原典講読『霊界体験記』 862~865

(1) 原文

De callo, seu corporeis{1} et mundanis, quae callum formant

 

862.  Mirum est, quod sicut callus durus, seu sicut crusta externa repraesentetur ea congeries, quae a corporeis et mundanis conflata sit, qui callus in quibusdam crassior et durior apparet, in quibusdam non apparet, sed usque adest, hic callus est congeries fallaciarum sensuum, proinde falsitatum conglutinatarum ab amoribus sui et mundi, qui callus vel leniendus est, sed non frangendus, nam radicatus est ab interioribus, et haec callositas ab intimioribus; hic callus cum repraesentatur auferri, quod apparet sic per repraesentationem spiritualem in sphaera spirituum, tunc corpus medullosum subest et apparet, paene sicut in homine, in quo callus repraesentatur per cranium osseum, et interiora per medullosum cerebrum.

@1 imperfectum in ms.

 

863. Huic callo inspersa quoque sunt vera et bona, quae ex radicali medulloso corpore pullulant, seque sic inserunt, repraesentatum mihi est, quod vera et bona illa inspersa callo, ablata sint, sed receperunt se versus interiora, tunc ii, a quibus illa ablata sic sunt, clamando dicebant, quod nunc non credant quicquam, scilicet, quod coelum sit, quod Deus, et quicquam quod spirituale et coeleste, quod iis apparuit sicut nihil aut nullum, aliquot tales facti sunt, qui tamen in fide sunt, seu fuerunt antequam ea ablata sunt.

 

864. Inde constare potest, quod Dominus permittat ut similia interspersa auferantur hominibus in mundo, hoc est se recipiant versus interiora, ob plures causas, de quibus in Verbo Ipsius, sed utprimum restituta sunt ea, redierunt in pristinum statum fidei. 1748, 18 Febr.

 

865. Calli, in quibus talia mixta sunt, quae dolos sapiunt, sic ut dolo proximum suum fallere cupiverint, ita non facile possunt mollescere, et resolvi, quare fit per poenas distractionum a contrariis, de quibus prius [404, 515], sic ut inter bina contraria agentia seu spiritus contraria operantes{1} sistatur, nec inde discedere possit, et sic distrahitur cum maximo dolore, similia obveniunt iis, cumprimis mercatoribus, qui absque conscientia, si potuerint, nisi vetarent plura, sicut leges, lucra, et similia, dolose proximorum facultates cupiunt auferre, nec inde aliquid conscientiae putant laedi, praeter alios, qui similem animum habent, sive eum exercuerint, sive cupiverint, et modo locus et occasio arcuerint, quin in actum prodierint. 1748, 18 Febr.

@1 ms. operantia

 

(2) 直訳

De callo, seu corporeis{1} et mundanis, quae callum formant たこについて、すなわち、形体的なものと世俗のものに〔ついて〕、それらはたこをつくる

862.  Mirum est, quod sicut callus durus, seu sicut crusta externa repraesentetur ea congeries, quae a corporeis et mundanis conflata sit, 驚くべきである、硬いたこのように、または外なる外皮(殻)のように、それら塊りが表象されることは、それらは形体的なものと世俗のものから作り上げられた、

qui callus in quibusdam crassior et durior apparet, in quibusdam non apparet, sed usque adest, それは、たこはあるものの中でさらに粗雑なまたさらに硬く見られる、あるものの中で〔そのように〕見られない、しかし、それでもある、

hic callus est congeries fallaciarum sensuum, proinde falsitatum conglutinatarum ab amoribus sui et mundi, ここにたこは感覚の欺きの塊りである、このように自己愛と世俗〔愛〕からの虚偽の付着することによってつくられる塊り、

qui callus vel leniendus est, sed non frangendus, それはたこはあるいは柔らかくされなければならない、しかし砕かれてはならない、

nam radicatus est ab interioribus, et haec callositas ab intimioribus; なぜなら、内的なものから根を張っているからである、またこれら〔内的なもの〕のたこはさらに最内部のものから。

hic callus cum repraesentatur auferri, quod apparet sic per repraesentationem spiritualem in sphaera spirituum, このたこが取り去られることが表象されるとき、そのことは霊的なスフェアの中で霊液な表象によってそのように見られる、

tunc corpus medullosum subest et apparet, paene sicut in homine, その時、髄の組織体(髄質体)が下にあるまた見られる、まったく人間の中のように、

in quo callus repraesentatur per cranium osseum, et interiora per medullosum cerebrum. その中のたこは頭蓋(骨)の骨によって、また内的なものは脳の髄質によって。

