原典講読『結婚愛』326(訳文の追加)

その時、彼らに第三の天界からわれたさらに、内的なまたはさらに知恵があることそれは天的ばれ、霊的知恵へのその関係、自然的〔知恵〕へのこの関係同様であるまたこれらは天界にしたがった順序神的知恵から流入するそれは無限である

 

★は『真のキリスト教』に再録されていない内容です。

1 ウェルトゥムヌスは四季の推移の神、形の変化や変わりやすさの典型。

2 原文では「知覚されることができない」ですが、後から書き換えた『真のキリスト教』の「言い表わせない」が真意でしょう。

原典講読『結婚愛』327

(1)原文

327. His peractis dixi ad adstantes, "Ex his tribus experientiae indiciis, vidistis, quale est discrimen inter spirituale et naturale, et quoque causam, cur naturalis homo non appareat spirituali, nec spiritualis homo naturali; tametsi quoad affectiones et cogitationes, et inde praesentias consociati sunt: inde est, quod tibi, Archididascale, in via nunc visus sim, et nunc non visus."

Post haec audita est vox e superiori coelo ad Archididascalum, dicens, "Ascende huc;" et ascendit, et rediit, et dixit, quod angeli, sicut ipse, non prius noverint differentias inter spirituale et naturale, propter causam, quia non prius apud quendam hominem, qui in utroque mundo simul fuit, aliqua copia relationis data est, ac differentiae illae absque relatione, non noscuntur.

 

(2)直訳

327. His peractis dixi ad adstantes, "Ex his tribus experientiae indiciis, vidistis, quale est discrimen inter spirituale et naturale, et quoque causam, cur naturalis homo non appareat spirituali, nec spiritualis homo naturali; 327.れらで行なわれて、私は傍観者に言った、「これらの三つの経験からの知るし(証拠)から、あなたは見る、霊的なものと自然的なものの間の相違がどんなものであるか、そしてまた、理由を、なぜ自然的な人間が霊的な〔人間〕に見られないか、また霊的な人間が自然的な〔人間に見られ〕ないか。

tametsi quoad affectiones et cogitationes, et inde praesentias consociati sunt: それでも、★情愛と思考に関して、またここから現在〔に関して〕交わりに加わっている。

★ ★印以下の部分は『真のキリスト教』と著述を変えた。

inde est, quod tibi, Archididascale, in via nunc visus sim, et nunc non visus." ★ここからである、あなたに、師匠(上級教師)よ、途中で、時には私が見られる、また時には見られないこと」。

Post haec audita est vox e superiori coelo ad Archididascalum, dicens, "Ascende huc;" これらの後、高天界から師匠(上級教師)こえた、言って、「ここへ」。

et ascendit, et rediit, et dixit, quod angeli, sicut ipse, non prius noverint differentias inter spirituale et naturale, propter causam, quia non prius apud quendam hominem, qui in utroque mundo simul fuit, aliqua copia relationis data est, ac differentiae illae absque relatione, non noscuntur. またったまたったまたった、天使以前霊的ものと自然的なものの間の相違を知らなかったこと、理由のために、以前にある人間のともに、その者は両方の世界の中に同時にいた、比較の何らかの機会が与えられた、そして比較なしにその相違は知ることができないからである。

 

(3)訳文

 327.れらが行なわれて、私は傍観者に言った、「これらの三つの経験からの証拠から、あなたは、霊的なものと自然的なものの間の相違がどんなものであるか、そしてまた、なぜ自然的な人間が霊的な〔人間〕に見られないか、また霊的な人間が自然的な人間に見られないか、その理由を知るであろう。それでも、★情愛と思考、またここから現在に関して交わっている。ここから、あなたに、上級教師よ、途中で、時には私が見られ、時には見られない」。

