(1) 原文
459. ” Et idola aurea et aenea et aenea et lapidea et lignea,”significat quod sic in cultu sint ex mere falsis.―Per “idola” in Verbo significantur falsa cultus, et inde per adorare illa significatur cultus ex falsis; et per “adorare idola aurea, argentea, aenea, lapidea et lignea,” significatur cultus ex omnis generis falsis, et simul sumpta ex meris falsis; etiam idolorum materiae, formae, et vestes, apud antiquos repraesentabant falsa religionis, ex quibus fuit illorum cultus. “Idola aura” significabant falsa de Divinis, “idola argentea” falsa de spiritualibus, “idola aenea” falsa de charitate, “idola lapidea” falsa de fide, et “idola lignea” falsa de bonis operibus. Haec omnia falsa sunt illis qui non paenitentiam agunt, hoc est, fugiunt mala ut peccata contra Deum. [2] Haec per “idola,” quae fuerunt sculptilia et fusilia, in Sensu Spirituali significantur in sequentibus locis:
“Stultus factus est omnis homo a scientia, pudore affectus est omnis Conflator a Sculptili: quia mendacium Fusile ejus, neque spiritus in iis, vanitas illa, opus errorum; in tempore visitationis eorum peribunt” (Jerem. x. 14, 15; cap. li. 17, 18);
Sculptilia sunt opus manuum fabri; non loquuntur; simul infatuantur et stultescunt; disciplina vanitatum Lignum est; opus sapientum tota (Jerem. x. 3-5, 8-10):
“Quid prodest Sculptile, quia sculpsit illud fabricator, et doctor mendacii, quia confidit fabricator mendacii super hoc; spiritus non in medio ejus” (Hab. ii. 18, 19{1});
“In die illo projiciet homo Idola argenti sui, et idola auri sui, quae fecerunt sibi ad incurvandum se talpis et vespertilionibus” (Esaj. ii. 18, 20);
“Fecerunt sibi Fusile ex argento suo, in intelligentia sua Idola, opus artificum tota” (Hosch. xiii. 2);
“Spargam super vos aquas mundas, ut mundemini ab omnibus immunditiis vestris, et ab omnibus Idolis vestris” (Ezech. xxxvi. 25);
“aquae mundae” sunt vera, “idola” sunt falsa cultus:
“Immundum judicabitis tegmen Sculptilium argenti tui, et amictum Fusilis auri tui; disperges ea sicut menstruum, stercus vocabis id” (Esaj. xxx. 22).
[3] Nec aliud quam falsa religionis et inde cultus significantur per
Deos auri, argenti, aeris, ferri, ligni et lapidis, quos laudavit (coluit) Rex Babelis Belschazar, quando cum magnatibus, uxoribus et pellicibus bibit vinum ex vasis auri et argenti Templi Hierosolymitani; propter quod Rex expulsus est ab homine, et factus est sicut bestia{2} (Dan. v. 1-5, seq.).
(Praeter in multis aliis locis, ut Esaj. x. 10, 11 cap. xxi. 9; cap. xxxi. 7; cap. xl. 19, 20; cap. xli. 29; cap. xlii. 17; cap. xlviii. 5; Jerem. viii. 19; cap. l. 38, 39; Ezech. vi. 4, 5; cap. xiv. 3; Mich. i. 7: cap. v. 12 [B.A. 13]; Psalm. cxv. 5: Psalm. cxxxv. 15, 16; Levit. xxvi. 30.)
Per “idola” proprie significantur falsa cultus ex propria intelligentia; quomodo homo illa fingit et postea accommodat, ut appareant sicut vera, plene describitur apud Esajam (cap. xliv. 9-20).
@1 18, 19 pro “18, 19, 20″ @2 Conf. n. 316, 717.
