(1) 原文
799. ” Quia mercatores{1} tui erant magnates{2} terrae,”significat quod superiores in Hierarchia Ecclesiastica illorum tales sint, quia per varia jura etiam arbitraria illis in statutis ordinis relicta, mercantur et quaestus faciunt.-Per “magnates” intelliguntur superiores in Hierarchia Ecclesiastica illorum, qui vocantur Cardinales, Episcopi, et Primates; qui “mercatores” vocantur quia per sancta Ecclesiae, ut per merces, lucrantur (n. 771, 783); hic, qui per varia jura etiam arbitraria illis in statutis ordinis relicta mercantur et quaestus faciunt. Cur hoc dicitur, patet ab antecedentibus, est enim hoc illorum consequens. In antecedentibus dicitur, quod “non audietur amplius in Babylone vox citharaedorum, musicorum, tibicinum et buccinatorum,” “non erit ibi artifex alicujus artis,” “non audietur ibi vox molae,” “non erit ibi lux lucernae,” et “non vox sponsi et sponsae;” per quae significatur, quod in Babylone non aliqua veri spiritualis affectio, non ejus intellectus et inde cogitatio, nec ejus inquisitio et scrutatio, neque illustratio et ejus perceptio, et inde nulla conjunctio boni et veri quae facit Ecclesiam (videatur supra, n. 792-794, 796, 797); quod haec illis non sint, est quia superiores in ordine etiam mercantur et lucrantur, et sic dant inferioribus exempla; hoc itaque est cur dicitur, “Quia mercatores{3}, tui erant magnates{4} terrae.” [2] Sed forte quis dicat, “Quaenam illa jura etiam arbitraria sunt, quae possunt mercaturae vocari.” Non sunt annui illorum reditus et stipendia, sed sunt dispensationes ex potestate clavium, quae sunt, quod remittant peccata etiam enormia, et eximant per id a poenis temporalibus; quod per intercessiones apud Papam valeant pro contrahendis matrimoniis intra gradus prohibitos, et pro illis dirimendis intra gradus non prohibitos, ac ipsi absque intercessione per tolerantias; per donationes privilegiorum quae juris illorum sint; per ordinationes ministrorum, et confirmationes; per gratuita ex monasteriis communia et particularia; per addictiones redituum aliunde qui sunt juris alieni; et per plura alia. Haec faciunt, et non annui reditus, si illis contenti sunt, quod non illis sit aliqua veri spiritualis affectio, cogitatio, scrutatio, perceptio, et non veri et boni conjunctio, quia sunt lucrationes injusti Mammonis; et injustus perpetuo concupiscit opes naturales, et aversatur opes spirituales, quae sunt Divinae Veritates ex Verbo. [3] Ex his nunc constare potest, quod per “quia mercatores{5} tui erant magnates{6} terrae,” significetur quod superiores in Hierarchia Ecclesiastica illorum tales sint, quia per varia jura etiam arbitraria illis in statutis ordinis relicta mercantur et quaestus faciunt. Adhuc aliquid hic dicetur de dispensatione ex potestate clavium super crimina etiam enormia, per quam non modo liberant reos a poenis aeternis, sed etiam a poenis temporalibus; et si non liberant, usque per azyla tutantur. Quis non videt, quod hoc non juris Ecclesiastici sit, sed juris civilis; et quod sit dominium extendere super omne saeculare; et quod sit publicam securitatem destruere; tum quod per hanc sibi adhuc reservatam potestatem sint in potentia reducendi priorem despoticam dominationem super omnia judicia a regibus stabilita, ita super judices etiam supremos (quod etiam facturi, si non timerent recessionem). Hoc intelligitur apud Danielem, per quod
Quarta Bestia e mari ascendens “cogitabit immutare tempora et jus” (vii. 25).
