原典講読『啓示された黙示録』 907

(1) 原文

907. ” Et mensus est urbem calamo ad stadia duodecies mille, longitudo et latitudo et altitudo ejus aequalia erant,” significat ostensum quale illius Ecclesiae ex doctrina, quod omnia ejus essent ex bono amoris.-Per “metiri calamo” significatur cognoscere quale rei (n. 904); et quia Angelus coram Johanne mensus est, significatur id ostendere ut cognosceret; per “urbem,” hic Hierosolymam, significatur Nova Domini Ecclesia quoad doctrinam (n. 879, 880{1}); per “stadia duodecies mille” significantur omnia bona et vera istius Ecclesiae; quod “duodecim millia” significent similia cum duodecim, et quod “duodecim” significent omnia bona et vera, et dicantur de Ecclesia, videatur supra (n. 348). Per “stadia” significantur similia quae per mensuras, et per “mensuras” significatur quale (n. 313, 486). Quod “longitudo, latitudo et altitudo” dicantur “aequalia,” est ut significetur quod omnia istius Ecclesiae essent ex bono amoris: per “longitudinem” enim significatur bonum amoris, et per “latitudinem” verum ex illo bono (n. 906); et per “altitudinem” significatur bonum et verum simul in omni gradu, nam altitudo est a supremo ad imum, et supremum ad imum descendit per gradus, qui vocantur gradus altitudinis, in quibus sunt Caeli a supremo seu tertio ad ultimum seu primum; de his gradibus actum videatur in Sapientia Angelica de Divino Amore et Divina Sapientia, in Parte Tertia. Quod “longitudo et latitudo et altitudo sunt aequalia” significet quod omnia sint ex bono amoris, est quia “longitudo,” quae significat bonum amoris, praecedit, et “latitudo” est ei aequalis, ita sicut “longitudo,” tum etiam “altitudo;” alioquin quid foret quod altitudo urbis foret duodecim millia stadiorum; sic immensum ascenderet supra nubes, imo supra atmosphaeram aeream, cujus altitudo non excedit triginta stadia; imo ascenderet immensum in aethere versus zenith. Quod per illa tria aequalia significetur quod omnia illius Ecclesiae sint ex bono amoris, patet etiam a sequentibus, nam dicitur quod “Urbs esset aurum purum simile vitro puro” (vers. 18); et quoque quod “platea urbis esset aurum purum tanquam vitrum pellucidum” (vers. 21): et per “aurum” significatur bonum amoris. Quod omnia Caeli et Ecclesiae sint ex bono amoris, et bonum amoris ex Domino, videbitur in sequente articulo.

@1 879, 880 pro “878, 879”

 

(2) 直訳

907. ” Et mensus est urbem calamo ad stadia duodecies mille, longitudo et latitudo et altitudo ejus aequalia erant,” significat ostensum quale illius Ecclesiae ex doctrina, quod omnia ejus essent ex bono amoris.- 907.「また都はアシで、十二千スタディオンに測られた。その長さと幅と高さは等しかった」は、教えからその教会の性質が示されたことを意味する、そのすべてのものが愛の善からであったこと――

Per “metiri calamo” significatur cognoscere quale rei (n. 904); 「アシで測られること」によって、事柄の性質を知る(認める)ことが意味される(904番)。

et quia Angelus coram Johanne mensus est, significatur id ostendere ut cognosceret; また、天使はヨハネの前で測ったので、それを示すことが意味される、〔彼が〕知る(認める)ように。

per “urbem,” hic Hierosolymam, significatur Nova Domini Ecclesia quoad doctrinam (n. 879, 880{1}); 「都」によって、ここにエルサレム、教えに関する主の新しい教会が意味される(879, 880番)。

per “stadia duodecies mille” significantur omnia bona et vera istius Ecclesiae; 「十二千スタディオン」によって、その教会のすべての善と真理が意味される。

quod “duodecim millia” significent similia cum duodecim, et quod “duodecim” significent omnia bona et vera, et dicantur de Ecclesia, videatur supra (n. 348). 「十二千」が十二と同様のものを意味すること、また「十二」がすべての善と真理を意味すること、また教会について言われる、上に見られる(348番)。

