原典講読『結婚愛』316(直訳)

(2)直訳

316. Alterum Memorabile.― 316.第二のメモラビリア――

Quondam in animi requie et jucunda mentis pace ambulans vidi e longinquo lucum, in cujus medio erat porticus tendens ad palatiolum; かつて、アニムス(心)の休息(安らぎ)と心の平和な快さの中で歩いている〔とき〕、私は遠方から木立ち(杜)を見た、その真ん中に小さな宮殿へ向かう並木道があった。

et vidi virgines et juvenes, ac maritos et uxores intrantes: また私は見た、処女()と若者たちを、そして夫と妻たちを、入っている〔者たちを〕。

illuc etiam in spiritu accessi, et quendam in introitu stantem custodem interrogavi, num etiam liceat intrare. そこへさらにまた霊の中で私は近づいた、また入り口に立っているある者、見張りに、私は質問した、さらにまた入ることが許されるかどうか。

Aspexit me, et dixi, "Cur aspicis me?" 私を眺めた、また私は言った、「なぜ、あなたは私を眺めるのか?」

Respondit, "Aspicio te, ut videam, num jucundum pacis, quod in facie tua est, trahat aliquid ex jucundo amoris conjugialis. 彼は答えた、「私はあなたを眺める、私が見るために、平和の快さが、それはあなたの顔の中にある、結婚愛の快さからの何らかのものを得ているかどうか。

Est post porticum hunc hortulus, et in medio ejus domus, ubi sunt duo novitii conjuges, ad quos hodie veniunt amicae et amici, felicia optandi causa; この並木道の後に庭園がある、またその真ん中に家が、そこに最近の二人の配偶者(夫婦)がいる、その者へ、今日、女友だちと友人たちがやって来る、幸福を望むために(=祝福するために)

illos, quos admitto intrare, ego non cognosco; 彼らを、その者を私が(入ることを)許す、入ること、私は、知らない。

sed mihi dictum est, quod cognoscerem illos ex faciebus illorum; しかし、私に言われた、私が彼らを彼らの顔から私が知ったこと。

si in illis viderim jucundum amoris conjugialis, hos admitterem, et non alios." もし、それらの中に私が結婚愛の快さを見たなら、これらの者を私は(入ることを)許した、また他の者を〔許さ〕ない」。

Omnes angeli ex faciebus possunt videre jucunda cordis aliorum, et jucundum illius amoris, quod in facie mea vidit, erat quod meditarer de amore conjugiali; すべての天使たちは、顔から他の者の心の快さを見ることができる、また愛のその快さは、それを私の顔に見た、私が結婚愛について瞑想したものであった。

haec meditatio elucebat ex oculis meis, et inde intravit in interiora faciei meae; この瞑想が私の目から輝き出た、またここから私の顔の内的なものの中に入った。

quare dixit ad me, quod liceat intrare. それゆえ、私に言った、入ることが許されること。

[2] Porticus per quem intravi, erat ex arboribus fructiferis per ramos mutuo connexis, quae faciebant utrinque parietem continenter arboreum; [2] 並木道は、それを通って私は入った、実を結ぶ木々からであった、枝によって相互につながれた、それらは両側を絶え間なく(続いて)木造のもの〔=壁、塀〕をつくった。

per porticum intrabam hortulum, qui spirabat amaenum ex virgultis et floribus; 並木道を通って私は小庭園に入った、それは灌木と花から快感(楽しみを与えるもの)吹き出した。

virgulta et flores erant paria et paria; 灌木と花は二つ一組になっていた。

et audivi, quod tales hortuli appareant circum domos ubi sunt et fuerunt nuptiae, et quod inde appellentur hortuli nuptiales. また、私は聞いた、このような小庭園が家のまわりに見られること、そこに婚礼がある、またあった、またここから婚礼の小庭園と呼ばれていること。

Intravi postea domum, ubi vidi binos conjuges tenentes se manibus, et ex amore vere conjugiali inter se loquentes; その後、私は家の中へ入った、そこに私は二人の配偶者(夫婦)を見た、互いに手で握っている、また真の結婚愛から互いの間で話している。

et tunc ex faciebus illorum datum est videre effigiem amoris conjugialis, et ex colloquio illorum vitale ejus. またその時、彼らの顔から結婚愛の像(似姿)を見ることが与えられた、また彼らの会話からその生命力(活力)を。

