(1)原文
291. (xx.) Quod variae species apparentis amoris et amicitiae dentur inter conjuges, quorum unus est subjugatus, et inde subjectus alteri.― Quod post exacta prima tempora conjugii inter conjuges oboriantur aemulationes de jure et potestate; de jure, quod secundum statuta pacti foederis sit aequalitas, et cuivis dignitas in officiis suae functionis; et de potestate, quod insistatur a viris in omnibus rebus domi superioritas, quia sunt viri, et feminis sit inferioritas, quia sunt feminae, inter cognita in mundo hodierno sunt. Tales aemulationes hodie familiares non aliunde fluunt, quam ex nulla conscientia de amore vere conjugiali, et ex nulla perceptione sensus de beatitudinibus illius amoris; ex quarum absentia pro amore illo est cupido, quae mentitur illum amorem; ex hac cupidine, remoto genuino amore, profluit ambitus de potestate, qui quibusdam inest ex jucundo amoris dominandi, quibusdam implantatus est a sciis feminis ante nuptias, et quibusdam est {1}ignitus. [2] Viri qui in hoc ambitu sunt, et post aemulationis vices imperium obtinent, redigunt uxores vel in possessionem sui juris, vel in obsequia sui arbitrii, vel in mancipia, quisque secundum ambitus illius gradum et qualificatum statum insitum et latentem apud se; si autem uxores in hoc ambitu sunt, et post aemulationis vices imperium obtinent, redigunt maritos suos vel in aequalitatem juris secum, vel in obsequia sui arbitrii, vel in mancipia; at quoniam apud uxores, post obtentos imperii fasces ab illis, remanet cupido quae mentitur amorem conjugialem, refraenata ex lege et ex timore separationis legitimae, si potestatem suam ultra fas in nefas extendunt, ideo consociam vitam cum maritis agunt. [3] Qualis autem amor et amicitia inter dominam uxorem et maritum servum, tum qualis inter dominum maritum et uxorem servam, intercedit, non potest paucis verbis describi; imo si differentiae illarum conferrentur in species, et hae recenserentur, non sufficerent paginae: sunt enim variae et diversae; variae secundum ambitus naturam apud viros, similiter variae apud uxores; et diversae virorum ab illis, quae sunt apud feminas: viri tales enim in nulla amicitia amoris sunt nisi fatua, et uxores in amicitia amoris spurii ex cupidine. Qua autem arte uxores potestatem super viros sibi comparant, in nunc sequente articulo dicetur.
@1. Prima editio: ignotus
(2)直訳
291. (xx.) Quod variae species apparentis amoris et amicitiae dentur inter conjuges, quorum unus est subjugatus, et inde subjectus alteri.― 291.(20) いろいろな種類のみせかけの愛と友情が夫婦の間に存在すること、それらの一方が服従する、またここからもう一方が服従させる。
Quod post exacta prima tempora conjugii inter conjuges oboriantur aemulationes de jure et potestate; 結婚の最初の時の過ぎ去った後、権利と支配力について張り合うことが起こること。
de jure, quod secundum statuta pacti foederis sit aequalitas, et cuivis dignitas in officiis suae functionis; 権利について、取り決められた契約の規定にしたがって対等であること、またそれぞれの者に地位(尊厳)〔がある〕、自分の役目(機能)の役立ちの中の。
et de potestate, quod insistatur a viris in omnibus rebus domi superioritas, quia sunt viri, et feminis sit inferioritas, quia sunt feminae, inter cognita in mundo hodierno sunt. また権力(支配力)について、男により家のすべての事柄の中で優越性が要求されること、男であるので、また女に劣等生(劣ること)が、女であるので、知られたものの間に今日の世界の中にある。
Tales aemulationes hodie familiares non aliunde fluunt, quam ex nulla conscientia de amore vere conjugiali, et ex nulla perceptione sensus de beatitudinibus illius amoris; 今日のこのようなよく知られている(よくある)張り合うことは、他のところから流れ出ない、真の結婚愛について何もない自覚(意識)から以外に、またその愛の至福について何もない感覚の知覚から。
ex quarum absentia pro amore illo est cupido, quae mentitur illum amorem; その愛の代わりにそれらの不在から欲望がある、それはその愛をまねる(装う)。
ex hac cupidine, remoto genuino amore, profluit ambitus de potestate, qui quibusdam inest ex jucundo amoris dominandi, quibusdam implantatus est a sciis feminis ante nuptias, et quibusdam est {1}ignitus. この欲望から、本物の愛で遠く離れて、権力(支配力)について求めることが流れ出る(発する)、それはあるものに支配する愛の快さから内在する、ある者に結婚前に知識を持っている女からである、またある者に燃えているもの☆である。
☆ このignitusはANC版の読みです(ブルース・ロジャース)。SS版は初版のようにignotusです。(これだと「知られていない」という意味になります)どちらの読みもありえると思いますが、私としては、欲望についていろいろ述べているので、「燃えるもの」を取りたいです。