(1) 原文
277. ” Et phialas aureas plenas suffitibus,” significat confessionem Divini Humani Domini ex bonis spiritualibus.―Quod “suffitus” [significet] cultum ex bonis spiritualibus, hic autem confessionem ex illis bonis, est quia principalis cultus in Ecclesia Judaica et Israelitica constabat in sacrificiis et in suffitibus; quare duo Altaria erant, unum pro sacrificiis, et alterum pro suffitibus; hoc Altare fuit in Tabernaculo, et vocabatur Altare aureum, illud autem extra Tabernaculum, et vocabatur Altare holocausti: causa erat, quia duo genera bonorum sunt, ex quibus fit omnis Cultus, Bonum caeleste et Bonum spirituale; Bonum caeleste est bonum amoris in Dominum, et Bonum spirituale est bonum amoris erga proximum: cultus per sacrificia erat cultus ex Bono caelesti, et cultus per suffitus erat cultus ex Bono spirituali. Sive dicas cultum, sive dicas confessionem, idem est, nam omnis cultus est confessio. Simile quod significatur per “suffitus,” etiam significatur per “phialas” in quibus suffimenta erant, quoniam continens et contentum, sicut instrumentale et principale, unam causam agunt. [2] Cultus ex Bono spirituali significatur per “suffitus” in sequentibus locis:
“Ab ortu solis usque ad occasum ejus magnum erit Nomen Meum inter gentes, et in omni loco Suffitus allatus Nomini Meo” (Malach. i. 11);
“Docebunt judicia Tua Jacobum, ponent Suffitum in nasum Tuum, et holocaustum super Altare Tuum” (Deutr. xxxiii. 10);
“Holocausta pinguium offeram Tibi cum Suffimento” (Psalm. lxvi. 13, 15);
“Venient ex circuitu Jehudae offerentes holocaustum, mincham et Thus” (Jerem. xvii. 26);
“E Scheba venient: aurum et Thus portabunt: et laudes Jehovae annuntiabunt” (Esaj. lx. 6):
per “thus” simile significatur quod per “suffimentum,” quia thus erat praecipuum aromatum{1} ex quibus suffimentum fiebat. Similiter apud Matthaeum:
Sapientes ex Oriente aperuerunt thesauros suos, et obtulerunt Domino recens nato “Aurum, Thus et Myrrham” (ii. 11);
quod obtulerint illa tria, erat quia “aurum” significabat Bonum caeleste, “thus” Bonum spirituale, et “myrrha” Bonum naturale, et ex his tribus Bonis fit omnis cultus.
@1 aromatum pro “aroma”
(2) 直訳
277. ” Et phialas aureas plenas suffitibus,” significat confessionem Divini Humani Domini ex bonis spiritualibus.― 277 「また香がいっぱいはいった金の鉢を」は、霊的な善から主の神的人間性の告白を意味する――
Quod “suffitus” [significet] cultum ex bonis spiritualibus, hic autem confessionem ex illis bonis, est quia principalis cultus in Ecclesia Judaica et Israelitica constabat in sacrificiis et in suffitibus; 「香」が霊的な善からの礼拝を〔意味する〕ことは、けれども、ここにその善からの告白を、ユダヤとイスラエルの教会の中の主要な礼拝がいけにえ(の中)と香(の中)に存するからである(成り立っている)。