 これらの後、高天界から教師ここへ」と言う声こえた。上、戻って、「天使以前霊的ものと自然的なものの間の相違を知らなかった。その理由は、両方の世界の中に同時にいたある人間のともに、何らかの比較の機会が与えられ、そして比較なしにその相違はそれ以前に知ることができないからである」った

原典講読『結婚愛』328(訳文[2]まで)

(1)原文

328. Post haec secessimus, ac iterum loquuti sumus de hac re; et dixi, quod discrimina illa non aliunde existant, quam "quia vos, qui in mundo spirituali estis, et inde spirituales, estis in substantialibus et non in materialibus, ac substantialia sunt initia materialium; vos estis in principiis et sic in singularibus, nos autem in principiatis et compositis; vos estis in particularibus, nos autem in communibus; et sicut communia non possunt intrare in particularia, ita nec possunt naturalia, quae sunt materialia, intrare in spiritualia quae sunt substantialia, prorsus sicut funis nauticus non potest intrare seu traduci per foramen acus netorii, aut sicut nervus non potest intrare seu induci in unam ex fibris ex quibus ille est, nec fibra in unam ex fibrillis ex quibus illa est: hoc etiam in mundo notum est, quare consensus eruditorum est, quod non detur influxus naturalis in spirituale, sed spiritualis in naturale. Haec nunc causa est, quod naturalis homo non possit cogitare illa quae spiritualis homo, et inde nec loqui illa; quare Paulus illa quae audivit ex tertio caelo, dicit ineffabilia. [2] Accedit, quod spiritualiter cogitare sit absque tempore et spatio cogitare, et quod naturaliter, sit cum tempore et spatio; adhaeret enim omni ideae cogitationis naturalis aliquid e tempore et spatio, non autem alicui ideae spirituali; causa est, quia spiritualis mundus non est in spatio et tempore, sicut mundus naturalis, sed est in duorum illorum apparentia: in hoc differunt etiam cogitationes et perceptiones. Quare vos potestis cogitare de Dei essentia et omnipraesentia ab aeterno, hoc est, de Deo ante creationem mundi, quoniam cogitatis de Dei essentia ab aeterno absque tempore, et de Ipsius omnipraesentia absque spatio, et sic comprehenditis talia, quae ideas naturalis hominis transcendunt:"

[3] Et tunc narravi, quod semel cogitaverim de Dei essentia et omnipraesentia ab aeterno, hoc est, de Deo ante creationem mundi, et quod quia nondum potui removere spatia et tempora ab ideis cogitationis meae, anxius factus sum, intravit enim idea naturae pro Deo; sed dictum mihi est, "Remove ideas spatii et temporis, et videbis." Et datum est removere, et vidi; et ab illo tempore potui cogitare Deum ab aeterno, et prorsus non naturam ab aeterno, quia Deus in omni tempore est absque tempore, et in omni spatio est absque spatio, natura autem in omni tempore est in tempore, et in omni spatio est in spatio; et natura cum suo tempore et spatio non potuit non inchoare et oriri, non autem Deus, qui est absque tempore et spatio; quare natura a Deo est, non ab aeterno, sed in tempore, hoc est, una cum suo tempore et simul spatio.

 

(2)直訳

328. Post haec secessimus, ac iterum loquuti sumus de hac re; 328.これらの後、私たちが、再、私たちはこの事柄についてした

et dixi, quod discrimina illa non aliunde existant, quam "quia vos, qui in mundo spirituali estis, et inde spirituales, estis in substantialibus et non in materialibus, ac substantialia sunt initia materialium;  またった、(「)それらの相違源泉からではない、以外、「☆霊界のあなたがたはここから霊的であり、実体的なものの中にいるので、また物質的ではないそして実体物質まりである

