原典講読『霊界体験記』 677~679

(1) 原文

De intimioribus

 

677.  Quid intimiora nullus adhuc hominum, nec spirituum, vix ullus angelorum interioris coeli novit, nam quod intimius est, id intelligere nequit is qui interior est, putat sic dissolvi eum{a}, et fieri quasi nihil{1}, quia in interioribus ponit omne, sicut homo in corporeis, qui vivit, sed tanta est differentia, quanta inter vile, et pretiosum, seu casam et maximam urbem, quodque percipere nequeunt, putant esse nihil: cum tamen id est, quod est ineffabile, et “nullus oculus vidit, nec auris audivit” [Esaj. LXVI: 4, I Cor. II: 9], et est id, a quo venit omne harmonicum, ac interius seu intimius delitiosum, in repraesentationibus ac similibus, quae sunt interioris coeli, interius coelum videt modo externa seu figuras.

@1 sic J.F.I. Tafel: “nihil pro nihic”

@a h.e. se dissolvi

 

678. Porro ostensum quodammodo hodie, per chorum angelicum spiritualem, qui loquens dicebat, quod nunc nullus sit, nam suas speculationes amaenas distinguit et separat in ideas, quae cadunt in voces, cum intimior sit quasi quoddam continuum, et uno momento plus exprimat, quam interior per horam, et quidem distincte.

 

679. Praeterea dantur usque imaginationes etiam intimioris et intimi, sed quia non imaginatio{1} est sicut sensitivum visus, sed sicut sensitivum intellectus, ideo distinctionum gratia, pro interioribus inservire potest vox imaginatio, pro intimioribus speculatio, pro intimis cogitatio. 1748, 7 Febr.

@1 sic J.F.I. Tafel; imperfectum in ms.

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

(2) 直訳

De intimioribus さらに内的なものについて

677.  Quid intimiora nullus adhuc hominum, nec spirituum, vix ullus angelorum interioris coeli novit, 何がさらに内的なものか、何も依然として人間は、霊もない、さらに内的な天界の天使のほとんどだれも知らない、

nam quod intimius est, id intelligere nequit is qui interior est, なぜなら、最内部のものであるからである、それは彼に理解することができない、その者はさらに内的である、

putat sic dissolvi eum{a}, et fieri quasi nihil{1}, quia in interioribus ponit omne, sicut homo in corporeis, qui vivit, 〔その者は〕彼〔自分自身〕を消滅されることのように思う、またあたかも無にされてしまう、さらに内的なものの中にすべてのものを置く(見なす)からである、人間が身体の中に〔すべてのものを置く(見なす)〕ように、それが生きる、

sed tanta est differentia, quanta inter vile, et pretiosum, seu casam et maximam urbem, しかし、それほどの相違がある、つまらない(卑しい)もの、と貴重なものの間ほどの、または小屋と最大の都、

quodque percipere nequeunt, putant esse nihil: そして知覚できないものを、無であることと思っている――

cum tamen id est, quod est ineffabile, et “nullus oculus vidit, nec auris audivit” [Esaj. LXVI: 4, I Cor. II: 9], そのときそれでも、そのこと(quod以下)である、言語に絶するものである、また「何も目で見ない、耳で聞きもしない」〔イザヤ66:4、コリントⅠ2:9〕、

et est id, a quo venit omne harmonicum, ac interius seu intimius delitiosum, in repraesentationibus ac similibus, quae sunt interioris coeli, またそのことである、それらからすべての調和したものがやって来る、そしてさらに内的なさまたは最内部の歓喜が、表象するものそして同様のものの中に、それらはさらに内的な天界のものである、

interius coelum videt modo externa seu figuras. 内的な天界は単に外なるものまたは形(外観)を見る。

 

678. Porro ostensum quodammodo hodie, per chorum angelicum spiritualem, さらに、ある程度、今日、示された、霊的な天使たちの聖歌隊によって、

qui loquens dicebat, quod nunc nullus sit, それは話して、言った、今や、無であること、

nam suas speculationes amaenas distinguit et separat in ideas, quae cadunt in voces, なぜなら、自分の楽しい(快い)熟考(思索)を区別する、また観念の中に分離するからである、それらは言葉の中に落ち込む、

cum intimior sit quasi quoddam continuum, et uno momento plus exprimat, quam interior per horam, et quidem distincte. そのとき(さらに)内的なものはいわばある種の連続するものである、また一つの瞬間に多くのものを表現する、さらに内的なものを一時間の間に〔表現する〕よりも、実際に、明瞭に。

