(1)原文
498. (xvii.) Quod usque rationalitate humana polleant sicut alii.― Quod homo naturalis, sensualis, et corporeus, aeque rationalis quoad intellectum sit sicut homo spiritualis, demonstratum mihi est ex satanis et diabolis ex venia assurgentibus ex inferno, et colloquentibus cum spiritibus angelicis in mundo spirituum, de quibus passim in Memorabilibus; sed quia amor voluntatis facit hominem, et hic trahit intellectum in consensum, ideo tales non rationales sunt, nisi quam in statu remoto ab amore voluntatis; at dum in hunc amorem iterum redeunt, insaniunt pejus quam ferae. Atqui homo sine facultate elevandi intellectum supra amorem voluntatis, non foret homo sed bestia, bestia enim facultate illa non gaudet; consequenter nec potuisset eligere quicquam, et ex electione facere quod bonum est, et quod conducit, et sic non potuisset reformari, et duci ad caelum, et vivere in aeternum. Exinde est, quod adulteri ex proposito et confirmato, tametsi mere naturales, sensuales, et corporei sunt, usque dote intelligendi seu rationalitate polleant sicut alii; sed cum in libidine adulterii sunt, et ex illa de illa cogitant et loquuntur, non rationalitate ista gaudent; causa est, quia tunc caro agit in spiritum, et non spiritus in carnem. At sciendum est, quod hi tandem post mortem fiant stupidi; non quod illis auferatur facultas sapiendi, sed quod non velint sapere, quoniam sapientia injucundat illos.
(2)直訳
498. (xvii.) Quod usque rationalitate humana polleant sicut alii.― 498. (17) (それでも)やはり、人間の推理力が授けられている、他の者に〔授けられている〕ように。
Quod homo naturalis, sensualis, et corporeus, aeque rationalis quoad intellectum sit sicut homo spiritualis, demonstratum mihi est ex satanis et diabolis ex venia assurgentibus ex inferno, et colloquentibus cum spiritibus angelicis in mundo spirituum, de quibus passim in Memorabilibus; 自然的な、感覚的な、また形体的な人間は、等しく、理解力に関して理性的であること、霊的な人間のように、容赦から地獄から上がってきたサタンと悪魔から私に示された、また霊たちの世界の中の天使的な霊と会話して、それらについてメモラビリアの中にあちこちに。
sed quia amor voluntatis facit hominem, et hic trahit intellectum in consensum, ideo tales non rationales sunt, nisi quam in statu remoto ab amore voluntatis; しかし、意志の愛が人間をつくるので、またこれが理解力を同意(一致)の中に連れてくる(引き寄せる)ので、それゆえ、このような者は理性的ではない、意志の愛から遠く離れた状態の中に以外でないなら。
at dum in hunc amorem iterum redeunt, insaniunt pejus quam ferae. しかし、この愛の中に再び戻る時、野獣よりもさらに悪く狂う。
Atqui homo sine facultate elevandi intellectum supra amorem voluntatis, non foret homo sed bestia, bestia enim facultate illa non gaudet; けれども、人間は理解力を意志の愛の上に高揚させる能力なしに、人間でなくなる、しかし、獣〔になる〕、というのは、獣はその能力を授けられていない(うれしがらない)から。
consequenter nec potuisset eligere quicquam, et ex electione facere quod bonum est, et quod conducit, et sic non potuisset reformari, et duci ad caelum, et vivere in aeternum. したがって、どんなものも選ぶことができない、また選択から善であるものを行なうこと、また役立つこと、またこのように改心させられることができない、また天界へ導かれること、また永遠に生きること。
Exinde est, quod adulteri ex proposito et confirmato, tametsi mere naturales, sensuales, et corporei sunt, usque dote intelligendi seu rationalitate polleant sicut alii; このゆえにである、意図と確信からの姦淫者は、たとえ単に自然的なもの、感覚的なもの、また形体的なものであっても、それでも理解する能力(贈り物)または推理力を他の者にのように授けられている。
sed cum in libidine adulterii sunt, et ex illa de illa cogitant et loquuntur, non rationalitate ista gaudent; しかし、姦淫の情欲の中にいるとき、またそれらからそれらについて考える、また話す、その推理力を授けられていない(うれしがらない=享受しない)。
causa est, quia tunc caro agit in spiritum, et non spiritus in carnem. 理由がある、その時、肉が霊に働きかけるからである、また霊が肉に〔働きかけ〕ない。
At sciendum est, quod hi tandem post mortem fiant stupidi; しかし、知らなければならない、これらの者は最後に、死後、愚か(な者)になること。
non quod illis auferatur facultas sapiendi, sed quod non velint sapere, quoniam sapientia injucundat illos. それらの者に賢明になる能力は取り去られないこと、しかし、賢明になることを欲しないこと、知恵が彼らに不愉快であるから(~ので)。
(3)訳文
498.(17) それでも、人間の推理力が、他の者に〔授けられている〕ように授けられている。
自然的な、感覚的な、また形体的な人間は、霊的な人間のように等しく、理解力に関して理性的であることが、容赦から地獄から上がってきたサタンと悪魔から、また霊たちの世界の中の天使的な霊と会話して私に示された、それらについてメモラビリアの中にあちこちに〔ある〕。しかし、意志の愛が人間をつくり、またこれが理解力を同意の中に引き寄せるので、それゆえ、このような者は、意志の愛から遠く離れた状態の中でしか理性的ではない。しかし、この愛の中に再び戻る時、野獣よりもさらに悪く狂う。
けれども、人間は理解力を意志の愛の上に高揚させる能力なしに、人間でなく、しかし、獣になる、というのは、獣はその能力を享受しないから。したがって、どんなものも選ぶことができず、また選択から善であるものを行なうこと、また役立つこと、またこのように改心させられること、また天界へ導かれること、また永遠に生きることができない。
このゆえに、意図と確信からの姦淫者は、たとえ単に自然的な、感覚的な、また形体的な者であっても、それでも理解する能力(贈り物)または推理力を他の者にのように授けられている。
しかし、姦淫の情欲の中にいて、またそれらからそれらについて考え、話すとき、その推理力を享受しない。その理由は、その時、肉が霊に働きかけ、霊が肉に働きかけないるからである。
しかし、これらの者は、最後に、死後、愚かになることを知らなければならない、それらの者に賢明になる能力は取り去られない、しかし、知恵が彼らに不愉快であるので、賢明になることを欲しない。