(1)原文
472. (ix.) Quod causae sonticae reales sint, quae ex justo sunt.― Ad cognoscendum has causas, sufficit recensio aliquarum, quae sonticae reales sunt; sicut nulla storge et inde rejectio infantum, intemperantia, ebrietas, immunditia, impudicitia, cupiditas promulgandi secreta domus, litigandi, verberandi, vindicandi, malefaciendi, furandi, fallendi; dissimilitudo interna, ex qua antipathia; proterva expostulatio debiti conjugialis, ex qua vir fit frigidus lapis: applicatio ad magias et praestigias; summa impietas: et similia alia.
(2)直訳
472. (ix.) Quod causae sonticae reales sint, quae ex justo sunt.― 472.(9) ほんとうの重大な原因(理由)は、それは正しい(正当な)ものからであること。
Ad cognoscendum has causas, sufficit recensio aliquarum, quae sonticae reales sunt; これらの原因が知られるために、何らかものの列挙が十分である、それらはほんとうの重大なものである。
sicut nulla storge et inde rejectio infantum, intemperantia, ebrietas, immunditia, impudicitia, cupiditas promulgandi secreta domus, litigandi, verberandi, vindicandi, malefaciendi, furandi, fallendi; 例えば、ストルゲー(親心)が何もない、またここから幼児を捨てること、不摂生、酩酊(酒浸り)、不潔、無遠慮(あつかましさ)、家の秘密を公けに知らせる欲望、争う〔欲望〕、むち打つ、復讐する、悪いことをする、荒れ狂う、欺く〔欲望〕。
dissimilitudo interna, ex qua antipathia; 内なる相違(不同)、そのことから反感(嫌悪)。
proterva expostulatio debiti conjugialis, ex qua vir fit frigidus lapis: 結婚の(=配偶者の)義務のあつかましい(ずうずうしい)要求(強要)、そのことから夫は石の冷淡が生じる。
applicatio ad magias et praestigias; 魔法と妖術(黒魔術)への〔自分自身の〕適用。
summa impietas: 極度の不敬。
et similia alia. また、似た(同様の)他のもの。
(3)訳文
472.(9) ほんとうの重大な原因は、正当なものからであること。
これらの原因が知られるためには、ほんとうの重大なものである何らかものの列挙で十分である。例えば、ストルゲー(親心)が何もなく、ここから育児の放棄、不摂生、酒浸り、不潔、無遠慮、家の秘密を公けに知らせ、争う、むち打つ、復讐する、悪いことをする、荒れ狂う、欺く欲望。内なる不同、そのことから反感。結婚の義務のあつかましい強要、そのことから夫は石の〔ような〕冷淡が生じる。魔法と妖術への〔自分自身の〕適用。極度の不敬。また、同様の他のもの。
(1)原文
473. Dantur etiam causae mitiores, quae sunt sonticae reales, ac separant a toro, et tamen non a domo; prout apud uxorem ex provecto senio cessatio prolificationis, et inde intolerantia et tergiversatio ad actualem amorem, perstante usque ardore apud virum; praeter similia, in quibus rationale judicium videt justum, et conscientiam non laedunt.
(2)直訳
473. Dantur etiam causae mitiores, quae sunt sonticae reales, ac separant a toro, et tamen non a domo; 473.穏やかな原因もまた存在する、それらはほんとうに重大なものである、そして寝床から分離する、またそれでも家から〔分離し〕ない。
prout apud uxorem ex provecto senio cessatio prolificationis, et inde intolerantia et tergiversatio ad actualem amorem, perstante usque ardore apud virum; 例えば(~のような)、妻のもとに、進んだ老齢から子孫を産むこと(生殖)の停止〔があり〕、またここから実際の愛に向けての耐えられないことと気が進まないこと、それでも男(夫)のもとで情熱で続いて。
praeter similia, in quibus rationale judicium videt justum, et conscientiam non laedunt. ほかに同様のもの、それらの中に理性的な判断が正当なものを見る、また良心を害さない(傷つけない)。
(3)訳文
473.ほんとうに重大なものである穏やかな原因もまた存在する、そして寝床から分離する、それでも家から分離しない。例えば、妻のもとで老齢が進んだことから子孫を産むことの停止、またここから実際の愛に向けての耐えられないことと気が進まないこと〔があり〕、それでも男(夫)のもとで情熱が続いている〔ことがある〕。ほかに同様のもの〔があり〕、それらの中に理性的な判断は正当なものを、良心を傷つけないものを見る。