ここの引用符はその前に移動する方がよいと思えます。

vos estis in principiis et sic in singularibus, nos autem in principiatis et compositis; あなたがたは(基本物質)にいるまたこのように個々のもの(特定のもの、限られたもの)けれども、私たちは(最初原理からの)派生物にないまた合成物(いろいろな要素むもの)

vos estis in particularibus, nos autem in communibus; あなたがたは個別のもののにいるけれども、私たちは共通(全般的)ものの

et sicut communia non possunt intrare in particularia, ita nec possunt naturalia, quae sunt materialia, intrare in spiritualia quae sunt substantialia, prorsus sicut funis nauticus non potest intrare seu traduci per foramen acus netorii, aut sicut nervus non potest intrare seu induci in unam ex fibris ex quibus ille est, nec fibra in unam ex fibrillis ex quibus illa est: また共通(全般的)ものが個別のもののることができないようにそのように自然的なものはできないそれらは物質的なもの、霊的なもののることそれらは実体的なものであるまったくのように、船のロープがるまたはかれることができない、裁縫ってまたはのように、神経小繊維からのつにれられることそれらからそれが存在する

hoc etiam in mundo notum est, quare consensus eruditorum est, quod non detur influxus naturalis in spirituale, sed spiritualis in naturale. ★このこともまた世の中でよく知られている、それゆえ、学者の同意〔事項〕である、霊的なものの中への自然的な流入は存在しないこと、しかし自然的なものの中への霊的な〔流入が存在する〕。

Haec nunc causa est, quod naturalis homo non possit cogitare illa quae spiritualis homo, et inde nec loqui illa; そこで(さて)これらが理由である、自然的人間がそれをえることができないことそれらを霊的人間〔考える〕、またここからそれをすこともできない

quare Paulus illa quae audivit ex tertio caelo, dicit ineffabilia. それゆえパウロはそれらをそれらは第三天界からいた、言わせないものとんだ☆。

「コリントⅡ」12:4参照。

[2] Accedit, quod spiritualiter cogitare sit absque tempore et spatio cogitare, et quod naturaliter, sit cum tempore et spatio; [2] 追加事実☆、霊的えることは時間空間なしにえることであるまた自然的〔考えることは時間空間とともに

accredit quod~で「~という事実がある、追加の事実は~」の意味です。直訳は「~ことを加える」。

adhaeret enim omni ideae cogitationis naturalis aliquid e tempore et spatio, non autem alicui ideae spirituali; というのは、すべての自然的な思考の観念には時間と空間からの何らかのものがくっついているから、けれども、何らかの霊的な観念に〔くっついてい〕ない。

causa est, quia spiritualis mundus non est in spatio et tempore, sicut mundus naturalis, sed est in duorum illorum apparentia: 理由である、霊界空間時間にないので、自然界のようにしかしそれらのつの外観にある

in hoc differunt etiam cogitationes et perceptiones. こ(ことの)☆思考知覚もまた相違する

in hocだけではわかりづらいと思います。霊界と自然界の違いは、空間と時間が「ある、なし」であり、思考や知覚もその相違を前提としているので、当然、異なってくる、ということです。

Quare vos potestis cogitare de Dei essentia et omnipraesentia ab aeterno, hoc est, de Deo ante creationem mundi, quoniam cogitatis de Dei essentia ab aeterno absque tempore, et de Ipsius omnipraesentia absque spatio, et sic comprehenditis talia, quae ideas naturalis hominis transcendunt:"  それゆえ、あなたがたは永遠からの神の本質と遍在について考えることができる、すなわち、世の創造前の、あなたがたは時間なしの神の本質について考えるので、また空間なしにその方の遍在について、またこのようにあなたがたはこのようなものを把握する、それらは人間の自然的な観念を超えている」。 

[3] Et tunc narravi, quod semel cogitaverim de Dei essentia et omnipraesentia ab aeterno, hoc est, de Deo ante creationem mundi, et quod quia nondum potui removere spatia et tempora ab ideis cogitationis meae, anxius factus sum, intravit enim idea naturae pro Deo; [3] またその時、私したかつて永遠からの本質遍在についてえたことすなわち、世創造についてまた思考観念から時間空間をまだくことができなかったので、私まされた(不安になった)こと、というのは、神わりに(として)観念ったので

sed dictum mihi est, "Remove ideas spatii et temporis, et videbis." しかし、私われた、「空間時間観念また(すると)あなたは」。