 

679. Praeterea dantur usque imaginationes etiam intimioris et intimi, さらに、それでも(やはり)さらに内的なまた最内部の想像もまた存在する、

sed quia non imaginatio{1} est sicut sensitivum visus, sed sicut sensitivum intellectus, しかし、視覚の感覚(的な能力)のような想像ではない、しかし、理解力の感覚(的な能力)のようなものであるので、

ideo distinctionum gratia, pro interioribus inservire potest vox imaginatio, pro intimioribus speculatio, pro intimis cogitatio. それゆえ、区別のために、(さらに)内的なもののために「想像」の言葉が役立つことができる、さらに内的な(最内部の)もののために「熟考(思索)」、最内部のもののために「思考」。

1748, 7 Febr. 1748年2月7日。

 

(3) 訳文

さらに内的なものについて

 

677. さらに内的なものが何か、依然として人間は、霊も、さらに内的な天界の天使のほとんどだれも、何も知らない。なぜなら、最内部のものである、それはさらに内的である者に理解することができないからである。〔その者は〕自分自身が消滅される、あたかも無にされてしまうように思う、人間が生きる身体がすべてのものと見なすように、さらに内的なものをすべてのものと見なすからである。

 しかし、つまらないと貴重なもの、または小屋と最大の都の間ほどの相違がある。そして知覚できないものを無であると思っている――そのときそれでも、言語に絶するもの、また「何も目で見ない、耳で聞きもしない」ものである〔イザヤ66:4、コリントⅠ2:9〕。また、それらから、さらに内的な天界のものである表象するものそして同様のものの中に、すべての調和したものが、そしてさらに内的なさまたは最内部の歓喜がやって来る。内的な天界は単に外なるものまたは外観を見る。

 

678. さらに、今日、霊的な天使たちの聖歌隊によって、ある程度、示され、それは話して、今や、無であることを言った。なぜなら、自分の快い熟考を区別し、また言葉の中に落ち込む観念の中へと分離するからである。そのとき、さらに内的なものはいわばある種の連続するものであり、また一つの瞬間に、さらに内的なものを一時間の間に〔表現する〕よりも、実際に、明瞭に、多くのものを表現する。

 

679. さらに、それでもさらに内的なまた最内部の想像もまた存在する。しかし、視覚の感覚的な能力のような想像ではない、しかし、理解力の感覚的な能力のようなものであるので、それゆえ、区別のために、内的なもののために「想像」の言葉が、さらに内的なもののために「熟考」、最内部のもののために「思考」の言葉が役立つことができる。1748年2月7日。

原典講読『霊界体験記』 680,681

(1) 原文

De intimioribus

 

680.  Quomodo se habent intimiora ad interiora, ex iis etiam apparuerat, quod ostensum mihi ad oculum, quomodo influerent ideae{1} consequenter voces in loquelam alicujus spiritus, et quidem per distinctam nubem candidam in moleculas, et alio tempore ostensum est spiritibus et angelis, quomodo etiam, ut arbitror, similiter influerent affectiones, ex quibus constare potest, quod similia influerent per coelum intimius, seu proxime a coelo intimiori, sic concludi potest, quod millia insint uni ideae quasi simplici, cui una modo vox loquelae correspondet, sic quod millia insint speculationi intimioris coeli, seu intimiorum angelorum, quae modo ut simplicia apparent interioris coeli angelis.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. ideas

 

681. Adhuc clarius id constare homini potest, ab objectis ejus visus, cui imaginatio seu idea materialis paene in simili gradu respondet: in uno objecto visus oculi, quod putatur simplex, dum spectatur microscopiis, in eo apparent millia, ex quibus componitur, sic centum insectula modo unum visus radium comprehendunt, et apparent sicut unum punctum, idque obscurum, cum ad visum artificialem seu opticum, non solum centum viva animalcula deteguntur, sed etiam singulorum viscera.

