原典講読『結婚愛』 278,279

(1)原文

278. (vii.) Quod inde sit apparens amor, apparens amicitia, et favor inter conjuges. Apparentes amores, amicitiae et favores inter conjuges, consequuntur ex foedere conjugiali usque ad finem vitae pacto, et ex communione conjugiali inde confoederatis inscripta, ex qua affectiones externae assimilantes internas enascuntur, ut mox supra indigitatum est; et praeterea ex causis, quae sunt utilitates et necessitates; ex quibus partim existunt affectiones externae conjunctivae, vel simulatoriae, per quas amor externus apparet sicut internus, et amicitia externa sicut interna.

 

(2)直訳

278. (vii.) Quod inde sit apparens amor, apparens amicitia, et favor inter conjuges.― 278.(7) ここから、みせかけの愛が〔ある〕こと、見せかけの友情、また好意、配偶者(夫婦)の間に。

Apparentes amores, amicitiae et favores inter conjuges, consequuntur ex foedere conjugiali usque ad finem vitae pacto, et ex communione conjugiali inde confoederatis inscripta, ex qua affectiones externae assimilantes internas enascuntur, ut mox supra indigitatum est; 配偶者(夫婦)の間の見せかけの愛、友情また好意(親切)は、生涯の終わりまで取り決められた結婚の契約から(結果として)続く、またここから協力で結ばれた(同盟)者に刻み込まれた結婚の共有(共通に持つこと)から、その外なる情愛から内なるもの(情愛)に似たものが生まれる、すぐ上に示されたように。

et praeterea ex causis, quae sunt utilitates et necessitates; またほかに理由から、それらは役に立つこと(有用性)必要性である。

ex quibus partim existunt affectiones externae conjunctivae, vel simulatoriae, per quas amor externus apparet sicut internus, et amicitia externa sicut interna. それらから、部分的に、結合へ向かう外なる情愛が存在するようになる、あるいは偽りの、それらによって外なる愛は内なるもの〔愛〕のように見られる(現われる)、また外なる友情は内なるもの〔友情〕のように。

 

(3)訳文

 278.(7) ここから、配偶者(夫婦)の間に、みせかけの愛、見せかけの友情、好意がある。

 配偶者(夫婦)の間の見せかけの愛、友情、好意(親切)は、生涯の終わりまで取り決められた結婚の契約から生じ、またここから協力で結ばれた者に刻み込まれた結婚の共有から、直前に示されたように、その外なる情愛から内なる情愛に似たものが生まれる。またほかの理由から〔も生じ〕、それらは役に立つこと必要性である。それらから、部分的に、結合へ向かう外なる情愛あるいは偽りの情愛が存在するようになり、、それらによって外なる愛は内なる愛のように、また外なる友情は内なる友情のように見られる。

 

(1)原文

279. (viii.) Quod apparentiae hae sint simulationes conjugiales, quae laudabiles, quia utiles et necessariae. Dicuntur simulationes, quia dantur inter illos qui dissident mentibus, et ex dissidentiis illis interius in frigore sunt; quando usque in externis, sicut oportet et decet, consociam vitam vivunt, tunc cohabitationis illorum consortia vocari possunt simulationes, sed conjugiales, quae quia laudabiles sunt propter usus, prorsus distinguuntur a simulationibus hypocriticis; prospiciuntur enim per illas omnia illa bona, quae in ordine ab (articulo xi. ad xx.) infra enumerantur; quod sint laudabiles propter necessitates, est quia alioquin exularent illa bona; et tamen cohabitatio ex foedere et lege injuncta est, et haec inde ut debitum utrique insidet.

 

(2)直訳

279. (viii.) Quod apparentiae hae sint simulationes conjugiales, quae laudabiles, quia utiles et necessariae.― 297.(8) これらの外観(見かけ)は結婚の見せかけ(模倣)である、それらは称賛に値する、役に立つ、また必要な〔ものである〕ので。