quare duo Altaria erant, unum pro sacrificiis, et alterum pro suffitibus; それゆえ、二つの祭壇があった、一つは、いけにえのための、またもう一つは香のための。
hoc Altare fuit in Tabernaculo, et vocabatur Altare aureum, illud autem extra Tabernaculum, et vocabatur Altare holocausti: これ(後者の)祭壇は幕屋の中にあった、また金の祭壇と呼ばれた、けれどもそれ(前者の)祭壇は幕屋の外に〔あった〕、全焼のいけにえの祭壇と呼ばれた。
causa erat, quia duo genera bonorum sunt, ex quibus fit omnis Cultus, Bonum caeleste et Bonum spirituale; 理由があった、善の二種類があるからである、それらからすべての礼拝が生じる(行なわれる)、天的な善と霊的な善。
Bonum caeleste est bonum amoris in Dominum, et Bonum spirituale est bonum amoris erga proximum: 天的な善は主への愛の善である、また霊的な善は隣人に対する愛の善である――
cultus per sacrificia erat cultus ex Bono caelesti, et cultus per suffitus erat cultus ex Bono spirituali. いけにえによっての礼拝は天的な善からの礼拝であった、また香によっての礼拝は霊的な善からの礼拝であった。
Sive dicas cultum, sive dicas confessionem, idem est, nam omnis cultus est confessio. あるいはあなたが礼拝と言う、あるいはあなたは告白と言う、同じものである、なぜなら、すべての礼拝は告白であるからである。
Simile quod significatur per “suffitus,” etiam significatur per “phialas” in quibus suffimenta erant, quoniam continens et contentum, sicut instrumentale et principale, unam causam agunt. 同様(類似)のものが「香」によって意味されること、さらにまた「鉢」によって意味される、その中に香があった、容器と中身(内容)は、手段となるもの(道具)と主要なもののように、一つの原因を働くからである。
[2] Cultus ex Bono spirituali significatur per “suffitus” in sequentibus locis: [2] 霊的な善からの礼拝が「香」によって意味される、続く箇所の中で――
“Ab ortu solis usque ad occasum ejus magnum erit Nomen Meum inter gentes, et in omni loco Suffitus allatus Nomini Meo” (Malach. i. 11); 「太陽の上昇からその入りまで、わたしの名前が諸国の間で偉大である、またすべてのところで香がわたしの名前に運ばれる(affero)」(マラキ1:11)。
“Docebunt judicia Tua Jacobum, ponent Suffitum in nasum Tuum, et holocaustum super Altare Tuum” (Deutr. xxxiii. 10); 「彼らはヤコブにあなたの審判を教える、香をあなたの鼻の中に置く、また全焼のいけにえをあなたの祭壇の上に」(申命記33:10)。
“Holocausta pinguium offeram Tibi cum Suffimento” (Psalm. lxvi. 13, 15); 「肥えた全焼のいけにえを私はあなたに捧げる、香とともに」(詩篇66:13, 15)。
“Venient ex circuitu Jehudae offerentes holocaustum, mincham et Thus” (Jerem. xvii. 26); 「彼らはユダのまわりからやって来る、全焼のいけにえ、穀物の捧げ物(ミンハー)また乳香を捧げている〔者が〕」(エレミヤ17:26)。
“E Scheba venient: 「彼らはシェバからやって来る。
aurum et Thus portabunt: 金と乳香を携えた(運んだ)。
et laudes Jehovae annuntiabunt” (Esaj. lx. 6): またエホバの賛美を知らせた」(イザヤ60:6)。
per “thus” simile significatur quod per “suffimentum,” quia thus erat praecipuum aromatum{1} ex quibus suffimentum fiebat. 「乳香」によって同様(類似)のものが意味される、それは「香」によって、乳香は芳香の主要なものであったからである、それらから香が生じた。