 

(2) 直訳

De intimioribus さらに内的なものについて

680.  Quomodo se habent intimiora ad interiora, ex iis etiam apparuerat, どのようにさらに内的なものが内的なものに振る舞うか、それら〔677-679番〕からもまた見えてくる、

quod ostensum mihi ad oculum, quomodo influerent ideae{1} consequenter voces in loquelam alicujus spiritus, それが私に、目に示された、どのように観念が流入するか、したがって、言葉がある霊の話しの中に、

et quidem per distinctam nubem candidam in moleculas, 実際に、小さな塊(小片)の中に分かれた白く輝く雲によって、

et alio tempore ostensum est spiritibus et angelis, quomodo etiam, ut arbitror, similiter influerent affectiones, ex quibus constare potest, quod similia influerent per coelum intimius, seu proxime a coelo intimiori, また他の時に、霊と天使たちに示された、さらにまたどのように、私が思うように、同様に情愛が流入する、それらから明らかにすることができる、同様のものが最内部の天界を通って、または最も近くにさらに内的な天界から

sic concludi potest, quod millia insint uni ideae quasi simplici, cui una modo vox loquelae correspondet, このように、結論されることができる、数千のものが一つの観念の中に内在すること、いわば単純なもの〔観念〕に、それに単なる話しの一つの言葉が対応している、

sic quod millia insint speculationi intimioris coeli, seu intimiorum angelorum, quae modo ut simplicia apparent interioris coeli angelis. このように数千のものがさらに内的な天界の、すなわち、さらに内的な天使の熟考(思索)に内在する、それらは内的な天界の天使に単なる単純なもののように見える。

 

681. Adhuc clarius id constare homini potest, ab objectis ejus visus, cui imaginatio seu idea materialis paene in simili gradu respondet: さらにはっきりとそのことは人間に明らかにすることができる、彼の視覚の対象(物)から、それに〔彼の〕想像はまたは物質的な観念はほとんど同様の段階の中で応答(対応)している――

in uno objecto visus oculi, quod putatur simplex, dum spectatur microscopiis, in eo apparent millia, ex quibus componitur, 目の視覚の一つの対象(物)の中に、それは単純なものと思われている、顕微鏡で眺められる時、その中に数千のものが見られる、それらから構成される、

sic centum insectula modo unum visus radium comprehendunt, et apparent sicut unum punctum, idque obscurum, このように百の小さい(昆)虫を単なる一つの光線の視覚が捕える、また一つの点のように見える、そしてそれは不明瞭なもの、

cum ad visum artificialem seu opticum, non solum centum viva animalcula deteguntur, sed etiam singulorum viscera そのとき、人工のすなわち光学の視覚に、百の生きた小さい動物が示されるだけでなく、しかし、個々の内臓もまた。

 

(3) 訳文

さらに内的なものについて

 

680.  それら〔677-679番〕から、さらに内的なものが内的なものに対してどのようなものであるかも見えてくる。どのように観念が、したがって、言葉がある霊の話しの中に流入するか、それが私に、実際に、小片に分かれた白く輝く雲によって、目に示された。また他の時に、霊と天使たちにも、どのように〔流入するが〕示された、私が思うように、同様に情愛が流入する、同様のものが最内部の天界を通って、または最も近くにさらに内的な天界から〔流入し〕、それらから明らかにすることができる。

このように、数千のものが一つの観念の中に、いわば単純な観念に内在し、それに単なる話しの一つの言葉が対応していることを結論することができる。このように数千のものがさらに内的な天界の、すなわち、さらに内的な天使の熟考に内在し、それらは内的な天界の天使に単なる単純なもののように見えている。

 

681. そのことは、人間の視覚の対象からさらにはっきりと彼に明らかにすることができる、それに〔彼の〕想像はまたは物質的な観念はほとんど同様の段階の中で応答している――目の視覚の一つの対象の中に、それは単純なものと思われている、顕微鏡で眺められる時、その中に構成されるている数千のものが見られる。このように、単なる一つの光線の視覚が、百の小さい昆虫を捕える、一つの点のように、そして不明瞭なものに見えるものを。そのとき、人工のすなわち光学の視覚に、百の生きた小さい動物だけでなく、個々の内臓もまた示される。

原典講読『霊界体験記』 682,683

(1) 原文

682. Sicut etiam Iris, in qua nihil nisi communissimum apparet, nempe plana colorum succedentium, cum tamen unusquisque color consistat a radiis indefinitis, qui distincte illuc alluunt, et communissimum hoc efficiunt, myriades radiorum simul oculus modo percipit, et quidem obscure, obscuritas ista apparet solum per aliquem colorem, qui est obscurum variegatum ita; cum visus ita modo myriades myriadum ut unum, et id obscurum, percipit, quid tunc aliter in mente naturali? quae est visus non{1} interior quam visus oculi, proinde non intelligit, unde imaginationis ideae, quae similiter sunt myriades intimiorum, quae nisi distincte a vita intima, et haec a Domino, effluerent, nusquam aliquid distinctum in idea potest concipi, cum tamen idea imaginativa, non sit in se intellectualis, sed ab intellectualibus existit talis, inde potest intelligi, per ideas; sic quam commune, imo communissimum seu obscurissimum est, quod homo putat distinctum, acutum, sapiens, ingeniosum, constat, quod tamen nihil minus est quam intelligens et sapiens.

