人間が身体のいのちの中で自分自身に示し、自分自身、社会全般、天界の、主に目を向ける目的から、人間は、〔天界である〕身体の肢体であるように、その後、いのち(生活)が配置される。

 

801. ここから、目的が人間を配置することを明らかにすることができる。人間の目的の中にあるものの大部分が愛であることは、彼のいのち(生活)から明らかである、そして彼の目的と、いわば霊魂は一緒であり、彼の霊魂はこのようなものになる、なぜなら、人間の霊魂は、目的そして目的の複合体だけに目を向けるからである、このように、人間は霊魂を身体のいのちの中で自分自身に形作る、それは彼の性質と本能である。

 

802. 目的が配置することは、さらにまたここから明らかにすることができる――もしある者が目的を〔として〕個人的なものに、そのように自分自身に、また同様の何かに目を向けるなら、たとえ社会全般のために善く行なっても、すなわち、ここから共通の善(公益)が結果として生み出されても、それでもここから決して報いられない。なぜなら、目的として共通のもの(善)を持たず、個人的なものを持ったからである。そのように、悪魔が、悪を、また人間、社会、人類の殺害を意図するとき、主はそれを善と救いに変える。その時、それでも、悪い者また最悪の目的を持った者は悪魔としてとどまり、いっそう悪くなる。

 

803. 自分自身を目的として持つ者の目的は、すべての目的の最悪のものである、その時、全般的なものと普遍的なものがその中へ集中させられる、世のものを目的として持つ目的がそれに続く。