原典講読『結婚愛』467

(1)原文

467. (v.) Quod concubinatus sejunctim ab uxore, dum fit ex causis legitimis, justis et vere sonticis, non sit illicitus. Quaenam causae intelliguntur per legitimas, quaenam per justas, et quaenam per vere sonticas, dicetur in suo ordine; sola mentio causarum hic praemittitur, ut hic concubinatus, de quo in sequentibus nunc agitur, distinguatur a priori concubinatu.

 

(2)直訳

467. (v.) Quod concubinatus sejunctim ab uxore, dum fit ex causis legitimis, justis et vere sonticis, non sit illicitus.― 467.(5) 妻から別々の(別れて)めかけ囲いは、適法(合法)の、正しい(正当な)、また真に重大な原因(理由)から行なわれる時、許されないものではないこと。

(5) 妻から別れためかけ囲いは、適法の、正当な、真に重大な原因から行なわれる時、許されないものではないこと。

Quaenam causae intelliguntur per legitimas, quaenam per justas, et quaenam per vere sonticas, dicetur in suo ordine;  適法(合法)のものによって意味される原因が何か、正しい(正当な)ものによって何が、また真に重大なものによって何が、順序正しく(その順序の中で)言われる。

sola mentio causarum hic praemittitur, ut hic concubinatus, de quo in sequentibus nunc agitur, distinguatur a priori concubinatu. 単にその原因の記載(言及)がここに前に置かれる(前もって言われる)、このめかけ囲いが、それについて続くものの中で、今から、扱われる、前のめかけ囲いから区別されるために。

 

(3)訳文

 467.(5) 妻から別れためかけ囲いは、適法の、正当な、真に重大な原因から行なわれる時、許されないものではないこと。

  適法のものによって、正当なものによって、また真に重大なものによって意味される原因が何かその順序で言われる。単にその原因の言及がここに前もって言われるのは、このめかけ囲いが、それについて続くものの中で、今から、扱われるが、前のめかけ囲いから区別されるためである。

 

◎440番で(58)「勉強会」をお知らせしましたが、参加予定者が極めて少ないために中止します。「まだ、その時ではない」ということでしょう。原典を読んでみたい、という方が、いつか現われるでしょう。

『スヴェーデンボリのラテン語』☆については5月24日に予定どおり発行しました。よろしかったら、求めてください。お手にすれば、及ばすながらも、私の知力をふりしぼった「労作」であることがわかるでしょう。

 

☆ 『スヴェーデンボリのラテン語』はスヴェーデンボリの著作を読むためだけに特化したラテン語の文法書です。私は本書から勉強しました。15年前に出版しましたが、ここで改訂版をスヴェーデンボリ出版から出しました。

原典講読『結婚愛』468

(1)原文

468. (vi.) Quod causae legitimae hujus concubinatus, sint causae legitimae divortii, cum uxor nihilominus retinetur domi. Per divortium intelligitur abolitio foederis conjugialis, et inde plenaria separatio, et post hanc integra libertas ducendi aliam uxorem; totalis hujus separationis seu divortii causa unica est scortatio, secundum praeceptum Domini (Matth. xix. 9). Ad eandem etiam se referunt manifestae obscoenitates, quae solvunt pudorem, ac flagitiosis lenociniis implent et infestant domum, ex quibus impudicitia scortatoria, in quam tota mens est dissoluta, exstat. His accedit malitiosa desertio, quae involvit scortationem, ac facit uxorem moechari, et sic repudiari (Matth. v. 32). Hae tres causae, quia sunt legitimae divortii, prima et tertia coram judice publico, ac media coram judice viro, sunt etiam causae legitimae concubinatus; sed quando uxor moecha retinetur domi. Quod scortatio sit unica causa divortii, est quia e diametro est opposita vitae amoris conjugialis, et hanc usque ad internecionem destruit (videatur supra n. 255).