Postquam ego inter plures nuncupaveram vota, et felicia illis optaveram, exivi in hortulum nuptialem, et vidi ad dextrum latus ejus caetum ex juvenibus, in quem omnes qui exiverunt domo accurrebant; ~した後に、私が、多くの者の間で願いを名指しで私は呼んだ、また幸福を彼らに私は願った、また私は婚礼の小庭園の中に出た、また私はその右側に若者からの集団を見た、その中へすべての者が、その者は家を出た、走り寄った。

quod omnes illuc accurrerent, erat causa, quia ibi sermo fuit de amore conjugiali; すべてのものがそこへ走り寄ったことは、理由があった、そこに結婚愛について説教(談話)があったからである。

et hic sermo attrahit omnium animos quadam vi occulta ad se. またこの説教(談話)がすべての者のアニムスを引きつけた、ある隠された力で、それ自体へ。

Auscultavi tunc sapientem de illo loquentem, et quae auscultavi, in summa erant haec. その時、私は賢明な(知恵ある)者を聞いた、その話すことについて、また私が聞いたそれらは、要約した形で(かいつまんで)これらであった――

[3] Quod Divina Domini providentia singularissima et inde universalissima sit de conjugiis et in conjugiis in caelis, quia omnia felicia caeli ex jucundis amoris conjugialis scaturiunt, sicut aquae dulces ex dulci vena fontis; [3] 主の神的な摂理は最も個々のものと「ここから」最も普遍的なものであること、結婚について、また「天界の」結婚の中で、天界のすべての「幸福」は結婚愛の快いものからわき出るからである、泉の流出口からの甘い水のように。

et quod ideo provideatur a Domino ut nascantur paria conjugialia, et quod haec jugiter educentur ad conjugia, nesciente hoc {1}et puella et puero; また、それゆえ、「主により」結婚の一組(複数)が生まれるように備えられていること、またこれらの「こと」は常に結婚へ向けて育てられている、このことを知らないで、少女も少年も。

et quod post exactum tempus illa tunc virgo nubilis, et ille tunc juvenis ad nuptias habilis, sicut ex fato alicubi conveniant, et se mutuo videant; また、時の過ぎ去った後、彼女は、その時、適齢期の(結婚の準備のできた)処女(娘)、また彼は、その時、結婚に「適した」若者、運命からのようにどこかで出会う、また自分たち自身を互いに見る「こと」。

et quod tunc illico sicut ex quodam instinctu cognoscant, quod sint compares, et ex quodam dictamine intus in se cogitent, juvenis quod haec mea sit, et virgo quod hic meus sit; また、直ちに、その時、ある種の本能からのように知る、仲間(配偶者)であること、また命令(内なる声)のようなある種のものから内部に自分たち自身の中で考える、若者は、これが(彼女が)私のものであること、また処女(娘)は、これが(彼が)私のものであること。

et quod postquam hoc aliquamdiu insederat mentibus utriusque, ex deliberato se alloquantur ac desponsent. また、このことがしばらくの間、両方の心に堅く座った(固定した)後、熟慮から、互いに話しかける、また互いに婚約させる「こと」。

Dicitur sicut ex fato, et sicut ex instinctu, et intelligitur ex Divina providentia, quia haec, dum nescitur, apparet ita. 運命「からのように」、「また」本能からのように、と言われた、そして神的摂理からが意味される、これが知られない時、そのように見えるからである。

Quod nascantur paria conjugialia, ac educentur ad conjugia, nesciente utroque, confirmavit per similitudinem conjugialem in utriusque faciebus visibilem; 結婚の(性向への)一組(一対)が生まれることを、そして結婚へ向けて教育される、両方の者に知られないで、両方の者の顔に見えるものの中に結婚の(性向への)似ているものによって確信した。

tum per unionem animorum et mentium intimam et aeternam, quae non dabiles sunt, quales in caelo, absque praeviso et proviso a Domino. なおまた、アニムスと心の最内部と永遠の結合によって〔確信した〕、それらはありえない、天界の中に〔ある〕ようなものは、主からの予見と備えられたものなしに。

