(1) 原文
914. [Vers. 19.] ” Et fundamenta muri urbis omni lapide pretioso exornata,” significat quod omnia doctrinae Novae Hierosolymae ex Sensu literae Verbi desumpta apud illos qui ibi sunt, apparitura sint in luce secundum receptionem.-Per “duodecim fundamenta” significantur omnia doctrinae (n. 902); per “murum” significatur Verbum in Sensu literae (n. 898); per “urbem sanctam Hierosolymam” significatur Nova Domini Ecclesia (n. 879, 880); per “lapidem pretiosum” significatur Verbum in Sensu literae pellucens ex Sensu spirituali ejus (n. 231, 540, 726, 911); et quia hoc fit secundum receptionem, ideo significatur quod omnia doctrinae ex Verbo apud illos apparitura sint in luce secundum receptionem. Omnis qui non sane cogitat, non potest credere quod omnia Ecclesiae novae possint apparere in luce; at sciant quod possint: nam cuivis homini est cogitatio exterior et interior; cogitatio interior est in luce Caeli et vocatur perceptio, et cogitatio exterior est in luce mundi; ac intellectus apud unumquemvis hominem talis est ut possit elevari usque in lucem Caeli, et quoque elevatur si ex aliquo jucundo vult videre verum; quod ita sit, per multam experientiam scire datum est, de qua videantur mirabilia in Sapientia Angelica de Divina Providentia, et adhuc plura in Sapientia Angelica de Divino Amore et Divina Sapientia: nam jucundum amoris et sapientiae elevat cogitationem, ut videat sicut in luce quod ita sit, tametsi non prius audiverat illa. Haec lux, quae mentem illustrat, non aliunde influit quam e Caelo a Domino; et quia illi qui e nova Hierosolyma erunt, directe adituri sunt Dominum, lux illa influit via ordinis, quae est per amorem voluntatis in perceptionem intellectus. [2] Ast qui confirmaverunt apud se illud dogma, quod intellectus in theologicis nihil visurus sit, sed quod caece credendum sit quod Ecclesia docet, illi non possunt aliquod verum in luce videre, obstruxerunt enim viam lucis apud se: hoc dogma retinuit Ecclesia Reformatorum ex Religioso Romano Catholico, quod tradit quod nullus praeter ipsam Ecclesiam, per quam intelligunt Pontificem et Papale Consistorium, interpretaturus sit Verbum, et quod qui non fide amplectitur omnia doctrinae ab Ecclesia traditae, pro haeretico habendus sit, et quod anathema sit: quod ita sit, constat ex clausula Concilii Tridentini in quo omnia dogmata istius Religiosi constabilita sunt, ubi haec ad finem dicuntur:
Dixit tunc Praeses Moronus, “Ite in pace.”
Secutae acclamationes; inter alias haec [dixerunt] cardinalis e Lotharingia et Patres:-
[Card.] “Omnes ita credimus, omnes id ipsum sentimus, omnes consentientes et amplectentes subscribimus; haec est fides beati Petri et Apostolorum; haec est fides Patrum; haec est fides Orthodoxorum.
[Respons.] “[Fiat,] fiat. Amen, Amen.”
[Card] “Anathema cunctis haereticis.”
[Respons.] “Anathema, Anathema.”
Decreta illius Concilii sunt quae supra in principio hujus operis in summa adducta sunt, in quibus tamen vix unum verum est. [3] Haec allata sunt, ut sciatur, quod Reformati caecam fidem, hoc est, fidem separatam ab intellectu retinuerint ex Religioso illo; et qui posthac retinent illam non possint illustrari in Divinis Veris a Domino. Quamdiu intellectus captivatur sub obedientia fidei, seu intellectus removetur a videndis veris Ecclesiae, fit theologia non nisi quam res memoriae; et res solius memoriae dissipatur sicut omnis res dissoluta a suo judicio, et perit ex suo obscure. Inde est, quod sint
“Duces caeci caecorum; et quando caecus caecum ducit, ambo in foveam cadunt” (Matth. xv. 14);
et sunt caeci, quia non ingrediuntur per januam, sed aliunde; Jesus enim dicit,
“Ego sum Janua: per Me si quis introiverit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascuum inveniet,” (Joh. x. 9);
“pascuum invenire” est doceri, illustrari et nutriri in Divinis veris. Omnes qui non intrant per Januam, hoc est, per Dominum, vocantur “fures et latrones;” at qui intrant per Januam, hoc est, per Dominum, vocantur “pastores ovium,” in eodem capite (x. vers. 1, 2); ergo adi, amice, Dominum, et fuge mala ut peccata, et rejice solam fidem, et tunc aperietur intellectus tuus, et videbis mirabilia, et afficieris illis.