Et datum est removere, et vidi; また、取くことがえられたまた

et ab illo tempore potui cogitare Deum ab aeterno, et prorsus non naturam ab aeterno, quia Deus in omni tempore est absque tempore, et in omni spatio est absque spatio, natura autem in omni tempore est in tempore, et in omni spatio est in spatio; またそのから永遠からのえることができたまた永遠からの自然ではまったくない、神はすべての時間、時間なしに存在するからであるまたすべての空間、空間なしにけれども、自然はすべての時間、時間存在するまたすべての空間、空間〔存在するからである〕。

et natura cum suo tempore et spatio non potuit non inchoare et oriri, non autem Deus, qui est absque tempore et spatio; また自然はその時間空間とともにまらないことができないけれども、神そうしたことはないその空間時間なしである

quare natura a Deo est, non ab aeterno, sed in tempore, hoc est, una cum suo tempore et simul spatio.  それゆえ、自然は神から存在する、また永遠からでない、しかし、時間の中に、すなわち、その時間と一緒に、また空間と同時に。

 

(3)訳文

 328.これらの後、私たちが、再、私たちはこの事柄についてしたまたった、「それらの相違霊界のあなたがたは、実体的なものの中にいるのでここから霊的であり、別源泉からではない、また物質的ではなくそして実体物質まりであるあなたがたは(基本物質)またこのように個々のもの(特定のもの、限られたもの)にいるけれども、私たちは(最初原理からの)派生物また合成物(いろいろな要素むもの)の中にいないあなたがたは個別のもののにいるけれども、私たちは共通(全般的)もののにいるまた共通(全般的)ものが個別のもののることができないようにそのように自然的なものはできないそれらは物質的なもの、霊的なもののることそれらは実体的なものであるまったく、船のロープがるまたはかれることができないような、裁縫ってまたは、小繊維から神経から存在するのにそのつにれられることができないようなものである。★このこともまた世の中でよく知られている、それゆえ、霊的なものの中への自然的な流入は存在せず、自然的なものの中への霊的な流入が存在することは、学者の同意〔事項〕である。

 そこでこれらが、自然的人間霊的人間が考えるものをえることもここからそれをすこともできない理由であるそれゆえパウロはそれらは第三天界からいたそれらをわせないものとんだ☆。

 [2] 追加事実、霊的えることは時間空間なしにまた自然的えることは時間空間とともにえることであるというのはすべての自然的思考観念には時間空間からのらかのものが付着しているけれども、何らかの霊的観念付着していないから。その理由、霊界自然界のように空間時間になくしかしそれらのつの外観にあるからである――思考知覚もまたこと相違している。

それゆえあなたがたは永遠からの本質遍在についてえることができるすなわち、世創造前あなたがたは時間なしの本質についてえるのでまた空間なしにその遍在についてまたこのようにあなたがたは人間自然的観念えているようなものを把握する」。 

原典講読『結婚愛』328(訳文[3])

 [3] またその時、私かつて永遠からの本質遍在についてすなわち、世創造についてえたことまた思考観念から時間空間をまだくことができなかったので、神わりに観念ったので、私まされたことをしたしかし、私われた、「空間時間観念するとあなたは」。

 取くことがえられ、私そのからは、永遠からの自然ではまったくない、永遠からのえることができた。神はすべての時間、時間なしにまたすべての空間、空間なしに存在するからであるけれども、自然はすべての時間、時間すべての空間、空間存在するからであるまた自然はその時間空間とともにまらないことができないけれども、神そうしたことはないその空間時間なしであるそれゆえ、自然は神から、また永遠からでなく、しかし、時間の中に、すなわち、その時間と一緒に、また空間と同時に存在する。

