(1)原文
[XV.]
DE POLYGAMIA.
332. Si indagatur causa, cur conjugia polygamica e Christiano orbe plane damnata sunt, illa a nemine, quacunque dote res acute ingenio perspiciendi praeditus est, ut aperta videri potest, nisi prius instructus fuerit, Quod detur amor vere conjugialis: Quod hic non dabilis sit, nisi quam inter duos: Quod nec inter duos nisi a Solo Domino: Et quod huic amori inscriptum sit caelum cum omnibus ejus felicitatibus. Hae cognitiones nisi praecedant, et quasi primum lapidem ponant, nequicquam satagit mens educere ex intellectu aliquas rationes, quibus acquiescat, et super quibus subsistat, quemadmodum domus super suo lapide seu fundamento, cur polygamia e Christiano orbe damnata est. Notum est, quod institutio conjugii monogamici fundata sit super Verbo Domini,
"Quod qui dimiserit uxorem, nisi propter scortationem, et aliam duxerit, adulterium committat; et quod ab initio seu a prima instauratione conjugiorum fuerit, ut duo fiant una caro; et quod homo non separaturus sit, quod Deus copulavit (Matth. xix. 3-11).
[2] Sed tametsi Dominus illa ex Divina conjugiis inscripta lege dictavit, usque si non intellectus potest suffulcire illam ex quadam sua ratione, potest usque ille per versationes sibi suetas, et per sinistras interpretationes, Divinam illam legem circumducere, et deducere in obscurum ambiguum, et demum in affirmativum negativum; in affirmativum, quia ex lege civili etiam est, et in negativum, quia non ex visu illorum rationali est: in hoc cadet mens humana, nisi instructa prius fuerit de supra memoratis cognitionibus, intellectui pro introductione in suas rationes inserviendis; quae sunt, quod detur amor vere conjugialis; quod hic non dabilis sit, quam inter duos; quod nec inter duos nisi a solo Domino; et quod huic amori inscriptum sit caelum cum omnibus ejus felicitatibus. Sed haec, et plura de damnatione polygamiae e Christiano orbe, secundum sequentes articulos in ordine demonstranda sunt. Articuli sunt hi:―
(i.) Quod nisi cum una uxore non dari queat amor vere conjugialis, consequenter nec vere conjugialis amicitia, confidentia, potentia, ac talis mentium conjunctio, ut duo sint una caro.
(ii.) Quod sic nisi cum una uxore non dari queant beatitudines coelestes, faustitates spirituales, ac jucunditates naturales, quae ab initio provisae sunt illis, qui in amore vere conjugiali sunt.
(iii.) Quod illa omnia non dari queant nisi a solo Domino; et quod non dentur aliis, quam qui Ipsum solum adeunt, et simul vivunt secundum praecepta Ipsius.
(iv.) Consequenter, quod non dari queat amor vere conjugialis cum ejus felicitatibus, nisi quam apud illos qui ab Ecclesia Christiana sunt.
(v.) Quod inde sit, quod Christiano non liceat nisi quam unam uxorem ducere.
(vi.) Quod Christianus, si plures uxores ducit, non modo adulterium naturale, sed etiam adulterium spirituale, committat.
(vii.) Quod genti Israeliticae permissum fuerit plures uxores ducere, quia apud illam non Ecclesia Christiana fuit, et inde nec dabilis amor vere conjugialis.
(viii.) Quod hodie Mahumedanis permissum sit plures uxores ducere, quia non agnoscunt Dominum Jesum Christum unum cum Jehovah Patre, et sic pro Deo coeli et terrae; et inde non possunt amorem vere conjugialem recipere.
(ix.) Quod Coelum Mahumedanum sit extra caelum Christianum, et quod illud in duos coelos, inferius et superius, sit divisum; et quod non alii in coelum illorum superius eleventur, quam qui abdicant pellices, et vivunt cum una uxore, et agnoscunt Dominum nostrum aequalem Deo Patri, cui dominium super coelum et terram datum est.
(x.) Quod polygamia sit lascivia.
(xi.) Quod apud polygamos non dabilis sit conjugialis castitas, puritas et sanctitas.
(xii.) Quod polygami, quamdiu manent polygami, non fieri possint spirituales.
(xiii.) Quod polygamia non sit peccatum, apud quos illa est ex religione.
(xiv.) Quod polygamia non sit peccatum apud illos, qui in ignorantia sunt de Domino.
(xv.) Quod ex his illi, tametsi polygami, salventur, qui agnoscunt Deum, et ex religione vivunt secundum leges justitiae civiles.
(xvi.) Sed quod nulli ex his et illis consociari possint cum angelis in Christianis caelis.
Sequitur nunc horum explicatio.
