原典講読『結婚愛』425

(1)原文

425. (ii.) Quod amor scortatorius sit oppositus amori conjugiali. Non datur in universo aliquid, cui non est suum oppositum, ac opposita non sunt inter se relativa, sed sunt contraria: relativa sunt inter maximum et minimum ejusdem rei, sed contraria sunt ex opposito contra illa, et haec inter se sunt relativa, sicut illa inter se; quare etiam ipsae relationes sunt oppositae. Quod omnibus et singulis sint sua opposita, patet a luce, calore, temporibus mundi, affectionibus, perceptionibus, sensationibus, et pluribus aliis. Lucis oppositum est caligo, caloris oppositum est frigus, temporum mundi opposita sunt dies et nox, aestas et hyems; affectionum opposita sunt gaudia et luctus, ac laetitiae et tristitiae; perceptionum opposita sunt bona et mala, ac vera et falsa; et sensationum opposita sunt jucunda et injucunda. Inde in omni evidentia concludi potest, quod amori conjugiali sit suum oppositum. Quod hoc sit adulterium, unusquisque potest, si vult, ex omnibus sanae rationis dictaminibus videre: dicite, si potestis, quid aliud ejus oppositum est. Accedit, quoniam sana ratio ex sua luce hoc manifeste videre potuit, ideo illa sancivit leges, quae vocantur justitiae civiles, pro conjugiis, et contra adulteria. [2] Ut adhuc exstantius pateat, quod opposita sint, licet referre, quod saepius in mundo spirituali vidi. Quando illi qui in mundo naturali ex confirmato adulteri fuerunt, percipiunt sphaeram amoris conjugialis defluentem e caelo, actutum vel aufugiunt in cavernas et se abscondunt, vel si obstinant se contra illam, exacerbantur furore, et fiunt sicut furiae. Quod ita fiat, est quia omnia affectionum jucunda et injucunda percipiuntur ibi, et quandoque tam clare, sicut odor percipitur olfactu, non enim est illis materiale corpus quod talia absorbet. [3] Quod autem oppositio amoris scortatorii et amoris conjugialis a multis in mundo naturali ignoretur, est ex jucundis carnis, quae apparenter aemulantur jucunda amoris conjugialis in extremis, et illi qui in solis jucundis sunt, non sciunt aliquid de oppositione illa: ac possum autumare, quod si dixeris, quod unicuique rei sit suum oppositum, et concluseris, quod etiam amori conjugiali sit suum, adulteri responsuri sint, quod illi amori non oppositum sit, quia amor scortatorius nullo sensu se discriminat ab illo. Ex quo etiam patet, quod qui non scit, qualis est amor conjugialis, non sciat qualis est amor scortatorius; et adhuc quod ex amore scortatorio non sciatur qualis est amor conjugialis, sed ex hoc ille; nemo scit bonum ex malo, sed malum ex bono; malum enim in caligine est, bonum autem in luce.

 

(2)直訳

425. (ii.) Quod amor scortatorius sit oppositus amori conjugiali.― 425.(2) 淫行愛は結婚愛に対立していること。

Non datur in universo aliquid, cui non est suum oppositum, ac opposita non sunt inter se relativa, sed sunt contraria: 全世界の中に何らかのものは存在しない、そのものにそれに対立するものがない、そして対立するものは互いに関連するものの間に存在しない、しかし、正反対の事物(反対のもの)である。

relativa sunt inter maximum et minimum ejusdem rei, sed contraria sunt ex opposito contra illa, et haec inter se sunt relativa, sicut illa inter se; 関連するものは同じ事柄の最大のものと最小のものの間にある、しかし、反対のものはそれらに対する対立するものからである、またこれらは互いに関連したものである、それらが互いに〔対立する〕ように。

quare etiam ipsae relationes sunt oppositae. それゆえ、関連するもの自体もまた対立するものである。

Quod omnibus et singulis sint sua opposita, patet a luce, calore, temporibus mundi, affectionibus, perceptionibus, sensationibus, et pluribus aliis. すべてと個々のものにその対立するものがあることは、光、色、世の時間、情愛、知覚、感覚、また他の多くのものから明らかである。

