原典講読『霊界体験記』 649,650

(1) 原文

Quod homo qui est instrumentum, ex fallacia putet se esse vim agentem in singulis

 

649.  Quod philosophia humana plures veritates habeat detectas, ex hinc constare potest, quod sciant, vim agentem cum vi instrumentali unam causam agere{1}, sed inde fallacia, quod homo qui est instrumentalis seu instrumentum putet [se] esse vim agentem, quia causa ab utraque efficiens prodit, inde fallaciae sensus, quod nempe tribuat sibi, qui est instrumentum, id quod est Domini, Qui Solus est agens; hoc dictum est iis qui in coelo, et agnoverunt, sic quoque quod homo sciat plures veritates, sed quod ne hilum sciat in applicatione, sed usque instrumentum putet se esse ipsam vim, inde perversus ordo vitae existit, et inde phantasiae, quae tantum animas eorum torquent. 1748, 5 Febr.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. agant

☆この段落は交差線で抹消されています。

 

650. Sic philosophia potest adesse, quum serva est, sicut etiam experientia sensualis, modo serviat illucidandis iis qui nihil credunt nisi quod philosophice verum, et sensibus, capere volunt.

 

(2) 直訳

Quod homo qui est instrumentum, ex fallacia putet se esse vim agentem in singulis 人間は、その者は道具(手段)である、欺きから自分自身を働きかける力であることを思うこと、個々のものの中で

649.  Quod philosophia humana plures veritates habeat detectas, ex hinc constare potest, quod sciant, vim agentem cum vi instrumentali unam causam agere{1}, 人間の哲学は多くの〝真理〟を明かしたものを持っていることは、このゆえに(ここ)から明らかにすることができる、知っていること、働きかける力が手段(道具)となる力とともに一つの原因を働くこと、

sed inde fallacia, quod homo qui est instrumentalis seu instrumentum putet [se] esse vim agentem, quia causa ab utraque efficiens prodit, しかし、ここから欺き〔がある〕、人間は、その者は手段となるもの、すなわち、道具である、〔自分自身を〕働きかける力であることを思うこと、理由からである、両方から結果をひき起こす(有効な)ものが生じる、

inde fallaciae sensus, quod nempe tribuat sibi, qui est instrumentum, id quod est Domini, Qui Solus est agens; ここから感覚の欺きが〔ある〕、すなわち、自分自身に帰すること、その者は道具である、それは主のものであること、その方おひとりが働きかける力である。

hoc dictum est iis qui in coelo, et agnoverunt, このことが彼らに言われた、その者は天界の中に〔いる〕、また彼らは認めた、

sic quoque quod homo sciat plures veritates, sed quod ne hilum sciat in applicatione, このようにまた、人間は多くの〝真理〟を知っていること、しかし、少しも知らないこと、適用の中で、

sed usque instrumentum putet se esse ipsam vim, しかしそれでも、道具は自分自身を力そのものであることを思っている、

inde perversus ordo vitae existit, et inde phantasiae, quae tantum animas eorum torquent. ここからいのちのゆがめられた秩序が存在するようになる、またここから幻想が、それはそれだけ彼らの霊魂を苦しめる。

1748, 5 Febr. 1748年2月5日。

 

650. Sic philosophia potest adesse, quum serva est, sicut etiam experientia sensualis, このように哲学は現存する(ある・伴う)ことができる、侍女であるとき、さらにまた感覚的な経験のように、

modo serviat illucidandis iis qui nihil credunt nisi quod philosophice verum, et sensibus, capere volunt. ~さえすれば、照らすことで彼らに役立つ、その者は何も信じない、哲学的に真理〔である〕ことでないなら、また感覚で、把握することを欲する、

 

(3) 訳文

道具(手段)である人間は、欺きから個々のものの中で自分自身を働きかける力であることを思うこと

 

649. 人間の哲学が多くの〝真理〟を明かしたことは、働きかける力が手段(道具)となる力とともに一つの原因を働くことを知っていることから明らかにすることができる、しかし、ここから、手段となるすなわち道具である人間が〔自分自身を〕働きかける力である、と思ってしまうという欺きがある、その理由は、両方から結果をひき起こすものが生じるからである。ここから感覚の欺きがある、すなわち、道具である人間が、主のものを自分自身に帰することであり、主おひとりが働きかける力である。

