(2) 直訳
386. His adjiciam hoc MEMORABILE:― 386.ここに私はこのメモラビリアを加える――
Quondam cum circumspexi in mundo spirituali, audivi sicut stridorem dentium, et quoque sicut pulsatile, et illis intermixtum sicut raucum; et quaesivi quid illa. かつて私が霊界の中を見回したとき、私は歯のきしむような音を聞いた、そしてまた〔足を〕トントンと叩く☆ような、またそれらに混ざり合ってしゃがれ声のような、また私はそれらが何か質問した。
☆ 形容詞pulsatilisは「トントンと打つ」という意味ですが、それ以外のことが述べてないので、手で机を叩くのかもしれません、でもここは足を踏み鳴らすのではないでしょうか?
Et dixerunt Angeli qui apud me erant, “Sunt Collegia, quae a nobis vocantur Diversoria, ubi inter se disceptant; また天使たちは言った、その者は私のもとにいた、「大学がある、それは私たちから娯楽と呼ばれる、そこに自分たちの間で論争する。
disceptationes illorum ita audiuntur e longinquo, sed prope non audiuntur nisi quam disceptationes.” 彼らの論争がそのように遠方から聞こえた、しかし近くで論争でないなら聞かれない」。
Accessi, et vidi domunculas contextas ex juncis luto conglutinatas. 私は近づいた、また編んで作られた小屋を見た、泥でくっつけたイグサからの。
Et volui inspicere per fenestram, sed non erat; また私は窓を通して覗き込むことを欲した、しかし〔窓は〕なかった。
non enim licuit intrare per januam, quia sic lux e Caelo influeret, et confunderet. というのは、入り口(扉)を通して入ることが許されなかったから、このように天界からの光が流入し、また混乱させるので。
At subito facta est fenestra a dextro latere, et tunc audivi conquestos, quod in tenebris essent. しかし、急にその時、右側からの窓が作られた、またその時、私は不平の声を聞いた、暗やみの中にいたこと☆。
☆ おわかりかと思いますが、「(虚偽の)中にいる者は天界からの光が注ぐと、かえって暗やみを感じる」ということです。
Sed mox facta est fenestra a latere sinistro, clausa fenestra a latere dextro, et tunc paullatim discussae sunt tenebrae, et visi sibi in luce. しかし、間もなく左側からの窓が作られた、右側からの窓は閉ざされた、またその時、暗やみは次第に追い散らされた、また光の中で自分たちに視覚で☆。
☆ 「自分たちに視覚で」とは「自分たちに視覚が(取り戻された)」すなわち「お互いに見ることができた」です。
Et post haec mihi datum est intrare per januam, et audire. また、この後、私に入り口を通って入ることが与えられた、また聞くことが。
Erat mensa in medio, et scamna circum circa; 真ん中の中に机があった、周りに取り巻いて(周りに)長椅子。
omnes tamen mihi visi super scamnis stare, et acriter inter se disputare de Fide et Charitate, ab una parte quod Fides esset principale Ecclesiae, ab altera quod Charitas esset. それでもすべての者は、私に見られた、長椅子の上に立つこと(sto)、また鋭く、自分たちの間で(互いに)信仰についてと仁愛について言い争うこと、一方から、信仰が教会の本質的なものであったこと、もう一方から、仁愛が〔教会の本質的なもので〕あったこと。
Illi qui faciebant Fidem principale, dixerunt, “Annon fide agimus cum Deo, et charitate cum hominibus; 彼らは、その者は信仰を本質的なものとした、言った、「信仰を私たちは神とともに行なわないか? また仁愛を人間とともに。
estne inde fides caelestis, et charitas terrestris; ここから信仰は天界的なものではないか? また仁愛は地的(世俗的)なもの。
anne per caeleste salvamur, et non per terrestre. 天界的なものによって、私たちは救われないか? また地的(世俗的)なものによって〔救われ〕ない。
Tum, annon Deus potest dare fidem e Caelo, quia est caelestis, et annon homo sibi daturus esset charitatem, quia est terrestris; なおまた、神は信仰を天界から与えることができないか? 天界的なものであるので、また人間は自分自身に仁愛を与えられる(かもしれない)、これは地的(世俗的)なものなので。
et quod homo sibi dat, hoc non est Ecclesiae, et ideo non salvat; また人間が自分自身に与えるものは、これは教会のものではない、またそれゆえ救わない。