Lucis oppositum est caligo, caloris oppositum est frigus, temporum mundi opposita sunt dies et nox, aestas et hyems; 光の対立するものは暗黒である、熱の対立するものは寒さ(冷たさ)である、世の時間の対立するものは昼と夜である、夏と冬。

affectionum opposita sunt gaudia et luctus, ac laetitiae et tristitiae; 情愛の対立するものは楽しさと嘆きである、そして喜びと悲しみ。

perceptionum opposita sunt bona et mala, ac vera et falsa; 知覚の対立するものは善と悪である、そして真理と虚偽。

et sensationum opposita sunt jucunda et injucunda. また感覚の対立するものは快さと不快である。Inde in omni evidentia concludi potest, quod amori conjugiali sit suum oppositum. ここから、すべての明白であることの中で結論されることができる、結婚愛にその対立するものがあること。

Quod hoc sit adulterium, unusquisque potest, si vult, ex omnibus sanae rationis dictaminibus videre: これが姦淫の〔愛〕であることは、それぞれの者ができる、もし欲するなら、(内なる声から)命令されたすべての健全な理性から、見ること。

dicite, si potestis, quid aliud ejus oppositum est. (あなたがたは)え、もし、あなたがたにできるなら、その対立した別のものが何であるか。

Accedit, quoniam sana ratio ex sua luce hoc manifeste videre potuit, ideo illa sancivit leges, quae vocantur justitiae civiles, pro conjugiis, et contra adulteria. 加わる☆、健全な理性はその光からこのことをはっきりと見ることができるので、それゆえ、それ〔理性〕は法律を制定した、それらは市民の公正なものと呼ばれる、結婚のために(味方して)、また姦淫に反対して。

accedit quod で「という事実がある、追加の事実は~」という意味があります、ここではquodが略されていると思えばよいでしょう。

[2] Ut adhuc exstantius pateat, quod opposita sint, licet referre, quod saepius in mundo spirituali vidi. [2] さらに、さらにはっきりと明らかであるために、対立するものであること、物語ることが許される、しばしば、霊界の中で私が見たことを。

Quando illi qui in mundo naturali ex confirmato adulteri fuerunt, percipiunt sphaeram amoris conjugialis defluentem e caelo, actutum vel aufugiunt in cavernas et se abscondunt, vel si obstinant se contra illam, exacerbantur furore, et fiunt sicut furiae. 彼らが、その者は自然界の中で確信したものから姦淫者であった、天界から流れ下る結婚愛のスフェアを知覚する時、直ちに、あるいは洞穴の中に逃げ去る、また自分自身を隠す、あるいは、もし自分自身をそれに対して頑固に振る舞うなら、激怒でいらいらさせられる、また鬼(怨霊)のようになる。

Quod ita fiat, est quia omnia affectionum jucunda et injucunda percipiuntur ibi, et quandoque tam clare, sicut odor percipitur olfactu, non enim est illis materiale corpus quod talia absorbet. そのように生じることは、情愛のすべての快いものと不快なものがそこに知覚されるからである、また時々、このようにはっきりと、臭いのように嗅覚で知覚される、というのは、彼らの物質的な身体がないから、それはこのようなものを吸収する☆。

言葉足らずかもしれません、これで意味がわかるでしょうか? 臭いわかるのは傍観者であるスヴェーデンボリたちであり、当事者である「彼ら」自身にはもう身体がなくなっていて、その嗅覚もない、ということです。

[3] Quod autem oppositio amoris scortatorii et amoris conjugialis a multis in mundo naturali ignoretur, est ex jucundis carnis, quae apparenter aemulantur jucunda amoris conjugialis in extremis, et illi qui in solis jucundis sunt, non sciunt aliquid de oppositione illa: [3] けれども、淫行愛と結婚愛の対立が自然界の中の多くの者から知られないことは、肉の快さからである、それは外観上は外なるものの中で結婚愛の快さと似る、また彼らは、その者は快さだけの中にいる、それらの対立するものについて何らかのものを知らない。

ac possum autumare, quod si dixeris, quod unicuique rei sit suum oppositum, et concluseris, quod etiam amori conjugiali sit suum, adulteri responsuri sint, quod illi amori non oppositum sit, quia amor scortatorius nullo sensu se discriminat ab illo. そして、私は推量することができる、もしあなたがたが言うなら、物事のどんなものにもその対立したものがあること、またあなたがたが結論する、結婚愛にもまたその〔対立するものが〕ある、姦淫者たちは答えるであろう、その愛に対立したものはないこと、淫行愛は、どんな意味でもそれからそれ自体を区別しないからである。