Dicuntur simulationes, quia dantur inter illos qui dissident mentibus, et ex dissidentiis illis interius in frigore sunt; 模倣と言われる、彼らの間に存在するからである、その者は心で不一致(不和)ある、また彼らの不一致(不和)から、内的に、冷淡の中にいる。

quando usque in externis, sicut oportet et decet, consociam vitam vivunt, tunc cohabitationis illorum consortia vocari possunt simulationes, sed conjugiales, quae quia laudabiles sunt propter usus, prorsus distinguuntur a simulationibus hypocriticis; それでも、外なるものの中に〔いる〕時、義務があり(当然であり)、またふさわしいように、社交的な生活を送る(生きる)、その時、彼らの一緒に住むことの交わりは模倣と呼ばれることができる、しかし、結婚のもの(結婚へ向かう性質)〔であり〕、それは役立ちのために称賛に値するものである、まったく区別される、偽善的な偽装から。

prospiciuntur enim per illas omnia illa bona, quae in ordine ab (articulo xi. ad xx.) infra enumerantur; というのは、それらによってそれらの善が供給されるからである、それらは順に下に列挙される(11〔から〕20まで)により。

quod sint laudabiles propter necessitates, est quia alioquin exularent illa bona; 必要なもののために称賛に値するものであることは、そうでなければ、それらの善が追放されるからである。

et tamen cohabitatio ex foedere et lege injuncta est, et haec inde ut debitum utrique insidet. またそれでも、一緒に住むことが契約と法律から強いられている、またこのことはここから義務として両方の者に居座る。

 

(3)訳文

 297.(8) これらの外観は結婚の模倣である、それらは、役に立ち、必要なものであるので称賛に値する。

 模倣と言われるのは、心で不一致あり、その不一致から、内的に、冷淡の中にいる者の間に存在するからであるそれでも、外なるものの中にいる時、義務であり、またふさわしいように社交的な生活を送る時、彼らの一緒に住むことの交わりは模倣と呼ばれることができる、しかし、結婚のものあり、それは役立ちのために称賛に値するものであり、偽善的な偽装からはまったく区別される。というのは、それらによって順に以下(11から20節まで)に列挙されるそれらの善が供給されるからである。必要性のために称賛に値するものであることは、そうでなければ、それらの善が追放されるからである。またそれでも、一緒に住むことが契約と法律から強いられていて、このことはここから義務として両方の者に居座っている。

原典講読『結婚愛』 280,281

(1)原文

280. (ix.) Quod hae simulationes conjugiales apud spiritualem hominem conjunctum naturali sapiant ex justitia et judicio. Causa est, quia spiritualis homo ex justitia et judicio agit quod agit, quare hic non videt simulationes has abalienatas ab affectionibus internis suis, sed cum illis copulatas; ille enim serio agit, et spectat emendationem ut finem, et si hanc non consequitur, spectat accommodationem, propter ordinem in domo, propter mutuum auxilium, propter curas infantum, propter pacem et tranquillitatem; ad haec ex justitia fertur, et ex judicio dat in effectum. Quod homo spiritualis cum naturali ita cohabitet, est quia spiritualis spiritualiter agit, etiam cum naturali.

 

(2)直訳

280. (ix.) Quod hae simulationes conjugiales apud spiritualem hominem conjunctum naturali sapiant ex justitia et judicio.― 280.(9) 自然的な人間と結合した霊的な人間のもとの結婚のこれらの見せかけ(模倣)は公正と判断力(思慮分別)から賢明である(知恵がある)こと。

Causa est, quia spiritualis homo ex justitia et judicio agit quod agit, quare hic non videt simulationes has abalienatas ab affectionibus internis suis, sed cum illis copulatas; 理由がある、霊的な人間は公正と判断力(思慮分別)から行なうことを行なう、それゆえ、この者はこれらの見せかけ(模倣)を自分の内なる情愛から引き離されたもの〔として〕見ないからである、しかしそれらに結びついたもの〔として見る〕。

ille enim serio agit, et spectat emendationem ut finem, et si hanc non consequitur, spectat accommodationem, propter ordinem in domo, propter mutuum auxilium, propter curas infantum, propter pacem et tranquillitatem; というのは、彼はまじめに行動する、また矯正(改善)を目的として眺めるから、またもしこれが結果として生じないなら(達成されないなら)、調整(適応)を眺める、家の中の秩序のために、相互の助けのために、幼児の世話のために、平和と平穏のために。

ad haec ex justitia fertur, et ex judicio dat in effectum. これらへ公正から導かれる、また判断力(思慮分別)から実行に移す(直訳:結果の中へ与える)。