Per “stadia” significantur similia quae per mensuras, et per “mensuras” significatur quale (n. 313, 486). 「スタディオン」によって、同様のものが意味される、それは測定(計量)によって、また「測定(計量)」によって性質が意味される(313, 486番)。

Quod “longitudo, latitudo et altitudo” dicantur “aequalia,” est ut significetur quod omnia istius Ecclesiae essent ex bono amoris: 「長さ、幅と高さ」が「等しい(もの)」と言われることは、意味されるためにである、その教会のすべてものが善と真理であったことが。

per “longitudinem” enim significatur bonum amoris, et per “latitudinem” verum ex illo bono (n. 906); というのは、「長さ」によって、愛の善が意味されるから、また「幅」によって、その善からの真理が(906番)。

et per “altitudinem” significatur bonum et verum simul in omni gradu, nam altitudo est a supremo ad imum, et supremum ad imum descendit per gradus, qui vocantur gradus altitudinis, in quibus sunt Caeli a supremo seu tertio ad ultimum seu primum; また「高さ」によって、一緒に、すべての段階の中の善と真理が意味される、なぜなら、高さは最高のものから最も低いものまでであるから、また最高のものは最も低いものへ段階を通って降る、それは高さの段階と呼ばれる、それらの中に天界がある、最高のもの、すなわち、第三のものから、最も低いもの、すなわち、第一のもの。

de his gradibus actum videatur in Sapientia Angelica de Divino Amore et Divina Sapientia, in Parte Tertia. これらの段階について扱ったもの☆が『天使の知恵 神的愛と神的知恵』の中に、第三部に見られる。

☆ actum(<ago) をここでこの意味で使うことはめずらしいです(通常「著作」などを使っています)。

Quod “longitudo et latitudo et altitudo sunt aequalia” significet quod omnia sint ex bono amoris, est quia “longitudo,” quae significat bonum amoris, praecedit, et “latitudo” est ei aequalis, ita sicut “longitudo,” tum etiam “altitudo;” 「長さと幅と高さが等しい」ことは、すべてのものが愛の善からであることを意味する、「長さ」が、それは愛の善を意味する、先行している、また「幅」がそれに等しい、そのように「長さ」のようになおまた「高さ」もまた。

alioquin quid foret quod altitudo urbis foret duodecim millia stadiorum; そうでなければ、何になったか(接続)、都の高さが十二千スタディオンだった(接続)こと。

sic immensum ascenderet supra nubes, imo supra atmosphaeram aeream, cujus altitudo non excedit triginta stadia; このように測り知れないほど(果てしなく)雲の上にのぼる、それどころか、空気の大気の上に、その高さは三十スタディオンを超えない。

imo ascenderet immensum in aethere versus zenith. それどころか、測り知れないほど(果てしなく)のぼる、天頂に向かってエーテル☆の中へ。

☆ 当時、空気層の上により希薄な「エーテル」層がある、とされていました。

Quod per illa tria aequalia significetur quod omnia illius Ecclesiae sint ex bono amoris, patet etiam a sequentibus, nam dicitur quod “Urbs esset aurum purum simile vitro puro” (vers. 18); それら三つの等しいものによって、その教会のすべてのものが愛の善からであることが意味されることは、続くものからもまた明らかである、なぜなら、「都は純粋なガラスに似た純金であった」(18節)ことが言われているからである。

et quoque quod “platea urbis esset aurum purum tanquam vitrum pellucidum” (vers. 21): そしてまた「都の街路が透明なガラスのような純金であった」(21節)こと。

et per “aurum” significatur bonum amoris. また「金」によって、愛の善が意味される。

Quod omnia Caeli et Ecclesiae sint ex bono amoris, et bonum amoris ex Domino, videbitur in sequente articulo. 天界と教会のすべてのものは愛の善からであること、また愛の善は主から、続く節の中に見られる。

@1 879, 880 pro “878, 879″ 注1 「878, 879」の代わりに 879, 880

 

(3) 訳文

907.「また都はアシで、十二千スタディオンに測られた。その長さと幅と高さは等しかった」は、教えからその教会の性質が、そのすべてのものが愛の善からであったことが示されたことを意味する。

