原典講読『結婚愛』324

(1)原文

324. (vii.) Quod varietates et diversitates horum conjugiorum quoad amorem et ejus attributa excedant omnem numerum. Est omnium varietas infinita, et quoque est diversitas infinita: per varietates hic intelligitur inter illa quae unius generis, aut unius speciei sunt, tum etiam inter genera, et inter species; at per diversitates hic intelligitur inter illa, quae in opposito sunt. Idea nostra de distinctione varietatum et diversitatum, illustrari potest per hoc: Caelum angelicum, quod cohaeret ut unum, in infinita varietate est; non datur unus ibi absolute similis alteri, non quoad animas et mentes, nec quoad affectiones, perceptiones, et inde cogitationes, nec quoad inclinationes et inde intentiones, neque quoad sonos loquelae, facies, corpora, gestus, et gressus, et plura; et usque, tametsi sunt myriades myriadum, a Domino ordinati sunt et ordinantur in unam formam, in qua est plenaria unanimitas et concordia; quae non dabilis esset, nisi ab Uno ducantur omnes tam varii universaliter et singulariter; illa sunt, quae per varietates hic intelligimus. [2] At per diversitates intelligimus opposita varietatum illarum, quae dantur in inferno; omnes enim et singuli ibi e diametro oppositi sunt illis qui in caelo sunt, et infernum ex illis continetur ut unum per varietates inter se prorsus contrarias varietatibus in caelo, ita per diversitates perpetuas. Ex his constat, quid per infinitam varietatem, et quid per infinitam diversitatem percipitur. Simile est cum conjugiis, ut quod infinitae varietates sint apud illos qui in amore conjugiali sunt, ac infinitae varietates inter illos qui in amore scortatorio sunt; et inde, quod infinitae diversitates sint inter hos et illos. Ex his hoc conclusum sequitur, quod varietates et diversitates in conjugiis cujuscunque generis et speciei, sive sint juvenis et virginis, sive juvenis cum vidua, sive vidui cum virgine, sive vidui cum vidua, excedant omnem numerum. Quis potest infinitatem dispescere in numerous?

 

(2)直訳

324. (vii.) Quod varietates et diversitates horum conjugiorum quoad amorem et ejus attributa excedant omnem numerum.― 324.(7) これらの結婚の変化と多様性(相違)は、愛とその属性に関して、すべての数を超えること――

Est omnium varietas infinita, et quoque est diversitas infinita: すべてのものの無限変化があるそしてまた無限多様性(相違)がある。

per varietates hic intelligitur inter illa quae unius generis, aut unius speciei sunt, tum etiam inter genera, et inter species; 変化によってここにそれらの間の〔変化が〕意味される、それらは一つの種類(属☆)の、または一つの種類(種☆)のものである、さらにまた種類(属)の間の、また種類(種)の間の。

☆ 生物の分類上、「属」は「種」の一つ上の分類単位です。ここでは部類と種類と訳しておきます。

at per diversitates hic intelligitur inter illa, quae in opposito sunt. しかし、多様性(相違)によって、ここにそれらの間の〔多様性(相違)が〕意味される、それらは対立している。

Idea nostra de distinctione varietatum et diversitatum, illustrari potest per hoc: 変化と多様性(相違)の区別について私たちの観念は、これらによって説明されることができる。

Caelum angelicum, quod cohaeret ut unum, in infinita varietate est; 天使の天界は、一つのもののように密着している(団結している)、無限の変化の中にある。

non datur unus ibi absolute similis alteri, non quoad animas et mentes, nec quoad affectiones, perceptiones, et inde cogitationes, nec quoad inclinationes et inde intentiones, neque quoad sonos loquelae, facies, corpora, gestus, et gressus, et plura; そこにあるものは絶対的に存在しない、他のものと似ているもの、霊魂と心に関してない、情愛、知覚またここから思考に関してもない、性向とここから意図に関してもない、そして話しの音声、顔、身体、身振り、また歩行、また多くのものに関してもない。

et usque, tametsi sunt myriades myriadum, a Domino ordinati sunt et ordinantur in unam formam, in qua est plenaria unanimitas et concordia; またそれでも、たとえ一万の一万(無数)あっても、主により一つの形の中に配列されてきた(秩序づけられてきた)、また配列されている(秩序づけられている)、その〔形〕の中に完全な一致(一つの心)と調和がある。