@1 J.F.I. Tafel omisit

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

683. Factum est, quum per repraesentationem spiritualem spiritibus circum me repraesentarem-nempe{1} formando ideas, sicut formas virium, quae a myriadibus non visis constarent seu conflarentur, et unumquodvis eorum{2} a myriadum myriadibus intimiorum-tunc{3}, quia animae, ac spiritus sunt susceptibiles talium repraesentationum, illico tanquam Amentes facti sunt, ut unus eorum apud me es fassus, non aliter sciens ac interirent amentia, nam sic nihil vitae remansurum, ac tametsi inesset{4}, usque non vitam haberent influentem spiritualem, quare talis vita, cui demtus est influxus vivus spiritualis, assimilata{5} est vitae vegetabilium, in quibus quoque vita, sed quae vocatur vegetativa inest, quare etiam omnia in regno vegetabili repraesentant Regnum Domini, quodlibet suo modo; imo repraesentant hominem cum ejus pulmonibus, ac caeteris, ut notum est, inde Divinum in regno vegetabili, sed absque vita animali. 1748, 8 Febr.

@1 ms. repraesentarem, nempe

@2 J.F.I. Tafel earum

@3 ms. intimioribus (sic!), tunc

@4 ms. inessent

@5 ms. assimilatus

 

(2) 直訳

682. Sicut etiam Iris, in qua nihil nisi communissimum apparet, nempe plana colorum succedentium, さらにまた虹のように、その中に最も全般的なものでないなら何も見られない、すなわち、続いている色の平面、

cum tamen unusquisque color consistat a radiis indefinitis, qui distincte illuc alluunt, et communissimum hoc efficiunt, そのときそれでも、どの色も無限の光線から構成されている、それがそこへ(明確に)区別して到着している、また最も全般的にこれをひき起こしている、

myriades radiorum simul oculus modo percipit, et quidem obscure, 光線の無数のものを一緒に目は単に知覚する、実際にぼんやりと(漠然と)

obscuritas ista apparet solum per aliquem colorem, qui est obscurum variegatum ita; その不明瞭さは単に色の何らかのものによって見られる、それはそのように色とりどりの不明瞭なものである。

cum visus ita modo myriades myriadum ut unum, et id obscurum, percipit, quid tunc aliter in mente naturali? 視覚が無数の無数のものを単に一つのものとして、またそれを不明瞭なもの〔として〕、知覚するとき、その時、何が、自然的な心の中に異なって〔いるのか〕?

quae est visus non{1} interior quam visus oculi, それは目の視覚よりも内的なものではない、

proinde non intelligit, unde imaginationis ideae, quae similiter sunt myriades intimiorum, それゆえに、理解しない、想像の観念がどこからか、それらは同様にさらに内なるものの無数のものである、

quae nisi distincte a vita intima, et haec a Domino, effluerent, nusquam aliquid distinctum in idea potest concipi, それらは最内部のいのちから(明確に)区別して、またこれらは主から、吐き出る、決して観念の中に何らかの区別のある(明確な)ものは知覚されることができない、

cum tamen idea imaginativa, non sit in se intellectualis, sed ab intellectualibus existit talis, inde potest intelligi, per ideas; そのときそれでも、想像の観念は、本質的に知的なものではない、しかし、知的なものからそのようなものが存在している、ここから理解されることができる、観念によって。

sic quam commune, imo communissimum seu obscurissimum est, quod homo putat distinctum, acutum, sapiens, ingeniosum, constat, quod tamen nihil minus est quam intelligens et sapiens. このように、どれほど全般的か、それどころか最も全般的か、すなわち、最も不明瞭なものであるか、人間が区別のある(明確な)もの、鋭いもの、才気を示すものと思っているものは、明らかである、それでも決して少しもない、知性があるまた知恵がある〔もの〕よりも。

 

683. Factum est, quum per repraesentationem spiritualem spiritibus circum me repraesentarem- 行なわれた(ひき起こされた)、霊的な表象によって、私のまわりの霊たちに、私が表象した☆とき――

