(1)原文
296. (i.) Quod viro sit electio, et non feminae, est quia vir natus est ut sit intellectus, femina autem ut sit amor; tum quia apud viros communiter est amor sexus, apud feminas autem amor unius e sexu; ut et quia viris non indecens est loqui de amore, et propalare illum, et feminis hoc indecens est; attamen usque feminis est arbitrium electionis unius ex procis. Quod spectat primam causam, quod viris sit electio, quia nati sunt ad intellectum, est quia intellectus potest perspicere convenientias et disconvenientias, ac discernere illas, et ex judicio eligere conducibile; aliter apud feminas, quia natae sunt ad amorem, his perspicacia illius lucis non est, et inde illis determinationes ad conjugium non forent nisi ex inclinationibus sui amoris; si scientia discernendi viros a viris illis est, usque fertur amor illarum ad apparentias. [2] Quod spectat alteram causam, cur viris et non feminis est electio, [est] quod apud viros communiter sit amor sexus, et apud feminas amor unius e sexu, et illis, quibus est amor sexus, est libera circumspectio, et quoque determinatio; aliter feminis, quibus insitus est amor ad unum e sexu. Ut confirmeris, quaere, si libet, viros ex obviis de conjugio monogamico, et de conjugio polygamico; et raro offendes aliquem, qui non pro polygamico responsurus est, et hic quoque est amor sexus; at quaere feminas de conjugiis illis, et paene omnes, praeter prostibula, rejecturae sunt conjugia polygamica; ex quibus cluit, quod feminis sit amor unius e sexu, ita amor conjugialis. [3] Quoad tertiam causam, quod viris non indecens sit loqui de amore, et propalare illum, et quod hoc feminis sit indecens, ex se patet; inde etiam sequitur, quod viris sit declaratio, et si declaratio etiam electio. Quod feminis sit arbitrium electionis ex procis, notum est; sed haec species electionis est stricta et limitata, virorum autem extensa et illimitata.
(2)直訳
296. (i.) Quod viro sit electio, et non feminae, est quia vir natus est ut sit intellectus, femina autem ut sit amor; 296. (1) 男に選択がある、また女にないこと、男は理解力であるために生まれているからである、けれども、女は愛であるために。
tum quia apud viros communiter est amor sexus, apud feminas autem amor unius e sexu; なおまた、男たちのもとに一般的に(普通)、性愛があるからである、けれども、女たちのもとに〔異〕性からの一人への愛がある。
ut et quia viris non indecens est loqui de amore, et propalare illum, et feminis hoc indecens est; そのようにまた、男たちに愛について話すことはふさわしくない〔ことでは〕ないからである、またそれを公けにすること、また女たちにこのことはふさわしくない。
attamen usque feminis est arbitrium electionis unius ex procis. しかしながら、それでも、女たちに求婚者たちから一人を選択の自由がある。
Quod spectat primam causam, quod viris sit electio, quia nati sunt ad intellectum, est quia intellectus potest perspicere convenientias et disconvenientias, ac discernere illas, et ex judicio eligere conducibile; 最初の理由を眺める(考慮する・顧慮する)(接続)こと、男に選択があること、理解力へ向けて生まれているので、理解力は適合するものと不適当なものを見通すことができるからである、そしてそれらを見分ける(識別する)こと、また判断から適切なものを選ぶこと。
aliter apud feminas, quia natae sunt ad amorem, his perspicacia illius lucis non est, et inde illis determinationes ad conjugium non forent nisi ex inclinationibus sui amoris; 女たちのもとで異なる、愛に向けて生まれているので、彼女たちにその光の洞察力はない、またここから彼女たちに結婚への決断(決心)はないであろう、自分の愛の傾向(性向)からでないなら。
