(1)原文
382. "Quid origo pulchritudinis aliud quam amor, qui cum influit in oculos juvenum, et accendit illos, fit pulchritudo? Quare amor et pulchritudo res eadem sunt; amor enim ab intimo subpingit faciem virginis nubilis quadam flamma, ex cujus transparentia est aurora et purpura vitae ejus. Quis non scit quod flamma illa mittat radios in ejus oculos, et ex his ut centris in orbem faciei se effundat, et quoque se demittat in pectus, ac incendat cor, et sic afficiat, non aliter quam ignis calore et luce adstantem? Calor ille est amor, et lux illa est amoris pulchritudo. Totus orbis firmat consensu, quod quisque sit amabilis et pulcher secundum suum amorem; sed usque est alius amor sexus masculini, et alius amor sexus feminini; amor masculinus est amor sapiendi, et amor femininus est amor amandi amorem sapiendi in masculo; quantum itaque juvenis est amor sapiendi, tantum est amabilis et pulcher virgini; et quantum virgo est amor sapientiae juvenis, tantum illa est amabilis et pulchra juveni; quare sicut amor obviat et osculatur amorem alterius, ita quoque pulchritudines: concludo itaque quod amor formet pulchritudinem in instar sui."
(2)直訳
382. "Quid origo pulchritudinis aliud quam amor, qui cum influit in oculos juvenum, et accendit illos, fit pulchritudo? 382.「〝愛〟以外に美の何らかの起源とは何か? それは若者の目の中に流入するとき、また彼らを刺激する(火をつける)、美を生じる。
Quare amor et pulchritudo res eadem sunt; それゆえ、愛と美は同じ事柄である。
amor enim ab intimo subpingit faciem virginis nubilis quadam flamma, ex cujus transparentia est aurora et purpura vitae ejus. というのは、愛は最内部から適齢期の処女(娘)の顔にある種の炎でかすかに染める、その透明さからそのいのちのあけぼの(暁・夜明け)と紫色☆がある。
☆ 太陽が上る前に、雲の中にある「紫色」です。またこれは赤色の化粧品も意味し、それなら「ほお紅」です。
Quis non scit quod flamma illa mittat radios in ejus oculos, et ex his ut centris in orbem faciei se effundat, et quoque se demittat in pectus, ac incendat cor, et sic afficiat, non aliter quam ignis calore et luce adstantem? だれが知らないか? 彼女の炎がその目の中に光線を送ること、またこれらから中心のように顔の球(輪)の中にそれ自体を拡散させる、そしてまた、それ自体を胸の中に行かせる、そして心臓を燃やす(火をつける)、またこのように働きかける、火が熱と光で傍観者(そばに立つ者)に〔働きかける〕以外に異なっていない。
Calor ille est amor, et lux illa est amoris pulchritudo. その熱は愛である、またその光は愛の美である。
Totus orbis firmat consensu, quod quisque sit amabilis et pulcher secundum suum amorem; 全地球(世界)に同意で確かにする(確立する)、それぞれの者が自分の愛にしたがって愛らしく、また美しいこと。
sed usque est alius amor sexus masculini, et alius amor sexus feminini; しかしそれでも、男性の(性の)愛はあるものである、また女性の(性の)愛はあるもの(別のもの)である。
amor masculinus est amor sapiendi, et amor femininus est amor amandi amorem sapiendi in masculo; 男性の愛は賢明になろうとする愛である、また女性の愛は男性の中の賢明になろうとする愛を愛そうとする愛である。
quantum itaque juvenis est amor sapiendi, tantum est amabilis et pulcher virgini; そこで、どれだけ若者に賢明になろうとする愛があるか〔によって〕、それだけ処女(娘)に愛らしい、また美しい。
et quantum virgo est amor sapientiae juvenis, tantum illa est amabilis et pulchra juveni; またどれだけ処女(娘)に若者の知恵への愛があるか〔によって〕、それだけ彼女たちは若者に愛らしい、また美しい。
quare sicut amor obviat et osculatur amorem alterius, ita quoque pulchritudines: それゆえ、愛がもう一つの者の愛に出会う、またキスするように、そのようにもまた美は。
concludo itaque quod amor formet pulchritudinem in instar sui." そこで、私は結論する、愛は美をそれ自身に似たものに形作ること」。
(3)訳文
382.「〝愛〟が若者の目の中に流入し、火をつけ、美を生じるとき、その愛以外に美の何らかの起源とは何か?
それゆえ、愛と美は同じものである。というのは、愛は最内部から適齢期の娘の顔をある種の炎でかすかに染め、その透明さから、そのいのちのあけぼのと紫色〔の雲〕がある。
彼女の炎がその目の中に光線を送り、これらから中心のように顔の輪の中に拡がり、そしてまた、胸の中に行き、そして心臓に火をつけ、またそばに立つ者)に火が熱と光で働きかける、まさにこのように働きかけることを、だれが知らないか?
その熱は愛であり、その光は愛の美である。
それぞれの者が自分の愛にしたがって愛らしく、また美しいことは、全世界で同意され、確立されている。しかしそれでも、男性の愛と女性の愛は別ものである。男性の愛は賢明になろうとする愛であり、女性の愛は男性の中の賢明になろうとする愛を愛そうとする愛である。そこで、若者に賢明になろうとする愛があればあるほど、それだけ娘に対して愛らしく、美しい。また娘に若者の知恵への愛があればあるほど、それだけ彼女たちは若者に対して愛らしく、美しい。それゆえ、愛がもう一方の愛に出会い、キスするように、美もまたそのようである。そこで、私は、愛は美をそれ自身に似たものに形作ることを結論する」。
◎前回の質問「extuliが何か分かりません」に、さっそくある方からご教示がありました。efferoの完了でした。
すなわち、ex+ferro⇒effero(という形の変化)です。意味は「私は引き出した」なので、「家を出た」となります。