(2) 直訳
961. His adjiciam duo Memorabilia; 961.これらに私は二つのメモラビリアを付け加える。
PRIMUM hoc:― 最初のものはこれ――
Quondam experrectus e somno incidi in profundam meditationem de Deo; かつて眠りから目覚めて(expergiscor)、私は神について深い瞑想の中に落ちた。
et cum suspexi, vidi supra me in Caelo lucem candidissimam in forma ovali; また私が見上げた時、私は私の上に天界の中に、長円形の形の中の最も白く輝く光を見た。
et cum fixi intuitum in luce illa, recedebat lux ad latera, et intrabat in peripherias: また私がその光の中に見ること(注視)を定めた(figo)とき、光は脇へ引っ込んだ、また周辺へ吸収された。
et tunc ecce patuit mihi Caelum, et vidi aliqua magnifica, et angelos stantes in forma circi a latere meridionali aperturae, et loquebantur inter se. またその時、見よ、私に天界が開かれた、また私はある種の荘厳なものを見た、また開かれた南の脇に円の形の中に立っている天使たちを、また自分たちの間で話していた。
Et quia accendebar desiderio audiendi quid loquebantur, ideo dabatur mihi primum audire sonum qui plenus erat amore caelesti, et postea loquelam quae plena erat sapientia ex illo amore. また私は何を話しているか聞きたい願いをかきたてられたので、それゆえ、私に初めて音を聞くことが与えられた、それは天界の愛に満ちていた、またその後、会話を〔聞いた〕、それはその愛からの知恵に満ちていた。
Loquebantur inter se de Deo uno, de Conjunctione cum Ipso, et inde Salvatione; 自分たちの間で話した、「一つの神」について、「その方との結合」について、またここから「救い」。
loquebantur ineffabilia, quorum pleraque non possunt cadere in voces alicujus linguae naturalis. ことばにできないものが話された、それらの大部分は何らかの自然的な言語の言葉の中に落ち込むことができなかった。
Sed quia aliquoties fueram in consortio cum angelis in ipso Caelo, et tunc in simili loquela cum illis, quia in simili statu, ideo potui nunc intelligere illos, et ex sermone illorum desumere aliqua quae possunt expromi vocibus linguae naturalis rationaliter. しかし、私は天使との、その者の天界の中の交わりの中に数回いたので、またその時、似た会話の中に彼らと、似た状態の中に〔いた〕ので、それゆえ、その時、それらを理解することができた、また彼らの話から何らかのものを引き出すこと、それらは表現されることができない、自然的な言語で理性的に(理性によって)。
[2] Dicebant quod Divinum Esse sit Unum, Idem, Ipsum, et Individuum; [2] 彼らは言った、「神的エッセ」は「一つのもの」、「同じもの」、「それ自身」また「不可分なもの」であること。
ita quoque Divina Essentia, quia Divinum Esse est Divina Essentia; そのようにまた、神的本質は、神的エッセ(存在)である神的本質である。
ita quoque Deus, quia Divina Essentia, quae etiam est Divinum Esse, est Deus. そのようにまた神は、神的本質が、それは神的エッセ(存在)でもあるので、神である。
Haec illustrabant per ideas spirituales; これらを〔彼らは〕霊的な観念によって説明した。
dicendo, quod Divinum Esse non possit cadere in plures, quorum unicuique sit Divinum Esse, et tamen illud esse Unum, Idem, Ipsum, et Individuum, cogitaret enim quisque et suo Esse et se et per se; 言って、神的なエッセは多くのものの中に落ち込むことができない、それらのそれぞれが神的なエッセである、またそれでもそれらは「一つのもの」、「同じもの」、「それ自身」また「不可分なもの」であること(、) というのは、それぞれの者はそのエッセから、それ自体から、またそれ自体によって考えるから。
si tunc etiam simul et alteris et per alteros unanimiter, forent plures Dii unanimi, et non Deus Unus. もしその時、別のものから、また別のものによってもまた一致して〔考える〕なら、心で一致した多くの神々となったであろう、また一つの神でない。
Nam unanimitas, quia est consensus plurium, et simul cujusvis ex se et per se, non concordat cum unitate Dei, sed cum pluralitate (non dixerunt Deorum, quia non potuerunt, Lux enim Caeli, et qua erat cogitatio illorum, et in qua procedebat sermo illorum, contra nitebatur). なぜなら、一致は、多くのものの同意であるので、また同時にそれ自体からまたそれ自体によってそれぞれとの、神の同一性と調和しないからである、しかし、複数性と(彼らは「神々の……」と言わなかった、〔言うことが〕できなかったからである。というのは、天界の光が、それ〔光〕から彼らの思考があった、またその中へ彼らの会話が発出した、逆らった☆からである)。