 

「コリントⅡ」12:4参照。

原典講読『結婚愛』329

(1)原文

329. Postquam archididascalus et reliqui a me abiverunt, aliqui pueri, qui etiam in ludo gymnasiaco fuerunt, sequebantur me domum, et ibi paulum adstiterunt mihi scribenti; et ecce tunc videbant blattam currentem super charta mea, et mirati quaesiverunt, "Quid hoc animalculum tam velox?" Et dixi, quod dicatur blatta, et de illa vobis dicam mirabilia; et dixi, quod in tam parvulo vivo sint totidem membra et viscera, quae in camelo; ut quod sint cerebra, corda, fistulae pulmonales, organa sensuum, motuum, et generationum, ventriculus, intestina, et plura; ac singula contexta ex fibris, nervis, vasis sanguineis, musculis, tendinibus, membranis, et haec singula ab adhuc purioribus, quae alte intra aciem omnis oculi latent:

[2] Dicebant tunc, quod usque parvulum hoc vivum appareat illis non aliter quam sicut substantia simplex.

Et dixi, "Sunt tamen intus innumerabilia; haec dico, ut sciatis, quod simile sit in omni objecto quod coram vobis apparet sicut unum, simplex, et minimum, tam in actionibus quam in affectionibus et cogitationibus vestris; possum asseverare vobis, quod unaquaevis mica cogitationis, et unaquaevis stilla affectionis vestrae, sit dividua usque ad infinitum, et quod sicut ideae vestrae dividuae sunt, ita vos sapiatis: scitote, quod omne divisum sit plus et plus multiplex, et non plus et plus simplex, quia divisum et divisum propius et propius accedit ad infinitum, in quo infinite omnia sunt; hoc novum prius inauditum vobis refero."

[3] His dictis, pueri a me abiverunt ad archididascalum, et illum rogaverunt, ut in gymnasio aliquando proponeret aliquod novum inauditum ut problema,

Et dixit, "Quid?"

Dixerunt, "Quod omne divisum sit plus et plus multiplex, et non plus et plus simplex, quia propius et propius accedit ad infinitum, in quo infinite omnia sunt."

Et spopondit quod proponeret; et dixit, "Hoc video, quia percepi, quod una idea naturalis sit continens innumerabilium idearum spiritualium; imo quod una idea spiritualis sit continens innumerabilium idearum caelestium; inde est discrimen inter sapientiam coelestem in qua sunt angeli tertii caeli, et inter sapientiam spiritualem in qua sunt angeli secundi caeli, ut et inter sapientiam naturalem, in qua sunt angeli ultimi caeli, et quoque homines."

 

(2)直訳

329. Postquam archididascalus et reliqui a me abiverunt, aliqui pueri, qui etiam in ludo gymnasiaco fuerunt, sequebantur me domum, et ibi paulum adstiterunt mihi scribenti; 329.上級の教師(師匠)と他の者が私から立ち去った後に、ある少年たちが、その者もまたギムナジウム(学校)の学校の中にいた、私に従った、家で、またそこにしばらくいた、私に書いて(現在分詞奪格)

et ecce tunc videbant blattam currentem super charta mea, et mirati quaesiverunt, "Quid hoc animalculum tam velox?" また、見よ、その時、彼らは私の紙の上を走っているシミを見た、また驚かされて言った、「この小さい動物(昆虫)は何か、これほどにすばやい?」

Et dixi, quod dicatur blatta, et de illa vobis dicam mirabilia; また、私は言った、シミと言われること、またそれについてあなたがたに私は驚くべきことを言う(未来・接続☆)