Quod homo spiritualis cum naturali ita cohabitet, est quia spiritualis spiritualiter agit, etiam cum naturali. 霊的な人間が自然的なもの〔人間〕とこのように一緒に住むのは、霊的なもの〔人間〕は霊的に行なうからである、自然的なもの〔人間〕ともまた。

 

(3)訳文

 280.(9) 自然的な人間と結合した霊的な人間のもとの結婚のこれらの模倣は公正と判断力から賢明である。

 その理由は、霊的な人間は公正と判断力から行なうことを行ない、それゆえ、この者はこれらの模倣を自分の内なる情愛から引き離されたものと見ないで、それらに結びついたものとして見るからである。というのは、彼はまじめに行動し、矯正(改善)を目的として眺めるからである、またもしこれが結果として生じないなら家の中の秩序のために、相互の助けのために、幼児の世話のために、平和と平穏のために、適応を目指すからである。公正からこれらへ導かれ、また判断力から実行に移す。

霊的な人間が自然的な人間とこのように一緒に住むのは、霊的な人間は、自然的な人間ともまた霊的に行なうからである。

 

(1)原文

281. (x.) Quod hae simulationes conjugiales apud naturales homines sapiant ex prudentia propter varias causas. Inter duos conjuges, quorum unus est spiritualis, alter vero naturalis, per spiritualem intelligitur qui amat spiritualia, et sic sapit ex Domino; et per naturalem intelligitur, qui solum amat naturalia, et sic sapit ex se. Quando duo illi conjugio sunt consociati, amor conjugialis apud spiritualem est calor, et apud naturalem est frigus; quod calor et frigus non possint simul esse, et quod calor non possit incendere illum qui in frigore est, nisi hoc prius dissipetur, nec frigus influere in illum, qui in calore est, nisi hic prius amoveatur, patet; inde est, quod intestinus amor non dabilis sit inter conjuges, spiritualem et naturalem; sed quod possit dari amor intestini aemulus a parte conjugis spiritualis, ut in superiori articulo dictum est. [2] At vero inter duos conjuges naturales non dabilis est amor intestinus, quia friget uterque; si calent, est ex incasto; hi tamen usque possunt separatis animis in domo cohabitare, et quoque effingere vultus sicut amoris et amicitiae inter se, utcunque mentes inter se discordant: apud hos affectiones externae, quae ut plurimum sunt opum et possessionum, aut honoris et dignitatum, possunt sicut ardere; et quia ardor ille inducit timorem pro jactura illarum, ideo sunt simulationes conjugiales illis necessitates, quae imprimis sunt, quae (in articulis xv.-xvii,) infra afferuntur; reliquae causae cum his enumeratae possunt aliquid commune habere cum causis apud spiritualem hominem, de quibus supra (n. 280), sed modo si prudentia apud naturalem hominem sapit ex intelligentia.

 

(2)直訳

281. (x.) Quod hae simulationes conjugiales apud naturales homines sapiant ex prudentia propter varias causas.― 281.(10) 自然的な人間のもとの結婚のこれらの模倣は思慮分別から賢明である(知恵がある)こと、いろいろな理由のために。

Inter duos conjuges, quorum unus est spiritualis, alter vero naturalis, per spiritualem intelligitur qui amat spiritualia, et sic sapit ex Domino; 二人の配偶者(夫婦)の間に、それらの一人は霊的である、けれども、もう一人は自然的〔である〕、霊的な者によって霊的なものを愛する者が意味される、またこのように主から賢明である。

et per naturalem intelligitur, qui solum amat naturalia, et sic sapit ex se. また、自然的な者によって、自然的なものだけを愛する者が意味される、またこのように自分自身から賢明である。

Quando duo illi conjugio sunt consociati, amor conjugialis apud spiritualem est calor, et apud naturalem est frigus; それらの二人の配偶者(夫婦)が交わりに加わる時、霊的な者のもとの結婚愛は熱(暖かさ)である、また自然的な者のもとで冷気(冷淡)である。

quod calor et frigus non possint simul esse, et quod calor non possit incendere illum qui in frigore est, nisi hoc prius dissipetur, nec frigus influere in illum, qui in calore est, nisi hic prius amoveatur, patet; 熱(暖かさ)と冷気(冷淡)が一緒に存在することができないこと、また熱は彼を燃え上がらせることができないこと、その者は冷たさの中にいる、これが最初に追い散らされないなら、冷たさも彼の中に流入することが〔でき〕ない、その者は熱の中にいる、これが最初に取り去られなければ、明らかである。

inde est, quod intestinus amor non dabilis sit inter conjuges, spiritualem et naturalem; ここからである、内部の愛は配偶者(夫婦)の間にありえない、霊的な者と自然的な者。

sed quod possit dari amor intestini aemulus a parte conjugis spiritualis, ut in superiori articulo dictum est. しかし、内部の愛を模倣したものが霊的な配偶者の側から存在することができること、上の節に言われたように。