@1 mercatores pro “magnates” @2 magnates pro “mercatores” @3 mercatores pro “magnates” @4 magnates pro “mercatores” @5 mercatores pro “magnates” @6 magnates pro “mercatores”
(2) 直訳
799. ” Quia mercatores{1} tui erant magnates{2} terrae,”significat quod superiores in Hierarchia Ecclesiastica illorum tales sint, quia per varia jura etiam arbitraria illis in statutis ordinis relicta, mercantur et quaestus faciunt.- 799「あなたの商人たちは地の大いなる者たちであったからである」は、彼らの教会の位階制の中の上位(高位)の者がこのようであることを意味する、いろいろな権利によって、さらにまた階級(教団)の地位の中で一任されて(自由裁量のままに)残された、彼らは商売する、また利得をつくる。
Per “magnates” intelliguntur superiores in Hierarchia Ecclesiastica illorum, qui vocantur Cardinales, Episcopi, et Primates; 「大いなる者たち」によって、彼らの教会の位階制の中の上位の者たちが意味される、その者は枢機卿、司教、また高位聖職者と呼ばれる。
qui “mercatores” vocantur quia per sancta Ecclesiae, ut per merces, lucrantur (n. 771, 783); その者は「商人たち」と呼ばれる、教会の聖なるものによって、商品によってのように、もうけるからである(771, 783番)。
hic, qui per varia jura etiam arbitraria illis in statutis ordinis relicta mercantur et quaestus faciunt. ここに、その者はいろいろな法律(権利)によって、さらにまた教団の規定の中で彼らに自由裁量のもの(一任されたもの)〔として〕残された、商売をする、また利得をつくる(得る)。
Cur hoc dicitur, patet ab antecedentibus, est enim hoc illorum consequens. なぜ、このことが言われるか、前に述べたことから明らかである、というのは、このことがそれらの結果(帰結)であるから。
In antecedentibus dicitur, quod “non audietur amplius in Babylone vox citharaedorum, musicorum, tibicinum et buccinatorum,” “non erit ibi artifex alicujus artis,” “non audietur ibi vox molae,” “non erit ibi lux lucernae,” et “non vox sponsi et sponsae;” 前に述べたことの中で言われている、「バビロンの中でもはや立琴の、音楽の、笛を吹く者のまたらっぱ吹きの声は声は聞かれない」、「そこに、何らかの技術の職人はいないであろう」、「そこに、ひき臼の声(音)は聞かれないであろう」、「そこに、ランプの光はないであろう」、また「花婿と花嫁の声もない」。
per quae significatur, quod in Babylone non aliqua veri spiritualis affectio, non ejus intellectus et inde cogitatio, nec ejus inquisitio et scrutatio, neque illustratio et ejus perceptio, et inde nulla conjunctio boni et veri quae facit Ecclesiam (videatur supra, n. 792-794, 796, 797); それらによって意味される、バビロンの中に何らかの霊的な真理の情愛がないこと、その理解力とここからの思考がない、その調査と研究もない、そして照らしとその知覚もない、またここから善と真理の結合は何もない、それが教会をつくる(上に見られる、792-794, 796, 797番)。
quod haec illis non sint, est quia superiores in ordine etiam mercantur et lucrantur, et sic dant inferioribus exempla; これらが彼らにないことは、教団の中の上位の者が商売をするまたもうける、またこのように低い者に例を与えるからである。
hoc itaque est cur dicitur, “Quia mercatores{3}, tui erant magnates{4} terrae.” そこで、これがなぜ言われるかである、「あなたの商人たちは地の大いなる者たちであったからである」。
[2] Sed forte quis dicat, “Quaenam illa jura etiam arbitraria sunt, quae possunt mercaturae vocari.” [2] しかし、ことによると、だれかが言う、「その権利とは何か一任されが(自由裁量のままの)ものでさえある、それは商売と言われることができる」。
