(1)原文
[XIX.]
DE FORNICATIONE
444[iteratum]. Per fornicationem intelligitur libido adolescentis seu juvenis cum femina moecha ante conjugium; libido autem cum femina non moecha, hoc est, cum virgine aut cum uxore alterius, non est fornicatio, sed cum virgine est stuprum, et cum uxore alterius est adulterium. Quomodo haec duo distant a fornicatione, non potest ab ullo rationali videri, nisi perspiciat amorem sexus in suis gradibus et diversitatibus, et ab una parte ejus casta et ab altera ejus incasta, ac dispescat utramque partem in genera et in species, et sic distinguat: alioquin in cujusdam idea non exstare potest discrimen inter castum plus et minus, et inter incastum plus et minus; et absque his distinctionibus perit omnis relatio, et cum hac perspicacia in rebus judicii, ac involvitur intellectus tali umbrae, ut non sciat discriminare fornicationem ab adulterio, et minus adhuc fornicationis mitia a gravibus ejus, similiter adulterii; sic miscet mala, et ex diversis facit unum pulmentum, et ex diversis bonis unam pastam. Ut ergo distinctim noscatur amor sexus quoad illam partem, qua inclinat et progreditur ad amorem scortatorium prorsus oppositum amori conjugiali, expedit, ut principium ejus, quod est fornicatio, lustretur; quod fiet in hac serie:―
(i.) Quod fornicatio sit amoris sexus.
(ii.) Quod hic inchoet, cum adolescens ex proprio intellectu incipit cogitare et agere, ac vox loquelae ejus incipit fieri masculina.
(iii.) Quod fornicatio sit naturalis hominis.
(iv.) Quod fornicatio sit libido, sed non libido adulterii.
(v.) Quod amor sexus, quin exeat in fornicationem, apud quosdam absque damnis non possit in totum coerceri.
(vi.) Quod ideo in populosis civitatibus lupanaria tolerentur.
(vii.) Quod libido fornicandi levis sit, quantum spectat ad amorem conjugialem, et hunc praefert.
(viii.) Quod libido fornicandi gravis sit, quantum spectat ad adulterium.
(ix.) Quod libido fornicandi gravior sit, sicut vergit ad cupidinem varietatum, et ad cupidinem deflorationis.
(x.) Quod sphaera libidinis fornicandi, qualis est in principio, sit media inter sphaeram amoris scortatorii et sphaeram amoris conjugialis, et faciat aequilibrium.
(xi.) Quod prospiciendum sit, ne amor conjugialis per fornicationes inordinatas et immoderatas perdatur.
(xii.) Quoniam conjugiale unius viri cum una uxore est clenodium vitae humanae, et reconditorium religionis christianae.
(xiii.) Quod conjugiale hoc apud illos, qui propter varias causas nondum conjugium possunt inire, et propter salaciam non possunt inhibere libidines, queat conservari, si amor sexus vagus fiat strictus ad unam pellicem.
(xiv.) Quod pellicatus libidini vagae praestet, modo non pangatur cum pluribus, nec cum virgine seu illibata, neque cum maritata, ac teneatur separatus ab amore conjugiali.
Sequitur nunc horum explicatio.