[2] At vero inter duos conjuges naturales non dabilis est amor intestinus, quia friget uterque; [2] しかし、自然的な二人の配偶者(夫婦)の間に内部の愛はあり得ない、両方が冷えているからである。

si calent, est ex incasto; もし熱い(暖かい)なら、みだらなもの(不貞なもの)からである。

hi tamen usque possunt separatis animis in domo cohabitare, et quoque effingere vultus sicut amoris et amicitiae inter se, utcunque mentes inter se discordant: これらの者は、それでもなおやはり、アニムス(気質)分離して一緒に住むことができる、そしてまた自分たちの間の愛と友情のもののような顔つきを映し出す(似せる)こと、どれほど心が互いに一致していなくても。

apud hos affectiones externae, quae ut plurimum sunt opum et possessionum, aut honoris et dignitatum, possunt sicut ardere; これらの者のもとの外なる情愛は、それらは大部分は富と所有物(財産)ある、または名誉と地位、燃えること(熱望すること)ができるかのような〔ものである〕。

et quia ardor ille inducit timorem pro jactura illarum, ideo sunt simulationes conjugiales illis necessitates, quae imprimis sunt, quae (in articulis xv.-xvii,) infra afferuntur; またその熱さ(熱望)は、それらの奪われることに対する恐れをひき起こすので、それゆえ、結婚(へ向かう性質)見せかけが彼らに必要なものである、特にそれらである、それらは(1516節の中に)、下に提示されている。

reliquae causae cum his enumeratae possunt aliquid commune habere cum causis apud spiritualem hominem, de quibus supra (n. 280), sed modo si prudentia apud naturalem hominem sapit ex intelligentia. これらとともに列挙されている残りの(ほかの)由は、霊的な人間のもとの理由と何らかの共通なものを持つことができる、それらについては上に(280)〔見られる〕、しかし、もしありさえすれば〔そのようにできる〕、自然的な人間のもとの思慮分別が、知性から賢明である。

 

(3)訳文

281.(10) 自然的な人間のもとの結婚のこれらの模倣は、いろいろな理由のために、思慮分別から賢明である。

  一人は霊的である、けれども、もう一人は自然的である二人の配偶者(夫婦)の間で、霊的な者によって霊的なものを愛する者が、またこのように主から賢明である者が意味される、また、自然的な者によって、自然的なものだけを愛する者が、またこのように自分自身から賢明である者が意味される。

 それらの二人の配偶者(夫婦)が交わる時、霊的な者のもとの結婚愛は熱く、自然的な者のもとで冷たい熱と冷たさ一緒に存在することができないこと、また熱は冷たさの中にいる者を、冷たさが最初に追い散らされないなら燃え上がらせることができないこと、冷たさも熱の中にいる者の中に、熱が最初に取り去られなければ、流入することができないことは明らかである。ここから、内部の愛は霊的な者と自然的な者の配偶者(夫婦)の間にありえない。しかし、前節に言われたように、内部の愛を模倣したものが霊的な配偶者の側から存在することができる。

 [2] しかし、自然的な二人の配偶者(夫婦)間に内部の愛はあり得ない、両方が冷えているからである。もし熱いなら、みだらなものからである。これらの者は、それでもなおやはり、アニムス分離しながらも一緒に住むこと、そしてまたどれほど心が互いに一致していなくても、自分たちの間の愛と友情のような顔つきを映し出すができる。これらの者のもとの外なる情愛は、それらの大部分は富と所有物(財産)、または名誉と地位あり、熱望することができるようなものである。またその熱望は、それらが奪われることに対する恐れをひき起こすので、それゆえ、結婚見せかけが彼らに必要なものである、特に、それらは次に提示されている(1516節の中に)ものである。これらとともに列挙されている残りの由は、霊的な人間のもとの理由と何らかの共通なものを持つことができる、それらについては前に〔見られる〕(280)、しかし、自然的な人間のもとの思慮分別が知性から賢明であるもしありさえすれば〔それを持つことができる〕