 

(2)直訳

468. (vi.) Quod causae legitimae hujus concubinatus, sint causae legitimae divortii, cum uxor nihilominus retinetur domi.― 468.(6) めかけ囲いのこの適法(合法)な原因(理由)は、離婚の適法(合法)な原因(理由)で〔も〕あること、妻がそれでもなお家に保持されるとき。

(6) めかけ囲いのこの適法な原因は、妻がそれでもなお家に保持されるとき、離婚の適法な原因で〔も〕あること。

Per divortium intelligitur abolitio foederis conjugialis, et inde plenaria separatio, et post hanc integra libertas ducendi aliam uxorem; 離婚によって、結婚の契約の破棄が意味される、またここから完全な(まったくの)離、またその後、他の妻をめとる完全な(正しい)自由が。

totalis hujus separationis seu divortii causa unica est scortatio, secundum praeceptum Domini (Matth. xix. 9). この完全な(まったくの)離、すなわち、離婚の唯一の原因は淫行である、主の戒め(教え)にしたがって(マタイ19:9)

Ad eandem etiam se referunt manifestae obscoenitates, quae solvunt pudorem, ac flagitiosis lenociniis implent et infestant domum, ex quibus impudicitia scortatoria, in quam tota mens est dissoluta, exstat. 同じものにさらにまた明白なわいせつな行為に関係する、それは恥を破棄する、そして家を言語道断の誘惑で満たす、また悩ます、それらから淫行のあつかましさ(不謹慎な行為)、その中で全部の心がゆるんだ(だらしがない)、現われる。

His accedit malitiosa desertio, quae involvit scortationem, ac facit uxorem moechari, et sic repudiari (Matth. v. 32). これらに悪意のある遺棄が加わる、それは淫行を含む(伴う)、そして妻を姦婦(姦通する女)にする、またこのように離婚されること(マタイ5:32)

Hae tres causae, quia sunt legitimae divortii, prima et tertia coram judice publico, ac media coram judice viro, sunt etiam causae legitimae concubinatus; これら三つの原因は、離婚の適法(合法)なものであるからである、最初と第三のものは公けの裁判官の前に、そして真ん中のものは男(夫)の裁判官の前に☆、めかけ囲いの適法(合法)な原因でもある。

☆「男(夫)の裁判官の前に」とは、「裁判官としての夫の前に」の意味です。

sed quando uxor moecha retinetur domi. しかし、その時(~のとき)、姦婦の妻は家に保持される。

Quod scortatio sit unica causa divortii, est quia e diametro est opposita vitae amoris conjugialis, et hanc usque ad internecionem destruit (videatur supra n. 255). 淫行は離婚の唯一の原因であること、結婚愛の生活に正反対に対立するものであるからである、またこれは虐殺にまでも破壊する(上の255番に見られる)

 

(3)訳文

 468.(6) めかけ囲いのこの適法な原因は、妻がそれでもなお家に保持されるとき、離婚の適法な原因で〔も〕ある。

 離婚によって、結婚の契約の破棄が、またここから完全な離、またその後、他の妻をめとる正しい自由が意味される。この完全な離、すなわち、離婚の唯一の原因は、主の教えにしたがって淫行である(マタイ19:9)

同じものにさらにまた明白なわいせつな行為に関係する、それは恥を破棄し、そして家を言語道断の誘惑で満たし、悩まし、それらから淫行の不謹慎な行為が現われる、その中では全部の心がゆるんでいる。

 これらに悪意のある遺棄が加わる、それは淫行を、そして妻を姦婦にする、またこのように離婚されることを伴う(マタイ5:32)

 これら三つの原因は、離婚の適法なものであるからである、最初と第三のものは公けの裁判官の前に、そして真ん中のものは裁判官としての男(夫)の前に、めかけ囲いの適法な原因でもある。しかし、姦婦の妻が家に保持されるときである。

 淫行が離婚の唯一の原因であるのは、結婚愛の生活に真っ向から対立するものであり、これは虐殺にまでも破壊するからである(前の255番に見られる)