 このことが天界の中にいる者に言われ、彼らは認めた。このように、人間は多くの〝真理〟を知っている、しかし、適用で少しも知らない、それでも、道具自身は力そのものである、と思っている。ここからいのちのゆがめられた秩序が、またここから幻想が存在するようになり、それはそれだけ彼らの霊魂を苦しめる。1748年2月5日。

 

650. 哲学は、侍女であるとき、さらにまた感覚的な経験のように、哲学的に真理〔である〕ことでないなら何も信じない、また感覚で把握することを欲する者に、照らすことで彼らに役立ちさえすれば、このようであることができる。

原典講読『霊界体験記』 651~653

(1) 原文

De visu spirituum

 

651.  Sunt quatuor genera visus, quae mihi ostensa sunt, primum est visus somni, tam vivus sicut diurnus, sic ut in ipso somno dixerim, quod si hoc esset somnus, etiam vigilia foret somnus, alterum genus est visio clausis oculis, quae tam viva est, sicut oculis apertis, et [qua] similia objecta, tum pulchriora et amaeniora offeruntur videnda; similis apertis oculis existere potest, et bis terve exstitit. Tertium genus est in aperti oculi statu, cum repraesentantur ea, quae in coelo sunt, tam{1} spiritus, quam alia, quo est visio repraesentativa, quae mihi familiarissima facta, sed obscurior est, differt prorsus a vulgari hominum imaginatione. Quartum genus, est dum homo separatus est a corpore, inque spiritu, ac homo tunc neutiquam aliud nosse potest, quam quod in vigilia sit, tunc etenim{2} omnibus sensibus fruitur, sicut tactus, auditus, et visus, de caeteris nec dubito, est visus plusquam vigiliae, quia exquisitus est, nec appercipitur{3} in eo statu aliud{4}, quam quod vigil sit, nisi per id quod in corporis vigiliam labatur.

@1 nisi legeris tum

@2 J.F.I. Tafel etiam

@3 ms. apercipitur

@4 imperfectum in ms.

 

652. Omnes hi status sunt spirituum, quibusdam ille, quibusdam hic, dum hic, vita est sensibilior, quam vita corporis, dixit mihi quidam, quod in tali statu esset, nec usquam aliter scire potuerit{1}, ac si esset cum aliis in loquela, in suo conclavi, ita etiam horti et innumerae varietates jucunditatum vitae repraesentantur, in tali vita sunt spiritus angelici.

@1 ms. poterit

 

653. Quod quartum genus attinet, quater vel quinquies mihi concessus{a} est, et quidem cum amaenitate multa, praeter in vigilia, cum similiter a spiritu bis et ter ductus.

@a ad visus aut status referendum

 

(2) 直訳

De visu spirituum 霊たちの視覚について

651.  Sunt quatuor genera visus, quae mihi ostensa sunt, 四つの種類の視覚がある、それらが私に示された、

primum est visus somni, tam vivus sicut diurnus, sic ut in ipso somno dixerim, quod si hoc esset somnus, etiam vigilia foret somnus, 最初のものは眠りの(睡眠に似た)視覚である、昼間(日中)のようなこれほどの視覚である、そのように眠りそのものの中に〔いる〕私は言った、もしこれが眠りであったなら、目覚めていることもまた眠りであったろう、

alterum genus est visio clausis oculis, quae tam viva est, sicut oculis apertis, et [qua] similia objecta, tum pulchriora et amaeniora offeruntur videnda; 他の(第二)種類は閉ざされた目での視覚である、それはこれほどに生きいきとしている、開かれた目でのように、また〔それらの〕似た対象が、なおまたさらに美しいものとさらに快いものが見られて示される、

similis apertis oculis existere potest, et bis terve exstitit. 同様のもの〔視覚〕が開かれた目で存在することができる、また、二度あるいは三度、〔私に〕存在した。

Tertium genus est in aperti oculi statu, cum repraesentantur ea, quae in coelo sunt, tam{1} spiritus, quam alia,  第三種類は開かれた目の状態の中にある、それらが表象されるとき、それらは天界の中にある、霊も、他のものも、

quo est visio repraesentativa, quae mihi familiarissima facta, sed obscurior est, それ(について)表象的な視覚である、それは私に最も親しいものとされた(なった)、しかし、さらに不明瞭☆である、