Similiter apud Matthaeum: 同様に、「マタイ(福音書)」のもとに――
Sapientes ex Oriente aperuerunt thesauros suos, et obtulerunt Domino recens nato “Aurum, Thus et Myrrham” (ii. 11); 東方からの賢人たちが、自分の宝物を開いた、また最近に生まれた主に捧げた、「金、乳香と没薬」を(2:11)。
quod obtulerint illa tria, erat quia “aurum” significabat Bonum caeleste, “thus” Bonum spirituale, et “myrrha” Bonum naturale, et ex his tribus Bonis fit omnis cultus. それら三つを捧げた(offero)ことは、「金」が天的な善を意味したからであった、「乳香」が霊的な善を、また「没薬」が自然的な善を、またこれら三つの善からすべての礼拝が生じる(行なわれる)。
@1 aromatum pro “aroma” 注1 「aroma」の代わりに aromatum
(3) 訳文
277 「また香がいっぱいはいった金の鉢を」は、霊的な善から主の神的人間性の告白を意味する――
「香」が霊的な善からの礼拝を、けれども、ここにその善からの告白を〔意味する〕のは、ユダヤとイスラエルの教会の中の主要な礼拝がいけにえと香からに成り立っていたからである。それゆえ、一つは、いけにえのための、またもう一つは香のための二つの祭壇があった。後者の祭壇は幕屋の中にあり、金の祭壇と呼ばれた、けれども、前者の祭壇は幕屋の外にあり、全焼のいけにえの祭壇と呼ばれた。その理由は、天的な善と霊的な善の二種類の善があり、それらからすべての礼拝が行なわれるからである。
天的な善は主への愛の善であり、霊的な善は隣人に対する愛の善である――いけにえによっての礼拝は天的な善からの礼拝であり、香によっての礼拝は霊的な善からの礼拝であった。あなたが礼拝と言うもあるいはあなたが告白と言うのも同じものである、なぜなら、すべての礼拝は告白であるからである。
同様)のものが「香」によって意味される、さらにまたその中に香があった「鉢」によって意味される、容器と中身は、手段となるものと主要なもののように、一つの原因を働くからである。
[2] 続く箇所の中で、霊的な善からの礼拝が「香」によって意味されている――
「太陽の上昇からその入りまで、わたしの名前が諸国の間で偉大であい、すべてのところで香がわたしの名前に運ばれる」(マラキ1:11)。
「彼らはヤコブにあなたの審判を教え、香をあなたの鼻の中に、全焼のいけにえをあなたの祭壇の上に置く」(申命記33:10)。
「肥えた全焼のいけにえを私はあなたに香とともに捧げる」(詩篇66:13, 15)。
「ユダのまわりから、全焼のいけにえ、穀物の捧げ物、乳香を捧げている者がやって来る」(エレミヤ17:26)。
「彼らはシェバから、金と乳香を携えて、やって来て、エホバへの賛美を知らせた」(イザヤ60:6)。
「乳香」によって「香」と同様のものが意味される、乳香は芳香の主要なものであったからである、それらから香が生じた。
同様に、「マタイ福音書」に――
東方からの賢人たちが、自分の宝物を開き、近ごろ生まれた主に、「金、乳香、没薬」を捧げた(2:11)。
それら三つを捧げたのは、「金」が天的な善を「乳香」が霊的な善を、また「没薬」が自然的な善を意味し、これら三つの善からすべての礼拝が行なわれたからであった。
(1) 原文
278. ” Quae sunt preces sanctorum,” significat cogitationes quae sunt fidei ex affectionibus quae sunt charitatis, apud illos qui ex bonis et veris spiritualibus colunt Domini.―Per “preces” intelliguntur illa quae fidei sunt, et simul illa quae charitatis sunt, apud illos qui preces fundunt, quoniam preces absque illis non sunt preces, sed soni vacui: quod “sancti” significent illos qui in bonis et veris spiritualibus sunt, videatur supra (n. 173). Quod suffitus dicantur “preces sanctorum,” est causa, quia odores fragrantes correspondent affectionibus boni et veri; inde est, quod toties dicatur in Verbo
“Odor gratus,” ac “Odor quietis Jehovae” (ut Exod. xxix. 18,{1} 25, 41; Levit. i. 9, 13, 17; cap. ii. 2, 9, 12{2} : cap. iii. 5; cap. iv. 31; cap. vi. 8, 14 [B.A. 15, 21]): cap. viii. 28; cap. xxiii. 12, 13, 18{3}; cap.xxvi. 31: Num. xv. 3, 7{4}: cap. xxviii. 6, 8, 13{5}; cap. xxix. 2, 6, 8, 13, 36; Ezech. xx. 41; Hosch. xiv. 7).