原典講読『結婚愛』469

(1)原文

469. Quod usque uxor meretrix a pluribus viris retineatur domi, sunt causae: (1.) Quod vir timeat cum uxore contestari litem, accusare adulterii, et sic in forum promulgare crimen; nam si testificationes oculares aut ocularium pares illam non convictam facerent, operiretur ille contumeliis, tectis in caetibus virorum, et apertis in caetibus mulierum. (2.) Timet etiam callidas expurgationes suae meretricis, et quoque patrocinationes ejus a judicibus, et sic prostitutionem nominis sui. (3.) Praeter illa, dantur domesticorum usuum commoda, quae dissuadent separationem e domo; ut si illis infantes sunt, erga quos etiam meretricis amor est maternus; si officia mutua intercedunt et conjungunt, quae non possunt dirimi; si parentelae et clientelae sint uxori ab agnatis et cognatis, et ex illis spes fortunarum; si amabiles consuetudines cum illa in principio foverit; et si illa, postquam meretrix facta est, blandis facetiis ac civilitatibus simulatis callide sciat mulcere virum, ne inculpetur; praeter alia, quae quia in se sunt causae legitimae divortii, etiam sunt causae legitimae concubinatus; nam causae retentionis domi non tollunt causam divortii, dum scortata est. Quis, nisi vilis, potest servare jura lecti conjugialis, ac torum sociare, cum meretrice? Si fiat, hic et ibi, non concludit.

 

(2)直訳

469. Quod usque uxor meretrix a pluribus viris retineatur domi, sunt causae: 469.それでも姦婦の妻が多くの男(夫)により家に保持されることは、理由(原因)がある――

(1.) Quod vir timeat cum uxore contestari litem, accusare adulterii, et sic in forum promulgare crimen; (1) ()は妻と争うことを証明すること(=訴訟を争うこと)を恐れること、姦淫の(を)訴えること、またこのように公会場(公けに会議をする所)の中で罪悪を公表すること。

nam si testificationes oculares aut ocularium pares illam non convictam facerent, operiretur ille contumeliis, tectis in caetibus virorum, et apertis in caetibus mulierum. なぜなら、目に見える者(目撃者)また目に見える者の等しい者の証明が彼女を確信を行なわないなら、彼は侮辱で圧倒される(のみ込まれる)からである、男の集団の中で隠れた(tego)、また女の集団の中であからさまな。

(2.) Timet etiam callidas expurgationes suae meretricis, et quoque patrocinationes ejus a judicibus, et sic prostitutionem nominis sui. (2) さらにまた恐れる、自分の姦婦の狡猾な弁明を、そしてまた裁判からのその支持を、またこのように自分の名前の売春☆を。

「売春」の意味ですが、転用されているようです、「恥辱・不名誉」がよいでしょう。

(3.) Praeter illa, dantur domesticorum usuum commoda, quae dissuadent separationem e domo; (3) それらのほかに、家庭の有益な役立ちが存在する、それらは家からの分離を思いとどまらせる。

ut si illis infantes sunt, erga quos etiam meretricis amor est maternus; 例えば、もし彼らに幼児がいる、さらにまたそれらに対して姦婦に母の愛があるなら。

si officia mutua intercedunt et conjungunt, quae non possunt dirimi; もし相互の役割(本分・義務)が間にある、また結合しているなら、それらは解決すること(処理すること)ができない。

si parentelae et clientelae sint uxori ab agnatis et cognatis, et ex illis spes fortunarum; もし妻に親族や親類による親戚関係や隷属関係があるなら、また彼らからの繁栄(財産)の希望が。

si amabiles consuetudines cum illa in principio foverit; もし彼女と愛すべき習慣を最初は(初めに)抱いたなら。

et si illa, postquam meretrix facta est, blandis facetiis ac civilitatibus simulatis callide sciat mulcere virum, ne inculpetur; またもし、彼女が、姦婦になった後、丁寧な(上品な)優しさ(こびへつらい)そして見せかけの礼儀正しさで巧みに男(夫)をなでる(愛撫する)ことを知っているなら、批難されないように。

praeter alia, quae quia in se sunt causae legitimae divortii, etiam sunt causae legitimae concubinatus; ほかに他のもの、それらは本質的に離婚の適法(合法)な原因(理由)であるので、さらにまためかけ囲いの適法(合法)な原因(理由)である。

nam causae retentionis domi non tollunt causam divortii, dum scortata est. なぜなら、家に保持することの理由(原因)は離婚の理由(原因)を取り除かないからである、淫行がある時。

Quis, nisi vilis, potest servare jura lecti conjugialis, ac torum sociare, cum meretrice? だれが、卑しい者でないなら、結婚の寝床の権利を守ることができるか、そして寝椅子を共にすること、姦婦と?