num sic aliquis potest ex operibus, quae vocantur charitatis, coram Deo justificari; このように、ある者は働きから、それは仁愛のものと呼ばれる、神の前に義とされることができるのか?〔できない〕
credite nobis, quod per fidem solam non modo justificemur, sed etiam sanctificemur, si non fides per meritoria, quae sunt ex operibus charitatis, inquinatur:” 私たちで信じよ、信仰のみによって、私たちは義とされるだけでなく、しかし聖別されること、もし、信仰が功績を求めるものによって、それは仁愛の働きからのものである、汚されないなら」。
praeter plura. ほかに多くのことを。
[2] At illi, qui Charitatem faciebant principale Ecclesiae, acriter refellebant illa, dicendo, quod “Charitas salvet, et non fides; [2] しかし、彼らは、その者は仁愛を教会の本質的なものとした、鋭くそれらに反駁した、言って、仁愛が救うこと、また信仰は〔救わ〕ない。
annon Deus caros habet omnes, et bonum vult omnibus; 「神はすべての者に愛すべきものを持たないか? またすべての者に善を欲する。
quomodo potest Deus hoc facere nisi per homines; どのように神はこのことを行なうことができるか? 人間によってでないなら。
num Deus solum dat loqui cum hominibus quae fidei sunt, et non dat facere hominibus quae charitatis sunt; 神は話すことだけを人間に与える、それは信仰のものである、また人間に行なうことを与えないのか? それは仁愛のものである。
videtisne quod absurde dixeritis de charitate quod sit terrestris; あなたがたは見ないのか? 仁愛についてあなたがたはばかばかしく話したこと、地的(世俗的)なものであること。
charitas est caelestis, et quia vos non facitis bonum charitatis, est fides vestra terrestris; 仁愛は天界的なものである、また、あなたがたは仁愛の善を行なわないので、あなたがたの信仰は地的(世俗的)〔である〕。
quomodo accipitis fidem nisi sicut truncus aut lapis; どのようにあなたがたは信仰を受け入れるのか? 幹または石のようにでないなら。
dicitis per `solum auditum Verbi;’ あなたがたは言う、『みことばの聞くことによって』。
at quomodo potest Verbum modo auditum operari, et quomodo in truncum aut lapidem; しかし、どのようにみことばは、単に聞くことで働くことができるのか? またどのように幹または石の中で?
forte vivificamini vobis insciis, sed quae vivificatio, nisi quod possitis loqui quod sola fides salvet; ことによると、あなたがたは生かされる、あなたがたにまったく知らないで、しかし、その活性化(活気づけられること)は、あなたがたが話すことでないなら〔何でもない〕信仰のみが救うこと。
at quid fides, et quae fides salvans, non scitis.” しかし、何が信仰か、また何が救う信仰か、あなたがたは知らない」。
[3] Sed tunc surrexit unus, qui ab Angelo loquente mecum vocabatur Syncretista; [3] しかし、その時、ある者が立ち上がった、その者は、天使から私に語って、呼ばれた、混合主義者。
is sumpsit tiaram e capite, et posuit super mensa, sed subito reposuit, quia calvus erat; 彼は司教冠を取った、また机の上に置いた、しかし、それを急いで頭の上に戻した、はげであったので。
ille dixit, “Audite, erratis omnes, verum est quod fides sit spiritualis, et charitas moralis, sed usque conjungentur, et conjunguntur per Verbum, per Spiritum Sanctum, et per Effectum, dum homo nescit, qui quidem vocari potest obedientia, sed in qua homo non aliquam partem habet. 彼は言った、「聞け、あなたがたはすべてのものを間違えている。真理である、信仰が霊的で、また仁愛が道徳的であること、しかしそれでも結合されている、またみことばによって結合されている、また(その時、)聖霊によって、また結果によって、人間が知らない時、それは確かに服従と呼ばれることができる、しかし、その中に人間は何らかの部分(役割)を持たない。