 

863. Huic callo inspersa quoque sunt vera et bona, quae ex radicali medulloso corpore pullulant, seque sic inserunt, このたこにもまた真理と善が散在する(まき散らされている)、それらは根の髄質体から発芽している☆、そしてそれ自体をそのように挿入している、

☆感想:ここからは「魚の目」を想います。昔、周囲を削って「根」を引き抜いたことがあります(もちろん痛い)。

repraesentatum mihi est, quod vera et bona illa inspersa callo, ablata sint, 私に表象された、たこに散在するそれらの真理と善が、取り除かれたこと、

sed receperunt se versus interiora, しかし、それ自体を受け入れた(引っ込めた)、内的なものに向けて、

tunc ii, a quibus illa ablata sic sunt, clamando dicebant, その時、彼らは、それらのものからそれらがそのように取り去られた、叫んで言った、

quod nunc non credant quicquam, scilicet, quod coelum sit, quod Deus, et quicquam quod spirituale et coeleste, 今や何も信じないこと、すなわち、天界があること、神が〔いる〕こと、また何でも、霊的なものまた天的なもの、

quod iis apparuit sicut nihil aut nullum, 彼らに無のようにまたは取るに足らないもの〔のように〕見えること、

aliquot tales facti sunt, qui tamen in fide sunt, seu fuerunt antequam ea ablata sunt. いくつか者はこのような者になる、その者はそれでも信仰の中にいる、または、それらが取り去られる前に〔でもそう〕なる。

 

864. Inde constare potest, quod Dominus permittat ut similia interspersa auferantur hominibus in mundo, ここから明らかにすることができる、主が同様のまき散らされたものが世の中の人間から取り去られるように許されされていること、

hoc est se recipiant versus interiora, ob plures causas, de quibus in Verbo Ipsius, すなわち、内的なもの(内部)へ向けてそれ自体を受け入れる(引っ込める)、多くの理由のために、それらについてみことばその者の中に、

sed utprimum restituta sunt ea, redierunt in pristinum statum fidei. しかし、それらが回復されると直ぐに、以前の信仰の状態の中に戻る。

1748, 18 Febr. 1748年2月18日。

 

865. Calli, in quibus talia mixta sunt, quae dolos sapiunt, sic ut dolo proximum suum fallere cupiverint, ita non facile possunt mollescere, et resolvi, たこは、それらの中にこのようなものが混合している、それらは狡猾さ(欺き)の味がする、そのように自分の隣人を欺きでだますことを欲した、そのように容易に柔らかくなることができない、また分解されること、

quare fit per poenas distractionum a contrariis, de quibus prius [404, 515], それゆえ、対立した(反対の)ものから引き離すことの罰によって行なわれる、それらについて前に〔404, 515〕、

sic ut inter bina contraria agentia seu spiritus contraria operantes{1} sistatur, nec inde discedere possit, et sic distrahitur cum maximo dolore, そのように霊は、二つの対立した活動または対立して働きかけている間に置かれる、ここから離れることもできない、またこのように最大の苦しみで引き離される(引きちぎられる)、

similia obveniunt iis, cumprimis mercatoribus, 同様のもの☆が彼らに起こる、特に商人たちに、

☆このさい、ざっと述べておきます、「もの」と「こと」についてです。

私は一応使い分けています。一般的な抽象的な概念を問題とする時、「~もの」です、そして個別的、また具体的な個々の出来事などの場合「~こと」としています。抽象的なものは「もの」、具体的なことは「こと」です。

qui absque conscientia, si potuerint, nisi vetarent plura, sicut leges, lucra, et similia, dolose proximorum facultates cupiunt auferre, nec inde aliquid conscientiae putant laedi, その者は良心(意識)なしに、もしできたなら、多くのものが禁じないなら、法律、利益、また同様のもののような、欺いて隣人の財産を取り去ることを欲する、ここから何らかの良心(意識)を損なうことを思いもしない、

praeter alios, qui similem animum habent, sive eum exercuerint, sive cupiverint, et modo locus et occasio arcuerint, quin in actum prodierint. ほかに他の者たち〔がいる〕、その者は同様のアニムスを持っている、あるいはそれを実行した、あるいは欲した、また単に場所と機会が妨げられた、そのようにでなく(むしろ)行動の中に進み出た(未来完了☆)。