Si fiat, hic et ibi, non concludit. もし行なわれるなら、ここにまたそこに、証明しない(結論づけない)

 

(3)訳文

 469.それでも姦婦の妻が多くの男(夫)により家に保持されることには、理由(原因)がある――

 (1) ()は妻と訴訟を争うこと、姦淫訴えること、またこのように公会場で罪悪を公表することを恐れる。なぜなら、目撃者また目撃者に等しい者の証明が彼女の確証が行なわれないなら、彼は、男の集団で隠れた、また女の集団であからさまな侮辱で、のみ込まれるから。

(2) さらにまた、自分の姦婦の狡猾な弁明を、そしてまた裁判からのその支持を、またこのように自分の名前の恥辱を恐れる。

 (3) それらのほかに、家庭の有益な役立ちが存在し、それらは家からの分離を思いとどまらせる。例えば、もし彼らに幼児がいて、さらにまたそれらに対して姦婦に母の愛があるなら。もし解決することができない相互の役割が間にあり、結合しているなら。もし妻に親族や親類による親戚関係や隷属関係があり、また彼らからの繁栄(財産)の希望があるなら。もし彼女と愛すべき習慣を最初は抱いたなら。またもし、彼女が、姦婦になった後、批難されないように、上品な優しさ、そして見せかけの礼儀正しさで巧みに男(夫)をなでる(愛撫する)ことを知っているなら。ほかに他のもの、それらは本質的に離婚の適法な理由であるので、めかけ囲いの適法な理由でもある。なぜなら、淫行がある時、家に保持することの理由(原因)は離婚の理由(原因)を取り除かないからである。

 卑しい者でないなら、だれが結婚の寝床の権利を守ること、そして姦婦と寝椅子を共にすることができるのか?

 もし、ここにまたそこに行なわれても、証明とならない。

原典講読『結婚愛』470

(1)原文

470. (vii.) Quod causae justae hujus concubinatus sint causae justae separationis a toro. Sunt causae legitimae separationis, et sunt causae justae; causae legitimae fiunt per edictiones a judicibus, et justae per edictiones a solo viro judicatas. Causae tam legitimae quam justae separationis a toro, et quoque a domo, in compendio recensitae sunt supra (n. {1}252, 253); ex quibus vitia corporis, sunt morbi, per quos totum corpus inficitur in tantum, ut lethale ex contagio inducatur; tales sunt febrae malignae et pestilentiales, leprae, lues venereae, cancri: tum morbi, ex quibus totum corpus ingravatum fit in tantum, ut nulla consociabilitas sit, et ex quibus exhalantur effluvia detrimentosa et vapores noxii, sive e superficie corporis, sive ex interioribus ejus, in specie ex ventriculo et pulmone: ex superficie corporis, sunt malignae variolae, verrucae, pustulae, phtisis scorbutica, scabies virulenta, imprimis si ab his facies defoedata est: ex ventriculo, ructus constanter tetri, {2}graveolentes et olidi, ex pulmone, halitus foedi et putres subhalati ex apostematibus, ulceribus aut abscessibus, aut ex vitiato sanguine vel sero. Praeter hos etiam sunt alii morbi varii nominis, ut lipothymia, quae est totalis languiditas corporis, et defectus virium; paralysis, quae est resolutio et relaxatio membranarum et ligamentorum motui inservientium; epilepsia; permanens infirmitas ex apoplexia; quidam morbi chronici; passio iliaca, hernia, praeter alios morbos, quos pathologia docet. Vitia mentis, quae sunt causae justae separationis a toro et a domo, ut mania, phrenitis, vesania, actualis stultitia et fatuitas, jactura memoriae, ac similia alia. Quod hae causae sint causae justae concubinatus, quia sunt causae justae separationis, ratio absque judice videt.