si scientia discernendi viros a viris illis est, usque fertur amor illarum ad apparentias. もし、男たちから男を見分ける(識別する)知識が彼女たちにあるなら、それでも彼女たちの愛は外観へ向けてもたらされている(=向けられている)。
[2] Quod spectat alteram causam, cur viris et non feminis est electio, [est] quod apud viros communiter sit amor sexus, et apud feminas amor unius e sexu, et illis, quibus est amor sexus, est libera circumspectio, et quoque determinatio; [2] 第二の理由を眺める(考慮する・顧慮する)(接続)こと、なぜ選択が男に〔あって〕女にないか、〔である〕男たちのもとに一般的に(普通)、性愛があること、また女たちのもとに〔異〕性からの一人への愛〔がある〕、また彼らに、その者たちに性愛がある、自由な慎重さ(警戒)がある、そしてまた決断(決心)。
aliter feminis, quibus insitus est amor ad unum e sexu. 女たちに異なる、彼女たちに〔異〕性からの一人に向かう愛が植え付けられている。
Ut confirmeris, quaere, si libet, viros ex obviis de conjugio monogamico, et de conjugio polygamico; あなたが確信するために、求めよ(質問せよ)、どうぞ(よろしかったら)、出会った者からの男に、一夫一婦の結婚について、また一夫多妻の結婚について。
et raro offendes aliquem, qui non pro polygamico responsurus est, et hic quoque est amor sexus; すると、あなたはまれにある者に会うであろう、その者は一夫多妻に対して(のために)答えない、またこれもまた性愛である。
at quaere feminas de conjugiis illis, et paene omnes, praeter prostibula, rejecturae sunt conjugia polygamica; しかし、女たちを求めよ(質問せよ)、それらの結婚について、するとほとんどすべての者は、娼婦を除いて、一夫多妻の結婚が退けられる。
ex quibus cluit, quod feminis sit amor unius e sexu, ita amor conjugialis. それらから見なされる、女に〔異〕性からの一人への愛があること、そのように結婚愛が。
[3] Quoad tertiam causam, quod viris non indecens sit loqui de amore, et propalare illum, et quod hoc feminis sit indecens, ex se patet; [3] 第三の理由に関して、男たちに愛について話すことはふさわしくない〔ことでは〕ないこと、またそれを公けにすること、また女たちにこのことはふさわしくないことは、それ自体から明らかである。
inde etiam sequitur, quod viris sit declaratio, et si declaratio etiam electio. ここからもまたいえる、男たちに宣言があること、またもし宣言が〔あるなら〕選択もまた〔ある〕。
Quod feminis sit arbitrium electionis ex procis, notum est; 女たちに求婚者たちから〔選ぶ〕選択の自由があることは、よく知られている。
sed haec species electionis est stricta et limitata, virorum autem extensa et illimitata. しかし、この選択の種類は限られた(狭い)また制限されたものである、けれども男のものは広いまた制限のないもの。
(3)訳文
296. (1) 男に選択があり、女にないのは、男は理解力であるために、けれども、女は愛であるために生まれているからである。なおまた、一般的に、男たちのもとに性愛がある、けれども、女たちのもとに〔異〕性からの一人への愛があるからである。そのようにまた、愛について話すことまたそれを公けにすることは、男たちにふさわしくなくはない、また女たちにこのことはふさわしくないからである。しかしながら、それでも、女たちに求婚者たちから一人を選択の自由がある。
男に選択があることの最初の理由を顧慮しよう、理解力へ向けて生まれているからである、理解力は適合するものと不適当なものを見通すこと、そしてそれらを見分けること、また判断から適切なものを選ぶことができるからである。女たちのもとで異なる、愛に向けて生まれているからである、彼女たちにその光の洞察力はない、またここから彼女たちに結婚への決断は、自分の愛の性向からでないなら、ないであろう。もし、男たちから男を見分ける知識が彼女たちにあるなら、それでも彼女たちの愛は外観へ向けられている。
[2] なぜ、選択が男に〔あって〕女にないか第二の理由を顧慮しよう、一般的に、男たちのもとに、性愛があること、また女たちのもとに〔異〕性からの一人への愛〔がある〕、また性愛がある者たちに、自由な慎重さ、そしてまた決断がある。女たちに異なる、彼女たちに〔異〕性からの一人に向かう愛が植え付けられている。
あなたが確信するために、どうぞ(よろしかったら)、質問せよ、出会った者からの男に、一夫一婦の結婚について、また一夫多妻の結婚について。すると、あなたは一夫多妻のために答えない者に会うのはまれであろう、またこれもまた性愛である。しかし、それらの結婚について女たちを質問せよ、するとほとんどすべての者は、娼婦を除いて、一夫多妻の結婚が退けられる。それらから、女に〔異〕性からの一人への愛が、そのように結婚愛があることが見なされる。
[3] 第三の理由に関して、愛について話すことまたそれを公けにすることは男たちにふさわしくなくはないこと、また女たちにこのことはふさわしくないことは、それ自体から明らかである。ここからもまた、男たちに宣言があり、またもし宣言が〔あるなら〕選択もまた〔ある〕ことがいえる。
女たちに求婚者たちから〔選ぶ〕選択の自由があることは、よく知られている。しかし、この選択の種類は狭いまた制限されたもの、けれども男のものは広いまた制限のないものである。