(1) 原文
Universalis regula de vita post mortem, quod unusquisque eam sortiatur secundum fines in vita corporis
798. Notum est quod universum creatum est modo complexus mediorum ad finem finium, Qui est Dominus, quia est Coelum, fines medii ab infimis per suas series et gradus ordinis vadunt ad superiora, sic ad suprema, mediorum et serierum illorum dispositio est ordo.
799. Quale itaque medium, seu [qualis] finis medius est homo in suis finibus, talis induitur indoles, et talis fit post corporis vitam ejus vita primum, et talem{1} quoque in maximo corpore seu Coelo, sic in Ipso Homine, hoc est, in Domino sortitur sedem; quod adhuc interiora magis, et intimiora ac intima, concernit{2}, haec{3} non penetrat homo, sed Solus Dominus, proinde ubi ejus haereditas futura, quia haec intimiora sunt, quam ut patere possint oculis obscurissimis humanis.
@1 ms. talis
@2 imperfectum in ms.
@3 J.F.I. Tafel hoc
800. Ex finibus quos homo in vita corporis sibi proponit, in omni re, quae spectat ipsum, communem societatem, coelum, Dominum, disponitur homo, ut sit membrum post vitam corporis.
801. Quod fines disponant homines inde constare potest, quod in finibus hominis, qui utplurimum sunt amores, consistat vita ejus, suntque fines simul ejus quasi anima, et talis fit ejus anima; nam anima hominis modo spectat fines, estque complexus finium, sic homo sibi format animam in vita corporis, quae est ejus indoles et instinctus.
802. Quod fines disponant, etiam constare potest inde, quod si aliquis finem spectat particularem{a}, sicut semet, et simile quid, tametsi bene agat pro communi societate, nempe ut inde resultet bonum commune, nusquam tamen inde remuneratur, nam non habuit commune pro fine, sed particulare{b}, sicut cum diaboli intendunt malum et internecionem hominis, societatis, generis humani, et Dominus id in bonum et salutem vertit, tunc usque ille qui malum et pessimum finem habuit, diabolus permanet, et deterior fit.
@a intellexerim privatum, proprium (significatio postclassica)〔「個人に関するもの」と理解している〕
@b vide annotationem a
803. Finis omnium pessimus est, [ejus] qui semet pro fine habet, tunc concentrantur communia et universalia in eum, dein [eorum] qui finem mundi habent.
(2) 直訳
Universalis regula de vita post mortem, 死後のいのちについての普遍的な規則、
quod unusquisque eam sortiatur secundum fines in vita corporis それぞれの者がそれ☆を身体のいのちの中の目的にしたがって割り当てられる(くじで定められる)
☆ それ(is)がはっきりしませんが「女性」なので「vita」でよいでしょう。
798. Notum est quod universum creatum est modo complexus mediorum ad finem finium, Qui est Dominus, quia est Coelum, よく知られている、全世界が目的の目的へ(のため)の単に手段の複合体〔に〕創造されていること、それは主である☆、天界であるからである、
☆ わかると思いますが「目的の目的」が主であり、天界であることです。
fines medii ab infimis per suas series et gradus ordinis vadunt ad superiora, sic ad suprema, 中間の(媒介の)目的は最も低いものから自分の秩序の系列また段階を通ってさらに高いものへ進む、このように最高のものへ、
mediorum et serierum illorum dispositio est ordo. それらの手段と系列(連鎖)の配置が秩序である。
799. Quale itaque medium, seu [qualis] finis medius est homo in suis finibus, talis induitur indoles, et talis fit post corporis vitam ejus vita primum, et talem{1} quoque in maximo corpore seu Coelo, sic in Ipso Homine, hoc est, in Domino sortitur sedem; そこで、手段(媒介)がどんなものか、すなわち、〔どのような〕中間の目的か、人間が自分の目的の中にいるか、そのような性質が着せられる(おびる)、またこのようなものになる、彼らの身体のいのちの後、最初のものになる、またこのようなものもまた最大の身体、すなわち、天界の中で、このようにご自分の人間☆、すなわち、主の中に座(位置)が割り当てられる(定められる)。
☆「天界」は、主の身体であり、主の目には人間に見られます。