原典講読『結婚愛』 282

(1)原文

282. (xi.) Quod sint propter emendationes, et propter accommodationes. Quod simulationes conjugiales, quae sunt apparentiae amoris et amicitiae inter conjuges animis dissidentes, sint propter emendationem, est quia spiritualis homo foedere matrimoniali copulatus cum naturali, nihil aliud intendit quam emendationem vitae; quod ab illo fit per sermones sapientiae et elegantiae, et per favores genio alterius adblandientes; at si haec vane in ejus aures et mores cadunt, intendit accommodationes, propter conservationem ordinis in rebus domesticis, propter mutua auxilia, et propter infantes et liberos, et similia alia; nam dicta et acta, quae a spirituali homine procedunt, sapiunt ex justitia et judicio, ut supra (n. 280), ostensum est. [2] Apud conjuges, autem, ex quibus non unus est spiritualis, sed ambo sunt naturales, simile potest dari, sed propter alios fines: si propter emendationem et accommodationem, est finis vel ut alter redigatur ad similitudinem suorum morum, ac ut suis desideriis subordinetur, vel propter aliqua officia, ut fiant inservientia suis, vel propter pacem intra domum, aut famam extra domum, vel propter favores speratos a conjuge, aut ab ejus agnatis, praeter fines alios; sed hi apud quosdam sunt ex prudentia rationis illorum, apud quosdam ex civilitate nativa, apud quosdam ex jucundis cupiditatum a nativitate familiarium, quarum jacturam timet, praeter plures, ex quibus assumpti favores sicut amoris conjugialis fiunt plus aut minus simulatorii. Dantur etiam favores sicut amoris conjugialis extra domum, et nulli intra domum, sed hi pro fine spectant famam utriusque, et si non hanc, sunt lusorii.

 

(2)直訳

282. (xi.) Quod sint propter emendationes, et propter accommodationes.― 282.(11) 矯正(改善)ため、また調整(適応)ためであること。

Quod simulationes conjugiales, quae sunt apparentiae amoris et amicitiae inter conjuges animis dissidentes, sint propter emendationem, est quia spiritualis homo foedere matrimoniali copulatus cum naturali, nihil aliud intendit quam emendationem vitae; 結婚の偽装が、アニムスで不一致な配偶者(夫婦)の間の愛と友情の外観(見かけ)である、矯正(改善)ためであることは、自然的な者〔人間〕に結婚の契約で、結びつけられた霊的な人間は、他のものを何も意図しないからである、生活の矯正(改善)以外の。

quod ab illo fit per sermones sapientiae et elegantiae, et per favores genio alterius adblandientes; それが彼(その者)により知恵のあるまた優雅な(上品な)話しによって生じる、また愛想をよくする(調子をよくする)他の者の好意ある(親切な)性向(性質)によって。

at si haec vane in ejus aures et mores cadunt, intendit accommodationes, propter conservationem ordinis in rebus domesticis, propter mutua auxilia, et propter infantes et liberos, et similia alia; しかし、もしこれらが虚しくその耳また振る舞いの中に落ち込むなら、調整(適応)を意図する、家庭の事柄の中での秩序の維持のために、相互の助けのために、また幼児と子どものために、また他の同様のもの。

nam dicta et acta, quae a spirituali homine procedunt, sapiunt ex justitia et judicio, ut supra (n. 280), ostensum est. なぜなら、言われたものと行なわれたもの(行為)、それらは霊的な人間から発出する、公正と判断力から賢明なものであるからである、上に(280)示されたように。