☆ 比較級なので、直訳としてはこうなりますが、比較的に⇒むしろ、と意訳してよいでしょう。

differt prorsus a vulgari hominum imaginatione. 人間の普通の想像からはまったく異なっている。

Quartum genus, est dum homo separatus est a corpore, inque spiritu, ac homo tunc neutiquam aliud nosse potest, quam quod in vigilia sit, 第四種類は、人間が身体から分離した時〔のもの〕である、そして霊の中に、そして人間は、その時、少しも他のことを知ることができない、目覚めの中にいること以外に、

tunc etenim{2} omnibus sensibus fruitur, sicut tactus, auditus, et visus, de caeteris nec dubito, est visus plusquam vigiliae, quia exquisitus est, その時、~のために、すべての感覚を享受している、触覚、聴覚、また視覚のような、他のものについても、私は疑わない、目覚めのものよりもさらなる視覚である、鋭敏であるので、

nec appercipitur{3} in eo statu aliud{4}, quam quod vigil sit, nisi per id quod in corporis vigiliam labatur. 認められ(気づかれ)もしない、それだけ他の状態の中に〔いる〕、目覚めていること以外に、そのことによってでないなら、身体の目覚めの中にすべり落ちること。

 

652. Omnes hi status sunt spirituum, すべてのこれらの状態は霊たちのものである(⇒霊たちはこれらすべての状態を持っている)、

quibusdam ille, quibusdam hic, ある者にそれ、ある者にこれ、

dum hic, vita est sensibilior, quam vita corporis, これ〔である〕時、いのちはさらに感覚で捉えられる、身体のいのち〔のもの〕よりも、

dixit mihi quidam, quod in tali statu esset, nec usquam aliter scire potuerit{1}, ac si esset cum aliis in loquela, in suo conclavi, ある者が私に言った、そのような状態の中にいたこと、常に異なって知ることもできなかった、そして、もし他の者と会話の中にいたなら、自分の部屋の中に〔いるようにしか〕、

ita etiam horti et innumerae varietates jucunditatum vitae repraesentantur, そのように、庭園もまた、いのちの快さの無数の多様性(変化)が表象されていた、

in tali vita sunt spiritus angelici. そのようないのちの中に天使的な霊たちはいる。

 

653. Quod quartum genus attinet, quater vel quinquies mihi concessus{a} est, et quidem cum amaenitate multa, 第四の種類については、四回あるいは五回、私に許された、実際に、多くの楽しさとともに、

praeter in vigilia, cum similiter a spiritu bis et ter ductus. ほかに、目覚めの中で、同様に霊たちにより二度また三度、導かれたとき。

 

(3) 訳文

霊たちの視覚について

 

651. 四つの種類の視覚があり、それらが私に示された。

 最初のものは、日中のような眠り〔の中で〕の視覚であり、眠りそのものの中に〔いる〕ほどの視覚である、私は、もしこれが眠りであったなら、目覚めていることもまた眠りであると言ったであろう。

 第二種類は、閉ざされた目での視覚であり、それは開かれた目でのように、これほどに生きいきとしている。また〔それらの〕似た対象が、なおまたさらに美しいものとさらに快いものが見られて示される。

同様の視覚が開かれた目で存在することができ、また、二度あるいは三度、〔私に〕存在した。

第三種類は、開かれた目の状態の中で、天界の中にある霊も、他のものも、それらが表象されるときのものである。それは私に最も親しいものとなった表象的な視覚である、しかし、比較的に不明瞭である。人間が普通に想像するものからはまったく異なっている。

 第四種類は、人間が身体から分離し、そして霊の中にいる時のものである、そして人間は、その時、目覚めの中にいるとしか少しも知ることができない。その時、触覚、聴覚、視覚のようなすべての感覚を享受しているので、他のものについても私は疑わない、鋭敏であるので、目覚めのものよりもさらなる視覚である。身体の目覚めの中にすべり落ちることによってでないなら、目覚めているとしか気づきもしない、それほどの他の状態の中にいる。

 

652. すべてのこれらの状態は霊たちのものである。ある者にそれ、ある者にこれがある。これがある時、いのちは、いのちが身体の中にあるときよりも、さらに感覚で捉えられる。ある者が私に、そのような状態の中にいたことを言った、〔そのとき〕もし他の者と会話の中にいたなら、自分の部屋の中にとしか、常に知ることができなかった、そのように、庭園もまた、いのちの快さの無数の変化が表象されていた、そのようないのちの中に天使的な霊たちはいる。

 

653. 第四の種類については、四度あるいは五度、私に、実際に、多くの楽しさとともに許された。ほかに、目覚めの中で、同様に霊たちにより導かれたとき、二度また三度。