文法事項です。第一人称では直接法未来と接続法現在は同一形です(このdicamのように)。それでも、同一形でまったく困りません、表現したい内容が変わらないからです。ここでは「~したい」「~しよう」を意味します。あえて違いを言えば「(これから)言おう」と「(今)言おう(と思っている)」です。

et dixi, quod in tam parvulo vivo sint totidem membra et viscera, quae in camelo; また私は言った、これほどにやや小さな生きているものの中に同じ数の肢体と内臓があること、それらはラクダの中に。

ut quod sint cerebra, corda, fistulae pulmonales, organa sensuum, motuum, et generationum, ventriculus, intestina, et plura; そのように、脳、心臓、肺の気管、感覚と運動と生殖の器官、胃、腸、また多くのものがあること。

ac singula contexta ex fibris, nervis, vasis sanguineis, musculis, tendinibus, membranis, et haec singula ab adhuc purioribus, quae alte intra aciem omnis oculi latent: そして、個々の複合体(組織・構造)〔がある〕、繊維、神経、血管、筋肉、腱、膜からの、またこれらの個々のものはさらに純粋なものから、それらは鋭いすべての目の内部に☆深く隠れている。

ここの「内部に」は鋭いすべての目を「逃れて」と意味でしょう。

[2] Dicebant tunc, quod usque parvulum hoc vivum appareat illis non aliter quam sicut substantia simplex. [2] その時、彼らは言った、それでも(やはり)のやや小さな生きているものは彼らに異なって見えないこと、単純な(単一の)物体のように以外に。

Et dixi, "Sunt tamen intus innumerabilia; また、私は言った、「それでも内部に無数のものがある。

haec dico, ut sciatis, quod simile sit in omni objecto quod coram vobis apparet sicut unum, simplex, et minimum, tam in actionibus quam in affectionibus et cogitationibus vestris; これらを私は言う、あなたがたが知る(接続)ために、すべての対象に同様であること、それはあなたがたの前に一つのもののように見える、単純な(単一の)もの、また最小のもの、あなたがたの行動のものにも情愛と思考のものにも。

possum asseverare vobis, quod unaquaevis mica cogitationis, et unaquaevis stilla affectionis vestrae, sit dividua usque ad infinitum, et quod sicut ideae vestrae dividuae sunt, ita vos sapiatis: 私はあなたがたに断言することができる、あなたがたの思考のどの(それぞれの)片も、また情愛のどの一滴も無限にまでも分割されること、またあなたがたの観念が分割されるように、そのように☆あなたがたは賢明である。

直訳はこれですが、sicut…ita は「~と同じく」、「~ほど」の意味があり、後者がよいでしょう。

scitote, quod omne divisum sit plus et plus multiplex, et non plus et plus simplex, quia divisum et divisum propius et propius accedit ad infinitum, in quo infinite omnia sunt; あなたがたは知れ(未来)、すべてのものはさらにまたさらに多種多様なものに分割されること、またさらにまたさらに単純な(単一の)もの〔に分割されるのでは〕ない、分割されたものまた分割されたものは、さらに近くまたさらに近く無限なものへ近づくからである、その中に無限にすべてのものが存在する。

hoc novum prius inauditum vobis refero." 以前に聞いたことのないこの新しいことを、あなたがたに私は語る(話している)」。

[3] His dictis, pueri a me abiverunt ad archididascalum, et illum rogaverunt, ut in gymnasio aliquando proponeret aliquod novum inauditum ut problema, [3] これらで聞いて、少年たちは私から上級の教師(師匠)へ立ち去った、また彼を請い求めた、ギムナジウムの中で、いつか、何か聞いたことのない新しいものを、問題として、示すように。

Et dixit, "Quid?"  また言った、「何を?」

Dixerunt, "Quod omne divisum sit plus et plus multiplex, et non plus et plus simplex, quia propius et propius accedit ad infinitum, in quo infinite omnia sunt." 彼らは言った、「すべてのものはさらにまたさらに多種多様なものに分割されること、またさらにまたさらに単純な(単一の)もの〔に分割されるのでは〕ない、分割されたものまた分割されたものは、さらに近くまたさらに近く無限なものへ近づくからである、その中に無限にすべてのものが存在すること」。

