(1) 原文
# # Continuatio de spiritu fatente Deum Creatorem universi
859. perciperet quomodo antipodes possint ambulare, cum respectu nostri capita eorum deorsum tendunt-tale{1} enim repraesentatum spiritualiter, sic ut ponatur homo in opposita globi regione, quasi abhorrent spiritus, et subito evanescunt, quia non percipiunt, quod aliquoties contigit-tunc{2} is negavit, quod tale sit, sed cum evincerim, quod nihil verius, quia omnis experientia id testatur et convincit, tunc id erat, quod fateri debuit: quod id non perciperet, tametsi verum sit, ideo, quod omnino deberet{3} credere.
@1 ms. tendunt, tale
@2 ms. contigit, tunc
@3 imperfectum in ms.
860. Postea dixi ad eum, “putasne quod homo sis, vestimentis indutus, et sicut homo in tellure?” et tetigit quasi vestimenta sua, quae putavit habere, tetigit manus suas, quas putabat habere, et interrogavi, ubinam esset, num pedes haberet, dixit quod haberet, sed quum interrogaretur quaenam humus esset, cuinam insisteret, nonne in sphaera supra terram, id agnovit, quare revocabam ad ejus perceptionem, numne talia sint modo fallaciae sensus, et phantasia, quia spiritus esset, ita convictus, voluit aufugere, et dixit se ab aliis persuasum esse ita agere; sic cognoscere potuit quod merae fallaciae sensus essent, et millia talium, quae falsa sunt, quare, si modo crederemus, quod intelligimus, tunc crederemus modo quae falsa sunt, et haec solum in mundanis, et corporeis; quomodo tunc dici poterit, quod nihil credere velit in spiritualibus et coelestibus, quae non intelligat, quum ea remotiora, imo remotissima sunt a sensibus? et [dixi,] quod nisi quis credat ea quae vera sunt, et sic esse [velit]{1} in via veritatis, nequaquam in coelum potest admitti. 1748, 18 Febr.
@1 sic J.F.I. Tafel
861. Cum itaque intellectus humanus plenus sit fallaciis, a sensibus corporeis oriundis, sic ut formatus sit a meris fallaciis, et sic in meras fallacias, sic ut solum sint tenebrae, ideo mirum est, si aliquis compos mentis velit statuere, dum rite vult cogitare, quod ea quae sunt fidei, seu quae sunt lucis, aut quae sunt coeli, magis, quae sunt Divina-[si] velit{1} dicere, quod nihil [ex iis] credere{2} velit, nisi id percipiat.
@1 ms. Divina, velit
@2 imperfectum in ms.
(2) 直訳
# # Continuatio de spiritu fatente Deum Creatorem universi 全世界の創造者のひとりの神を認めている(公言している)霊について
859. perciperet quomodo antipodes possint ambulare, cum respectu nostri capita eorum deorsum tendunt- 彼がどのように知覚していたか、対蹠(たいせき)地の住民が歩くことができる、私たちの観点からは、彼らの頭は下方へ向かっているとき――
tale{1} enim repraesentatum spiritualiter, sic ut ponatur homo in opposita globi regione, quasi abhorrent spiritus, et subito evanescunt, というのは、このように表象されるから、そのように思われる、地球の正反対の領域の中の人間は、〔そのことを〕霊たちがいわば忌み嫌う、また、急に、〔霊たちは〕消えた、
quia non percipiunt, quod aliquoties contigit- 知覚しなかったからである、そのことは数回、起こった――
tunc{2} is negavit, quod tale sit, その時、彼は否定した、そのようであることを、
sed cum evincerim, quod nihil verius, quia omnis experientia id testatur et convincit, しかし、私が〔納得がいくように〕証明したとき、何もさらに真実でないこと、すべての経験がそのことを証言する、また確信させるからである、
tunc id erat, quod fateri debuit: その時、そのことがあった、認められることがなくてはならないこと――
quod id non perciperet, tametsi verum sit, ideo, quod omnino deberet{3} credere. そのことを知覚しないこと、たとえ真理であっても、それゆえ、すべての点で(確かに)信じなければならないこと。
860. Postea dixi ad eum, “putasne quod homo sis, vestimentis indutus, et sicut homo in tellure?” その後、私は彼に言った、「あなたは思いませんか? あなたが人間であること、衣服を着た、またそのように地球の中の」
et tetigit quasi vestimenta sua, quae putavit habere, tetigit manus suas, quas putabat habere, また、触れた(tango)、いわば自分の衣服を、それらを持っていることを思った(過去)、自分の手に触れた、それを持っていることを思った(未完了)、