☆ ここから、スヴェーデンボリは霊界の事柄を「見て、聞く」だけでなく(もちろん話すこともします)、「表象する」こともしたようです。驚きです。

nempe{1} formando ideas, sicut formas virium, quae a myriadibus non visis constarent seu conflarentur, et unumquodvis eorum{2} a myriadum myriadibus intimiorum- すなわち、私は観念を形作って、そのように力の形を、それらは視覚でない(見られない)無数のものから構成される、またはつくり上げられる、またそれらのどれもさらに内的な無数の無数のものから〔構成される〕――

tunc{3}, quia animae, ac spiritus sunt susceptibiles talium repraesentationum, illico tanquam Amentes facti sunt, その時、霊魂は、そして霊たちはそのような表象に受けることができる(感じやすい)ので、直ちにあたかも「狂った者」のようになった、

ut unus eorum apud me es fassus, non aliter sciens ac interirent amentia, 私のもとの彼らのひとりが認めた(告白した)ように、異なって知っていない、そして狂気で死ぬ。

nam sic nihil vitae remansurum, ac tametsi inesset{4}, usque non vitam haberent influentem spiritualem, なぜなら、このように何もいのちは残らなくなったであろうからである、そしてたとえ内在したとしても、それでも、〔彼らの〕いのちは霊的な流入を持たない。

quare talis vita, cui demtus est influxus vivus spiritualis, assimilata{5} est vitae vegetabilium, それゆえ、そのようないのちは、その者に生きている霊的な流入が取り去られた、植物のいのち(生命)にたとえられる、

in quibus quoque vita, sed quae vocatur vegetativa inest, それらの中にもまたいのち(生命)がある、しかしそれらは植物的なものと呼ばれる〔それが〕内在する、

quare etiam omnia in regno vegetabili repraesentant Regnum Domini, quodlibet suo modo; それゆえ、植物界のすべてのものもまた主の王国を表象している、どんなものでも自分の方法で。

imo repraesentant hominem cum ejus pulmonibus, ac caeteris, ut notum est, それどころか、人間を表象している、彼に肺が〔ある〕、そして他のもの〔がある〕、よく知られているように。

inde Divinum in regno vegetabili, sed absque vita animali. ここから植物界の中に神性が〔存在する〕、しかし、動物の生命なしに。

1748, 8 Febr. 174828日。

 

(3) 訳文

682. さらにまた虹のように、その中に最も全般的なもの、すなわち、色の続いている平面でないなら何も見られない。そのときそれでも、どの色も無限の光線から構成され、それがそこへ明確に区別して到着し、最も全般的にこれをひき起こしている。光線の無数のものを一緒にして、目は単に、実際に、漠然と 知覚する。その不明瞭さは単に何らかの色によって見られ、それはそのように色とりどりな不明瞭なものである。

 視覚が無数の無数のものを単に一つのもの、またそれを不明瞭なものとして知覚するとき、その時、自然的な心の中で何が異なって〔いるのか〕? それは目の視覚よりも内的なものではない、それゆえ、想像の観念がどこからか理解しない、それらは同様にさらに内なるものの無数のものである。

それらは最内部のいのちから明確に区別して、またこれらは主から出て、決して観念の中に何らかの区別のあるものは知覚されることができない。そのときそれでも、想像の観念は、本質的に知的なものではない、しかし、知的なものからそのようなものが存在し、ここから、観念によって理解されることができる。

 このように、どれほど全般的か、それどころか最も全般的か、すなわち、最も不明瞭なものであるか、〔また〕人間が区別のある、鋭い、才気を示すと思っているものは、それでも知性があるまた知恵があるものでは決してないことが明らかである。

 

683. 霊的な表象によって、私が表象したとき、私のまわりの霊たちにひき起こされた――すなわち、私は観念を、そのように力の形を形作った、それらは見られない無数のものから、またそれらのどれもさらに内的な無数の無数のものから構成され、またはつくり上げられる――その時、霊魂そして霊たちはそのような表象に感じやすいので、直ちにあたかも「狂った者」のようになった、私のもとの彼らのひとりが、「それとしか知らない、そして狂気で死ぬ」と認めたように。なぜなら、このように何もいのちは残らない、そしてたとえ内在したとしても、それでも、〔彼らの〕いのちは霊的な流入を持たなかったであろうからである。

 それゆえ、生きている霊的な流入が取り去られたそのようないのちは、植物のいのち(生命)にたとえられる。それらの中にもまたいのち(生命)がある、しかし植物的なものと呼ばれるものが内在する。それゆえ、植物界のすべてのものもまた、どんなものでも自分の方法で、主の王国を表象している。それどころか、よく知られているように、彼に肺そして他のものがある人間を表象している。ここから植物界の中に神性が、しかし、動物の生命なしに〔存在する〕。1748年2月8日。