(1) 原文「2875番」
361(2875). Bonum vitae seu affectio boni insinuatur a Domino per viam internam, homine prorsus nesciente, verum doctrinae autem seu fides per viam externam, et infertur memoriae, inde a Domino suo tempore et suo ordine evocatur, et affectioni boni conjungitur; hoc fit in libero hominis, nam liberum hominis est, ut dictum, ex affectione; talis est inseminatio et irradicatio fidei: quicquid fit in libero, hoc conjungitur, quod autem fit in coacto, non conjungitur; quod constare potest ex eo quod nequicquam aliquid conjungi possit nisi quo afficitur; affectio est ipsum recipiens; contra affectionem aliquid recipere, est contra vitam; inde patet quod verum doctrinae seu fides non recipi queat nisi ab affectione ejus; sed qualis affectio, talis receptio; affectio (o)veri et’ boni est solum quae recipit verum fidei, concordant enim, et, quia concordant, se conjungunt.
(2) 直訳
361(2875). Bonum vitae seu affectio boni insinuatur a Domino per viam internam, homine prorsus nesciente, verum doctrinae autem seu fides per viam externam, et infertur memoriae, inde a Domino suo tempore et suo ordine evocatur, et affectioni boni conjungitur; 361(2875) 生活の善、すなわち、善の情愛は主により内なる道を通って(徐々に)持ち込まれる、人間にまったく知らないで、けれども、教えの真理、すなわち、信仰は、外なる道を通って、記憶に引き入れられる、ここから主によりご自分の時にまたご自分の秩序(順序)で呼び出される、また善の情愛に結合される。
hoc fit in libero hominis, nam liberum hominis est, ut dictum, ex affectione; このことは人間の自由の中で生じる、なぜなら、人間の自由は、言われたように、情愛からであるからである。
talis est inseminatio et irradicatio fidei: このようである、信仰の播種(種をまくこと)と根を張ること。
quicquid fit in libero, hoc conjungitur, quod autem fit in coacto, non conjungitur; 何でも自由の中で生じるものは、これは結合される、けれども、強制の中で生じるものは、結合されない。
quod constare potest ex eo quod nequicquam aliquid conjungi possit nisi quo afficitur; そのことから明らかにすることができる、少しも~ない、何らかのものが結合されることができること、それに働きかけらないなら(情愛を感じないなら)。
affectio est ipsum recipiens; 情愛は受容するものそのものである。
contra affectionem aliquid recipere, est contra vitam; 情愛に反する何らかのものを受け入れることは、いのち(生活)に反するものを〔受け入れること〕である。
inde patet quod verum doctrinae seu fides non recipi queat nisi ab affectione ejus; ここから明らかである、教えの真理、すなわち、信仰は受け入れられることができないこと、その情愛によらないなら。
sed qualis affectio, talis receptio; しかし、どのような情愛〔あるかによって〕、そのような受容〔がある〕。
affectio (o)veri et’ boni est solum quae recipit verum fidei, concordant enim, et, quia concordant, se conjungunt. 真理と☆善の情愛だけである、それは信仰の真理を受け入れる、というのは、一致するから、また、一致するので、それ自体を(互いに)結合する。
☆「真理の」は初版にあるが原稿にはない。
(3) 訳文
361(2875) 生活の善、すなわち、善の情愛は、主により内なる道を通って、人間にまったく知られないで、徐々に持ち込まれる、けれども、教えの真理、すなわち、信仰は、外なる道を通って、記憶に引き入れられ、ここから主によりご自分の時にまたご自分の秩序で呼び出され、善の情愛に結合される。このことは人間の自由の中で生じる、なぜなら、人間の自由は、言われたように、情愛からであるからである。信仰の種をまくことと根を張ることはこのようである。何でも自由の中で生じるものは結合される、けれども、強制の中で生じるものは結合されない。そのことから、何らかのものが、それに働きかけらないなら(情愛を感じないなら)、少しも結合されることができないこと明らかにすることができる。情愛は受容するものそのものである。情愛に反する何らかのものを受け入れることは、いのち(生活)に反するものを〔受け入れること〕であるここから、教えの真理、すなわち、信仰は、その情愛によらないなら、受け入れられることができないことが明らかである。しかし、情愛どのようなもの〔であるかによって〕、そのような受容〔がある〕。信仰の真理を受け入れるものは真理と善の情愛だけである、というのは、一致するから、また、一致するので、互いに結合する〔からである〕。