 @1. 252, 253 pro "352. 252" @2. graveolentes pro "gravelolenti"

 

(2)直訳

470. (vii.) Quod causae justae hujus concubinatus sint causae justae separationis a toro.― 470.(7) このめかけ囲いの正しい(正当な)原因は、寝床からの分離の(正当な)原因〔でも〕あること。

Sunt causae legitimae separationis, et sunt causae justae; 分離の適法な原因がある、また正当な原因がある。

causae legitimae fiunt per edictiones a judicibus, et justae per edictiones a solo viro judicatas. 適法な原因は裁判官から布告(判決)よって生じる☆、また正当なもの〔原因〕は男()だけから布告(判決)よって「判断を下されたもの☆」〔である〕。

fioは「生じる」「行なわれる」ですが、ここでは「~とされる」と意訳してよいでしょう。

judicatasとは何でしょうか? judicioからこのように訳しておきました。

Causae tam legitimae quam justae separationis a toro, et quoque a domo, in compendio recensitae sunt supra (n. {1}252, 253); 寝床からの分離の適法な原因も正当な原因も、そしてまた家から、列挙したものの要約の中にある、上の(252, 253)

ex quibus vitia corporis, sunt morbi, per quos totum corpus inficitur in tantum, ut lethale ex contagio inducatur; それらからの「身体の疾患(欠点)」は、病気である、それらによって全身はそれだけそこなわれる、接触感染から致命的なものがひき起こされるように。

tales sunt febrae malignae et pestilentiales, leprae, lues venereae, cancri: このようなものが悪性で伝染性の熱病、らい病、性病(春の感染症)、がんである。

tum morbi, ex quibus totum corpus ingravatum fit in tantum, ut nulla consociabilitas sit, et ex quibus exhalantur effluvia detrimentosa et vapores noxii, sive e superficie corporis, sive ex interioribus ejus, in specie ex ventriculo et pulmone: なおまた病気、それらから全身がそれだけ不快である、社交性が何もないように、またそれらから有害な(損傷を引き起こす)臭気と有害な(人を傷つける)発(蒸発)気が発散する、あるいは身体の表面から、あるいはその内部のものから、特に胃と肺から――

ex superficie corporis, sunt malignae variolae, verrucae, pustulae, phtisis scorbutica, scabies virulenta, imprimis si ab his facies defoedata est: 身体の表面から、悪性の疱瘡、いぼ、膿疱(吹き出物)、壊血病からの肺結核、有害な疥癬、特に、もしこれらから顔が醜くされたなら――

ex ventriculo, ructus constanter tetri, {2}graveolentes et olidi, ex pulmone, halitus foedi et putres subhalati ex apostematibus, ulceribus aut abscessibus, aut ex vitiato sanguine vel sero. 胃から、ぞっとするげっぷが絶えず〔発散する〕、悪臭のまた悪臭を放つ、肺から、膿瘍(できもの)から放出される不潔なまた腐った息が、潰瘍または膿瘍〔から〕、または腐敗した血液あるいは漿液から。

Praeter hos etiam sunt alii morbi varii nominis, ut lipothymia, quae est totalis languiditas corporis, et defectus virium; これらのほかにもまた他のいろいろな名前の病気がある、卒倒のような、それは身体の全面的な衰弱である、また力の欠如。

paralysis, quae est resolutio et relaxatio membranarum et ligamentorum motui inservientium; 麻痺、それは運動に役立つ膜や靭帯の締りのないこととゆるみである。

epilepsia; てんかん。

permanens infirmitas ex apoplexia; 卒中からの残存する虚弱。

quidam morbi chronici; ある種の慢性の病気。

passio iliaca, hernia, praeter alios morbos, quos pathologia docet. 腸の病気(腸閉塞)〔直訳:腸骨の苦しみ〕、ヘルニア、ほかに他の病気、それらを病理学が教えている。

Vitia mentis, quae sunt causae justae separationis a toro et a domo, ut mania, phrenitis, vesania, actualis stultitia et fatuitas, jactura memoriae, ac similia alia. 「心の疾患(欠点)」は、それは寝床からまた家からの分離の正当な原因である、例えば、狂気、精神障害(異常)、精神錯乱(狂気)、実際の愚かさと愚劣(愚鈍)、記憶の喪失、そして同様の他のもの。

Quod hae causae sint causae justae concubinatus, quia sunt causae justae separationis, ratio absque judice videt. これらがめかけ囲いの正当な原因であることは、分離の正当な原因であるので、理性は裁判官なしに見る。

@1. 252, 253 pro "352. 252" 注1 352. 252」の代わりに252, 253

@2. graveolentes pro "gravelolenti" 注2 「gravelolenti」の代わりにgraveolentes

 