Ex quo etiam patet, quod qui non scit, qualis est amor conjugialis, non sciat qualis est amor scortatorius; そのことから明らかである、知らない者は、結婚愛がどんなものであるか、淫行愛がどんなものであるか知らないこと。

et adhuc quod ex amore scortatorio non sciatur qualis est amor conjugialis, sed ex hoc ille; またさらに、淫行愛から結婚愛がどんなものであるか知られないこと、しかし、これ〔後者〕からそれ〔前者〕が〔知られる〕。

nemo scit bonum ex malo, sed malum ex bono; だれも悪から善を知らない、しかし、善から悪を〔知っている〕。

malum enim in caligine est, bonum autem in luce. というのは、悪は暗黒の中にある、けれども、善は光の中に〔ある〕からである。

 

(3)訳文

 425.(2) 淫行愛は結婚愛に対立している。

 全世界の中に、あるものに対立するものがない何らかのものは存在しない、そして対立するものは互いに関連するものの間に存在しないで、反対のものである。関連するものは同じ事柄の最大のものと最小のものの間にある、しかし、反対のものはそれらに対する対立するものからであり、またこれらは互いに対立するように互いに関連したものである。それゆえ、関連するもの自体もまた対立するものである。

 すべてと個々のものにその対立するものがあることは、光、色、世の時間、情愛、知覚、感覚、また他の多くのものから明らかである。

 光と対立するものは暗黒であり、熱と対立するものは寒さ(冷たさ)であり、世の時間で対立するものは昼と夜、夏と冬である。情愛で対立するものは楽しさと嘆き、そして喜びと悲しみである。知覚で対立するものは善と悪、そして真理と虚偽である。また感覚で対立するものは快さと不快である。 ここから、〔これらの〕すべての明白であることで〔から〕、結婚愛にその対立するものがあることが結論されることができる。

これが姦淫愛であることは、もし欲するなら、(内なる声から)命令されたすべての健全な理性からだれもが見ることができる。もし、あなたがたにできるなら、その対立した別のものが何であるかえ。

 加えれば、健全な理性はその光からこのことをはっきりと見ることができるので、それゆえ、それ〔理性〕は、結婚のために(味方して)、また姦淫に反対して、市民の公正なものと呼ばれる法律を制定した。

 [2] 対立するものであることを、さらにはっきりと明らかにするために、私がしばしば、霊界の中で見たことを物語ることが許される。

 自然界の中で確信した心から姦淫者であった者は、天界から流れ下る結婚愛のスフェアを知覚する時、直ちに、あるいは洞穴の中に逃げ去り、隠れる、あるいは、もしそれに対して頑固に振る舞うなら、激怒でいらいらさせられ、鬼(怨霊)のようになる。

 そのように生じることは、情愛のすべての快いものと不快なものがそこに知覚されるからである、また時々、臭いのように、このようにはっきりと嗅覚で知覚される、というのは、このようなものを吸収する(=嗅ぐ)彼らの物質的な身体がないからである☆。

 [3] けれども、淫行愛と結婚愛の対立が自然界の中の多くの者から知られないのは、肉の快さからである、外観上、それは外なるものの中で結婚愛の快さと似ており、快さだけの中にいる者は、それらの対立するものについて何らかのものを知らない〔からである〕。そして、私は、もしあなたがたが、物事のどんなものにもその対立したものがあることを言い、またあなたがたが、結婚愛にもまたその〔対立するものが〕あると結論するなら、姦淫者たちは、その愛に対立したものはないこと、淫行愛は、どんな意味でもそれからそれ自体を区別しないからであると答えるであろうことを推量することができる。

 そのことから、結婚愛がどんなものであるか知らない者は、淫行愛がどんなものであるか知らないこと、またさらに、淫行愛から結婚愛がどんなものであるか知られない、しかし、後者から前者が知られることが明らかである。

だれも悪から善を知らない、しかし、善から悪を知っている。というのは、悪は暗黒の中にある、けれども、善は光の中にあるからである。

 