quae non dabilis esset, nisi ab Uno ducantur omnes tam varii universaliter et singulariter; それはありえなかった、「一人の者」よりすべてのものが導かれないなら、これほどに変化して、あまねく(普遍的に)また特定的に(詳細に)

illa sunt, quae per varietates hic intelligimus. それらである、それらは変化によって、ここに私たちが意味する。

[2] At per diversitates intelligimus opposita varietatum illarum, quae dantur in inferno; [2] しかし、多様性(相違)によって、私たちは対立したそれらの変化を意味する、それらは地獄の中に存在する。

omnes enim et singuli ibi e diametro oppositi sunt illis qui in caelo sunt, et infernum ex illis continetur ut unum per varietates inter se prorsus contrarias varietatibus in caelo, ita per diversitates perpetuas. というのは、そこにすべてと個々のものは、それらに正反対に対立している、それらは天界の中にある、また地獄はそれらから保たれているから、変化したものによって一つのもののように、互いに、天界の中のいろいろなものに完全に対抗しているもの、そのように永続する(絶え間のない)性(相違)によって。

Ex his constat, quid per infinitam varietatem, et quid per infinitam diversitatem percipitur. これらから明らかである、何が無限の変化によって、また何が無限の多様性(相違)によって知覚される☆か。

この「知覚される」を英訳は「意味される」とし、原文は「知覚される」であると注を付けています。私もこれに賛成です。

Simile est cum conjugiis, ut quod infinitae varietates sint apud illos qui in amore conjugiali sunt, ac infinitae varietates inter illos qui in amore scortatorio sunt; 結婚に同様である、彼らのもとに無限の変化があることのように、その者は結婚愛の中にいる、そして彼らのもとに無限の変化が〔ある〕、その者は淫行愛の中にいる。

et inde, quod infinitae diversitates sint inter hos et illos. またここから、これら〔後者〕とそれら〔前者〕の間に無限の多様性(相違)があること。

Ex his hoc conclusum sequitur, quod varietates et diversitates in conjugiis cujuscunque generis et speciei, sive sint juvenis et virginis, sive juvenis cum vidua, sive vidui cum virgine, sive vidui cum vidua, excedant omnem numerum. これらから、この結論がいえる、それぞれの種類(属)と種類(種)の結婚の中の変化と多様性(相違)は、あるいは若者と乙女(処女)にある、あるいはやもめとの若者に、あるいは乙女(処女)との男やもめに、あるいはやもめとの男やもめに、すべての数を越えていること。

Quis potest infinitatem dispescere in numerous? だれが、無限なものを数の中に分けることができるか?

 

(3)訳文

 324.(7) これらの結婚の変化と多様性は、愛とその属性に関して、すべての数を超えている。

 すべてのものに無限変化がありそしてまた無限多様性がある。変化によってここでは、それらの間の変化が意味され、それらは一つの部類の、または一つの種類の間のもの、さらにまた部類の間の、また種類の間のものであるしかし、多様性によって、ここでは対立しているそれらの間の多様性が意味される。

 変化多様性の区別について、私たちの観念は、以下によって説明されることができる――

 天使天界、無限変化にあって、一つのもののように密着しているそこには、他ているものは、霊魂しても、情愛、知覚、ここから思考しても、性向とここから意図してもそしてしの音声、顔、身体、身振また歩行、またくのものしても絶対的存在しないまたそれでもたとえ無数であっても、主によりつの秩序づけられてきたまた秩序づけられていてその〔形〕完全一致調和があるそれは、「一人者」よりすべてのものが普遍的にまた特定的これほどに変化してかれないならありえなかった

変化によってここにたちが意味するものはそれらである

 [2] しかし、多様性によって、私たちは地獄の中に存在する対立したそれらの変化を意味する。というのはそこのすべてと個々のものは、天界にあるそれらに正反対対立していて、地獄はそれらから、変化したものによって、つのもののように、互いに、天界のいろいろなものに完全対抗しているものそのように永続する多様性によって、たれているから

 これらから、何無限変化によってまた無限多様性によって意味されるらかである

 結婚も同様であり、そのように、結婚愛の中にいる者のもとに無限の変化があり、そして淫行愛の中にいる者のもとに無限の変化がある。またここから、後者と前者の間に無限の多様性があること。

 これらから、この結論がいえる、それぞれの部類と種類の結婚の中の変化と多様性は、あるいは若者と乙女(処女)に、あるいはやもめとの若者に、あるいは乙女(処女)との男やもめに、あるいはやもめとの男やもめにあっても、すべての数を越えていることである。

 だれが、無限なものを数に分けることができるのか?