(2) 直訳
459. ” Et idola aurea et aenea et aenea et lapidea et lignea,”significat quod sic in cultu sint ex mere falsis.― 459 「また金のまた銀のまた銅のまた石のまた木の偶像を」は、このようにまったくの虚偽からの礼拝の中にいることを意味する――
Per “idola” in Verbo significantur falsa cultus, et inde per adorare illa significatur cultus ex falsis; みことばの中の「偶像」によって礼拝の虚偽が意味される、またここからそれらを崇拝することによって虚偽からの礼拝が意味される。
et per “adorare idola aurea, argentea, aenea, lapidea et lignea,” significatur cultus ex omnis generis falsis, et simul sumpta ex meris falsis; また「金のまた銀のまた銅のまた石のまた木の偶像を崇拝すること」によってすべての種類の虚偽からの礼拝が意味される、ひとまとめにされて(一緒に取られて)虚偽そのものから〔の礼拝が〕。
etiam idolorum materiae, formae, et vestes, apud antiquos repraesentabant falsa religionis, ex quibus fuit illorum cultus. さらにまた、偶像の物質、形、また衣服は、古代人のもとで宗教の虚偽を表象した、それらから彼らの礼拝があった。
“Idola aura” significabant falsa de Divinis, “idola argentea” falsa de spiritualibus, “idola aenea” falsa de charitate, “idola lapidea” falsa de fide, et “idola lignea” falsa de bonis operibus. 「金の偶像」は神的なものについての虚偽を意味した、「銀の偶像」は霊的なものについての虚偽を、「銅の偶像」は仁愛についての虚偽を、「石の偶像」は信仰についての虚偽を、また「木の偶像」は善の働きについての虚偽を。
Haec omnia falsa sunt illis qui non paenitentiam agunt, hoc est, fugiunt mala ut peccata contra Deum. これらのすべての虚偽が彼らにある、その者は悔い改めを行なわない、すなわち、悪を神に対する罪として避けない。
[2] Haec per “idola,” quae fuerunt sculptilia et fusilia, in Sensu Spirituali significantur in sequentibus locis: [2] これらが「偶像」によって、それらは彫像と鋳造のものであった、霊的な意味の中で続く箇所の中で意味されている――
“Stultus factus est omnis homo a scientia, pudore affectus est omnis Conflator a Sculptili: 「すべての人間は知識から愚かになった、すべての金細工師は彫像により恥じることを働きかけられる。
quia mendacium Fusile ejus, neque spiritus in iis, vanitas illa, opus errorum; その鋳造のものは偽り〔であり〕、その中に息もないからである、それらは空虚、間違いの働き。
in tempore visitationis eorum peribunt” (Jerem. x. 14, 15; cap. li. 17, 18); 彼らの天罰の時の中で、滅びる」(エレミヤ10:14, 15、第51章17, 18)。
Sculptilia sunt opus manuum fabri; 彫像は職人の手の働きである。
non loquuntur; 話さない。
simul infatuantur et stultescunt; 一緒に思慮を失わされる、また愚かになる。
disciplina vanitatum Lignum est; 木は空虚な懲戒(矯正)である。
opus sapientum tota (Jerem. x. 3-5, 8-10): 全部は賢明な者の働き(作品)(エレミヤ10:3-5, 8-10)。
“Quid prodest Sculptile, quia sculpsit illud fabricator, et doctor mendacii, quia confidit fabricator mendacii super hoc; 「何が出てくるか彫像から、それを制作人が彫刻したからである、また偽りの教える者が、偽りの制作人がこの上に信頼したからである。
spiritus non in medio ejus” (Hab. ii. 18, 19{1}); 息はその真ん中の中にない」(ハバクク2:18, 19)。
“In die illo projiciet homo Idola argenti sui, et idola auri sui, quae fecerunt sibi ad incurvandum se talpis et vespertilionibus” (Esaj. ii. 18, 20); 「その日の中で、人間は自分の銀の偶像を、また自分の金の偶像を、それらを自分自身に腰をかがめるために自分自身に造った、モグラとコウモリに投げ捨てる」(イザヤ2:18, 20)。
“Fecerunt sibi Fusile ex argento suo, in intelligentia sua Idola, opus artificum tota” (Hosch. xiii. 2); 「彼らは自分の銀から鋳造のものを作った、自分の知性の中で偶像を、全部は職人の働き」(ホセア13:2)。
“Spargam super vos aquas mundas, ut mundemini ab omnibus immunditiis vestris, et ab omnibus Idolis vestris” (Ezech. xxxvi. 25); 「わたしはきれいな(清い)水をあなたがたの上に振りかける、あなたがたが清められるために、あなたがたのすべての汚れから、またあなたがたのすべての偶像から」(エゼキエル36:25)。
“aquae mundae” sunt vera, “idola” sunt falsa cultus: 「きれいな(清い)水」は真理である、「偶像」は礼拝の虚偽である。
“Immundum judicabitis tegmen Sculptilium argenti tui, et amictum Fusilis auri tui; 「あなたは不潔なものと判断するであろう、あなたの銀の彫像のおおいを、またあなたの金の鋳造のものを。