☆ ここにミスプリがありました contra nitebatur でなく contranitebatur です(綴りを続ける)。
Dicebant etiam quod cum vellent enuntiare Deos, ac quemlibet ut Personam per se, cadat conatus enuntiandi illico et se in Unum, imo in Unicum Deum. さらにまた言った、「神々」と発声することを欲するとき、またそれぞれ別々にそれ自体によって位格として〔発声する〕ことは、発声しようとする努力に落ち込む、直ちに、「一つのもの〔神〕」の中に、それどころか唯一の神の中に。
[3] His addebant, quod Divinum Esse sit Divinum Esse in Se, non a Se; [3] これらに言い足した、神的エッセは本質的に(それ自体の中で)神的エッセであること、それ自体からでなく。
quia a Se ponit Esse in Se a Quo; 「それ自体から」は「それ」からである本質的な(それ自体の中の)エッセを前提とするからである。
ita ponit Deum a Deo, quod non datur. そのように神からの神を前提とする、それは存在しない。
Quod a Deo est, non vocatur Deus, sed vocatur Divinum; 神からであるものは、神と呼ばれない
Quod a Deo est, hoc non vocatur Deus sed vocatur Divinum; 神からであるものは、神と呼ばれない、しかし、神性と呼ばれる。
quid enim est Deus a Deo, ita quid Deus a Deo natus ab aeterno, et quid Deus a Deo per Deum natum ab aeterno procedens, nisi voces quibus ne hilum lucis e Caelo inest? というのは、何が神からの神であるのか? そのように何が永遠から生まれた神からの神〔であるの〕か、また永遠から生まれた神によって発出する神からの神〔であるの〕か、ことば、~ないなら、それらの中に天界からの光が何も内在しない。
Aliter in Domino Jesu Christo; 主イエス・キリストについて異なって〔いる〕。
in Illo est Ipsum Divinum Esse a Quo, Cui in homine correspondet anima, est Divinum Humanum, Cui in homine correspondet corpus, et est Divinum procedens, Cui in homine correspondet activitas; その方の中にそこ〔起源〕から神性そのものがある、それに人間の中で霊魂に対応する、神的人間性である、それに人間の中で身体に対応する、また発出している神性は、それに人間の中で活動に対応する。
hoc Trinum est unum, quia et Divino a Quo est Divinum Humanum, et inde et Divino a Quo per Divinum Humanum est Divinum procedens. この三重の実在(物)は一つである、そこ〔起源〕からの神性(も)神的人間性である、またここからそこ〔起源〕からの神性(も)神的人間性を通して発出する神性である。
Ideo etiam in unoquovis angelo et in unoquovis homine, quia sunt imagines, est anima, corpus et activitas, quae unum faciunt; それゆえ、それぞれの天使の中でもまた、またそれぞれの人間の中で、彼らは〔神の〕映像であるので、霊魂、身体また活動が存在する、それらは一つのものとなっている。
quoniam ex anima est corpus, et ex anima per corpus est activitas. 霊魂から身体が存在する、また霊魂から身体を通して活動が存在するからである。
[4] Porro dicebant quod Divinum Esse, quod in Se est Deus, sit Idem; [4] さらに彼らは言った、神的エッセ〔と〕、本質的に神であるものは、「同じもの」であること。
non Idem simplex, sed Infinitum, hoc est, Idem ab aeterno in aeternum; 単純な「同じもの」でなく、しかし、無限な〔同じ〕もの、すなわち、永遠から永遠の中へ「同じもの」。
est Idem ubivis, ac Idem apud unumquemvis et in unoquovis: どこでも「同じもの」である、そしてだれにも「同じもの」、まただれの中でも「同じもの」。
sed quod omne varium et variabile sit in recipiente; しかし、すべての多様なものと可変性のものは受け入れるものの中にあること。
status recipientis hoc facit. 受け入れる状態がこのことをつくる。
Quod Divinum Esse, quod est Deus in Se, sit Ipsum, ita illustrabant: ― 神的エッセが、それは本質的に神である、それが「それ自身」である〔ことを〕、このように説明した――
“Deus est Ipsum, quia est Ipse Amor, Ipsa Sapientia, Ipsum Bonum, Ipsum Verum, Ipsa Vita; 神は「それ自身」である、愛そのものと知恵そのもの、善そのものと真理そのもの、いのちのそのものであるからである。
quae nisi forent Ipsum in Deo, illa non forent aliquid in Caelo et in mundo; それらが神の中の「それ自身」でなかったなら、それらは天界と世の中の何らかのものでなかったであろう。
quia non foret aliquod illorum relativum ad Ipsum. それらの何らかのものは「それ自身」に関係しなかったであろうからである。
Omne quale sortitur suum quale ex eo, quod sit Ipsum ex quo est, et ad quod se refert ut sit tale. すべての性質はそのことから自分の性質を割り当てられる、「それ自身」があって、〔性質は〕それからである、またそれへこのようなものであるように関わりがあること。