天使などの傍観者には臭いがわかっても姦淫者である「彼ら」自身にはもう身体がなくなっていて、その嗅覚もない、ということです。

原典講読『結婚愛』426

(1)原文

426. (iii.). Quod amor scortatorius sit oppositus amori conjugiali, sicut naturalis homo in se spectatus est oppositus spirituali homini. Quod homo naturalis et spiritualis sint sibi oppositi, usque ut unus non velit quod alter, imo quod inter se pugnent, in ecclesia notum est, sed usque nondum explanatum; quid ergo discriminat spiritualem et naturalem, et excitat hunc contra illum, dicetur. Naturalis homo est, in quem unusquisque, dum adolescit, primum introducitur, quod fit per scientias et cognitiones, ac per rationalia intellectus; at spiritualis homo est, in quem ille introducitur per amorem faciendi usus, qui amor etiam vocatur charitas; quare quantum quis in hac est, tantum est spiritualis; at quantum non in hac est, tantum est naturalis, etiam si foret perspicax ingenio et sapiens judicio. Quod hic homo, qui vocatur naturalis, separatus a spirituali, utcunque se elevat in lucem rationis, usque solvat se in libidines, et illis operetur, patescit ex solo ejus genio, quod charitatis expers sit; et qui hujus expers est, ille dissolutus est ad omnes lascivias amoris scortatorii: quapropter cum illi dicitur, quod libidinosus hic amor sit oppositus casto amori conjugiali, et rogatur ut consulat lumen suum rationale, usque non consulit lumen illud nisi in conjunctione cum jucundo mali a nativitate insiti naturali homini, ex quo facit conclusum, quod ratio sua non videat aliquid contra dulces sensitivas illecebras sui corporis; in quibus postquam confirmavit se, stupet ejus ratio ad omnia illa dulcia, quae de amore conjugiali praedicantur; imo, sicut supra dictum est, pugnat contra illa, ac vincit, et sicut victor post stragem destruit ab extremis ad intima, castra amoris conjugialis apud se: haec facit naturalis homo ex amore suo scortatorio. Hoc traditur, ut sciatur, unde est duorum illorum amorum oppositio; nam, ut prius multis ostensum est, amor conjugialis in se spectatus est amor spiritualis, et amor scortatorius in se spectatus est amor naturalis.

 

(2)直訳

426. (iii.). Quod amor scortatorius sit oppositus amori conjugiali, sicut naturalis homo in se spectatus est oppositus spirituali homini.― 426.(3) 淫行愛は結婚愛に対立していること、本質的に見られた自然的な人が霊的な人に対立しているように。

Quod homo naturalis et spiritualis sint sibi oppositi, usque ut unus non velit quod alter, imo quod inter se pugnent, in ecclesia notum est, sed usque nondum explanatum; 自然的な人と霊的な〔人〕は互いに対立していること、それでも(=~までも)一方が欲しないように、それをもう一方が〔欲する〕、それどころか、互いに戦うことは、教会の中でよく知られている、しかしそれでも、わかりやすくない(はっきりしない)

explano は「平らにする・滑らかにする」⇒(転じて)「わかりやすくする・はっきりさせる」という意味です。これを「意訳」すれば「説明する」(ならば explico の言葉がある)となるでしょうが(そして英訳書も和訳二書も「説明されていない」と訳していますが、よいと思えません。

quid ergo discriminat spiritualem et naturalem, et excitat hunc contra illum, dicetur. それゆえ、何が霊的なものと自然的なものを区別するか、また〔何が〕後者を前者に反抗して起き上がらせるか、言われる。

Naturalis homo est, in quem unusquisque, dum adolescit, primum introducitur, quod fit per scientias et cognitiones, ac per rationalia intellectus; 自然的な人である、その中へそれぞれの者が、成長している時、最初に導き入れられる、それは知識と認識によって、そして理解力からの理性的なものによって生じる。

at spiritualis homo est, in quem ille introducitur per amorem faciendi usus, qui amor etiam vocatur charitas; しかし、霊的な人は、その中に彼は役立ちを行なう愛によって導き入れられる、その愛は仁愛とも呼ばれる。

quare quantum quis in hac est, tantum est spiritualis; それゆえ、だれかがどれだけこの中にいるか〔によって〕、それだけ霊的である。

at quantum non in hac est, tantum est naturalis, etiam si foret perspicax ingenio et sapiens judicio. しかし、どれだけこの中にいないか〔によって〕、それだけ自然的である、(さらにまた)たとえ才能(才気)で明敏、また判断で賢明であった☆にしても。

事実と反する場合、時制は未完了過去を使いますが、内容は「現在」、それで現在として訳します。

Quod hic homo, qui vocatur naturalis, separatus a spirituali, utcunque se elevat in lucem rationis, usque solvat se in libidines, et illis operetur, patescit ex solo ejus genio, quod charitatis expers sit; この人間は、その者は自然的と呼ばれる、霊的なものから分離されて〔いるとき〕、どれほど自分自身を理性的な光(ルーメン)中に高揚させても、それでも自分自身を情欲の中に解放する、またそれらに働きかけられることは、その性向だけから明らかになる、仁愛の欠けていること。

et qui hujus expers est, ille dissolutus est ad omnes lascivias amoris scortatorii: またこの欠けている者は、彼は淫行愛のすべての好色へ向けてゆるんでいる(だらしがない)