(2) 直訳
914. [Vers. 19.] ” Et fundamenta muri urbis omni lapide pretioso exornata,” significat quod omnia doctrinae Novae Hierosolymae ex Sensu literae Verbi desumpta apud illos qui ibi sunt, apparitura sint in luce secundum receptionem.- 914(19節)「また、都の城壁の土台(基礎)はすべての宝石で飾られ〔てい〕た」は、みことばの文字どおりの意味から取られた新しいエルサレムのすべての教えが、彼らのもとで、その者はそこにいる、受け入れにしたがって光の中で見られることになることを意味する――
Per “duodecim fundamenta” significantur omnia doctrinae (n. 902); 「十二の土台」によって、教えのすべてのものが意味される(902番)。
per “murum” significatur Verbum in Sensu literae (n. 898); 「城壁」によって、文字どおりの意味の中のみことばが意味される(898番)。
per “urbem sanctam Hierosolymam” significatur Nova Domini Ecclesia (n. 879, 880); 「聖なる都エルサレム」によって、主の新しい教会が意味される(879, 880番)。
per “lapidem pretiosum” significatur Verbum in Sensu literae pellucens ex Sensu spirituali ejus (n. 231, 540, 726, 911); 「宝石」によって、文字どおりの意味の中のみことばが意味される、その霊的な意味から透明になっている(231, 540, 726, 911番)。
et quia hoc fit secundum receptionem, ideo significatur quod omnia doctrinae ex Verbo apud illos apparitura sint in luce secundum receptionem. また、このことは受け入れにしたがって生じるので、それゆえ、意味される、彼のもとのみことばからの教えのすべてのものは、受け入れにしたがって光の中で見られるようになること。
Omnis qui non sane cogitat, non potest credere quod omnia Ecclesiae novae possint apparere in luce; すべての者は、その者は健全に考えない、信じることができない、新しい教会のすべてのものが光の中に見られることができること。
at sciant quod possint: しかし、できることを知らなければならない。
nam cuivis homini est cogitatio exterior et interior; なぜなら、それぞれの人間に外的なまた内的な思考があるからである。
cogitatio interior est in luce Caeli et vocatur perceptio, et cogitatio exterior est in luce mundi; 内的な思考は天界の光の中にある、また知覚と呼ばれる、また外的な思考は世の光の中にある。
ac intellectus apud unumquemvis hominem talis est ut possit elevari usque in lucem Caeli, et quoque elevatur si ex aliquo jucundo vult videre verum; そして、それぞれの人間のもとの理解力はこのようなものである、天界の光の中に高揚されることができるような、そしてまた高揚される、もし何らかの快さから真理を見ることを欲するなら。
quod ita sit, per multam experientiam scire datum est, de qua videantur mirabilia in Sapientia Angelica de Divina Providentia, et adhuc plura in Sapientia Angelica de Divino Amore et Divina Sapientia: そのようであることが、多くの経験から知ることが与えられた、それについて驚くべきことが『神的摂理について天使の知恵』の中に見られる、さらに多くのものが『神的愛と神的知恵について天使の知恵』の中に。
nam jucundum amoris et sapientiae elevat cogitationem, ut videat sicut in luce quod ita sit, tametsi non prius audiverat illa. なぜなら、愛と知恵の快さは思考を高揚させるから、そのようであることを光の中でのように見るように、たとえ以前にそれらを聞かなかったにしても。
