(1)原文
384. Post hunc surrexit tertius, et eloquutus haec: "Non est solus amor, nec est sola sapientia, origo pulchritudinis; sed est unio amoris et sapientiae, unio amoris cum sapientia in juvene, ac unio sapientiae cum suo amore in virgine; virgo enim non amat sapientiam in se sed in juvene, et inde videt illum ut pulchritudinem; et cum juvenis hoc videt in virgine, tunc videt illam ut pulchritudinem; quare amor per sapientiam format illam, ac sapientia ex amore recipit illam. Quod ita sit, manifeste apparet in caelo: vidi ibi virgines et uxores, et attendi ad pulchritudines, et vidi prorsus aliam in virginibus, et aliam in uxoribus; in virginibus solum nitorem ejus, in uxoribus autem splendorem ejus: discrimen vidi sicut adamantem ex luce micantem, et sicut rubinum simul ex igne fulgurantem. Quid pulchritudo nisi delitium visus? Unde origo hujus delitii, nisi ex ludo amoris et sapientiae? Ex hoc ludo rutilat visus, et hoc rutilum ex oculo in oculum se vibrat, et sistit pulchritudinem. Quid facit pulchritudinem faciei, nisi rubor et candor, et horum amabilis mixtura inter se? Estne rubor ex amore, et candor ex sapientia? amor enim rubet ex suo igne, et sapientia candet ex sua luce: haec duo in faciebus duorum conjugum in caelo manifeste vidi, ruborem candoris in uxore, et candorem ruboris in marito; et animadverti, quod ex mutuo intuitu exsplenduerint."
Cum tertius haec loquutus est, adplausit coetus, et clamavit, "Hic vicit." Et subito lux flammea, quae etiam est lux amoris conjugialis, implevit domum splendore, et simul corda illorum amaenitate.
(2)直訳
384. Post hunc surrexit tertius, et eloquutus haec: 384.この後、第三の者が立った、またこれらを話した。
"Non est solus amor, nec est sola sapientia, origo pulchritudinis; 「愛だけでもない、知恵だけでもない、美の起源は。
sed est unio amoris et sapientiae, unio amoris cum sapientia in juvene, ac unio sapientiae cum suo amore in virgine; しかし、愛と知恵の結合である、若者の中で知恵との愛の結合、そして処女(娘)の中で自分の愛と知恵との結合〔である〕。
virgo enim non amat sapientiam in se sed in juvene, et inde videt illum ut pulchritudinem; というのは、処女(娘)は自分自身の中の知恵を愛さないから、しかし、若者の中の、またここから彼を美として見る。
et cum juvenis hoc videt in virgine, tunc videt illam ut pulchritudinem; また若者がこれ(このこと)を処女(娘)の中に見るとき、その時、彼女を美として見る。
quare amor per sapientiam format illam, ac sapientia ex amore recipit illam. それゆえ、愛は知恵によってそれ〔美〕を形作る、そして知恵は愛からそれ〔美〕を受け入れる。
Quod ita sit, manifeste apparet in caelo: そのようであることは、天界の中ではっきりと見られる。