原典講読『結婚愛』325

(1)原文

325. (viii.) Quod status viduae sit gravior vidui. Causae sunt externae et internae. Externae in cujusvis luce sunt; ut, (1.) Quod vidua sibi et suae domui non possit prospicere necessitates vitae, nec acquisitas disponere, sicut vir, et sicut prius per virum et cum viro. (2.) Quod nec se et domum suam possit, sicut oportet, tutari; vir enim fuit ejus, dum uxor, tutamen et sicut brachium; et dum ipsa fuit suum, usque confisa est suo viro. (3.) Quod ex se inops consilii sit in talibus quae interioris sapientiae et inde prudentiae sunt. (4.) Quod vidua sit absque receptione amoris, in quo ut femina est, ita in statu alieno ab innato et per conjugium inducto. [2] Hae causae externae, quae sunt naturales, etiam trahunt originem ab internis, quae spirituales sunt, ut omnia reliqua in mundo et in corpore (de quibus supra n. 220). Causae illae externae naturales percipiuntur a causis internis spiritualibus, quae ex conjugio boni et veri procedunt, et principaliter ex his ejus; quod bonum non possit prospicere, nec disponere aliquid nisi per verum; quod bonum nec se possit tutari nisi per verum, proinde quod verum sit tutamen et sicut brachium boni; quod bonum absque vero sit inops consilii, quia ei consilium, sapientia, et prudentia est per verum. [3] Nunc quia vir ex creatione est verum, et uxor a creatione est ejus bonum, seu quod idem est, quia vir ex creatione est intellectus, et uxor a creatione est amor ejus, patet, quod causae externae seu naturales, quae viduitatem feminae aggravant, trahant ortum ex causis internis seu spiritualibus. Hae spirituales causae sunt, quae conjunctae cum naturalibus, intelliguntur in Verbo per illa quae de viduis pluribus in locis dicuntur; quae videantur in Apocalypsi Revelata (n. 764).

 

(2)直訳

325. (viii.) Quod status viduae sit gravior vidui.― 325.(8) やもめの状態は男やもめの状態〔よりも〕重苦しい(きびしい)こと――

Causae sunt externae et internae. 理由は外なるものと内なるものである。

Externae in cujusvis luce sunt; ut, 外なるものはそれぞれの者の光の中にある。例えば、

(1.) Quod vidua sibi et suae domui non possit prospicere necessitates vitae, nec acquisitas disponere, sicut vir, et sicut prius per virum et cum viro. (1) やもめは、自分自身にまた自分の家に生活必需品を備えることができない、獲得物を整えることも〔でき〕ない、男(夫)のように、また男(夫)によってまた男(夫)とともに以前のように。

(2.) Quod nec se et domum suam possit, sicut oportet, tutari; (2) 自分自身をまた自分の家を、できない、〔以前〕のように、すべきである、また守ること。

vir enim fuit ejus, dum uxor, tutamen et sicut brachium; というのは、男(夫)は彼女の〔もの〕であったから、妻〔であった〕時、保護(するもの)、また腕のように。

et dum ipsa fuit suum, usque confisa est suo viro. また彼女自身が自分の〔もの〕であった時、それでも自分の(夫)に信頼した(あてにした)。

(3.) Quod ex se inops consilii sit in talibus quae interioris sapientiae et inde prudentiae sunt. (3) 自分自身から〔では〕このようなものの中で助言(思慮)に欠けていた、それらは内的な知恵のものまた思慮分別のものである。

(4.) Quod vidua sit absque receptione amoris, in quo ut femina est, ita in statu alieno ab innato et per conjugium inducto. (4) やもめは愛の受け入れなしであること、その中で女として存在する、そのように異なる状態の中に、生来のものから、また結婚によってとられた(着せられた)

[2] Hae causae externae, quae sunt naturales, etiam trahunt originem ab internis, quae spirituales sunt, ut omnia reliqua in mundo et in corpore (de quibus supra n. 220). [2] これらの外なる理由は、それらは自然的なものである、さらにまた内なるものから起源を得ている、それらは霊的なものである、世の中の、また身体の中の他のすべてのもののように(それらについて上の220)