Haec lux, quae mentem illustrat, non aliunde influit quam e Caelo a Domino; この光は、それは心を照らす、主から天界から以外の他のところから流入しない。
et quia illi qui e nova Hierosolyma erunt, directe adituri sunt Dominum, lux illa influit via ordinis, quae est per amorem voluntatis in perceptionem intellectus. また、彼らは、その者は新しいエルサレムからの者になる、直接に主に近づくことになるので、その光は秩序の道(経路)で流入する、それは意志の愛を通して理解力の思考の中へである。
[2] Ast qui confirmaverunt apud se illud dogma, quod intellectus in theologicis nihil visurus sit, sed quod caece credendum sit quod Ecclesia docet, illi non possunt aliquod verum in luce videre, obstruxerunt enim viam lucis apud se: [2] しかし、自分自身のもとにその教義を確信した者は、理解力は神学の中に何も見るようにならないこと、しかし、盲目に信じなくてはならない、教会が教えることを、彼らは何らかの真理を光の中で見ることができない、というのは、自分自身のもとで光の道をさえぎるから。
hoc dogma retinuit Ecclesia Reformatorum ex Religioso Romano Catholico, quod tradit quod nullus praeter ipsam Ecclesiam, per quam intelligunt Pontificem et Papale Consistorium, interpretaturus sit Verbum, et quod qui non fide amplectitur omnia doctrinae ab Ecclesia traditae, pro haeretico habendus sit, et quod anathema sit: この教義を改革派の教会はローマカトリックの宗教的信念から保持している、それは伝えて(引き渡して)いる、教会そのものを除いて、それ〔教会〕によってローマ教皇と教皇の教会会議が意味される、みことばを解釈することになる、また信仰を抱かない者は、教会から伝えられたすべての教えを、異端として見なされるべきである、また呪い(破門)☆であること。
☆ anathema は「呪い」と「破門」を含んだ言葉と思います、どちらか一方の訳語とすると正確な意味でなくなると思うのでものように表わしておきます。
quod ita sit, constat ex clausula Concilii Tridentini in quo omnia dogmata istius Religiosi constabilita sunt, ubi haec ad finem dicuntur: そのようであることは、「トレント公会議」の結び(結論)から明らかである、その中に、その宗教的信念のすべての教義が確立されている、そこにこれらが終わりに言われている――
Dixit tunc Praeses Moronus, “Ite in pace.” その時、主宰者(議長)モロヌスは言った、「行け、平和の中で」。
Secutae acclamationes; 叫び(歓声)で、続いて。
inter alias haec [dixerunt] cardinalis e Lotharingia et Patres:- 他のものの間にこれらが〔言われた〕、ロレーヌ(フランス東北部の地方・旧公国)からの枢機卿と教父たちの――
[Card.] “Omnes ita credimus, omnes id ipsum sentimus, omnes consentientes et amplectentes subscribimus; 〔枢機卿〕「そのようなすべてのものを私たちは信じる、そのすべてのものそのものを私たちは感じる(思う)、同意したまた抱いたすべてのものを私たちは署名する(支持する)。
haec est fides beati Petri et Apostolorum; これは祝福されたペトロと使徒たちの信仰である。
haec est fides Patrum; これは教父たちの信仰である。
haec est fides Orthodoxorum. これは正教(正統)的な信仰である。
[Respons.] “[Fiat,] fiat. Amen, Amen.” 〔応答〕「〔そうであれ〕そうであれ、アーメン、アーメン」。
☆ fiat は「生じる、~になる」の意味の動詞 fio の接続法・現在・三人称・単数です。イタリアの自動車製造会社の社名「フィアット」はこれです(Fabbrica Italiana Automobili Torino)の頭文字とのことですが、ちゃんとラテン語となっています(出典:大西英文『はじめてのラテン語』(講談社現代新書)p118、なお本書は入門書と思えないすばらしい本です、お勧めいたします)。