(2)直訳
[XV.] DE POLYGAMIA. (15)一夫多妻について
332. Si indagatur causa, cur conjugia polygamica e Christiano orbe plane damnata sunt, illa a nemine, quacunque dote res acute ingenio perspiciendi praeditus est, ut aperta videri potest, nisi prius instructus fuerit, Quod detur amor vere conjugialis: 332.もし、理由が見つけ出されるなら、なぜ一夫多妻の結婚がキリスト教界からまったく断罪されているか、それ〔理由〕はだれもない、どんな賜物(才能)でも、物事を鋭く見通す才能を授かっている、見られることができるように開かれた、前もって教えられていないなら、「真の結婚愛が存在すること」。
Quod hic non dabilis sit, nisi quam inter duos: 「これはありえないこと、二人の間以外でないなら」。
Quod nec inter duos nisi a Solo Domino: 「二人の間でもないこと、主おひとりによらないなら」。
Et quod huic amori inscriptum sit caelum cum omnibus ejus felicitatibus. 「また、この愛に天界がそのすべての幸福とともに刻み込まれていること」。
Hae cognitiones nisi praecedant, et quasi primum lapidem ponant, nequicquam satagit mens educere ex intellectu aliquas rationes, quibus acquiescat, et super quibus subsistat, quemadmodum domus super suo lapide seu fundamento, cur polygamia e Christiano orbe damnata est. これらの認識が先行しないなら、またあたかも最初の石を置くように、少しもできない、心が導き出すことを奮闘しても、理解力から何らかの論証を、それらで満足する(納得する)、またそれらの上に休む、家がその石または基礎(土台)の上にのように、なぜ一夫多妻がキリスト教界から断罪されているか。
Notum est, quod institutio conjugii monogamici fundata sit super Verbo Domini, よく知られている、一夫一婦の結婚の制度が主のみことばの上に基づくこと、
"Quod qui dimiserit uxorem, nisi propter scortationem, et aliam duxerit, adulterium committat; 「妻を下げた☆者は、淫行のためでないなら、また他の者(女)をめとる、姦淫を犯すこと。
☆「下げた(降ろした)」はギリシア原文では「取り去った」です。
et quod ab initio seu a prima instauratione conjugiorum fuerit, ut duo fiant una caro; また、始めから、すなわち、結婚の最初の制定であったこと、二人が一つの肉になるように。
et quod homo non separaturus sit, quod Deus copulavit (Matth. xix. 3-11). また人間は分かれてはならないこと、それを神が結びつけた(マタイ19:3-11)。
[2] Sed tametsi Dominus illa ex Divina conjugiis inscripta lege dictavit, usque si non intellectus potest suffulcire illam ex quadam sua ratione, potest usque ille per versationes sibi suetas, et per sinistras interpretationes, Divinam illam legem circumducere, et deducere in obscurum ambiguum, et demum in affirmativum negativum; [2] しかし、たとえ主がそれらを結婚〔について〕刻み込まれた神的な律法から命令したにしても、それでも、もし理解力がそれらを支えることができないなら、あるその論証から、それでもそれらは曲解によってそれ自体にありふれたもの(いつものもの)に、また誤まった解釈によって、その神的な律法を連れまわすこと、また確かでない(疑わしい)不明瞭な(あいまいな)ものの中に、また最後に肯定的なもの〔と〕否定的なものの中に導くことができる。
in affirmativum, quia ex lege civili etiam est, et in negativum, quia non ex visu illorum rationali est: 肯定的なものに、市民の法律からでもあるので、また否定的なものに、彼らの理性の視覚からでないので。
in hoc cadet mens humana, nisi instructa prius fuerit de supra memoratis cognitionibus, intellectui pro introductione in suas rationes inserviendis; このことの中に人間の心は落ち込む、前もって教えられていなら、上に話しに出された知識について、〔それは〕理解力に導入としてその論証の中で役に立つ。
quae sunt, quod detur amor vere conjugialis; それらである、真の結婚愛が存在すること。
quod hic non dabilis sit, quam inter duos; これはありえないこと、二人の間以外でないなら。
quod nec inter duos nisi a solo Domino; 二人の間でもないこと、主おひとりによらないなら。
et quod huic amori inscriptum sit caelum cum omnibus ejus felicitatibus. また、この愛に天界がそのすべての幸福とともに刻み込まれていること。