(2)直訳
[XIX.] DE FORNICATIONE (19)私通について
444[iteratum]. Per fornicationem intelligitur libido adolescentis seu juvenis cum femina moecha ante conjugium; 444b.私通(密通)によって、結婚前の青年期のまたは若者の情婦である女との情欲が意味される。
libido autem cum femina non moecha, hoc est, cum virgine aut cum uxore alterius, non est fornicatio, sed cum virgine est stuprum, et cum uxore alterius est adulterium. けれども、情婦でない女との情欲は、すなわち、処女(娘)または他の者の妻との情欲は私通ではなく、処女(娘)とは性的な堕落であり、他の者の妻とは姦淫である。
Quomodo haec duo distant a fornicatione, non potest ab ullo rationali videri, nisi perspiciat amorem sexus in suis gradibus et diversitatibus, et ab una parte ejus casta et ab altera ejus incasta, ac dispescat utramque partem in genera et in species, et sic distinguat: これら二つのものが私通からどのように異なるか、だれからも理性的に見られることができない、性愛をその段階と多様性の中で見通さないなら(認知しないなら)、またその一方の側から貞潔を、またもう一方の側からの不貞を、そして、両方の側を属の中と種の中で分ける(分類する)、またこのように区別する。
alioquin in cujusdam idea non exstare potest discrimen inter castum plus et minus, et inter incastum plus et minus; そうでなければ、それぞれの者の観念の中に違いを示すことができない、貞潔の間に多くまた少なく、不貞の間に多くまた少なく。
et absque his distinctionibus perit omnis relatio, et cum hac perspicacia in rebus judicii, ac involvitur intellectus tali umbrae, ut non sciat discriminare fornicationem ab adulterio, et minus adhuc fornicationis mitia a gravibus ejus, similiter adulterii; またこれらの区別(分離)なしに、すべての関係は滅びる(失われる)、また判断の事柄の中のこの洞察力とともに、そして理解力はこのような陰(やみ)に包まれる、姦淫から私通を区別することを知らないように、またましてもっと、私通の穏やかなものをその重苦しい(きびしい)ものから、同様に姦淫の。
sic miscet mala, et ex diversis facit unum pulmentum, et ex diversis bonis unam pastam. このように悪を混ぜる、またいろいろなものから一つのスープ(だし汁)をつくる、また善のいろいろなものから一つのペースト(練り物)を。
Ut ergo distinctim noscatur amor sexus quoad illam partem, qua inclinat et progreditur ad amorem scortatorium prorsus oppositum amori conjugiali, expedit, ut principium ejus, quod est fornicatio, lustretur; それゆえに、性愛が明瞭に知られるために、その部分に関して、そこ(部分)から結婚愛にまったく対立する淫行愛へ傾く、また進む、その始まりが調べられるのが(ut)、得策である(好都合である)。
quod fiet in hac serie:― このことはこの系列(連鎖)の中で行なわれる――
(i.) Quod fornicatio sit amoris sexus. (1) 私通は性愛のものである(~に属す)こと。
(ii.) Quod hic inchoet, cum adolescens ex proprio intellectu incipit cogitare et agere, ac vox loquelae ejus incipit fieri masculina. (2) これは始まること、青年期の時、固有の(特有の)理解力から考えることと行動することを始める、そしてその話す声が男らしいもの(男)にされ始める。
(iii.) Quod fornicatio sit naturalis hominis. (3) 私通は自然的な人のものである(~に属す)こと。
(iv.) Quod fornicatio sit libido, sed non libido adulterii. (4) 私通は情欲であること、しかし、姦淫の情欲ではない。
(v.) Quod amor sexus, quin exeat in fornicationem, apud quosdam absque damnis non possit in totum coerceri. (5) 性愛は、むしろ私通の中に出ていくこと、ある者のもとで危害なしに、全面的に抑制されることができない〔ときに〕。
(vi.) Quod ideo in populosis civitatibus lupanaria tolerentur. (6) それゆえ、人口の多い都市で売春宿は許容されていること。
(vii.) Quod libido fornicandi levis sit, quantum spectat ad amorem conjugialem, et hunc praefert. (7) 私通する(しようとする)情欲は軽いこと、結婚愛へ向けて目指すかぎり(ほど)、またこれを優先させる。
(viii.) Quod libido fornicandi gravis sit, quantum spectat ad adulterium. (8) 私通する(しようとする)情欲は重いこと、姦淫へ向けて目指すかぎり(ほど)。