[Card] “Anathema cunctis haereticis.” 〔枢機卿〕「異端のすべてのものに、呪い(破門)〔あれ〕」。
[Respons.] “Anathema, Anathema.” 〔応答〕「呪い(破門)〔あれ〕、呪い(破門)〔あれ〕」。
Decreta illius Concilii sunt quae supra in principio hujus operis in summa adducta sunt, in quibus tamen vix unum verum est. その会議の決議は、それらは上に、この著作の最初に要約して提示された、それらの中に、それでも、ほとんど一つの真理もない。
[3] Haec allata sunt, ut sciatur, quod Reformati caecam fidem, hoc est, fidem separatam ab intellectu retinuerint ex Religioso illo; [3] これらが提示された、知られるために、改革派教会の者が盲目の信仰を、すなわち、理解力から分離した信仰、その宗教的信念から保持していること。
et qui posthac retinent illam non possint illustrari in Divinis Veris a Domino. また、その者は、今後、それを保持する、主から神的真理の中で照らされることができない。
Quamdiu intellectus captivatur sub obedientia fidei, seu intellectus removetur a videndis veris Ecclesiae, fit theologia non nisi quam res memoriae; 理解力が信仰の服従の下に捕えられているかぎり、すなわち、理解力が教会の真理を見ていることから遠ざけられる、神学は記憶の事柄以外でないならない〔ことが〕生じる。
et res solius memoriae dissipatur sicut omnis res dissoluta a suo judicio, et perit ex suo obscure. また記憶だけの事柄は、その判断(力)から見捨てられたすべてのもののように追い散らされる、またそのあいまいさ(不明瞭さ)から滅びる。
Inde est, quod sint ここからである、~ことである
“Duces caeci caecorum; 「盲目な者たちの盲目な導く者たち。
et quando caecus caecum ducit, ambo in foveam cadunt” (Matth. xv. 14); また、盲目な者が盲目な者を導く時、両方は穴の中に落ちる」(マタイ15:14)。
et sunt caeci, quia non ingrediuntur per januam, sed aliunde; また、盲目な者である、門を通って入らないからである、しかし、他のところから。
Jesus enim dicit, というのは、イエスは言うから、
“Ego sum Janua: 「わたしは門である。
per Me si quis introiverit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascuum inveniet,” (Joh. x. 9); わたしを通って、もし、だれかが入ったなら、救われるであろう、また入るまた出て行く、また牧草地を見つける」(ヨハネ10:9)。
“pascuum invenire” est doceri, illustrari et nutriri in Divinis veris. 「牧草地を見つけること」は教えられること、照らされること、養われることである、神的真理の中で。
Omnes qui non intrant per Januam, hoc est, per Dominum, vocantur “fures et latrones;” すべての者は、その者は門を通って入らない、すなわち、主を通って、「盗人と強盗」と呼ばれる。
at qui intrant per Januam, hoc est, per Dominum, vocantur “pastores ovium,” in eodem capite (x. vers. 1, 2); しかし、門を通って入る者は、すなわち、主を通って、「羊の牧者」と呼ばれる、同じ章の中に(10:1, 2節)。
ergo adi, amice, Dominum, et fuge mala ut peccata, et rejice solam fidem, et tunc aperietur intellectus tuus, et videbis mirabilia, et afficieris illis. それゆえ、近づけ(adeo)、友よ、主に、また悪を罪として避けよ、また信仰のみを退けよ、また(すると)その時、あなたの理解力は開かれる、またあなたは驚くべきものを見る、またそれらに感動する。