[2] Apud conjuges, autem, ex quibus non unus est spiritualis, sed ambo sunt naturales, simile potest dari, sed propter alios fines: [2] けれども、配偶者(夫婦)もとで、彼らからある者は霊的でない、しかし、両方が自然的である、似たものが存在することができる、しかし、他の目的のために。

si propter emendationem et accommodationem, est finis vel ut alter redigatur ad similitudinem suorum morum, ac ut suis desideriis subordinetur, vel propter aliqua officia, ut fiant inservientia suis, vel propter pacem intra domum, aut famam extra domum, vel propter favores speratos a conjuge, aut ab ejus agnatis, praeter fines alios; もし、矯正(改善)また調整(適応)ためなら、あるいは、他の者ために自分の態度の似たものに向けて追いやられるための目的がある、そして自分の欲望(願望)が従属されるための、あるいは他の役立ち(任務)のために、自分に仕えるようになるために、あるいは家の内の平和のために、または家の外の評判(名声)、あるいは配偶者から期待される好意(親切)ために、またはその親類から、ほかにも他の目的。

sed hi apud quosdam sunt ex prudentia rationis illorum, apud quosdam ex civilitate nativa, apud quosdam ex jucundis cupiditatum a nativitate familiarium, quarum jacturam timet, praeter plures, ex quibus assumpti favores sicut amoris conjugialis fiunt plus aut minus simulatorii. しかし、これらは、ある者のもとで彼らの理性の思慮分別からである、ある者のもとで生来の礼儀正しさから、ある者のもとで家族の(親しい・よくある)出生からの欲望の快さから、それらを奪われることを恐れる、ほかに多くのもの、それらから結婚愛のような好意(親切)がとられ(おびる)、多かれ少なかれ、偽り(うわべのもの)が生じている。

Dantur etiam favores sicut amoris conjugialis extra domum, et nulli intra domum, sed hi pro fine spectant famam utriusque, et si non hanc, sunt lusorii. さらにまた家の外に結婚愛のような好意(親切)存在する、また家の内に何もない、しかし、これらは目的として両方の者の評判(名声)眺める、またもしこれがないなら、ふりである。

 

(3)訳文

 282.(11) 矯正(改善)ため、また調整(適応)ためである。

 アニムスで不一致な配偶者(夫婦)の間の愛と友情の外観(見かけ)である結婚の偽装が、、矯正(改善)ためであることは、自然的な人間に結婚の契約で結びつけられた霊的な人間は、生活の矯正(改善)以外の他のものを何も意図しないからであるそれがその者により知恵のあるまた上品な話しによって、また他の者の愛想のよい好意ある性質によって生じる。しかし、もしこれらが虚しくその耳また振る舞いの中に落ち込むなら、〔それでも〕家庭の事柄の中での秩序の維持のために、相互の助けのために、また幼児と子ども、また他の同様のもののための調整(適応)を意図している。なぜなら、霊的な人間から発出する言われたものと行なわれたもの(行為)、前に示されたように(280)公正と判断力から賢明なものであるからである。

 [2] けれども、彼らからある者は霊的でなく、しかし、両者が自然的である配偶者(夫婦)もとで、、似たものが存在することができる、しかし、他の目的のためである。もし、矯正(改善)また調整(適応)ためなら、他の者ために自分の態度の似たものに向けて強制し、そして自分の欲望が従属されるための目的がある、あるいは他の役立ちのために、自分に仕えるようになるために、あるいは家の内の平和のために、または家の外の評判、あるいは配偶者からまたはその親類から期待される好意ために、ほかにも他の目的がある。しかし、これらは、ある者のもとで彼らの理性の思慮分別からであり、ある者のもとで生来の礼儀正しさから、ある者のもとで出生から親しいものとなっているの欲望の快さから、それらを奪われることを恐れ、ほかに多くのものがあり、それらから結婚愛のような好意をおび、多かれ少なかれ、うわべのものが生じている。

 さらにまた家の外にあって家の内に何もない結婚愛のような好意存在する、しかし、これらは目的として両者の評判に目を向け、またもしこの目的がないなら、ふり(=演技)である。

原典講読『結婚愛』 283

(1)原文

283. (xii.) Quod sint propter ordinem servandum in rebus domesticis; et propter mutuum auxilium. Unaquaevis domus, ubi etiam liberi, horum instructores, et domestici alii, est una societas aemulans magnam; haec etiam ex illis, sicut commune ex partibus, coexistit; et quoque sicut salus societatis magnae dependet ex ordine, ita salus societatis hujus parvae ex ordine; quare quemadmodum interest personis magistratus dispicere et prospicere, ut sit et servetur ordo in societate composita, ita conjugibus in singulari sua. Sed hic ordo non dabilis est, si maritus et uxor animis dissident, per id enim mutua consilia et auxilia in diversum trahuntur, ac dividuntur sicut animi, et sic discinditur forma parvae societatis; quare ad servandum ordinem, et per illum ad prospiciendum sibi et simul domui, aut domui et simul sibi, ne in pessum eant, et in perniciem ruant, necessitas postulat, ut dominus et domina concordent, ac unum faciant; quod si non potest fieri propter discrimen mentium, usque ut bene sit, oportet et quoque decet, ut id fiat per repraesentativam amicitiam conjugialem; quod inde concordiae in domibus confarciantur propter necessitates et inde utilitates, notum est.