Hoc Ipsum, quod est Esse Divinum, non est in loco, sed apud illos et in illis qui sunt in loco, secundum receptionem”; この「それ自身」は、それは神的なエッセである、場所の中にない、しかし、彼らのもとに、また彼らの中に〔ある〕、その者は受け入れにしたがって場所の中にいる。
quoniam de Amore et Sapientia, et de Bono et Vero, quae sunt Ipsum in Deo, imo Ipse Deus, non praedicari potest locus, seu progressio e loco in locum; 愛と知恵について、すなわち、善と真理について、またここからいのち、それらは神の中の「それ自身」であるので、それどころか神そのもの、場所は属性とされることができない、場所から場所の中への進行もない。
sed absque loco, unde Omnipraesentia. しかし、場所なし〔であり〕、そこから遍在〔がある〕。
Quare dicit Dominus, quod `Sit in medio illorum;’ それゆえ、主は言われた、「彼らの真ん中にいること」
tum `Ipse in illis et illi in Ipso.’ なおまた、「その方(それ自身)は彼らの中に、また彼らはその方の中に〔いる〕」。
[5] At quia non recipi ab ullo potest qualis in Se est, apparet qualis in Se est ut Sol supra Caelos angelicos, a quo procedens ut lux est Ipse quoad sapientiam, ac ut calor est Ipse quoad Amorem. [5] しかし、だれからも受け入れられることができないので、本質的にどんなものであるか、本質的にどんなものか見られる、天使の天界の上方の太陽として、それ〔太陽〕から光として発出している〔その光が〕知恵に関するそれ自身である、そして熱として〔発出しているその熱が〕愛に関するそれ自身である。
Ipse non est Sol, sed Divinus Amor et Divina Sapientia exiens ab Ipso proxime, circum circa Ipsum, coram angelis apparent ut Sol. 「それ自身」はその太陽ではない、しかし、それ自身から最も近くに出ている神的な愛と神的な知恵が、それ自身のまわりの、天使の前に太陽として見られる。
Ipse in Sole est Homo; 太陽の中の「それ自身」は「人間」である。
est Dominus noster Jesus Christus, tam quoad Divinum a Quo quam quoad Divinum Humanum: 「私たちの主、イエス・キリスト」である、「その方からの神性に関しても、神的人間性に関しても」。
quoniam Ipsum, quod est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, fuit anima Ipsi a Patre, ita Divina Vita, quae est Vita in se. それ自身は~であるので、それは愛そのものと知恵そのものである、父からのそれ自身の霊魂であった、そのように神的ないのち、それは本質的にいのちである。
Aliter in unoquovis homine; それぞれの人間の中で異なっている。
in illo anima non est vita, sed recipiens vitae. その中の霊魂はいのちではない、しかし、いのちの容器。
Dominus etiam hoc docuit, dicendo 主もまたこのことを教えている、言って
`Ego sum Via, Veritas, et Vita:’ わたしは道、真理、またいのちである」〔ヨハネ14:6〕。
et alibi, また他のところに、
`Quemadmodum Pater habet Vitam in Se Ipso, ita dedit etiam Filio Vitam habere in Se Ipso; 「父がいのちをご自分自身の中にもつように、そのようにまた子にいのちを持つことを与えた、ご自分自身の中に」〔ヨハネ5:26〕。
`Vita in Se Ipso’ est Deus.” 「ご自分自身の中のいのち☆」は神である。
☆ これは直前の文脈から離れれば、「本質的ないのちそのもの」は神である、とも訳せます。
His addiderunt, quod qui in aliqua luce spirituali est, ex his possit percipere, quod Divinum Esse, quod etiam est Divina Essentia, quia est Unum, Idem, Ipsum, et inde Individuum, non possit dari in pluribus; これらに付け足した、彼らは、その者は何らかの霊的な光の中にいる、これらから受け入れることができる、神的エッセが、それもまた神的本質である、「一つのもの」、「同じもの」、「それ自身」またここから「不可分なもの」、多くのものの中で存在できないからであること。
et quod si diceretur dari, forent manifestae contradictiones in adjectis. またもし存在することが言われるなら、明らかに矛盾があったであろう、付け加えて(の中で)。
[6] His auditis, perceperunt Angeli in cogitatione mea ideas communes Ecclesiae Christianae de Personarum Trinitate in Unitate et illarum Unitate in Trinitate de Deo; [6] これらで聞いて、天使たちは私の思考の中のキリスト教会に共通の(一般的な)観念を知覚した、単一性(同一性)の中の位格の三一性について、また神について三一性の中のそれらの単一性について。
tum etiam de Nativitate Filii Dei ab aeterno: ほかに、永遠からの神の子の出生についてもまた。
et tunc dixerunt, “Quid cogitas; またその時、言った、「何を、あなたは考えていますか?
