(1) 原文
898. Animae istae seu spiritus, utcunque perspicaces in aliis, et susceptibiles{1} percipiendi, usque in his ita haerent, ut non dubitent, sed negent, ex causa, ut dictum, quia dum proprium et suum aufertur, tunc nihil superesse putant, quam tale quod rejiciunt; et dicebam{2} iis, quod talis vitae differentia sit inter eos, qui non percipiunt ita, et persuadentur ita, ac est [inter]{3} obscurissimum quoddam, quod ita obscurum est, ut nullum sit, ac inter coelum, seu qualis inter tenebras et lucem, imo qualis est inter tale quod surgit ab hominis infimis seu intestino recto, ac quod descendit ab universo coelo-imo{4} repraesentata mihi est quaedam tonna, paene sicut infernalis-ita{5} sicut inter tonnam hanc, ubi infernales putant totum coelum possidere, nam tonnam putant universum sibi subjectum, ac inter universum coelum, quoad flammas et lucem.
@1 ms. susceptiles
@2 ms. cum dicerem
@3 sic J.F.I. Tafel
@4 ms. coelo, imo
@5 ms. infernalis, ita
☆この段落は交差線で抹消されています。
899. Sunt enim binae viae in intellectum humanum, nempe via per sensus, quae est via inferior, per hanc nascitur intellectus humanus, ac est via per coelum a Domino, quae via est superior; quodcunque natum est per viam inferiorem, est corporeum et materiale, quod autem nascitur per viam superiorem, est spirituale et coeleste; nisi janua superior aperitur a Domino, nusquam credi potest, quod talis communicatio existat, ut [quis] percipiat et persuadeatur, inde tamen in multis conscientia, sed conscientia ista utplurimum se ad actiones extendit, et ex cognitione eorum, in qua{a} cultum et debitum ponit, formatur, sic non est vera conscientia, praeter in quibusdam bonis hominibus et spiritibus obscura, verum in angelis est manifesta, ut sciant, percipiant, intelligant quod ita sit, et quod nulla vita detur, absque tali rerum conscientia, et persuasione, manifesta, seu manifestata varie.
@a = quae (forma antiqua)
(2) 直訳
898. Animae istae seu spiritus, utcunque perspicaces in aliis, et susceptibiles{1} percipiendi, usque in his ita haerent, ut non dubitent, sed negent, その霊魂または霊たちは、他のものの中でどれほど明敏で、また知覚することで感じやすくても、それでも彼らの中にそのようなものを持っている、疑わないような、しかし、否定する、
ex causa, ut dictum, quia dum proprium et suum aufertur, tunc nihil superesse putant, quam tale quod rejiciunt; 理由から、言われたように、プロプリウムと自分のものが取り去られた時、その時、何も残らないことを思う、このようなもの以外に、それを彼らは退ける。
et dicebam{2} iis, quod talis vitae differentia sit inter eos, qui non percipiunt ita, et persuadentur ita, ac est [inter]{3} obscurissimum quoddam, quod ita obscurum est, ut nullum sit, ac inter coelum, また、私は彼らに言った、このようないのちの相違が彼らの間にある、その者はそのように知覚しない、またそのように確信しない、そして〔間に〕ある、ある種の極めて暗い(不明瞭な)もの、そのように暗い(不明瞭な)ものである、何ものでもないような、そして、天界の間の、
seu qualis inter tenebras et lucem, すなわち、暗やみと光の間のような、
imo qualis est inter tale quod surgit ab hominis infimis seu intestino recto, ac quod descendit ab universo coelo- それどころか~のようなものである、このようなものの間に〔ある〕、人間の最も低いもの、すなわち腸の直腸から起こる(出発する)もの、そして全世界の天界から降るもの――