 

(2)直訳

283. (xii.) Quod sint propter ordinem servandum in rebus domesticis; 283.(12) 家庭の事柄で秩序を維持するためであること。

et propter mutuum auxilium.― また相互の助けのため。

Unaquaevis domus, ubi etiam liberi, horum instructores, et domestici alii, est una societas aemulans magnam; それぞれの家は、そこにさらにまた子ども、これらを教える者、また他の召使い、一つの社会である大きなもの〔社会〕を模倣している。

haec etiam ex illis, sicut commune ex partibus, coexistit; これもまたそれらから、部分からの共通なもの(普遍的なもの)のように、共存する。

et quoque sicut salus societatis magnae dependet ex ordine, ita salus societatis hujus parvae ex ordine; そしてまた大きな社会の安全が秩序に依存しているように、そのようにこの小さな社会の安全は秩序から(=に)

quare quemadmodum interest personis magistratus dispicere et prospicere, ut sit et servetur ordo in societate composita, ita conjugibus in singulari sua. それゆえ、行政長官(知事)に重要であるように、合成された社会の中に秩序が存在し、維持されるように細かく調べること、また供給すること、そのように配偶者に、その個々のもの〔社会〕の中に〔いる〕。

Sed hic ordo non dabilis est, si maritus et uxor animis dissident, per id enim mutua consilia et auxilia in diversum trahuntur, ac dividuntur sicut animi, et sic discinditur forma parvae societatis; しかし、この秩序はありえない、もし夫と妻が心で不和であるなら、というのは、そのことによって相互の忠告と助けはいろいろな方向に引っ張られる(追い立てられる)から、そしてアニムスのように分割される、またこのように小さな社会の形は引き裂かれる。

quare ad servandum ordinem, et per illum ad prospiciendum sibi et simul domui, aut domui et simul sibi, ne in pessum eant, et in perniciem ruant, necessitas postulat, ut dominus et domina concordent, ac unum faciant; それゆえ、秩序が守られるために、またそれによって自分自身にまた同じく家に備えるために、または家にまた同じく自分自身に、破滅に陥る、また破滅へ突進しないように、必要が要求される、主人と女主人が一致するように、そして一つのものを構成する(~となる)

quod si non potest fieri propter discrimen mentium, usque ut bene sit, oportet et quoque decet, ut id fiat per repraesentativam amicitiam conjugialem; それがもし心の相違のために〔一つのものと〕なれないなら、それでもよくあるために、義務がある(すべきである)またふさわしい、それが生じるために、結婚の友情を表象するものによって。

quod inde concordiae in domibus confarciantur propter necessitates et inde utilitates, notum est. ここから家の中の和合が必要のために詰め込んでつくられる(つなぎ合わされる)ことが、またここから役に立つこと、よく知られている。

 

(3)訳文

 283.(12) 家庭の事柄で秩序を維持するため、また相互の助けのためである。

 そこに子ども、これらを教える者、また他の召使いがいるそれぞれの家は、大きな社会を模倣している一つの社会である。これ〔大きな社会〕もまたそれらから、部分からの普遍的なもののように、共存する。そしてまた大きな社会の安全が秩序に依存しているように、そのようにこの小さな社会の安全も秩序に依存している。それゆえ、合成された社会の中に秩序が存在し、維持されるように細かく調べ、供給すること行政長官(知事)に重要であるように、その個々のもの〔社会〕の中に〔いる〕配偶者にも重要である。

