原典講読『結婚愛』 294(直訳[3],[4])

[3] Ad haec responderunt uxores sedentes in rosario, "Amice, nescis sapientiam et prudentiam uxorum, quia viris illam prorsus abscondunt, et abscondunt illam non propter alium finem, quam ut amentur: [3] これらにバラ園の中に座っている妻たちは答えた、「友よ、あなたは妻たちの知恵と思慮分別を知らない、夫たちにそれらをまったく隠しているからである、またそれらを他の目的のためでなく隠す、愛されるために以外の。

est enim cuilibet viro, qui non spiritualiter, sed modo naturaliter rationalis et moralis est, frigus ad uxorem; というのは、だれにでも(quilibet)()にあるから、その者は霊的でない、単に理性的に自然的また道徳的である、妻へ向けて冷淡が。

hoc apud illum in intimis latet: これは彼のもとの最内部の中に隠れている。

hoc uxor sapiens et prudens exquisite et acute animadvertit, et tantum ex amore suo conjugiali celat, ac intrahit in pectus, et ibi recondit tam penitus, ut non minimum ejus appareat in facie, nec in sono, nec in gestu: これを賢明なまた用心深い妻は敏感にまた鋭く気づく、またそれだけ(こんな程度に)自分の結婚愛から隠(おおう)、そして胸の中に引っ込める、またそこにこれほどに深くしまい込む(隠す)、その最小のものも顔の中に現われな(見られない)うに、音声の中にもない、身振り(そぶり)中にもない。

causa est, quia quantum apparet, tantum frigus viri conjugiale effundit se ab intimis mentis ejus, ubi residet, in ultima ejus, ac inducit corpori totalem frigescentiam, et inde nisum separationis a toro et a cubiculo." 理由がある、どれだけ現われるか〔によって〕、それだけ結婚の男の冷淡が彼の心の最内部からそれ自体を注ぎ出すからである、そこに住んでいる、彼の最外部の中へ、そして全身の冷たくなることをひき起こす、またここから分離の努力(活動)〔がある〕寝床からまた寝室から」。

[4] Tunc quaesivi, "Unde tale frigus, quod vocatis frigus conjugiale?" [4] その時、私は質問した、「どこからそのような冷淡が? それをあなたがたは結婚の冷淡と呼ぶ」。

Responderunt, "Est ex insania illorum in spiritualibus; 〔彼女たちは〕答えた、「霊的なものの中での彼らの狂気からである。

et omnis qui in spiritualibus insanit, friget intime ad uxorem, et calet intime ad meretrices: また、すべての者は、その者は霊的なものの中で狂っている、内部で妻に向けて冷たい、また内部で淫婦に向けて熱い。

et quia amor conjugialis et amor scortatorius sunt sibi oppositi, sequitur quod amor conjugialis fiat frigus, dum amor scortatorius est calor: また結婚愛と淫行愛はそれ自体に対立しているので、結婚愛は冷淡を生じることがいえる、淫行愛が熱である(温かい)時。

et vir, cum frigus apud illum regnat, non sustinet aliquem sensum amoris, et sic non aliquem afflatum ejus, ab uxore: また男は、彼のもとで冷淡が支配するとき、何らかの愛の感覚を耐えない(保たない)またこのように何らかのその息(そよぎ)〔耐え〕ない。

quare uxor tam sapienter et prudenter illum celat, et quantum illum celat negando et renuendo, tantum vir ab influa sphaera meretricia refocillatur et reparatur; それゆえ、妻はこれほどに賢明にまた用心深くそれを隠す(おおう)、また否定してまた拒絶してどれだけそれを隠すか〔によって〕、それだけ男は娼婦スフェアの流れ入るものから元気づけられる(さわやかにされる)た回復される。

inde est, quod uxori talis viri non sint delitiae pectorales, quales sunt nobis, sed modo voluptates, quae a parte viri vocandae sunt voluptates insaniae, quia voluptates amoris scortatorii. ここからである、このような男の妻に胸の歓喜はない、私たちにあるような、しかし、単に快楽〔がある〕、それは男の側から狂気の快楽と呼ばれるべき〔もの〕である、淫行愛の快楽であるからである。

原典講読『結婚愛』 294(直訳[5],[6])

[5] Omnis uxor casta amat suum maritum, etiam incastum: [5] すべての貞潔な妻は自分の夫を愛する、不貞な者〔妻〕もまた。

sed quia sapientia est unice recipiens amoris ejus, ideo uxor omnem operam impendit, ut insaniam ejus vertat in sapientiam, hoc est, ut non concupiscat alias praeter se; しかし、知恵がもっぱら彼(その)愛の受け入れるものであるので、それゆえ、妻はすべての仕事(努力)をついやす(捧げる・向ける)、彼(その)狂気を知恵に変えるために、すなわち、自分自身のほかに他の者()をほしがらないように。

quod facit mille modis, maxime cavens, ne aliqui evestigentur a viro, nam probe scit, quod amor non possit cogi, sed quod insinuetur in libero: このことを千の方法で行なう、最大に用心して、何らかのものが男から突きとめられない(見つけられない)ように、なぜなら、よく(すっかり)知っているからである、愛が強制されることができないこと、しかし、自由の中で徐々に持ち込まれる(入り込む)こと。

quare datum est mulieribus cognoscere ex visu, ex auditu, et ex tactu, omnem statum animi virorum suorum; それゆえ、妻たちに視覚から知ることが与えられている、聴覚から、また触覚から、自分の男たちのアニムス()のすべての状態を。

at vicissim non datum est viris cognoscere ullum statum animi uxorum suarum. しかし、逆に、男たちに知ることが与えられていない、何も自分の妻たちのアニムス()の状態を。

[6] Casta uxor potest aspicere virum austero vultu, alloqui illum aspera voce, et quoque irasci et rixari, et usque tamen in corde fovere blandum et tenerum amorem erga illum; [6] 貞淑な妻は男を厳しい(容赦しない)つきで眺めることができる、彼を話しかけること、荒っぽい声で、そしてまた、怒ることまたけんかすること、それでもなお、やはり、心の中で彼に対する優しいまた柔らかい愛をいだくこと〔ができる〕。

sed quod iracundiae ac dissimulationes illae pro fine habeant sapientiam et inde receptionem amoris apud maritum, patet manifeste ex eo, quod momento possit reconciliari; しかし、それらの怒りの状態や偽装は目的として知恵を持っている、またここから夫のもとの愛の受け入れを〔目的として持っている〕こと、そのことからはっきりと明らかである、すぐに(たちまち)和解させられることができること。

praeterea sunt talia uxoribus media celandi amorem cordi ac medullis illarum insitum, propter causam, ne frigus conjugiale apud virum erumpat, et quoque caloris ejus scortatorii focum exstinguat, et sic a ligno virente faciat illum siccum stipitem." さらに、妻たちにこのような手段がある、愛を彼女たちの生来(植え付けられた)にそして髄に隠す、理由のために、男のもとの結婚の冷淡が突発しないように、そしてまた淫行の彼の熱の炉を消す、またこのように緑の木(木材)からそれを乾いた丸太にする〔しないように〕。