imo{4} repraesentata mihi est quaedam tonna, paene sicut infernalis-それどころか、私にある種の大桶が表象された、ほとんど地獄のような――
ita{5} sicut inter tonnam hanc, ubi infernales putant totum coelum possidere, そのようにこの大桶の間のように、そこに地獄の者たちは全天界を所有していることを思っている、
nam tonnam putant universum sibi subjectum, ac inter universum coelum, quoad flammas et lucem. なぜなら、大桶を自分自身に従属した全世界と思っているからである、炎と光に関して☆。
☆「炎と光に関して」は「地獄(大桶)の炎・光」と「天界の炎・光」を比較しています、前者は「不明瞭」後者は、書いてはありませんが「明るい」ということでしょう。
899. Sunt enim binae viae in intellectum humanum, nempe via per sensus, quae est via inferior, per hanc nascitur intellectus humanus, ac est via per coelum a Domino, quae via est superior; というのは、人間の理解力の中に二つの道があるからである、すなわち、感覚を通る道、それは低いの道である、これを通して人間の理解力が生まれる、そして主から天界を通る道がある、それは高い道である。
quodcunque natum est per viam inferiorem, est corporeum et materiale, quod autem nascitur per viam superiorem, est spirituale et coeleste; どんなものでも低い道を通って生まれるものは、形体的なまた物質的なものである、それでもの高い道を通って生まれるものは霊的なまた天的(天界的な)ものである。
nisi janua superior aperitur a Domino, nusquam credi potest, quod talis communicatio existat, ut [quis] percipiat et persuadeatur, 高い扉(入り口)が主により開かれないなら、決して信じられることができない、このような伝達(交通)が存在すること、〔だれかが〕知覚するまた確信するような、
inde tamen in multis conscientia, sed conscientia ista utplurimum se ad actiones extendit, et ex cognitione eorum, in qua{a} cultum et debitum ponit, formatur, ここから、それでも、世の中に良心〔がある〕、しかし、その良心は大部分はそれ自体を行動へ向けて伸ばしている(広げている)、また彼らの認識から、それらの中に礼拝と義務を置いている、形作られる、
sic non est vera conscientia, praeter in quibusdam bonis hominibus et spiritibus obscura, このように真の良心ではない、善良な人間と霊たちのある者の中のものを除いて、不明瞭なもの〔である〕、
verum in angelis est manifesta, ut sciant, percipiant, intelligant quod ita sit, et quod nulla vita detur, absque tali rerum conscientia, et persuasione, manifesta, seu manifestata varie. けれども、天使たちの中で明らかである、そのようであることを知っている、知覚している、理解しているように、また何もいのち(生活)が存在しないこと、このような事柄での良心、また確信なしに、明らかな、またはいろいろと明らかな。
(3) 訳文
898. その霊魂または霊たちは、他のものの中でどれほど明敏で、また知覚することで感じやすくても、それでも彼らの中に、疑わないような、しかし、否定するそのようなものを持っている。その理由は、言われたように、プロプリウムと自分のものが取り去られた時、彼らが退けるようなもの以外に何も残らない、と思うからである。また、私は彼らに言った――そのように知覚しない、またそのように確信しない者との間に、このようないのちの相違がある、ある種の極めて不明瞭なもの、何ものでもないようなそのように不明瞭なものが、天界との間にある、すなわち、暗やみと光の間のような相違である、それどころか、人間の最も低いものすなわち直腸から出るもの、そして全天界から降るものとの間にあるような相違である――それどころか、私に、ほとんど地獄のようなある種の大桶が表象された、そのようにこの大桶との間相違のように――地獄の者たちはそこで全天界を所有している、と思っている、なぜなら、炎と光に関して☆、大桶を自分に従属した全世界と思っているからである。
☆「炎と光に関して」は「地獄(大桶)の炎・光」と「天界の炎・光」を比較しています、前者は「不明瞭」後者は、書いてはありませんが「明るい」ということでしょう。
899. というのは、人間の理解力の中に二つの道があるからである、すなわち、感覚を通る道、それは低いの道である、これを通して人間の理解力が生まれる、そして主から天界を通る道がある、それは高い道である。どんなものでも低い道を通って生まれるものは、形体的なまた物質的なものである、それでも高い道を通って生まれるものは霊的なまた天界的なものである。主により高い入り口が開かれないなら、〔だれかが〕知覚するまた確信するような伝達が存在することは決して信じられることができない。それでも、ここから世に良心がある、しかし、その良心は大部分は行動へ向って広がっている、また礼拝と義務を置いている彼らの認識から形作られている。このように、善良な人間と霊たちのある者の中のものを除いて真の良心ではなく、不明瞭なものである。けれども、天使たちの中で明らかであり、また、このような事柄での良心また確信なしに、明らかなまたはいろいろと明らかな、そのようないのち(生活)が何も存在しないことを知り、知覚し、理解している。