vidi ibi virgines et uxores, et attendi ad pulchritudines, et vidi prorsus aliam in virginibus, et aliam in uxoribus; 私は、そこに処女(娘)と妻たちを見た、また美へ〔心を〕向けた(留意した)、また私はまったく他のものを処女(娘)たちの中に見た、また他のものを妻たちの中に。
in virginibus solum nitorem ejus, in uxoribus autem splendorem ejus: 処女(娘)たちの中に単なるその光輝(輝き)を、けれども、妻たちの中にその光輝(輝き)を。
discrimen vidi sicut adamantem ex luce micantem, et sicut rubinum simul ex igne fulgurantem. 私が見た違い(相違)は、光からきらめくダイヤモンドのような、また同時に火からひらめく赤玉(ルビー)のような。
Quid pulchritudo nisi delitium visus? 何が美か? 視覚の歓喜でないなら。
Unde origo hujus delitii, nisi ex ludo amoris et sapientiae? この歓喜の起源はどこからか? 愛と知恵の戯れ(遊び)からでないなら。
Ex hoc ludo rutilat visus, et hoc rutilum ex oculo in oculum se vibrat, et sistit pulchritudinem. この戯れ(遊び)から視覚が赤く輝く、またこの赤みが目から目の中へきらきら光る、また美を見せる(ひき起こす、示す)。
Quid facit pulchritudinem faciei, nisi rubor et candor, et horum amabilis mixtura inter se? 何が顔の美をつくるか? 赤(色)と白光りが、またこれらの愛らしい混合がそれ自体の間に(互いに)ないなら。
Estne rubor ex amore, et candor ex sapientia? 赤(色)は愛からであるな? また白光りは知恵から。
amor enim rubet ex suo igne, et sapientia candet ex sua luce: というのは、愛は自分の火から赤い、また知恵は自分の光から白く輝くから。
haec duo in faciebus duorum conjugum in caelo manifeste vidi, ruborem candoris in uxore, et candorem ruboris in marito; これらの二つを天界の中の二人の配偶者(夫婦)の顔の中に、私は見た、白光りの赤(色)を妻の中に、また赤(色)の白光りを夫の中に。
et animadverti, quod ex mutuo intuitu exsplenduerint." また私は気づいた、相互の凝視(見つめ合い)から輝いたこと」。
Cum tertius haec loquutus est, adplausit coetus, et clamavit, "Hic vicit." 第三の者がこれらを話したとき、集団は称賛した(拍手喝采した)、また叫んだ、「この者が勝った」。
Et subito lux flammea, quae etiam est lux amoris conjugialis, implevit domum splendore, et simul corda illorum amaenitate. また突然に(急に)、炎の(燃えるような)光が、それはまた結婚愛の光である、家を輝きで満たした、また同時に彼らの心を楽しさで。
(3)訳文
384.この後、第三の者が立ち、これらを話した。
「美の起源は愛だけでもなく、知恵だけでもない。しかし、愛と知恵の結合であり、若者の中で知恵との愛の結合、そして娘の中で自分の愛と知恵との結合である。というのは、娘は自分自身の中の知恵を愛さない、しかし、若者の中の愛を愛し、ここから彼を美として見る、また若者がこのことを娘の中に見る時、彼女を美として見るからである。それゆえ、愛は知恵によってそも美を形作り、そして知恵は愛からその美を受け入れる。
そのようであることは、天界の中ではっきりと見られる。私は、そこに娘と妻たちを見た、また美へ心を向け、まったく別のものを娘たちと妻たちの中に見た。娘たちの中に単なるその輝きを、けれども、妻たちの中にその光輝を〔見た〕。私は、光からきらめくダイヤモンドのような、また同時に火からひらめくルビーのような違いを見た。
視覚の歓喜でないなら、何が美か?
愛と知恵の戯れからでないなら、この歓喜の起源はどこからか?
この戯れから視覚が赤く輝き、この赤みが目から目の中へときらきら光り、美を見せる。
赤色と白光りが、またこれらの愛らしい混合がそれ自体の間にないなら、何が顔の美をつくるのか?
愛から赤(色)が、知恵から白光りがあるのではないか? というのは、愛は自分の火から赤い、また知恵は自分の光から白く輝くから。私はこれらの二つを天界の中の二人の夫婦の顔の中に、白光りの赤色を妻の中に、また赤色)白光りを夫の中に見た。
また私は、相互の見つめ合いから輝いたことに気づいた」。
第三の者がこれらを話したとき、集団は拍手喝采し、「この者が勝った」と叫んだ。
すると急に、燃えるような光が、それはまた結婚愛の光である、家を輝きで、同時に彼らの心を楽しさで満たした。