Et spopondit quod proponeret; また約束した(spondeo)、示すことを。

et dixit, "Hoc video, quia percepi, quod una idea naturalis sit continens innumerabilium idearum spiritualium; また言った、「このことを私は見る、私は知覚したからである、自然的な一つの観念は霊的な無数の観念の容器であること。

imo quod una idea spiritualis sit continens innumerabilium idearum coelestium; それどころか、霊的な一つの観念は天的な無数の観念の容器であること。

inde est discrimen inter sapientiam caelestem in qua sunt angeli tertii caeli, et inter sapientiam spiritualem in qua sunt angeli secundi caeli, ut et inter sapientiam naturalem, in qua sunt angeli ultimi caeli, et quoque homines." ここからである、天的な知恵の間の違いは、その中に第三の天界の天使がいる、また霊的な知恵の間の〔違い〕、その中に第二の天界の天使がいる、そのようにまた自然的な知恵の間の〔違い〕、その中に最も外部の天界の天使がいる、そしてまた人間」。

 

(3)訳文

 329.上級の教師と他の者が私から立ち去った後に、ギムナジウム(学校)の中にいたある少年たちが私に家へと従った、また私が書いているときそこにしばらくいた。また、見よ、その時、彼らは私の紙の上を走っているシミを見た、また驚いて言った、「これほどにすばやいこの小動物は何か?」

 また、私は言った、「シミと言われている、それについて私はあなたがたに驚くべきことを言おう」。また私は言った、「これほどに小さな生き物の中に、ラクダと同じ数の肢体と内臓があること。そのように、脳、心臓、肺の気管、感覚と運動と生殖の器官、胃、腸、また多くのものがあること。そして、繊維、神経、血管、筋肉、腱、膜からの個々の組織がある、またこれらの個々のものはさらに純粋なものから〔であり〕、それらは鋭いすべての目〔を逃れて〕その内部に深く隠れている。

 [2] その時、彼らは言った、「それでも、の小さな生き物は自分たちに単純な物体のようにしか見えない」。

 また、私は言った、「それでも内部に無数のものがある。これらを私は、あなたがたに知ってほしいために言う、すべての対象も同様であること、それはあなたがたの前に、あなたがたの行動のものにも情愛と思考のものにも、一つのもの、単純なもの、また最小のもののように見える。

私はあなたがたに断言することができる、あなたがたの思考のどの片も、また情愛のどの一滴も無限にまでも分割され、またあなたがたの観念が分割されるほど、あなたがたは賢明であることを。あなたがたは知れ(=知ってほしい)、すべてのものはさらにまたさらに多種多様なものに分割され、さらにまたさらにと単純なものに分割されるのではないことを。分割されまた分割されたものは、近くまたさらに近く、その中に無限にすべてのものが存在する無限なものへ近づくからである。以前に聞いたことのないこの新しいことを、私はあなたがたに話している」。

 [3] これらを聞いて、少年たちは私から上級の教師へと立ち去り、彼に、ギムナジウムの中で、いつか、何か聞いたことのない新しいものを、問題として、示すように請い求めた。

 彼は言った、「何を?」

 彼らは言った、「すべてのものはさらにまたさらにと多種多様なものに分割され、さらにまたさらにと単純なものに分割されるのではないことを。分割されまた分割されたものは、近くまたさらに近くその中に無限にすべてのものが存在する無限なものへ近づくからであること」。

 また、彼は示すことを約束した。また言った、「このことを私は見る。私は、自然的な一つの観念は霊的な無数の観念の容器であること、それどころか、霊的な一つの観念は天的な無数の観念の容器であることを知覚したからである。第三の天界の天使がいる天的な知恵の間と第二の天界の天使がいる霊的な知恵の間の違い、そのようにまた最も外部の天界の天使がいる自然的な知恵また人間の知恵との違いはここからである」。