(3)訳文

 470.(7) このめかけ囲いの正当な原因は、寝床からの分離の正当な原因〔でも〕あること。

 分離の適法な原因があり、正当な原因がある。適法な原因は裁判官から布告よって、また正当な原因は男()だけから布告よって「判断を下されたもの」とされる。

 寝床からそしてまた家からの分離の適法な原因も正当な原因も、前の列挙したものの要約の中にある(252, 253)。それらからの「身体の疾患」は、病気であり、接触感染から致命的なものがひき起こされるように、それらによって全身はそれだけそこなわれる。このようなものが悪性で伝染性の熱病、らい病、性病、がんである。なおまた病気、それらから全身がそれだけ不快である、社交性が何もないように、またそれらから有害な臭気と蒸発気が、あるいは身体の表面から、あるいはその内部のものから、特に胃と肺から発散する――身体の表面から、悪性の疱瘡、いぼ、膿疱(吹き出物)、壊血病からの肺結核、有害な疥癬、特に、もしこれらから顔が醜くされたなら――胃から、ぞっとする悪臭のまた悪臭を放つげっぷが絶えず〔発散する〕、肺から、膿瘍(できもの)から放出される不潔なまた腐った息が、潰瘍または膿瘍〔から〕、または腐敗した血液あるいは漿液から〔発散する〕。

 これらのほかにもまた他のいろいろな名前の病気がある、例えば、卒倒、それは身体の全面的な衰弱、また力の欠如である。麻痺、それは運動に役立つ膜や靭帯の締りのないこととゆるみである。てんかん。卒中からの残存する虚弱。ある種の慢性の病気。腸閉塞、ヘルニア、ほかに他の病気、それらを病理学が教えている。

「心の疾患」は、寝床からまた家からの分離の正当な原因である、例えば、狂気、精神異常、精神錯乱、実際の愚かさと愚劣、記憶の喪失、そして同様の他のもの。

 これらがめかけ囲いの正当な原因であることを、分離の正当な原因であるので、理性は裁判官なしに見る。

原典講読『結婚愛』471

(1)原文

471. (viii.) Quod causae sonticae hujus concubinatus, sint reales et non reales. Quoniam praeter causas justas, quae sunt justae separationis, et inde fiunt justae concubinatus, etiam dantur causae sonticae, quae dependent a judicio et justitia apud virum, ideo hae quoque memorandae sunt; sed quia judicia justitiae possunt perverti, ac in apparentias justi per confirmationes converti, ideo hae causae in sonticas reales et non reales distinguuntur, et seorsim describuntur.

 

(2)直訳

471. (viii.) Quod causae sonticae hujus concubinatus, sint reales et non reales.― 471.(8) このめかけ囲いの重大な原因(理由)は、ほんとうである、またほんとうでないこと。

Quoniam praeter causas justas, quae sunt justae separationis, et inde fiunt justae concubinatus, etiam dantur causae sonticae, quae dependent a judicio et justitia apud virum, ideo hae quoque memorandae sunt; 正当な原因のほかに、それは分離の正当なものである、またここからめかけ囲いの正当なものになっている、さらにまた重大な原因が存在するので、それは男(夫)のもとの判断と公正に依存している(従属している)、それゆえ、これらもまた話しに出さなくてはならない。

sed quia judicia justitiae possunt perverti, ac in apparentias justi per confirmationes converti, ideo hae causae in sonticas reales et non reales distinguuntur, et seorsim describuntur. しかし、公正の判断はゆがめられることができる、そして正当なものの外観に確信によって変えられること、それゆえ、これらの重大な原因の中にほんとうのものとほんとうでないものが区別される、また別々に述べられなければならない。

 

(3)訳文

471.(8) このめかけ囲いの重大な原因は、ほんとうであり、ほんとうでない。

分離のまたここからめかけ囲いの正当なものになっている正当な原因のほかに、さらにまた男(夫)のもとの判断と公正に依存している重大な原因が存在するので、それゆえ、これらもまた話しに出さなくてはならない。しかし、公正の判断はゆがめられ、そして正当なものの外観に確信によって変えられることができる、それゆえ、これらの重大な原因の中にほんとうのものとほんとうでないものが区別され、別々に述べられなければならない。