et interrogavi, ubinam esset, num pedes haberet, dixit quod haberet, また、私は質問した、どこにいたか、足を持っているのか、彼は、持っていることを言った、
sed quum interrogaretur quaenam humus esset, cuinam insisteret, nonne in sphaera supra terram, id agnovit, しかし、土地が何であるか質問されたとき、何に立っているか、地の上方の領域の中でないのか、そのことを認めた。
quare revocabam ad ejus perceptionem, numne talia sint modo fallaciae sensus, et phantasia, quia spiritus esset, それゆえ、私は彼の知覚へ呼び戻した(思い出させた)、このようなものは単なる感覚の欺き、また幻想ではないのか、霊であったからである、
ita convictus, voluit aufugere, そのように確信して、逃げることを欲した、
et dixit se ab aliis persuasum esse ita agere; また、〔彼は〕言った、自分自身が他の者により説きつけられていた、そのように行なうこと。
sic cognoscere potuit quod merae fallaciae sensus essent, et millia talium, quae falsa sunt, そのように知ることができた、単なる感覚の欺きであったこと、また無数のそのようなもの、それらは虚偽である、
quare, si modo crederemus, quod intelligimus, tunc crederemus modo quae falsa sunt, et haec solum in mundanis, et corporeis; それゆえ、もし単に私たちが信じるなら、私たちが理解するもの、その時、私たちは単に虚偽であるものを信じる、またこれらは単に世俗のもの、また形体的なものとして〔信じる〕。
quomodo tunc dici poterit, quod nihil credere velit in spiritualibus et coelestibus, quae non intelligat, quum ea remotiora, imo remotissima sunt a sensibus? その時、どのように言われることができるのか? 何も霊的なものまた天的なものとして信じることを欲しないこと、それらを理解しない、それらが感覚からさらに遠く離れたものであるとき、それどころか最も遠く離れたもの。
et [dixi,] quod nisi quis credat ea quae vera sunt, et sic esse [velit]{1} in via veritatis, nequaquam in coelum potest admitti. また〔彼は言った〕、だれかがそれらを信じないなら、それらは真理である、またこのように〝真理〟の道の中にいること〔を欲する〕、決して天界の中にはいることができないこと。
1748, 18 Febr. 1748年2月18日。
861. Cum itaque intellectus humanus plenus sit fallaciis, a sensibus corporeis oriundis, そこで、人間の理解力が欺きで満ちているとき、身体の感覚から起こる、
sic ut formatus sit a meris fallaciis, et sic in meras fallacias, sic ut solum sint tenebrae, そのように単なる欺きから形作られている、またこのようにまったくの欺きの中に、そのように暗やみだけである、
ideo mirum est, si aliquis compos mentis velit statuere, dum rite vult cogitare, quod ea quae sunt fidei, seu quae sunt lucis, aut quae sunt coeli, magis, quae sunt Divina- それゆえ、驚くべきである、ある者が決めることを心で可能で(支配して)欲するなら、正しく考えることを欲する時、それらを、それらは信仰の者である、すなわち、それらは光のもの、またはそれらは天界のもの、さらに、それらは神的なもの――
[si] velit{1} dicere, quod nihil [ex iis] credere{2} velit, nisi id percipiat. 〔もし〕言うことを欲するなら、何も〔それらから〕信じることを欲しないこと、それを知覚しないなら。
(3) 訳文
全世界の創造者のひとりの神を認めている霊について
859. 対蹠(たいせき)地の住民がどのように歩くことができるか、彼が知覚していたか〔どうかを〕、私たちの観点からは、彼らの頭は下方へ向かっているとき――というのは、地球の正反対の領域の中の人間はこのように思われ、そのように表象されるからであり、〔そのことを〕霊たちが、いわば忌み嫌い、また、急に、〔霊たちは〕消えた、知覚しなかったからであり、そのことは数回、起こった――
その時、彼は、そのようであることを否定した。しかし、私が、さらに真実であるものは何もないこと〔納得がゆくように〕証明したとき、すべての経験がそのことを証言し、確信させるからである、その時、認められなくてはならなかった――たとえ真理を知覚しないことがあっても、それゆえ、確かに信じなければならないことである。
860. その後、私は彼に言った、「あなたは思いませんか? あなたが衣服を着た地上の人間のようであることを」。また、いわば自分の衣服を触れ、それらを持っていると思った、自分の手に触れ、それを持っていると思った。また、私は、どこにいたか、足を持っているか質問した。彼は、持っている、と言った。しかし、土地が何か、何に立っているか、地の上方の領域でないのか質問されたとき、そのことを認めた。それゆえ、私は、このようなものは単なる感覚の欺きまた幻想ではないのか彼の知覚へ呼び戻した、霊であったからである。
〔霊である彼は〕そのように確信して、逃げようとし、また、〔彼は〕、自分自身が他の者によりそのように行なうことを説きつけられていた、と言った。そのように、単なる感覚の欺き、また無数の虚偽であるようなものであったことを知ることができた。それゆえ、もし単に私たちが理解するものを私たちが信じるなら、その時、私たちは単に虚偽であるものを、またこれらは単に世俗のものまた形体的なものとして信じる。その時、感覚からさらに遠く離れたもの、それどころか最も遠く離れたものを理解しないとき、それらを何も霊的なものまた天的なものとして信じることを欲しないことは、どのように言われることができるのか?
また〔彼は言った〕、だれかが、真理であるそれらを信じない、またこのように〝真理〟の道の中にいること〔を欲しない〕なら、決して天界の中にはいることができないこと。1748年2月18日。
861., そこで、人間の理解力が、身体の感覚から起こる欺きで満ちている、そのように単なる欺きから形作られている、またこのようにまったくの欺きの中にいるとき、そのように暗やみだけがある。それゆえ、驚くべきことである――ある者が、信仰のものを、すなわち、光のものまたは天界のもの、さらに神的なものを正しく考えることを欲する時、それらを決めることが可能が心で欲するなら――〔そしてもし〕それを知覚しないなら〔それらを〕何も信じることを欲しないと言うことを欲するなら。