Sed haec, et plura de damnatione polygamiae e Christiano orbe, secundum sequentes articulos in ordine demonstranda sunt. しかしこれらは、またキリスト教界からの一夫多妻の断罪について多くのことは、続く(次の)節(=箇条)にしたがって順序の中で証明されなければならない。
Articuli sunt hi:― 節(=箇条)はこれらである――
(i.) Quod nisi cum una uxore non dari queat amor vere conjugialis, consequenter nec vere conjugialis amicitia, confidentia, potentia, ac talis mentium conjunctio, ut duo sint una caro. (1) 一人の妻とでないなら真の結婚愛は存在することができないこと、したがって、真の結婚の友情、信頼、能力、そしてこのような心の結合もない、二つのものが一つの肉であるような。
(ii.) Quod sic nisi cum una uxore non dari queant beatitudines coelestes, faustitates spirituales, ac jucunditates naturales, quae ab initio provisae sunt illis, qui in amore vere conjugiali sunt. (2) このように一人の妻とでないなら、天界の幸運の状態は存在することができないこと、霊的な至福、そして自然的な快感(満足感)、それらは初めから彼らに備えられた、その者は真の結婚愛の中にいる。
(iii.) Quod illa omnia non dari queant nisi a solo Domino; (3) それらのすべてのものは主おひとりからでないなら存在することができないこと。
et quod non dentur aliis, quam qui Ipsum solum adeunt, et simul vivunt secundum praecepta Ipsius. また他の者に与えられないこと、その方だけに近づく者以外に、また同時にその方の戒めにしたがって生きる。
(iv.) Consequenter, quod non dari queat amor vere conjugialis cum ejus felicitatibus, nisi quam apud illos qui ab Ecclesia Christiana sunt. (4) したがって、真の結婚愛はその幸福とともに存在することができないこと、彼らのもとでないなら、その者はキリスト教会からである。
(v.) Quod inde sit, quod Christiano non liceat nisi quam unam uxorem ducere. (5) ここからであること、キリスト教徒は許されないこと、一人の妻をめとること以外でないなら(=一人より以上めとる)。
(vi.) Quod Christianus, si plures uxores ducit, non modo adulterium naturale, sed etiam adulterium spirituale, committat. (6) キリスト教徒は、もし多くの妻をめとるなら、自然的な姦淫だけでなく、霊的な姦淫もまた犯すこと。
(vii.) Quod genti Israeliticae permissum fuerit plures uxores ducere, quia apud illam non Ecclesia Christiana fuit, et inde nec dabilis amor vere conjugialis. (7) イスラエル民族に多くの妻をめとることが許されたことは、それら(民族)のもとにキリスト教会がなかったからである、またここから真の結婚愛もありえなかった。
(viii.) Quod hodie Mahumedanis permissum sit plures uxores ducere, quia non agnoscunt Dominum Jesum Christum unum cum Jehovah Patre, et sic pro Deo coeli et terrae; (8) 今日、イスラム教徒に多くの妻をめとることが許されていることは、主イエスキリストが父なる神と一つであることが認められていないからである、またこのように天地の神として。
et inde non possunt amorem vere conjugialem recipere. またここから真の結婚愛を受けることができない。
(ix.) Quod Coelum Mahumedanum sit extra caelum Christianum, et quod illud in duos coelos, inferius et superius, sit divisum; (9) イスラム教徒の天界がキリスト教徒の外にあること、またそれは二つの天界の中に、低いものと高いもの、分割されている
et quod non alii in coelum illorum superius eleventur, quam qui abdicant pellices, et vivunt cum una uxore, et agnoscunt Dominum nostrum aequalem Deo Patri, cui dominium super coelum et terram datum est. また他の者にそれらの高い天界の中に上げられないこと、めかけを退ける者以外に、また一人の妻と生活する、また私たちの主を父なる神と等しい者と認める、その者に天地の上に支配が与えられている。
(x.) Quod polygamia sit lascivia. (10) 一夫多妻は好色(みだら)であること。
(xi.) Quod apud polygamos non dabilis sit conjugialis castitas, puritas et sanctitas. (11) 一夫多妻者のもとに貞潔な、純潔な、聖なる結婚はありえないこと。