quapropter cum illi dicitur, quod libidinosus hic amor sit oppositus casto amori conjugiali, et rogatur ut consulat lumen suum rationale, usque non consulit lumen illud nisi in conjunctione cum jucundo mali a nativitate insiti naturali homini, ex quo facit conclusum, quod ratio sua non videat aliquid contra dulces sensitivas illecebras sui corporis; そのために、彼は言われるとき、この好色の愛は貞潔うな結婚愛に反していること、また自分の理性的な光(ルーメン)と相談するように求められる、それでもその(ルーメン)と相談しない、出生から自然的な人に植え付けられた悪の快さとの結合の中でないなら、そこから結論をつくる、自分の理性が、自分の身体の感覚の誘惑の心地よいものに反する何らかのものを見ないこと。

in quibus postquam confirmavit se, stupet ejus ratio ad omnia illa dulcia, quae de amore conjugiali praedicantur; それらの中で(自分自身に)確信した後に、彼の理性はそれらすべての心地よいものに(向けて)鈍る、それらは結婚愛に(ついて)属性とされる。

imo, sicut supra dictum est, pugnat contra illa, ac vincit, et sicut victor post stragem destruit ab extremis ad intima, castra amoris conjugialis apud se: それどころか、上に言われたように、それ〔心地よいもの〕に対して戦う、そして勝つ、また殺戮の後、勝利者のように最外部のものから最内部のものまで破壊する、自分のもとの結婚愛の陣営を。

haec facit naturalis homo ex amore suo scortatorio. これを自然的な人は自分の淫行愛から行なう。

Hoc traditur, ut sciatur, unde est duorum illorum amorum oppositio; このことが伝えられる(述べられる)、知られるために、それらの二つの愛の対立がどこからであるか。

nam, ut prius multis ostensum est, amor conjugialis in se spectatus est amor spiritualis, et amor scortatorius in se spectatus est amor naturalis. なぜなら、前に多く(大いに)されたように、本質的に見られた結婚愛は霊的な愛であるからである、また本質的に見られた淫行愛は自然的な愛である。

 

(3)訳文

 426.(3) 淫行愛は、本質的に見られた自然的な人が霊的な人に対立しているように、結婚愛に対立している。

 自然的な人と霊的な人は互いに、一方が欲するものを、もう一方が欲ないようにまでも、対立している、それどころか、互いに戦うことは、教会の中でよく知られている、しかしそれでも、〔ことのとは〕はっきりしない。それゆえ、何が霊的なものと自然的なものを区別するか、また〔何が〕後者を前者に反抗して起き上がらせるか、言われる。

 自然的な人の中へそれぞれの者が、成長している時、最初に導き入れられる、それは知識と認識によって、そして理解力からの理性的なものによって生じる。しかし、霊的な人の中に、役立ちを行なう愛によって導き入れられる、その愛は仁愛とも呼ばれる。それゆえ、だれかがこの中にいればいるほど、それだけ霊的である。しかし、この中にいなければいないほど、たとえ才気で明敏また判断で賢明であっても、それだけ自然的である。

  自然的と呼ばれるこの人間は、霊的なものから分離されているとき、どれほど自分自身を理性的な光(ルーメン)中に高揚させても、それでも自分自身を情欲の中に解放し、それらに働きかけられることは、仁愛の欠けているというその性向だけから明らかになる。またこの欠けている者は、淫行愛のすべての好色へ向けてゆるんでいる。そのために、彼は、この好色の愛は貞潔うな結婚愛に反していると言われ、自分の理性的な光(ルーメン)と相談するように、と求められるとき、それでもるその(ルーメン)と相談しないで、出生から自然的な人に植え付けられた悪の快さとの結合しているものから、自分の理性が、自分の身体の感覚の誘惑の心地よいものに反する何らかのものを見ないことを結論する。それらの中で確信した後に、彼の理性は、結婚愛の属性とされるそれらすべての心地よいものに(向けて)鈍る。それどころか、前に言われたように、それの心地よいものに対して戦う、そして勝つ、また皆殺しの後、勝利者のように自分自身のもとの結婚愛の陣営を最外部のものから最内部のものまで破壊する。これを自然的な人は自分の淫行愛から行なう。

 このことが述べられるのは、それらの二つの愛の対立がどこからであるか、知られるためである。なぜなら、前に大いに示されたように、本質的に見られた結婚愛は霊的な愛であり、本質的に見られた淫行愛は自然的な愛であるからである。