 「アシで測られること」によって、事柄の性質を知る(認める)ことが意味される(904番)。また、天使はヨハネの前で測ったので、〔ヨハネが〕知る(認める)ようにそれを示すことが意味される。ここにエルサレムの「都」によって、教えに関する主の新しい教会が意味される(879, 880番)。「十二千スタディオン」によって、その教会のすべての善と真理が意味される。「十二千」が十二と同様のものを意味すること、また「十二」がすべての善と真理を、また教会について言われるものを意味することが前に見られる(348番)。

 「スタディオン」によって、測定(計量)によってと同様のものが意味され、また「測定(計量)」によって性質が意味される(313, 486番)。

 「長さ、幅と高さ」が「等しい」と言われるのは、その教会のすべてものが善と真理であったことが意味されるためである。というのは、「長さ」によって、愛の善が、また「幅」によって、その善からの真理が意味されるから(906番)。また「高さ」によって、すべての段階の中で一緒の善と真理が意味される、なぜなら、高さは最高のものから最も低いものまで、最高のものは最も低いものへ段階を通って降り、それは高さの段階と呼ばれるからである、それら〔段階〕の中に、最高のもの、すなわち、第三のものから、最も低いもの、すなわち、第一のものである天界がある。これらの段階について扱ったものが『神の愛と知恵』の第三部に見られる。

 「長さと幅と高さが等しい」ことは、すべてのものが愛の善からであることを意味する、愛の善を意味する「長さ」が先行し、また「幅」がそれに等しく、そのように「長さ」に「高さ」もまた。そうでなければ、都の高さが十二千スタディオンだったことは、何になったであろうか。このように、果てしなく雲の上に、それどころか、高さが三十スタディオンを超えない空気である大気の上にのぼる。それどころか、果てしなく天頂に向かって、エーテル☆の中へのぼる。

 それら三つの等しいものによって、その教会のすべてのものが愛の善からであることが意味されることは、続くものからもまた明らかである、なぜなら、「都は純粋なガラスに似た純金であった」(18節)こと、そしてまた「都の街路が透明なガラスのような純金であった」(21節)ことが言われているからである――「金」によって、愛の善が意味される。

 天界と教会のすべてのものは愛の善から、また愛の善は主からであることが続く節の中に見られる。

 

☆ 当時、空気の層より上に、より希薄な「エーテル」層がある、とされていました。

 

◎異様に思えかもしれない「十二千」

 普通なら、「なんだこれは、一万二千だろ、日本語を知らないな」と思ってしまうでしょう。

 私が読者なら「あれ? これは? ふ~ん、何か意味があるんじゃないか、十二と千にすることに」と思うでしょう。

 この後者の受け入れ方をこの原典講読の読者にも期待しています(今さら、言うことではありませんが)。

 そして、この翻訳の仕方を私は一貫して取り続けているつもりです。すなわち、「読みやすい、なめらか」な訳をよいとは思わず、直訳で読みづらくても「ひっかかって」、「これはなんだ」と考えさせるような訳です。

典講読『啓示された黙示録』 908

(1) 原文

908. Quod omnia Caeli et Ecclesiae sint ex bono amoris, et bonum amoris ex Domino, non videri potest, et inde nec sciri, nisi demonstretur. Quod non sciatur quia non videtur, est quia bonum non intrat cogitationem hominis sicut verum; verum enim in cogitatione videtur, quia est ex luce Caeli, at bonum modo sentitur, quia est ex calore Caeli; et raro aliquis, dum reflectit super illa quae cogitat, attendit ad illa quae sentit, sed quae videt: haec causa est quod eruditi attribuerint cogitationi omnia et non affectioni, et quod Ecclesia attribuerit fidei omnia et non amori; cum tamen verum, quod hodie in Ecclesia vocatur fidei vel fides, est modo forma boni quod est amoris (videatur supra, n. 875). Nunc quia homo non videt bonum in cogitatione sua, bonum enim ut dictum est modo sentitur, et sentitur sub varia specie jucundi, et quia homo non attendit ad ea quae in cogitatione sentit, sed quae ibi videt, ideo omne id vocat bonum quod ex jucundo sentit; et ex jucundo sentit malum, quia hoc ingeneratum est ex nativitate, et procedit ex amore sui et mundi. Haec causa est, quod nesciatur quod bonum amoris sit omne Caeli et Ecclesiae, et quod hoc in homine non sit nisi a Domino, et quod non influat a Domino apud alium quam qui fugit mala cum jucundis eorum ut peccata. Haec sunt quae intelliguntur per Domini verba, quod Lex et Prophetae pendeant a duobus mandatis his,