☆ 未来完了形を生かして訳すのがよいと思います。

1748, 18 Febr. 1748年2月18日。

 

(3) 訳文

たこ、または、たこをつくる形体的なものと世俗のものについて

 

862. 形体的なものと世俗のものから作り上げられたそれらの塊りが、硬いたこまたは外の外皮のように表象されることは、驚くべきである。そのたこはあるものの中で粗雑なまた硬いものに見られ、あるものの中で〔そのように〕見られない、しかし、それでもそこにある。ここで、たこは感覚の欺きの塊り、このように自己愛と世俗愛からの虚偽が付着することでつくられる塊りである。そのたこは、あるいは柔らかくされなければならない、しかし砕かれてはならない。なぜなら、内部から根を張っている、また内部のたこはさらに最内部のものから根を張っているからである。

 このたこが取り去られることが表象されるとき、そのことは霊的なスフェアの中で霊液な表象によってそのように見られ、その時、髄質体が下にあり、まったく人間の中のように見られ、その中で、たこは頭蓋骨の骨によって、また内部のものは脳の髄質によって〔表象される〕。

 

863. このたこにも真理と善が散在し、それらは根の髄質体から発芽し、そしてそれ自体をそのように挿入している。たこに散在するそれらの真理と善が取り除かれたことが私に表象された、しかし、内部に向かって引っ込んだ。その時、彼らは、それら〔たこ〕からそれら〔真理と善〕がそのように取り去られた、と叫んで、今や何も信じない、すなわち、天界があること、神をこと、また何でも、霊的なものまた天的なもの信じない、自分たちにに無のようにまたは取るに足らないもののように見える、と言った。このような者になる者もいる、その者はそれでも信仰の中にいる、または、それらが取り去られる前でもそのようになる。

 

864. ここから、散在する同様のものが世の中の人間から取り去られるよう主が許されされていることを明らかにすることができる。すなわち、多くの理由のために、内的なものへ向けて引っ込むことであり、その理由について、みことばそのものの中にある。しかし、それらが回復されると直ぐに、以前の信仰の状態の中に戻る。1748年2月18日。

 

865. それらの中にこのようなものが混合しているたこは、狡猾さの味がし、そのように自分の隣人を欺きでだますことを欲した、そのように容易に柔らかくなること、また分解されることができない。それゆえ、そのことは対立したものから引き離すことの罰によって行なわれ、それらについて前に〔述べた〕〔404, 515番〕。そのように、霊は、二つの対立した活動または対立して働きかけているものの間に置かれ、ここから離れることもできず、このように最大の苦しみで引き離される。同様のことが、特に商人たちに起こる。その者は、良心なしに、もし、法律、利益また同様のそのような多くのもので禁じられないでできたなら、欺いて隣人の財産を取り去ることを欲し、ここから何らかの良心を損なうことを思いもしない。ほかに同様のアニムス(気質)を持っている他の者たち〔がいて〕、その者は、あるいはそれを実行したか、あるいは欲し、また場所と機会が妨げられただけであり、行動へと進み出たであろう。1748年2月18日。

原典講読『霊界体験記』 866

(1) 原文

Quod philosophica mentem humanam ita finiant, ut nihil tandem videre queant [vide 609, 767]

 

866.  Philosophica{1}, usque a primis suis saeculis, nunc aliquot mille annis solum in terminis et syllogismo constiterunt, et quia sunt modo termini, quibus inhiant, sicut quid forma, quid accidentia, quid modi, ac similia, nunquam aliter fieri potest, quam [quod]{2} terminetur mens in ideis solum absque ulla vita, quia absque luce, nam ad rationalia non applicant, et quae applicant sunt usque meri termini, ex quibus si disputant, sunt quasi qui linguae voces discit, nec propter sensum rei exprimendum, sed modo propter loquelam{3}, sic universalia mentis coarctant ita et contrahunt in id cui nihil vitae inest, sic in modo materialibus, proinde formant callum ita tenebrosum, ut lux nulla transire possit, similiter etiam syllogistica philosophia, quae ita finit mentium ideas, ut paene nullum foramen sit pro luce, quare sapientes tales sunt multo coeciores imo stupidiores in spiritualibus et coelestibus, quam minimus inter turbam, seu colonos. 1748, 18 Febr.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. Philosophia

