(1)原文
378. (xiii.) Quod zelotypia etiam sit apud bestias et apud aves.― Quod sit apud feras, ut leones, tigrides, ursos, et plures, dum illis catuli sunt, notum est; tum etiam apud tauros, tametsi illis non vituli: exstantissime apud gallos, qui pro gallinis suis cum rivalibus dimicant usque ad mortem. Quod his talis zelotypia sit, est quia sunt amatores gloriosi, ac gloria amoris istius non sustinet parem; quod illi sint amatores gloriosi prae omni genere et specie avium, ex illorum gestibus, nutibus, gressibus, et sonis apparet. Quod gloria honoris apud viros tam amatores quam non amatores, inducat, exaltet et asperet zelotypiam, supra confirmatum est.
(2)直訳
378. (xiii.) Quod zelotypia etiam sit apud bestias et apud aves.― 378.(13) 嫉妬は獣のもとにもまたあること、また鳥のもとに。
Quod sit apud feras, ut leones, tigrides, ursos, et plures, dum illis catuli sunt, notum est; 獣のもとにあることは、例えば、ライオン、トラ、(雄)クマ、また多くのもの、それらに子がある時、よく知られている。
tum etiam apud tauros, tametsi illis non vituli: ほかに雄ウシのもとに、たとえそれらに子(ウシ)がなくても。
exstantissime apud gallos, qui pro gallinis suis cum rivalibus dimicant usque ad mortem. 最も明らかに見られる、オンドリのもとに、それは自分のメンドリのためにライバル(競争相手)と、死までも闘う。
Quod his talis zelotypia sit, est quia sunt amatores gloriosi, ac gloria amoris istius non sustinet parem; これらにそのような嫉妬があることは、自慢する(誇る)愛する者であるからである、そしてその愛の栄光は同等の者を容赦(我慢)しない。
quod illi sint amatores gloriosi prae omni genere et specie avium, ex illorum gestibus, nutibus, gressibus, et sonis apparet. それらは、すべての鳥の属と種よりも自慢する(誇る)愛する者であることは、それらの振る舞い、身振り、足取り、また音声から見える。
Quod gloria honoris apud viros tam amatores quam non amatores, inducat, exaltet et asperet zelotypiam, supra confirmatum est. 男たちのもとの名誉の栄光は、愛する者も愛する者でない者も、嫉妬を高める、また厳しくする(=荒っぽいものにする)ことは、上に確証されている。
(3)訳文
378.(13) 嫉妬は獣にも、鳥にもあること。
獣のもとに、例えば、ライオン、トラ、クマ、また多くのもの、それらに子がある時にあることは、よく知られている。ほかに、牛にも、たとえそれらに子がなくても。オンドリのに最も明らかに見られる、オンドリは自分のメンドリのためにライバルと死ぬまでも闘う。
これらにそのような嫉妬があることは、誇りのある愛する者であるからである、そしてその愛の栄光は同等の者を容赦しない。それらがすべての鳥の種属よりも誇りのある愛する者であることは、それらの振る舞い、身振り、足取り、また鳴き声から見える。
男のもとの名誉の栄光が、愛する者も愛する者でない者も、嫉妬を高め、荒々しいものにすることは、前に確証されている。