 

“Amabis Deum” super omnia, “et proximum sicut te ipsum” (Matth. xxii. 35-40{1});

 

et asseverare possum, quod non detur granum veri quod in se verum est, apud hominem, nisi quantum id est ex bono amoris a Domino; et inde nec granum fidei quae in se est fides, hoc est viva, salutifera et spiritualis, nisi quantum id est ex charitate quae a Domino. Quoniam bonum amoris est omne Caeli et Ecclesiae, ideo universum Caelum et universa Ecclesia a Domino ordinata sunt secundum affectiones amoris, et non secundum aliquid cogitationis separatae ab illis; cogitatio enim est affectio in forma, sicut loquela est sonus in forma.

@1 35-40 pro “35 ad 38”

 

(2) 直訳

908. Quod omnia Caeli et Ecclesiae sint ex bono amoris, et bonum amoris ex Domino, non videri potest, et inde nec sciri, nisi demonstretur. 908.天界と教会のすべてのものは愛の善からであること、また愛の善は主から、見られることができない、また、ここから知られることが、示され(証明され)ないなら。

Quod non sciatur quia non videtur, est quia bonum non intrat cogitationem hominis sicut verum; 知られないことは、見られないので、善は人間の思考の中に入らないからである、真理のように。

verum enim in cogitatione videtur, quia est ex luce Caeli, at bonum modo sentitur, quia est ex calore Caeli; というのは、真理は思考の中で見られるから、天界の光からであるので、しかし、善は単に感じられる、天界の熱からであるからである。

et raro aliquis, dum reflectit super illa quae cogitat, attendit ad illa quae sentit, sed quae videt: またまれに、ある者は、それらについて熟考する時、それらを考える、それらに留意(注意)する、それらを感じる、しかし、それらを見る。

haec causa est quod eruditi attribuerint cogitationi omnia et non affectioni, et quod Ecclesia attribuerit fidei omnia et non amori; これが理由である、学者は思考にすべてのものを帰している、また情愛に〔帰さ〕ないこと、また教会は信仰にすべてのものを帰している、また愛に〔帰さ〕ないこと。

cum tamen verum, quod hodie in Ecclesia vocatur fidei vel fides, est modo forma boni quod est amoris (videatur supra, n. 875). そのときそれでも、真理は、それは今日、教会の中で信仰のものあるいは信仰と呼ばれている、単に善の形である、それは愛のものである(上に見られる、875番)。

Nunc quia homo non videt bonum in cogitatione sua, bonum enim ut dictum est modo sentitur, et sentitur sub varia specie jucundi, et quia homo non attendit ad ea quae in cogitatione sentit, sed quae ibi videt, ideo omne id vocat bonum quod ex jucundo sentit; さて、人間は自分の思考の中に善を見ないので、というのは、善は、言われたように、単に感じられる、また、いろいろな種類の快さの下で感じられる、また人間はそれに留意(注意)しないので、それを思考の中で感じる、それをそこに見る、それゆえ、すべてのものを、それを善と呼ぶ、それを快さから感じる。

et ex jucundo sentit malum, quia hoc ingeneratum est ex nativitate, et procedit ex amore sui et mundi. また、快さから悪を感じる、これは出生から(出生から)伝えられている、また自己愛と世俗愛から発出しているからである。

Haec causa est, quod nesciatur quod bonum amoris sit omne Caeli et Ecclesiae, et quod hoc in homine non sit nisi a Domino, et quod non influat a Domino apud alium quam qui fugit mala cum jucundis eorum ut peccata. これが理由である、知られないこと、愛の善が天界と教会のすべてのものであること、またこれが人間の中に、主からでないなら、ないこと、また主から他の者のもとに以外に流入しないこと、その者は悪を避ける、その快さとともに罪として。