@2 J.F.I. Tafel quin

@3 in ms. nam…loquelam interlinealiter supra sic universalia….tenebrosum postscriptum est〔手稿では「nam…loquelam」は「sic universalia….tenebrosum」の上の行間に後から書かれている〕

 

(2) 直訳

Quod philosophica mentem humanam ita finiant, ut nihil tandem videre queant [vide 609, 767] 哲学的な論証は人間の心をそのように制限すること、最後に何も見ることができないように〔見よ609, 767〕

866.  Philosophica{1}, usque a primis suis saeculis, nunc aliquot mille annis solum in terminis et syllogismo constiterunt, 哲学的な論証は、その最初の時代から、今まで、数千年、単に用語と三段論法の中に構成している、

et quia sunt modo termini, quibus inhiant, sicut quid forma, quid accidentia, quid modi, ac similia, また単に用語であるので、それらで〔彼らは〕渇望する、例えば、何が「形」か、何が「偶然」か、何が「方法」か、そして同様のもの、

nunquam aliter fieri potest, quam [quod]{2} terminetur mens in ideis solum absque ulla vita, 決して異なって生ずることができない、心が観念だけの中に終結する〔こと〕以外に、何もいのちなしに、

quia absque luce, 光なし〔である〕ので。

nam ad rationalia non applicant, et quae applicant sunt usque meri termini, なぜなら、理性的なものへ向けて適用しない、また適用するものは、それでも単なる用語であるからである。

ex quibus si disputant, sunt quasi qui linguae voces discit, それらから、もし論争(討議)するなら、あたかも言語の言葉を学ぶ者のようである、

nec propter sensum rei exprimendum, sed modo propter loquelam{3}, 事柄の意味を表わすためにでもなく、しかし単に話すために、

sic universalia mentis coarctant ita et contrahunt in id cui nihil vitae inest, sic in modo materialibus, proinde formant callum ita tenebrosum, そのように彼らは心の普遍的なものを閉じ込める(制限する)、またその中に制限する(縮ませる)、それに何もいのちは内在しない、このように単なる物質的なものの中に、それゆえに、たこを形作る、そのように暗やみを

ut lux nulla transire possit, 光が何も通過することができないような、

similiter etiam syllogistica philosophia, quae ita finit mentium ideas, ut paene nullum foramen sit pro luce, 同様に、三段論法の哲学もまた、それはそのように心の観念を制限する、光のためにまったく何も開口部がないようである、

quare sapientes tales sunt multo coeciores imo stupidiores in spiritualibus et coelestibus, quam minimus inter turbam, seu colonos. それゆえ、このような賢明な者は大いに盲目な者である、それどころか霊的なものや天的なものの中で愚かな者〔である〕群衆の間で、または農夫、最小の者よりも。

1748, 18 Febr. 1748年2月18日。

 

(3) 訳文

哲学的な論証は人間の心を、最後には何も見ることができないように制限すること〔609, 767番参照〕

 

866. 哲学的な論証は、その最初の時代から、今まで数千年〔の間〕、単に用語と三段論法から構成されている。また彼らが渇望するものは単に用語であるので、例えば、何が「形」か、何が「偶然」か、何が「方法」か、そして同様のもの、心が何もいのちがない観念だけの中に終結することしか、決して生ずることができない、光がないからである。なぜなら、理性的なものへ向けて適用せず、また適用するものは、それでも単なる用語であるからである。それらから、討議するなら、その者はあたかも事柄の意味を表わすためにでなく、単に話すために、言語の言葉を学ぶ者かのようである。そのように彼らは心の普遍的なものを閉じ込め、何もいのちは内在しない、このように単なる物質的なものの中に制限する、それゆえ、たこを、そのように光が何も通過することができないような、暗やみを形作る。

 同様に、三段論法の哲学もまた、光のための開口部がまったく何もないように心の観念を制限する。それゆえ、賢明〔と言われる〕このような者は大いに盲目な者である、それどころか霊的なものや天的なもののでは、群衆または農夫の間で、最小の者よりも愚かな者である。1748年2月18日。