Causae illae externae naturales percipiuntur a causis internis spiritualibus, quae ex conjugio boni et veri procedunt, et principaliter ex his ejus; それらの自然的な外なる理由は、霊的な内なる理由から知覚される、それらは善と真理の結婚から発出する、また特にそのこれら〔次のこと〕から。

quod bonum non possit prospicere, nec disponere aliquid nisi per verum; 善は備えることができないこと、整えることも〔でき〕ない、何らかのものを真理によってでないなら。

quod bonum nec se possit tutari nisi per verum, proinde quod verum sit tutamen et sicut brachium boni; 善はそれ自体を真理によってでないなら守ることもできないこと、それゆえに、真理は善の保護(するもの)また腕のようなものである。

quod bonum absque vero sit inops consilii, quia ei consilium, sapientia, et prudentia est per verum. 真理なしの善は助言(思慮)に欠けていること、それに、真理によって助言(思慮)、知恵、また思慮分別があるからである。

[3] Nunc quia vir ex creatione est verum, et uxor a creatione est ejus bonum, seu quod idem est, quia vir ex creatione est intellectus, et uxor a creatione est amor ejus, patet, quod causae externae seu naturales, quae viduitatem feminae aggravant, trahant ortum ex causis internis seu spiritualibus. [3] さて、男は創造から真理であるので、また妻は創造からその善である、すなわち、同じことであるが、男は創造から理解力であるので、また妻は創造からその愛である、明らかである、外なる、すなわち自然的な理由が、それらは女のやもめの状態を重苦しくする、内なる、すなわち、霊的な理由から起源を得ていること。

Hae spirituales causae sunt, quae conjunctae cum naturalibus, intelliguntur in Verbo per illa quae de Viduis pluribus in locis dicuntur; これら霊的な理由が、それらは自然的な〔理由に〕結合されている〔ことは〕、みことばの中のそれらによって意味される、それらは言われている個所の中で、やもめについて多くのもので。

quae videantur in Apocalypsi Revelata (n. 764). それらは『啓示された黙示録』の中に見られる(764)

 

(3)訳文

 325.(8) やもめの状態は男やもめの状態よりも重苦しい。

 外なる理由と内なる理由がある。

 外なる理由はだれもの光の中にある。例えば、

 (1) やもめは、自分自身にまた自分の家に生活必需品を備えることが、獲得物を整えることも、男(夫)のように、また男(夫)によってまた男(夫)とともに以前のようにできないない

 (2) 自分自身をまた自分の家を、〔以前〕のようにすべきであり、また守ることができない。というのは、男(夫)は、妻〔であった〕時、保護(するもの)、また腕のように彼女の〔もの〕であった、また彼女自身自分の〔もの〕であった時、それでも自分の(夫)に信頼した(あてにした) からである。

 (3) 自分自身から〔では〕このようなものの中で、内的な知恵のものまた思慮分別のものである助言に欠けていた。

 (4) やもめは、愛の受け入れなしであり、その〔愛の〕中で女として、生来のもの、また結婚によってとられたものから、そのように異なる状態の中で存在する。

 [2] 自然的なものであるこれらの外なる理由は、世の中の、また身体の中の他のすべてのもののように、さらにまた霊的なものである内なるものから起源を得ている(それらについて前の220)

 それらの自然的な外なる理由は、善と真理の結婚から発出する霊的な内なる理由から〔起源を得ており〕、また特に次のことから知覚される。善は何らかのものを真理によってでないなら備えることができす、整えることもできないこと。善はそれ自体を真理によってでないなら守ることもできない、それゆえ、真理は善の保護(するもの)また腕のようなものであること。真理なしの善は助言に欠けていること、真理によってそれに助言、知恵、また思慮分別があるからである。

 [3] さて、男は創造から真理であり、妻は創造からその善であるので、すなわち、同じことであるが、男は創造から理解力であり、妻は創造からその愛であるので、女のやもめの状態を重苦しくする外なる理由、すなわち、自然的な理由が、内なる理由、すなわち、霊的な理由から起源を得ていることが明らかである。

 これらの霊的な理由が、自然的な理由に結合されていることは、みことばの中で、やもめについて多くのものが言われている個所の中のそれらによって意味されている。それらは『啓示された黙示録』の中に見られる(764)