[4] Postquam sapiens haec loquutus est, et caetus applausit; [4] ~した後に、賢明な(知恵ある)者がこれらを話した、また集団が拍手喝采した。

dixit porro, quod in singularissimis apud hominem tam masculum, quam feminam, sit conjugiale; さらに言った、人間のもとの最も個々のものの中に、男性にも、女性にも、結婚のもの(性向)があること。

sed usque aliud conjugiale apud masculum et aliud apud feminam, tum quod in conjugiali masculino sit conjunctivum cum conjugiali feminino, ac vicissim, etiam in singularissimis; しかしそれでも、男性のもとで結婚への性向はあるもの、また女性のもとでのあるもの〔である〕、なおまた、男性の結婚への性向は女性の結婚への性向と結合へ向かっている、そして逆に、さらにまた最も個々の者の中に〔ある〕。

hoc confirmavit per conjugium voluntatis et intellectus in unoquovis, quae duo agunt simul in singularissima mentis et in singularissima corporis; このことをそれぞれの者の中の意志と理解力の結婚によって論証した、それら二つのものは心の最も個々のものの中でと身体の最も個々のものの中で一緒に働く。

ex quibus videri potest, quod in unaquavis substantia etiam minima sit conjugiale: それらから見られることができる、どの実体(物質)、最小のもののの中にもまた結婚への性向があること。

et quod hoc patescat ex substantiis compositis quae ex substantiis simplicibus conflata sunt, ut quod duo sint oculi, duae aures, duae nares, duae genae, duo labia, duo brachia cum manibus, duo lumbi, duo pedes, ac intus in homine duo haemisphaeria cerebri, duo ventriculi cordis, duo lobi pulmonis, duo renes, duo testes, et ubi non duo sunt, usque divisa sunt in duo; このことは合成された(いろいろな要素を含む)実体(物体)から明かされる、それらは単純な(単一の)実体(物体)から組み立てられている(構成されている)、例えば、二つの目があること、二つの耳、二つの鼻、二つのほほ、二つの唇、手とともに二つの腕、二つの腰、二つの足、そして人間の中の内部に脳の二つの半球、心臓の二つの心室、肺に二つの(よう)、二つの腎臓、二つの睾丸、またそこに二つのものがない、それでも二つの中に分かれている。

quod duo sint, est quia unum est voluntatis et alterum intellectus, quae agunt in se mirabiliter, ut sistant unum; 二つのものがあることは、一つは意志のものであるからである、またもう一つは理解力のもの、それらは、それら自体の中で(=互いに)不思議に働く、一つのものを示す(もたらす)めに。

quare duo oculi faciunt unum visum, duae aures unum auditum, duae nares unum olfactum, duo labia unam loquelam, duae manus unum laborem, duo pedes unum gressum, duo haemisphaeria cerebri unum habitaculum mentis; それゆえ、二つの目は一つの視覚をつくる、二つの耳は一つの聴覚を、二つの鼻〔鼻の穴〕は一つの嗅覚を、二つの唇は一つの会話(話すこと)、二つの手は一つの仕事を、二つの足は一つの足取りを、二つの脳半球は一つの心の住まいを。

duae camerae cordis unam vitam corporis per sanguinem; 二つの心室は血によって身体の一つのいのちを。

duo lobi pulmonis unam respirationem; 肺の二つの葉(よう)は一つの呼吸を。

et sic porro: 等々(またこのようにさらに)

at masculinum et femininum unita per amorem vere conjugialem, faciunt unam vitam plene humanam. しかし、真の結婚愛によって結合された男のもの女のものは、完全に人間的な一つのいのちをつくる。

[5] Dum haec dicebantur, apparuit fulmen a dextris quod rubuit, et fulmen a sinistris quod canduit; [5] これらが言われた時、右から稲妻が見られた、それは赤かった、また左から稲妻が、それは白く輝いた。

utrumque erat mite, ac per oculos intrabant in mentes, et has quoque illustrabant; 二つとも穏やかであった、そして目を通って心の中に入った、またこれらをもまた照らした。

et post illa etiam tonitruabat, quod erat lene murmur e caelo angelico defluens et accrescens. またそれらの後、さらにまた雷が鳴った、それは柔らかなさざめきであった、天使たちの天界から流れ下る、また大きくなる。