Similia significantur per “preces,” quae vocantur “suffitus,” in sequentibus in Apocalypsi:
Angelus stans ad Altare, habens phialam auream, “et dati sunt ei Suffitus multi, ut offeret cum Precibus sanctorum omnium super altare aureum: et ascendit fumus Suffituum cum precibus sanctorum e manu Angeli ad conspectum Dei” (viii. 3-5);
et apud Davidem;
“Attende aurem ad vocem meam: acceptae sunt Preces meae, Suffimentum coram Te” (Psalm. cxli. 1, 2).
@1 18 pro “10” @2 12 pro “10” @3 13 pro “8, 14″ @4 Num. xv. 3, 7 pro “cap. xv. 5″ @5 cap. xxviii. 6, 8, 13 pro “Num. vi. 6, 8, 13”
(2) 直訳
278. ” Quae sunt preces sanctorum,” significat cogitationes quae sunt fidei ex affectionibus quae sunt charitatis, apud illos qui ex bonis et veris spiritualibus colunt Domini.― 278 「それら〔香〕は聖徒の祈りである」は、霊的な善と真理から主を礼拝する者のもとの、仁愛に属すものである情愛からの信仰に属すものである思考を意味する――
Per “preces” intelliguntur illa quae fidei sunt, et simul illa quae charitatis sunt, apud illos qui preces fundunt, quoniam preces absque illis non sunt preces, sed soni vacui: 「祈り」によってそれら〔思考〕が意味される、それらは信仰のものである、また同時にそれらが、それらは仁愛のものである、彼らのもとの、その者は祈りを注ぎ出す、それらなしの祈りは祈りでないからである、しかし空虚な音声。
quod “sancti” significent illos qui in bonis et veris spiritualibus sunt, videatur supra (n. 173). 「聖徒」が彼らを意味することは、その者は霊的な善と真理の中にいる、上に見られる(173番)。
Quod suffitus dicantur “preces sanctorum,” est causa, quia odores fragrantes correspondent affectionibus boni et veri; 香が「聖徒の祈り」と言われることは、理由がある、芳ばしい香りが善と真理の情愛に対応するからである。
inde est, quod toties dicatur in Verbo ここからである、みことばの中でこんなにしばしば言われること
“Odor gratus,” ac “Odor quietis Jehovae” (ut Exod. xxix. 18,{1} 25, 41; Levit. i. 9, 13, 17; cap. ii. 2, 9, 12{2} : cap. iii. 5; cap. iv. 31; cap. vi. 8, 14 [B.A. 15, 21]): cap. viii. 28; cap. xxiii. 12, 13, 18{3}; cap.xxvi. 31: Num. xv. 3, 7{4}: cap. xxviii. 6, 8, 13{5}; cap. xxix. 2, 6, 8, 13, 36; Ezech. xx. 41; Hosch. xiv. 7). 「快い(喜ばしい)香り」そして「エホバへの休息の香り☆」(例えば、出エジプト記29:18, 25, 41、レビ記1: 9, 13, 17、 第2章2, 9, 12、 第3章5、 第4章31、第6章15, 21、第8章28、第23章12, 13, 18、第26章31、民数記15:3, 7、第23章6, 8, 13、第29章2, 6, 8, 13, 36、エゼキエル20: 41、ホセア14:7)。