Haec sunt quae intelliguntur per Domini verba, quod Lex et Prophetae pendeant a duobus mandatis his, これらである、それらは主のことばによって意味されている、律法と預言者はこれらの二つの命令にかかっている、

“Amabis Deum” super omnia, “et proximum sicut te ipsum” (Matth. xxii. 35-40{1}); すべてのものにまさって「あなたは神を愛する(未来)」、「また隣人を、あなた自身のように」(マタイ22:35-40)。

et asseverare possum, quod non detur granum veri quod in se verum est, apud hominem, nisi quantum id est ex bono amoris a Domino; また、私は断言することができる、真理の種(穀粒)が存在しないこと、それは本質的に真理である、人間のもとに、それが~のかぎりでないなら、主から、愛の善からである。

et inde nec granum fidei quae in se est fides, hoc est viva, salutifera et spiritualis, nisi quantum id est ex charitate quae a Domino. またここから、信仰の種(穀粒)もない、それは本質的に信仰である、すなわち、生きたもの、救うものと霊的なもの、それが~のかぎりでないなら、仁愛からである、それは主から。

Quoniam bonum amoris est omne Caeli et Ecclesiae, ideo universum Caelum et universa Ecclesia a Domino ordinata sunt secundum affectiones amoris, et non secundum aliquid cogitationis separatae ab illis; 愛の善が天界と教会のすべてのものであるので、それゆえ、全天界と全教会は主により、愛の情愛にしたがって秩序づけられている(配列されている)、またそれらから分離した何らかの思考にしたがってでない。

cogitatio enim est affectio in forma, sicut loquela est sonus in forma. というのは、思考は形の中の情愛であるから、話すことが形の中の音声であるように。

@1 35-40 pro “35 ad 38″ 注1 「35 ad 38」の代わりに 35-40

 

(3) 訳文

 908.天界と教会のすべてのものは愛の善からであり、愛の善は主から、見られることができず、また、ここから証明されないなら知られることができない。

 知られないのは、見られないからであり、善は、真理のように。人間の思考の中に入らないからである。というのは、真理は天界の光からであるので思考の中で見られる、しかし、善は天界の熱からであるので感じられるだけものであるからである。また、考えるものについて熟考する時、感じるものに注意する者はまれであり、見るものについて熟考する(=してしまう)。これが、学者は思考にすべてのものを帰し、情愛に〔帰さ〕ないこと、また教会は信仰にすべてのものを帰し、愛に〔帰さ〕ないことの理由である。そのときそれでも、真理は、それは、今日、教会の中で信仰のものあるいは信仰と呼ばれている、単に善の形であり、それは愛のものである(前に見られる、875番)。

 さて、人間は自分の思考の中に善を見ないので、というのは、善は、言われたように、感じられるだけであり、いろいろな種類の快さの下で感じられ、また人間は思考の中で感じるものに注意しないで、そこに見るものに注意し、それゆえ、快さから感じるすべてのものを善と呼んでいる。また、快さから悪を感じる、これは出生から伝えられ、自己愛と世俗愛から発出しているからである。

 これが、愛の善が天界と教会のすべてのものであること、またこれが人間の中に、主からでないなら、ないこと、また、悪を、その快さとともに罪として避ける者外の他の者のもとに主から流入しないことが知られないことも理由である。

 これらが、律法と預言者は次の二つの命令にかかっているという主のことばによって意味されている、

 

 すべてのものにまさって「あなたは神を愛し」、「あなた自身のように隣人を愛さなければならない」(マタイ22:35-40)。

 

 また、私は断言することができる、人間のもとに、主から、愛の善からでないかぎり、本質的に真理である一粒の真理も存在しないこと。またここから、本質的に信仰である、すなわち、生きたもの、救うものと霊的なものは、主から、仁愛からのものでないかぎり、一粒の信仰もないこと。

 愛の善が天界と教会のすべてのものであるので、それゆえ、全天界と全教会は主により、愛の情愛にしたがって、またそれらから分離した何らかの思考にしたがってでなく、秩序づけられている。というのは、話すことが音声の形であるように、思考は情愛の形であるから。