De his mecum diu cogitavi, et inveni tandem, quod homo a Deo possit accipere fidem, quae spiritualis sit, sed quod non possit moveri a Deo ad charitatem quae sit spiritualis, nisi sicut statua salis.” これらについて私自身で長い間、考えた、また私は最後に発見した、人間は神から信仰を受けることができること、それは霊的なものである、しかし、できないこと、神から仁愛へと動かされること、それは霊的なものである、塩の柱のようでないなら。
[4] His dictis, adplaudebant qui in sola fide erant, sed explodebant qui in charitate; [4] これらで聞いて、称賛(拍手喝采)した、その者は信仰のみの中にいた、しかし、反対した、その者は仁愛の中に。
et hi ex indignatione dicebant: またこれらの者(後者)は憤慨から言った――
“Audi socie, tu non scis, quod sit vita moralis spiritualis, et quod sit vita moralis mere naturalis, vita moralis spiritualis apud illos, qui bonum faciunt a Deo et usque sicut a se, ac vita moralis mere naturalis apud illos qui bonum faciunt ex Inferno et usque sicut a se.” 「聞け、仲間よ、あなたは知らない、道徳的な生活が霊的であること、また道徳的な生活が単に自然的なものであること、霊的で道徳的な生活が彼らのもとに〔ある〕、その者は神から善を行なう、またそれでも自分自身からのように、そして単に自然的な道徳的な生活が彼らのもとに〔ある〕、その者は地獄から〔善を〕行なう、またそれでも自分自身からのように」。
[5] Dictum est, quod disceptatio audita sit sicut stridor dentium, et sicut pulsatile, quibus intermixtum erat raucum; [5] 言われた、聞かれた論争が歯のきしむような、また〔足を〕トントンと叩くような、それらに混ざり合ってしゃがれ声のようなものであったこと。
disceptatio audita sicut stridor dentium erat ab illis qui in sola fide erant, disceptatio autem audita sicut pulsatile erat ab illis qui in sola charitate, et raucum intermixtum erat a Syncretista; 歯のきしむような聞かれた論争は、彼らからであった、その者は信仰のみの中にいた、けれども〔足を〕トントンと叩く〔音〕が聞かれた論争は彼らからであった、その者は仁愛のみの中にいた、また、混ざり合って〔いた〕しゃがれ声は混合主義者からであった。
quod ita auditi sint e longinquo soni illorum, erat quia omnes illi in mundo disceptarunt, et non aliquod malum fugerunt, et ideo non aliquod bonum morale spirituale fecerunt; 彼らの音声が遠方からそのように聞こえたことは、理由があった、すべての者は、彼らは世の中で論争したからである、また何らかの悪を避けなかった、またそれゆえ、何らかの善を霊的な道徳的なものから行なわなかった。
et quoque prorsus nesciverunt, quod omne fidei sit verum, et omne charitatis sit bonum, et quod verum absque bono non sit verum spiritu, et quod bonum absque vero non sit bonum spiritu, et quod sic unum faciet alterum. そしてまた、まったく知らなかった、信仰のすべてのものは真理であること、また仁愛のすべてのものは善、また善なしの真理は霊での真理でないこと、また真理なしも善は霊で善でないこと、このように一方がもう一方をつくること。
Quod tenebrae fierent cum facta est fenestra a latere dextro, est quia lux e Caelo ab illo latere influens afficit voluntatem; 窓が右側から開けられた時、暗やみが生じたことは、その側から流入する天界からの光が意志を働きかけたからである。
et quod lux fieret, dum, clausa fenestra a latere dextro, facta sit fenestra a latere sinistro, est quia{1} lux a latere sinistro e Caelo influens afficit intellectum; また光が生じたことは、右側か窓が閉じられた、左側から窓が作られた時、左側から天界から流入する光が理解力を働きかけるからである。
et omnis homo in luce Caeli potest esse quoad intellectum, modo claudatur voluntas quoad malum ejus. またすべての人間は理解力に関して天界の光の中にいることができる、彼の悪に関して意志が閉ざされるかぎり(~さえすれば)。
@1 quia pro “qui” 注1 「qui」の代わりに quia