☆ 新改訳聖書は「主へのなだめのかおり」としています。
Similia significantur per “preces,” quae vocantur “suffitus,” in sequentibus in Apocalypsi: 同様のものが「祈り」によって意味される、それは「香」と呼ばれる、「黙示録」の中の続くものの中に――
Angelus stans ad Altare, habens phialam auream, “et dati sunt ei Suffitus multi, ut offeret cum Precibus sanctorum omnium super altare aureum: 祭壇に立っている天使に、金の鉢を持っている、「また、彼に多くの香が与えられた、金の祭壇の上に、多くの聖徒の祈りとともに捧げるために。
et ascendit fumus Suffituum cum precibus sanctorum e manu Angeli ad conspectum Dei” (viii. 3-5); また香の煙が上がった、聖徒の祈りとともに、天使の手から神の視野へ」(8:3-5)。
et apud Davidem; また、「ダビデ(の書)」のもとに――
“Attende aurem ad vocem meam: 「耳を向けよ、私の声へ。
acceptae sunt Preces meae, Suffimentum coram Te” (Psalm. cxli. 1, 2). 私の祈りは受け入れられた、あなたの前の香は」(詩篇141:1, 2)。
@1 18 pro “10” 注1 「10」の代わりに 18
@2 12 pro “10” 注2 「10」の代わりに 12
@3 13 pro “8, 14″ 注3 「8, 14」の代わりに 13
@4 Num. xv. 3, 7 pro “cap. xv. 5″ 注4 「cap. xv. 5」の代わりに Num. xv. 3, 7
@5 cap. xxviii. 6, 8, 13 pro “Num. vi. 6, 8, 13″ 注5 「Num. vi. 6, 8, 13」の代わりに cap. xxviii. 6, 8, 13
(3) 訳文
278 「それら〔香〕は聖徒の祈りである」は、霊的な善と真理から主を礼拝する者のもとの、仁愛に属すものである情愛からの信仰に属すものである思考を意味する――
「祈り」によって、祈りを注ぎ出す者のもとの信仰のものであり、また同時に仁愛のものであるそれら〔思考〕が意味される、それらなしの祈りは祈りでなく、空虚な音声であるからである。「聖徒」が霊的な善と真理の中にいる者を意味することは、前に見られる(173番)。
香が「聖徒の祈り」と言われることの理由は、芳ばしい香りが善と真理の情愛に対応するからである。ここから、みことばの中で「快い香り」そして「エホバへの休息の香り」がしばしば言われている(例えば、出エジプト記29:18, 25, 41、レビ記1: 9, 13, 17、2:2, 9, 12、3:5、4:31、6:15, 21、8:28、23:12, 13, 18、26:31、民数記15:3, 7、23:6, 8, 13、29:2, 6, 8, 13, 36、エゼキエル20: 41、ホセア14:7)。
同様のものが「祈り」によって意味され、それは、「黙示録」の中の続くものの中で「香」と呼ばれる――
祭壇に立ち、金の鉢を持っているっている天使に、「多くの香が、金の祭壇の上に、多くの聖徒の祈りとともに捧げるために与えられた。また香の煙が、聖徒の祈りとともに、天使の手から神の視野へ上がった」(8:3-5)。
また、「ダビデの書」に――
「私の声へ耳を向けよ。私の祈りは、あなたの前の香は受け入れられた」(詩篇141:1, 2)。
◎雑談 前日「果てしない無意味」と語った。というのは、そのときこの文句を使った文章に出会ったからであった。そして重要なのは(ここが肝心だよ)、「果てしない無意味にこそ私たちは救われる」とあった。
私たちは「鈍く、無為なるものを求めているのかもしれない」と続いていた。
さて、この「原典対訳」は何なのか? ひょっとして「果てしない無意味」なのかもしれない。でも、これが世知辛いこの世が求めるものであろうと思う。
顧みれば、私の授業(高校の数学の教師でした)は雑談だらけで有名であったらしい(エピソードとして述べれば、このことを聞いた他の高校の教師が、授業時間全部を雑談だけで費やすことができればなら、ある意味○○だ、と言った(○○は普通「すごい」の言葉が入ります)。
ともあれ、(よくよく考えれば)この世は「雑談」ばかり、「雑談」でしかないような気がする。