quod adhuc interiora magis, et intimiora ac intima, concernit{2}, haec{3} non penetrat homo, sed Solus Dominus, proinde ubi ejus haereditas futura, (依然として)さらに、内的なもの、またさらに内的なそして最内部のものについては、これらを人間は到達しない、しかし、主おひとりが、したがって、どこに彼の相続があることになるか、
quia haec intimiora sunt, quam ut patere possint oculis obscurissimis humanis. これらはさらに内的なものであるからである、人間の極めて鈍い目で明らかにすることができるようによりも。
800. Ex finibus quos homo in vita corporis sibi proponit, in omni re, 目的から、それを人間は身体のいのちの中で自分自身に前に置く(示す)、すべての事柄の中で
quae spectat ipsum, communem societatem, coelum, Dominum, それは自分自身を、社会全般を、天界を、主を眺める(目を向ける)、
disponitur homo, ut sit membrum post vitam corporis. 人間は配置される、肢体であるように、その後、身体のいのちが。
801. Quod fines disponant homines inde constare potest, 目的が人間を配置することを、ここから明らかにすることができる、
quod in finibus hominis, qui utplurimum sunt amores, consistat vita ejus, 人間の目的の中にあるものは、それは大部分は愛である、彼のいのち(生活)から明らかである、
suntque fines simul ejus quasi anima, et talis fit ejus anima; そして彼の目的と一緒である、いわば霊魂は、また彼の霊魂はこのようなものになる、
nam anima hominis modo spectat fines, estque complexus finium, なぜなら、人間の霊魂は目的だけを眺める(目を向ける)からである、そして目的の複合体である、
sic homo sibi format animam in vita corporis, quae est ejus indoles et instinctus. このように霊魂を、人間は自分自身を身体のいのちの中で形作る、それは彼の性質と本能である。
802. Quod fines disponant, etiam constare potest inde, quod si aliquis finem spectat particularem{a}, sicut semet, et simile quid, 目的が配置することは、さらにまたここから明らかにすることができる、もしある者が目的を〔として〕個人的なものを眺めるなら、そのように自分自身を、また同様の何かを、
tametsi bene agat pro communi societate, たとえ社会全般のために善く行なっても、
nempe ut inde resultet bonum commune, nusquam tamen inde remuneratur, すなわち、ここから共通の善(公益)が結果として生み出される、それでもここから決して報いられない。
nam non habuit commune pro fine, sed particulare{b}, なぜなら、目的として共通のもの(善)を持たなかったから、しかし、個人的なものを、
sicut cum diaboli intendunt malum et internecionem hominis, societatis, generis humani, et Dominus id in bonum et salutem vertit, そのように、悪魔が悪を、また人間の、社会の人類の殺害を意図するとき、また主はそれを善と救いに変える、
tunc usque ille qui malum et pessimum finem habuit, diabolus permanet, et deterior fit. その時、それでも彼は、その者は悪い、また最悪の目的を持った、悪魔は残る(とどまる)、またいっそう悪くなる。
803. Finis omnium pessimus est, [ejus] qui semet pro fine habet, tunc concentrantur communia et universalia in eum, すべての目的の最悪のものである、〔その〕その者は自分自身を目的として持つ、その時、全般的なものと普遍的なものがその中へ集中させられる、
dein [eorum] qui finem mundi habent. その後(続いて)、〔それらの〕その者は目的を世のものに持つ。
(3) 訳文
それぞれの者が、いのちが身体の中にあったといの目的にしたがって〔死後のいのちが〕定められることが、死後のいのちについての普遍的な規則である
798. 全世界が目的の目的への、単に手段としての複合体に創造されていることがよく知られている、その目的は主である、〔主は〕天界であるからである。中間の目的は最も低いものから自分の秩序の系列また段階を通ってさらに高いものへ、このように最高のものへ進む。それらの手段と系列の配置が秩序である。
799. そこで、手段がどんなものか、すなわち、中間の目的がどんなのものか、人間がその目的の中にいるかによって、そのような性質をおび、またこのようなものになる――彼らの身体のいのちの後、最初に、このようなものが最大の身体すなわち天界の中の、このようにご自分の人間、すなわち、主の中に、位置が定められる。さらに、内的なものやさらに内的なそして最内部のものについては、これらに人間は到達しない、しかし、主おひとりが、どこに彼の相続があることになるか〔知られている〕、これらは人間の極めて鈍い目で明らかにすることができるようなものよりも、さらに内的なものであるからである、。
800. すべての事柄の中で人間が身体のいのちの中で自分自身に示し、自分自身、社会全般、天界の、主に目を向ける目的から、人間は、〔天界である〕身体の肢体であるように、その後、いのち(生活)が配置される。
801. ここから、目的が人間を配置することを明らかにすることができる。人間の目的の中にあるものの大部分が愛であることは、彼のいのち(生活)から明らかである、そして彼の目的と、いわば霊魂は一緒であり、彼の霊魂はこのようなものになる、なぜなら、人間の霊魂は、目的そして目的の複合体だけに目を向けるからである、このように、人間は霊魂を身体のいのちの中で自分自身に形作る、それは彼の性質と本能である。
802. 目的が配置することは、さらにまたここから明らかにすることができる――もしある者が目的を〔として〕個人的なものに、そのように自分自身に、また同様の何かに目を向けるなら、たとえ社会全般のために善く行なっても、すなわち、ここから共通の善(公益)が結果として生み出されても、それでもここから決して報いられない。なぜなら、目的として共通のもの(善)を持たず、個人的なものを持ったからである。そのように、悪魔が、悪を、また人間、社会、人類の殺害を意図するとき、主はそれを善と救いに変える。その時、それでも、悪い者また最悪の目的を持った者は悪魔としてとどまり、いっそう悪くなる。
803. 自分自身を目的として持つ者の目的は、すべての目的の最悪のものである、その時、全般的なものと普遍的なものがその中へ集中させられる、世のものを目的として持つ目的がそれに続く。