His auditis et visis dixit sapiens, "Haec mihi in signum et monitum sunt, ut sermoni meo superaddam haec, quod dextrum ex paribus illis significet bonum illorum, et quod sinistrum significet verum illorum; これらで聞かれて、また見られて、賢明な(知恵ある)者が言った、「これらは私にしるしと警告の中にある、私は私の説教(談話)にこれらを積み重ねるための、それらの一組からの右がそれらの善を意味すること、また左がそれらの真理を意味すること。

et quod hoc sit ex conjugio boni et veri, quod homini in communi et in omni singulari ejus inscriptum est, ac bonum se refert ad voluntatem, et verum ad intellectum, ac utrumque simul ad unum; またこれは善と真理の結婚からであること、それは人間に共通のもの(普遍的なもの)中に、またそのすべての個々のものの中に刻み込まれている、そして善は意志に関係する、また真理は理解力に、そして両方のものは一緒に一つのもの〔人間〕に。

inde est, quod in caelo dexter oculus sit bonum visus, ac sinister verum ejus, tum quod dextra auris sit bonum auditus, ac sinistra verum ejus, ut et quod dextra manus sit bonum potentiae hominis, ac sinistra verum ejus; ここからである、天界の中で右目は視覚の善であること、そして左はその真理、なおまた右耳は聴覚の善、そして左はその真理、そのようにまた、右手は人間の力の善であること、そして左はその真理。

et similiter in paribus reliquis: また同様に、他の一対(一組)ものに――

et quoniam dxtrum et snistrum illarum significationum sunt, dixit Dominus, また、右と左がそれらの意味であるので、主は言った、

"Si dexter oculus scandalizaverit te, erue illum; 「もし、右の目があなたをつまずかせるなら、それをえぐりだせ(引き出せ)

.. si dextra manus scandalizaverit te, amputa illam" [(Matth. v. 29, 30)]; ……もし、右の手があなたをつまずかせるなら、それを切断せよ」(マタイ5:29, 30)

per quod intellexit, si bonum fiat malum, quod hoc ejiciendum sit: tum そのことによって意味した、もし、善が悪となるなら、これは追い出されなければならないこと、なおまた、

Quod dixerit ad discipulos, ut emitterent rete in dextram partem navigii, et quod, dum ita fecerunt, ingentem multitudinem piscium ceperint [(Joh. xxi. 6, 7)]; 弟子たちに言ったこと、網を舟の右側に送り出す(=おろす)うに、また、そのように行なった時、おびただしい多数の魚を獲ったこと(ヨハネ21:6, 7)

per quod intellexit, ut docerent bonum charitatis, et quod sic colligerent homines." そのことによって意味した、〔弟子たちが〕仁愛の善を教えるように、またこのように人間を集めること」。

[6] Post haec dicta, iterum apparebant duo illa fulmina, prioribus mitiora; [6] これらが言われた後、再び、それらの二つの稲妻が見られた、以前のものに穏やかなもの。

et videbatur tunc, quod fulmen sinistrum traheret suum candorem ex rutilo igne fulminis dextri: また、その時、見られた、左の稲妻が自分の白光りを右の稲妻の赤い(赤みのある)火から得ていること。

quibus visis, dixit, "Hoc est signum confirmativum sermonis mei e caelo, quia igneum in caelo est bonum, et candidum ibi est verum; これらで見て、言った、「これは私の説教(談話)の確かにする天界からのしるしである、天界の中で火は善である、またそこに白光りは真理であるからである。

et quod visum sit quod fulmen sinistrum traheret suum candorem ex rutilo igne fulminis dextri, signum demonstrativum est, quod candor lucis seu lux non aliud sit quam splendor ignis." また見られたことは、左の稲妻が自分の白光りを右の稲妻の赤い(赤みのある)火から得ていること、しるしを示している(立証している)、光の輝き(白光り)は、すなわち、光は何らかのものでないこと、火の輝き以外の」。

His auditis, omnes a fulminibus illis, et a sermone de illis, accensi bono et vero laetitiae, domum abibant. これらで聞いて、すべての者はその稲妻から、またそれらについての説教(談話)から、善と真理の喜びで燃え立たされて、家へ去った。

@1. et pro “est” 注1 est」の代わりにet

コメントを残す