(3) 訳文
914(19節)「都の城壁の土台はすべての宝石で飾られていた」は、みことばの文字どおりの意味から取られた新しいエルサレムのすべての教えが、そこにいる者のもとで、受け入れにしたがって光の中で見られようになることを意味する。
「十二の土台」によって、教えのすべてのものが意味される(902番)。「城壁」によって、文字どおりの意味の中のみことばが意味される(898番)。「聖なる都エルサレム」によって、主の新しい教会が意味される(879, 880番)。「宝石」によって、文字どおりの意味の中のみことばが意味され、その霊的な意味から透明になっている(231, 540, 726, 911番)。また、このことは受け入れにしたがって生じるので、それゆえ、彼のもとのみことばからの教えのすべてのものは、受け入れにしたがって光の中で見られるようになることが意味される。
健全に考えないすべての者は、新しい教会のすべてのものが光の中に見られることができることを信じることができない。しかし、できることを知らなければならない――なぜなら、それぞれの人間に外的なまた内的な思考があるからである。内的な思考は天界の光の中にあり、知覚と呼ばれ、外的な思考は世の光の中にある。そして、それぞれの人間のもとの理解力は、天界の光の中に高揚されることができる、そしてまた、もし何らかの快さから真理を見ることを欲するなら高揚されるようなものである。そのようであることが、多くの経験から知ることが与えられた、それについて驚くべきことが『神の摂理』の中に、さらに多くのものが『神の愛と知恵』の中に見られる。なぜなら、愛と知恵の快さは思考を、そのようであることを光の中でのように見るように高揚させるから、たとえ以前にそれらを聞かなかったにしても。
心を照らすこの光は、主から天界から以外の他のところから流入しない。また、新しいエルサレムの者になる彼らは、直接に主に近づくので、その光は秩序の道で流入する、それは意志の愛を通して理解力の思考の中への道である。
[2] しかし、理解力は神学の中に何も見るようにならない、しかし、教会が教えることを盲目に信じなくてはならないことを、その教義を自分自身のもとに確信した者は、彼らは何らかの真理を光の中で見ることができない、というのは、自分自身のもとで光の道をさえぎるから。この教義を改革派の教会はローマカトリックの宗教的信念から保持している、それは伝えている、ローマ教皇と教皇の教会会議が意味される教会そのものが、みことばを解釈することになり、また教会から伝えられたすべての教えの信仰を抱かない者は、異端として見なされるべきであり、呪い(破門)☆であること。そのようであることは、「トレント公会議」の結びから明らかであり、その中に、その宗教的信念のすべての教義が確立されていて、そこにこれらが終わりに言われている――
その時、議長モロヌスは言った、「行け、平和に」。歓声が続いた。他のものの間に、ロレーヌ(フランス東北部の地方・旧公国)からの枢機卿と教父たちのこれらが〔言われた〕――
〔枢機卿〕「私たちは、そのようなすべてのものを、信じる、そのすべてのものを、そのものと思う、同意しし、抱いたすべてのものを支持する。これは祝福されたペトロと使徒たちの信仰である。これは教父たちの信仰である。これは正教的な信仰である。
〔応答〕「〔そうであれ〕そうであれ、アーメン、アーメン」。
〔枢機卿〕「異端のすべてのものに、呪い(破門)〔あれ〕」。
〔応答〕「呪い(破門)〔あれ〕、呪い(破門)〔あれ〕」。
その会議の決議は、それらは前に、この著作の最初に要約して提示されたが、それらの中に、それでも、ほとんど一つの真理もない。
[3] これらは、改革派教会の者が盲目の信仰を、すなわち、理解力から分離した信仰を、その宗教的信念から保持している、また、それを保持する者は、今後、主から神的真理の中で照らされることができないことが知られるために示された。
理解力が信仰の服従の下に捕えられている、すなわち、理解力が教会の真理を見ていることから遠ざけられているかぎり、神学は記憶の事柄でしかないない〔ことに〕なる。また記憶だけの事柄は、その判断(力)から見捨てられたすべてのもののように追い散らされ、そのあいまいさから滅びる。
ここから、彼らは「盲目な者たちの盲目な導く者たち」であり、「盲目な者が盲目な者を導く時、両者は穴の中に落ちる」ことになる(マタイ15:14)。また、門を通って入らないで、他のところから入るので、盲目な者である。
というのは、イエスは言うから、
「わたしは門である。わたしを通って、もし、だれかが入ったなら、救われ、入り、出て行き、牧草地を見つけるであろう」(ヨハネ10:9)。
「牧草地を見つけること」は、神的真理の中で教えられること、照らされること、養われることである。
門を通って入らない、すなわち、主を通って入らないすべての者は、「盗人と強盗」と呼ばれる。しかし、門を通って、すなわち、主を通って入る者は、同章の中で「羊の牧者」と呼ばれる(10:1, 2)。それゆえ、友よ、主に近づけ、悪を罪として避けよ、信仰のみを退けよ、するとその時、あなたの理解力は開かれ、驚くべきものを見、それらに感動する。
☆ anathema は「呪い」と「破門」を含んだ言葉と思います、どちらか一方の訳語とすると正確な意味でなくなると思うのでこのように表わしておきます。