disperges ea sicut menstruum, stercus vocabis id” (Esaj. xxx. 22). あなたがたはそれらを月経で汚れた布のように散らす、あなたがたはそれを糞と呼ぶ」(イザヤ30:22)。
[3] Nec aliud quam falsa religionis et inde cultus significantur per [3] 宗教とここからの礼拝の虚偽以外の何らかのものも意味されない、~によって
Deos auri, argenti, aeris, ferri, ligni et lapidis, quos laudavit (coluit) Rex Babelis Belschazar, quando cum magnatibus, uxoribus et pellicibus bibit vinum ex vasis auri et argenti Templi Hierosolymitani; 金、銀、銅、鉄、木と石の神々を、それらをほめたたえた(礼拝した)、バビロンの王、ベルシャツァルは、高官、妻たちまためかけたちとぶどう酒を飲んでいた時、エルサレムの神殿の金と銀の容器から。
propter quod Rex expulsus est ab homine, et factus est sicut bestia{2} (Dan. v. 1-5, seq.). ~のために、王は人間から追い出された、また獣のようになった☆(ダニエル5:1-5、以降)。
☆ 316, 717番参照。
(Praeter in multis aliis locis, ut Esaj. x. 10, 11 cap. xxi. 9; cap. xxxi. 7; cap. xl. 19, 20; cap. xli. 29; cap. xlii. 17; cap. xlviii. 5; Jerem. viii. 19; cap. l. 38, 39; Ezech. vi. 4, 5; cap. xiv. 3; Mich. i. 7: cap. v. 12 [B.A. 3]; Psalm. cxv. 5: Psalm. cxxxv. 15, 16; Levit. xxvi. 30.) (ほかに他の多くの箇所の中に、例えば、イザヤ10:10, 11、第21章9、第31章7、第40章19, 20、第41章29、第42章17、第48章5、エレミヤ8:19、第50章38, 39、エゼキエル6:4, 5、第14章3、ミカ1: 7、第5章13、詩篇115: 5、詩篇135:15, 16、レビ記26:30)。
Per “idola” proprie significantur falsa cultus ex propria intelligentia; 「偶像」によって正しくプロプリウムの知性からの礼拝が意味される。
quomodo homo illa fingit et postea accommodat, ut appareant sicut vera, plene describitur apud Esajam (cap. xliv. 9-20). 人間がどのようにそれらを考案する(捏造する)か、またその後、適合させるか、真理のように見えるために、十分に述べられている、「イザヤ書」のもとに(第44章9-20)。
@1 18, 19 pro “18, 19, 20″ 注1 「18, 19, 20」の代わりに 18, 19
@2 Conf. n. 316, 717. 注2 316, 717番参照。
(3) 訳文
459 「また、金、銀、銅、石、木の偶像を」は、このようにまったくの虚偽からの礼拝の中にいることを意味する。
みことばの中の「偶像」によって礼拝の虚偽が意味され、ここからそれらを崇拝することによって虚偽からの礼拝が意味される。また「金、銀、銅、石、木の偶像を崇拝すること」によってすべての種類の虚偽からの礼拝が、ひとまとめにされて虚偽そのものからの礼拝が意味される。さらにまた、偶像の物質、形、また衣服は、古代人のもとで宗教の虚偽を表象し、それらから彼らの礼拝があった。「金の偶像」は神的なものについての虚偽、「銀の偶像」は霊的なものについての虚偽、「銅の偶像」は仁愛についての虚偽、「石の偶像」は信仰についての虚偽、「木の偶像」は善の働きについての虚偽を意味した。
これらのすべての虚偽が、悔い改めを行なわない、すなわち、悪を神に対する罪として避けない者にある。
[2] これらが彫像と鋳造のものであった「偶像」によって、霊的な意味で続く箇所の中で意味されている――
「すべての人間は知識から愚かになった、すべての金細工師は彫像により恥じることを働きかけられる。その鋳造のものは偽り〔であり〕、その中に息もなく、それらは空虚、間違いの働きであるからである。彼らの天罰の時に、滅びる」(エレミヤ10:14, 15、51:17, 18)。
彫像は職人の手の働きであり、話さない。一緒に思慮を失わされ、愚かになる。木は空虚な戒めである。全部は賢明な者の働き(作品)である(エレミヤ10:3-5, 8-10)。
「彫像から何が出てくるのか、それを制作人が彫刻したからである、また偽りの教える者が、偽りの制作人がこれに信頼したからである。その真ん中に息はない」(ハバクク2:18, 19)。
「その日に、人間は自分の銀の偶像を、また自分の金の偶像を、それらを自分自身に腰をかがめるために自分自身に造ったが、モグラとコウモリに投げ捨てる」(イザヤ2:18, 20)。
「彼らは自分の銀から鋳造のものを、自分の知性の中で偶像を作った、〔その〕全部は職人の働き〔である〕」(ホセア13:2)。
「わたしはきれいな水をあなたがたの上に振りかける、あなたがたがあなたがたのすべての汚れから、またあなたがたのすべての偶像から清められるために」(エゼキエル36:25)。
「きれいな水」は真理であり、「偶像」は礼拝の虚偽である。
「あなたは、あなたの銀の彫像のおおいを、またあなたの金の鋳造のものを不潔なものと判断するであろう。あなたがたはそれらを汚れた布のように散らし、それを糞と呼ぶ」(イザヤ30:22)。
[3] エルサレムの神殿の金と銀の容器から、高官、妻たちまためかけたちとブドウ酒を飲んでいた時、金、銀、銅、鉄、木と石の神々ををほめたたえた(礼拝した)バビロンの王ベルシャツァルによって、宗教とここからの礼拝の虚偽以外の何らかのものも意味されない。そのために、王は人間から追い出され、獣のようになった☆(ダニエル5:1-5、以降)。(ほかに他の多くの箇所の中に、例えば、イザヤ10:10, 11、21:9、31:7、40:19, 20、41:29、42:17、48:5、エレミヤ8:19、50:38, 39、エゼキエル6:4, 5、14:3、ミカ1: 7、5:13、詩篇115: 5、詩篇135:15, 16、レビ記26:30)。
「偶像」によって自己知性からの礼拝が正しく意味される。真理のように見えるために、どのように人間がそれらを捏造し、その後、適合させるか、「イザヤ書」に十分に述べられている(44:9-20)。
☆ 316, 717番参照。