Non sunt annui illorum reditus et stipendia, sed sunt dispensationes ex potestate clavium, quae sunt, quod remittant peccata etiam enormia, et eximant per id a poenis temporalibus; 彼らの一年の収入や報酬ではない、しかし、かぎの権限からの特免である、それらである、罪さらにまた極悪のもののを赦すこと、またそれによって一時の(=この世の)罪からも取り除かれる。
quod per intercessiones apud Papam valeant pro contrahendis matrimoniis intra gradus prohibitos, et pro illis dirimendis intra gradus non prohibitos, ac ipsi absque intercessione per tolerantias; 教皇のもとのとりなし(調停)によって、禁じられた段階(親等)の間の結婚の結ぶことに対し効力があること、また禁じられていない段階(親等)の間の引き離すことの彼らに対し、そして彼ら自身に忍耐(許容)によって、とりなし(調停)なしに〔行なっている〕。
per donationes privilegiorum quae juris illorum sint; 特権を与えることによって、それらは彼らの権利である。
per ordinationes ministrorum, et confirmationes; 聖職への整えること(叙階式)によって、また堅信式。
per gratuita ex monasteriis communia et particularia; 全般的なまた個々の修道院からの感謝のしるしによって。
per addictiones redituum aliunde qui sunt juris alieni; 他の場所からの収入を割り当てる(帰する)ことによって、それは他の者の権利のもの。
et per plura alia. また他の多くのものによって。
Haec faciunt, et non annui reditus, si illis contenti sunt, quod non illis sit aliqua veri spiritualis affectio, cogitatio, scrutatio, perceptio, et non veri et boni conjunctio, quia sunt lucrationes injusti Mammonis; これらのものがつくる、また一年の収入ではない、もし、それらに満足するなら、彼らに何らかの霊的な真理への情愛がないこと、思考、研究、知覚、また真理と善の結合がない、マモン(富)の不正な利得であるからである。
et injustus perpetuo concupiscit opes naturales, et aversatur opes spirituales, quae sunt Divinae Veritates ex Verbo. また不正な者は永続的に(絶え間なく)自然的な富をほしがる、また霊的な富を嫌悪する(退ける)、それはみことばからの神的〝真理〟である。
[3] Ex his nunc constare potest, quod per “quia mercatores{5} tui erant magnates{6} terrae,” significetur quod superiores in Hierarchia Ecclesiastica illorum tales sint, quia per varia jura etiam arbitraria illis in statutis ordinis relicta mercantur et quaestus faciunt. [3] これらから今や明らかにすることができる、「あなたの商人たちは地の大いなる者たちであったからである」によって、意味されること、彼らの教会の階制の中の上位の者たちがこのような者である、いろいろな権利によって、さらにまた階級(教団)の地位の中で一任されて(自由裁量のままに)残された、彼らは商売する、また利得をつくるからである。
Adhuc aliquid hic dicetur de dispensatione ex potestate clavium super crimina etiam enormia, per quam non modo liberant reos a poenis aeternis, sed etiam a poenis temporalibus; さらに何らかのものがここに言われる、犯罪さらにまた極悪のものの上のかぎの力(権限)からの特免について、それによって永遠の罰からの罪のあること(罪の自覚)(reus)解放されるだけでなく、しかし、一時の(=この世の)罪からもまた。
et si non liberant, usque per azyla tutantur. また、解放しないなら、それでも避難所によって保護する。
Quis non videt, quod hoc non juris Ecclesiastici sit, sed juris civilis; だれが見ないか、これが教会の法律(権利)のものでないこと、しかし、市民の法律(権利)のもの。
et quod sit dominium extendere super omne saeculare; また支配を世俗のすべてのものの上に伸ばすこと。
et quod sit publicam securitatem destruere; また公共の安全を破壊することであること。