cogitasne illa ex luce naturali, cum qua Lux nostra spiritualis non concordat; あなたはそれらを自然の光から考えていませんか? その光と私たちの霊的なもの〔光は〕一致しません。
quare nisi removes illius cogitationis ideas, claudimus tibi Caelum et abimus.” それゆえ、あなたがその思考の観念を動かさない(取り除かない)なら、私たちはあなたに天界を閉じます、また立ち去ります」。
Sed tunc dixi illis, “Intrate quaeso penitius in cogitationem meam, et forte videbitis concordantiam.” しかし、その時、私は彼らに言った、「入れ、どうぞ(お願いします)、私の思考の中に深く、また(すると)おそらく、あなたがたは一致を見るでしょう」。
Et fecerunt ita, et viderunt, quod per tres Personas intelligam tria Attributa Divina procedentia, quae sunt Creatio, Salvatio, et Reformatio, et quod illa Attributa sint Unius Dei; また、そのように行なわれた、また、彼らは見た、三つの位格によって私が発出する三つの神的な属性を理解していること、それらは創造、救い、また改心である、また、それらの属性は一つの神のものであること。
et quod per Nativitatem Filii Dei ab aeterno intelligam Nativitatem Ipsius ab aeterno praevisam et in tempore provisam: また、永遠からの神の子の出生によって、私がその方の出生について理解していること、永遠から先見された、また時間の中で備えられた。
et tunc narravi, quod naturalis mea cogitatio de Personarum Trinitate et Unitate, et de Nativitate Filii Dei ab aeterno, fuerit mihi ex Doctrina fidei Ecclesiae, quae ab Athanasio nomen habet; また、その時、私は語った、位格の三一性と唯一性の私の自然的な思考は、また神の子の永遠から出生について、私に教会の信仰の教えからであったこと、それ〔信仰の教え〕はアタナシウスから名前を持つ。
et quod illa Doctrina sit justa et recta, modo pro Trinitate Personarum ibi intelligatur Trinitas Personae, quae unice datur in Domino Jesu Christo; また、その教えは本当であり正しい、複数の位格の三一性のかわりにそこに〔単数の〕位格の三一性が意味されさえすれば、それはひとえに主イエス・キリストの中に存在する
et pro Nativitate Filii Dei intelligatur Nativitas Ipsius ab aeterno praevisa et in tempore provisa; 神の子の出生の代わりに永遠から先見された、また時間の中で備えられたその方の出生が意味される。
quia quoad Humanum, quod in tempore suscepit, aperte vocatur Filius Dei. 人間性に関して、それは時間の中でとられた(まとわれた)、あからさまに「神の子」と呼ばれているからである。
[7] Tunc dixerunt angeli, “Bene;” [7] その時、天使たちは言った、「よろしい!☆」。
☆ beneは、通常は副詞ですが、ここは間投詞です。
et rogaverunt ut ex ore illorum dicam, quod si quis non adit Ipsum Deum Caeli et Terrae, non possit in Caelum venire, quia Caelum est Caelum et Unico Illo Deo, et quod Ille Deus sit Jesus Christus, Qui est Jehovah Dominus ab aeterno Creator, in tempore Salvator, et in aeternum Reformator; また彼らは求めた、彼らの口から私が言うように、もし、だれかが天地の神そのものに近づかないなら、天界の中にやって来ることができないこと、天界はその唯一の神から天界であるので、また、その神はイエス・キリストであること、その者は主エホバ、永遠からの創造者、時間の中であがない主、そして永遠に再生者である。
ita Qui simul est Pater, Filius, et Spiritus Sanctus. そのように、その方は、同時に、父・子・聖霊である。
Post haec Lux caelestis prius visa super aperturam rediit, et successive se inde demisit, ac implevit interiora mentis meae, ac illustravit ideas meas naturales de Unitate et Trinitate Dei; これらの後、天界の光は〔それは〕以前に開かれたものの上方に見られた、戻った、またここから連続的に降りた、そして私の心の内的なものを満たした、そして私の観念を照らした、神の単一性と三一性について。
et vidi tunc ideas de illis initio captas, quae fuerant mere naturales, separatas sicut separantur paleae a tritico et ventilabro agitato, et ablatus sicut vento in septentrionem Caeli, et disparatas. またその時、私はそれらについての観念を見た、始めに獲得した、それらは単に自然的なものであった、籾殻(もみがら)が小麦から分離されるように、唐箕(とうみ)の揺り動かしから、天界の北の中へ風でのように取り除かれた(aufero)、また消えた。