(xii.) Quod polygami, quamdiu manent polygami, non fieri possint spirituales. (12) 一夫多妻者たちは、一夫多妻者たちにとどまるかぎり、霊的なものになることができないこと。
(xiii.) Quod polygamia non sit peccatum, apud quos illa est ex religione. (13) 一夫多妻は彼らのもとに罪であること、それ〔一夫多妻〕が宗教からである。
(xiv.) Quod polygamia non sit peccatum apud illos, qui in ignorantia sunt de Domino. (14) 一夫多妻は彼らのもとに罪ではないこと、その者は主についての無知の中にいる。
(xv.) Quod ex his illi, tametsi polygami, salventur, qui agnoscunt Deum, et ex religione vivunt secundum leges justitiae civiles. (15) これらの者から彼らは、たとえ一夫多妻者でも、救われること、その者は神を認める、また宗教から生きる、公正(正義)の市民の法律(=民法)にしたがって。
(xvi.) Sed quod nulli ex his et illis consociari possint cum angelis in Christianis caelis. (16) しかし、これらとそれら〔天界〕からのだれもキリスト教の天界の天使と仲間になることはできないこと。
Sequitur nunc horum explicatio. 今や、これらの解説が続けられる。
(3)訳文
(15)一夫多妻について
332.もし、なぜ一夫多妻の結婚がキリスト教界からまったく断罪されているかその理由が見つけ出されるなら、物事を見られることができるように開かれて、鋭く見通す才能を授かっているどんな賜物を持っていても、前もって「真の結婚愛が存在すること」、「これは二人の間にしかありえないこと」、「主おひとりによらないなら、二人の間にもないこと」、「この愛に天界がそのすべての幸福とともに刻み込まれていること」を教えられているものでないなら、その理由はだれのもとにもない。
これらの知識が、あたかも最初の〔土台の〕石を置くように先行しないなら、なぜ一夫多妻がキリスト教界から断罪されているか、家がその石または土台の上に定まるように、理解力から納得し、またそれらの上に休むかのような何らかの論証を導き出すことを心が奮闘しても、少しもできない。
一夫一婦の結婚の制度が主のみことばに基づくことがよく知られている、
「淫行のためでなく妻を下げ(離縁し)、他の女をめとる者は姦淫を犯す。また、始めから、すなわち、結婚の最初からの制定であった、二人が一つの肉になり、神が結びつけた人間が分かれてはならないこと」(マタイ19:3-11)。
[2] しかし、たとえ主がそれらを結婚〔について〕刻み込まれた神的な律法から命令したにしても、それでも、もし理解力がそれらを支えることができないなら、あるその論証から、それでもそれらは曲解によってそれ自体にありふれたものに、また誤まった解釈によって、その神的な律法を連れまわし、また疑わしいあいまいなものに、また最後に肯定的なもの〔と〕否定的なものの中に導くことができる。市民の法律からでもあるので肯定的なものに、また、彼らの理性の視覚からでないので否定的なものに。前に話しに出された理解力に導入としてその論証の中で役に立つ知識について、前もって教えられていなら、人間の心はこのことの中に落ち込む。それら〔の知識〕は、真の結婚愛が存在すること、これは二人の間にしかありえないこと、主おひとりによらないなら二人の間にもないことこの愛に天界がそのすべての幸福とともに刻み込まれていること。である
しかし、これらは、またキリスト教界からの一夫多妻の断罪について多くのことは、次の項目にしたがった順序で証明されなければならない。
項目はこれらである――
(1) 一人の妻とでないなら真の結婚愛は存在することができない、したがって、真の結婚の友情、信頼、能力、そして二つのものが一つの肉であるようなそのような心の結合もないこと。
(2) このように一人の妻とでないなら、天界の幸運、霊的な至福、そして自然的な快感の状態は存在することができないこと、それらは初めから真の結婚愛の中にいる者に備えられた〔ものである〕。
(3) それらのすべてのものは主おひとりからでないなら存在することができないこと。またその方だけに近づき、同時にその方の戒めにしたがって生きる者にしか与えられないこと。
(4) したがって、真の結婚愛はその幸福とともに、キリスト教会からである者もとでないなら存在することができないこと。
(5) ここから、キリスト教徒は、一人より以上の妻をめとることが許されないこと。
(6) キリスト教徒は、もし多くの妻をめとるなら、自然的な姦淫だけでなく、霊的な姦淫もまた犯すこと。
(7) イスラエル民族に多くの妻をめとることが許されたのは、それら(民族)のもとにキリスト教会がなかった、またここから真の結婚愛もありえなかったからである。
(8) 今日、イスラム教徒に多くの妻をめとることが許されていることは、主イエスキリストが父なる神と一つであること、またこのように天地の神としてが認められていないからである。またここから真の結婚愛を受けることができない。
(9) イスラム教徒の天界がキリスト教徒の外にあり、それは低いものと高いものの二つの天界に分割されていること。また、めかけを退け、一人の妻と生活する、また天地の支配が与えられている私たちの主を父なる神と等しい者と認める者しかそれらの高い天界の中に上げられないこと。
(10) 一夫多妻は好色(みだら)であること。
(11) 一夫多妻者のもとに貞潔な、純潔な、聖なる結婚はありえないこと。
(12) 一夫多妻者たちは、一夫多妻者たちにとどまるかぎり、霊的なものになることができないこと。
(13) 一夫多妻は、それ〔一夫多妻〕が宗教からである彼らのもとで罪であること。
(14) 一夫多妻は、主についての無知の中にいる者のもとで罪ではないこと。
(15) たとえ一夫多妻者でも、神を認め、宗教から、公正(正義)の市民の法律(=民法)にしたがって生きる者は救われること。
(16) しかし、これらやそれらの天界からのだれもキリスト教の天界の天使と仲間になることはできないこと。
今から、これらの解説が続けられる。