tum quod per hanc sibi adhuc reservatam potestatem sint in potentia reducendi priorem despoticam dominationem super omnia judicia a regibus stabilita, ita super judices etiam supremos (quod etiam facturi, si non timerent recessionem). なおまた、このことによって、自分たち自身に依然としてたくわえられている(保持されている)権限がある、以前の専制的な支配を戻す力(能力)の中に、王たちにより確立されたすべての裁判の上に、そのように裁判官の上に、最高のものもまた(さらにまた行なうであろうこと、もし、撤退(引っ込めること)を恐れないなら)。
Hoc intelligitur apud Danielem, per quod このことが「ダニエル(書)」のもとに意味される、~ことによって
Quarta Bestia e mari ascendens “cogitabit immutare tempora et jus” (vii. 25). 海から上がって来ている第四の獣は「時と法律を変えることを考えるであろう」(7:25)。
@1 mercatores pro “magnates” 注1「magnates」の代わりに mercatores
@2 magnates pro “mercatores” 注2「mercatores」の代わりに magnates
@3 mercatores pro “magnates” 注3「magnates」の代わりに mercatores
@4 magnates pro “mercatores” 注4「mercatores」の代わりに magnates
@5 mercatores pro “magnates” 注5「magnates」の代わりに mercatores
@6 magnates pro “mercatores” 注6「mercatores」の代わりに magnates
(3) 訳文
799「あなたの商人たちは地の大いなる者であったからである」は、彼らの教会の位階制の中の高位の者が、いろいろな権利によって、さらにまた階級(教団)の地位の中で自由裁量のままに残され、商売し、利得をつくるような者であることを意味する。
「大いなる者たち」によって、彼らの教会の位階制の中の、枢機卿、司教、高位聖職者と呼ばれる上位の者たちが意味される。その者は「商人たち」と呼ばれる、教会の聖なるものによって、商品によってのように、もうけるからである(771, 783番)。ここに、その者は、いろいろな権利によって、さらにまた教団の規定の中で彼らに自由裁量のままに残され、商売をし、利得をつくる(得る)。
なぜ、このことが言われるのか、前に述べたことから明らかである、というのは、このことがそれらの帰結であるから。
前に述べた中で、「バビロンの中で、もはや立琴の、音楽に、笛を吹く者のまたらっぱ吹きの声は声は聞かれない」、「そこに、何らかの技術の職人はいないであろう」、「そこに、ひき臼の声(音)は聞かれないであろう」、「そこに、ランプの光はないであろう」、また「花婿と花嫁の声もない」と言われている。それらによって、バビロンの中に何らかの霊的な真理の情愛がなく、その理解力とここからの思考がなく、その調査と研究もなく、そして照らしとその知覚もない、ここから教会をつくる善と真理の結合が何もないことが意味される(前に見られる、792-794, 796, 797番)。これらが彼らにないのは、教団の中の上位の者が商売をし、もうけ、またこのように位の低い者に例を与えるからである。そこで、これがなぜ「あなたの商人たちは地の大いなる者たちであったからである」と言われるかである。
[2] しかし、ことによると、だれか言うかもしれない、「自由裁量のままにされ、商売と言われることができるその権利とは何か」。
彼らの一年の収入や報酬ではない、しかし、かぎの権限からの特免であり、それらは、罪をさらにまた極悪のもののを赦すこと、またそれによって一時の(=この世の)罪からも取り除かれることである。教皇のもとのとりなしによって、禁じられた親等の間で結婚を結ぶことに対して、また禁じられていない親等の間の彼らの引き離すこと(離婚)対し効力があることであり、そして彼ら自身に、とりなしなしに忍耐(許容)によって〔行なっている〕。特権を与えることによって、それらは彼らの権利である。聖職への叙階式、また堅信式によって。全般的なまた個々の修道院からの感謝のしるしによって。他の者の権利である他の場所からの収入を〔自分たちに〕割り当てる(帰する)ことによって。また他の多くのものによって。
これらのものが、マモン(富)の不正な利得であるので、一年の収入ではない、もし、それらに満足するにしても、彼らに何らかの霊的な真理への情愛がないことをつくる、思考、研究、知覚、また真理と善の結合がないからである。
また不正な者は永続的に自然的な富をほしがり、みことばからの神的〝真理〟である霊的な富を嫌悪する。
[3] これらから今や、「あなたの商人たちは地の大いなる者たちであったからである」によって、彼らの教会の階制の中の上位の者たちがこのような者であることが意味されることを明らかにすることができる、〔彼らは〕いろいろな権利によって、さらにまた階級(教団)の地位の中で自由裁量のままに残され、商売し、利得をつくる(得る)からである。
さらにここに、犯罪さらにまた極悪のものに対するかぎの力(権限)からの特免について何らかのものが言われる、それによって永遠の罰からの罪だけでなく、しかし、一時の(=この世の)罪からもまた解放されること、また、解放しないなら、それでも避難所によって保護することである。これが教会の法律(権利)のものでなく、市民の法律(権利)のものであること、また支配を世俗のすべてのものの上に伸ばすこと、また公共の安全を破壊するものであること、なおまた、このことによって、自分たち自身に依然として保持されている権限がある、以前の専制的な支配を戻す力の中に、王たちにより確立されたすべての裁判に、そのように裁判官に、最高の裁判官にまた(さらにまた行なうであろうこと、もし、撤退(引っ込めること)を恐れないなら)、このことを、だれが見ないか。
このことが「ダニエル書」の、海から上がって来ている第四の獣は「時と法律を変えることを考えるであろう」ことによって意味される(7:25)。