(ix.) Quod libido fornicandi gravior sit, sicut vergit ad cupidinem varietatum, et ad cupidinem deflorationis. (9) 私通する(しようとする)情欲はさらに重いこと、多様性の欲望へ向かうほど、また処女凌辱の欲望へ。
(x.) Quod sphaera libidinis fornicandi, qualis est in principio, sit media inter sphaeram amoris scortatorii et sphaeram amoris conjugialis, et faciat aequilibrium. (10) 私通する(しようとする)情欲のスフェアは、始まりの中で~のようなものである、淫行愛のスフェアと結婚愛のスフェアの間の中央にある、また均衡をつくる。
(xi.) Quod prospiciendum sit, ne amor conjugialis per fornicationes inordinatas et immoderatas perdatur. (11) 用心しなければならないこと、結婚愛が無秩序の(手当たりしだいの)また抑制されていない(無遠慮の)私通によって滅ぼされないように。
(xii.) Quoniam conjugiale unius viri cum una uxore est clenodium vitae humanae, et reconditorium religionis christianae. (12) 一人の妻と一人の男(夫)の結婚への性向(結婚へ向かう性質)は人間生活の宝であるからである、またキリスト教の貯蔵所。
(xiii.) Quod conjugiale hoc apud illos, qui propter varias causas nondum conjugium possunt inire, et propter salaciam non possunt inhibere libidines, queat conservari, si amor sexus vagus fiat strictus ad unam pellicem. (13) 彼らのもとのこの結婚への性向(結婚へ向かう性質)は、その者はいろいろな理由のためにまだ結婚に入ることができない、また色情(肉欲)のために情欲を抑えることができない、保たれることができること、もし放浪の(定まった対象のない)性愛が一人の愛人(めかけ)に限られる(限って行なう)なら。
(xiv.) Quod pellicatus libidini vagae praestet, modo non pangatur cum pluribus, nec cum virgine seu illibata, neque cum maritata, ac teneatur separatus ab amore conjugiali. (14) 愛人(情婦)を持つこと(内縁関係)☆は放浪の(定まった対象のない)性愛にまさること、多くの者と結ばれないかぎり、処女または害われていない者(女)とも〔結ばれ〕ない、そして結婚した女ともない、そして結婚愛から分離して保たれる〔かぎり〕。
☆ pellicatusはpellex「めかけ・愛人」を語源としています。厳密に言えば「めかけを持つこと」となります、書かれた当時の、男の立場からはこうなりますが、今は、一般的に「愛人を持つこと」がよいかと思います。なお女の立場からなら「内縁関係」の言い方のほうが抵抗感が少ないでしょう。
Sequitur nunc horum explicatio. 今や、これらの解説が続けられる。
(3)訳文
444b.私通によって、結婚前の青年期のまたは若者の情婦である女との情欲が意味される。けれども、情婦でない女との情欲は、すなわち、娘または他の者の妻との情欲は私通ではなく、娘とは性的な堕落であり、他の者の妻とは姦淫である。
これら二つのものが私通からどのように異なるか、性愛をその段階と多様性の中で見通し、またその一方の側から貞潔を、またもう一方の側からの不貞を、そして、両方の側を種属の中に分類し、このように区別しないなら。だれからも理性的に見られることができない――そうでなければ、それぞれの者の観念の中に、貞潔の間に多くまた少なく、不貞の間に多くまた少なく、その違いを示すことができない。またこれらの区別なしに、すべての関係は、判断の事柄の中のこの洞察力とともに失われ、そして理解力は、姦淫から私通を、ましてもっと、私通の、同様に姦淫の穏やかなものをその重苦しい(きびしい)ものから、区別することを知らないような、このようなやみに包まれる。このように悪を混ぜ、またいろいろなものから一つのスープ(だし汁)を、また善のいろいろなものから一つのペースト(練り物)をつくる。
それゆえ、性愛が明瞭に知られるために、その部分に関して、そこ(部分)から結婚愛にまったく対立する淫行愛へ傾き、進む、その始まりが調べられるのが得策である。
このことは次の系列の中で行なわれる――
(1) 私通は性愛に属すこと。
(2) これは、青年期の時、自己の理解力から考えることと行動することを始め、そしてその話す声が男らしいものにされ始めるとき、始まること。
(3) 私通は自然的な人に属すこと。
(4) 私通は情欲である、しかし、姦淫の情欲ではないこと。
(5) 性愛は、全面的に抑制されることができない〔とき〕、むしろ、ある者のもとで危害なしに、私通の中に出ていくこと。
(6) それゆえ、人口の多い都市で売春宿は許容されていること。
(7) 結婚愛を目指す、またこれを優先させるほど、私通しようとする情欲は軽いこと、。
(8) 姦淫を目指すほど、私通しようとする情欲は重いこと。
(9) 多様性の欲望へ、また処女凌辱の欲望へ向かうほど、私通しようとする情欲はさらに重いこと。
(10) 私通しようとする情欲のスフェアは、始まりの中で、淫行愛のスフェアと結婚愛のスフェアの間の中央にあり、均衡をつくるようなものである。
(11)結婚愛が無秩序のまた抑制されていない私通によって滅ぼされないように用心しなければならないこと。
(12) 一人の妻と一人の男(夫)の結婚へ向かう性質は、人間生活の宝、またキリスト教の貯蔵所であるからである。
(13) いろいろな理由のためにまだ結婚に入ることができない、また肉欲のために情欲を抑えることができない者のもとのこの結婚へ向かう性質は、もし放浪性の性愛が一人の愛人(めかけ)に限られるなら、保たれることができること。
(14) 愛人を持つことは、多くの者と、処女または害われていない女とも、そして結婚した女とも結ばれず、そして結婚愛から分離して保たれるかぎり放浪性の性愛にまさること。
今や、これらの解説が続けられる。