 しかし、この秩序は、もし夫と妻が心で不和であるなら、ありえない、というのは、そのことによって相互の忠告と助けはいろいろな方向に追い立てられ、そしてアニムスのように分割され、このように小さな社会の形は引き裂かれるからである。それゆえ、秩序が守られるために、またそれによって自分自身にまた同じく家に、または家にまた同じく自分自身に、破滅に陥り、破滅へ突進しないよう備えるために、主人と女主人が一致するように、そして一つのものとなる必要が要求される。それがもし心の相違のために〔一つのものと〕なれないなら、それでも〔家が〕よくあるために、それが生じるために、結婚の友情を表象するものによってそうすべきであり、それがふさわしい。ここから家の中の和合が必要のためにつなぎ合わされること、またここから役に立つことが、よく知られている。

原典講読『結婚愛』 284

(1)原文

284. (xiii.) Quod sint propter curam infantum, et erga liberos, unicordem. Quod simulationes conjugiales, quae sunt apparentiae amoris et amicitiae, instar vere conjugialium, propter infantes et liberos inter conjuges sint, perquam notum est; communis horum amor facit, ut conjux spectet conjugem benigne et faventer. Amor infantum et liberorum apud matrem et patrem se conjungunt, sicut cor et pulmo in pectore; amor illorum apud matrem est sicut cor ibi, et amor erga illos apud patrem est sicut pulmo ibi; causa comparationis est, quia cor correspondet amori, et pulmo intellectui, et amor ex voluntate est apud matrem, et amor ex intellectu est apud patrem. Apud homines spirituales est conjunctio conjugialis per illum amorem ex justitia et judicio; ex justitia, quia mater gestaverat illos utero, cum dolore pepererat illos, et postea cura indefessa lactat, nutrit, mundat, amicit et educat illos.

 

(2)直訳

284. (xiii.) Quod sint propter curam infantum, et erga liberos, unicordem.― 284.(13) 幼児の世話のためであること、また子どもに対する一つの心を持つ(一致する)

Quod simulationes conjugiales, quae sunt apparentiae amoris et amicitiae, instar vere conjugialium, propter infantes et liberos inter conjuges sint, perquam notum est; 結婚の見せかけは、それらは愛と友情の外観である、真の結婚の(性向の)ように、配偶者(夫婦)間の幼児と子どものためであることは、きわめてよく知られている。

communis horum amor facit, ut conjux spectet conjugem benigne et faventer. これらの者の共通の愛がつくる、配偶者が配偶者を友好的に(親切に)また好意を持って眺めるように。

Amor infantum et liberorum apud matrem et patrem se conjungunt, sicut cor et pulmo in pectore; 母と父のもとの幼児と子どもへの愛は、互いに結合している、胸の中の心臓と肺のように。

amor illorum apud matrem est sicut cor ibi, et amor erga illos apud patrem est sicut pulmo ibi; 母のもとの彼らへの愛はそこに心臓のようである、また父のもとの彼らに対する愛はそこに肺のようである。

causa comparationis est, quia cor correspondet amori, et pulmo intellectui, et amor ex voluntate est apud matrem, et amor ex intellectu est apud patrem. 比較(たとえ)の理由がある、心臓は愛に対応するからである、また肺は理解力に、また母のもとに意志からの愛がある、また父のもとに理解力からの愛がある。

Apud homines spirituales est conjunctio conjugialis per illum amorem ex justitia et judicio; 霊的な人間()のもとに公正と判断力からのその愛によって結婚の結合がある。

ex justitia, quia mater gestaverat illos utero, cum dolore pepererat illos, et postea cura indefessa lactat, nutrit, mundat, amicit et educat illos. 公正から〔である〕、母は彼らを子宮に運んだ、苦痛ともに彼らを産んだ(pario)、またその後、疲れを知らない世話で授乳した、養育した、清潔にした、着せた、また彼らを教育したじからである。

 

(3)訳文

 284.(13) 幼児の世話、また子どもに対する一つの心を持つのためである

 真の結婚のような愛と友情の外観である結婚の見せかけは、配偶者(夫婦)間の幼児と子どものためであることは、きわめてよく知られている。これらの者の共通の愛が、配偶者が配偶者を親切に、好意を持って眺めるようにする

 母と父のもとの幼児と子どもへの愛は、胸の中の心臓と肺のように互いに結合している。母のもとの彼らへの愛はそこの心臓のようであり、父のもとの彼らに対する愛はそこの肺のようである。比較(たとえ)の理由は、心臓は愛に、また肺は理解力に対応に、母のもとに意志からの愛があり、父のもとに理解力からの愛があるからである。

 霊的な人のもとに、公正と判断力からのその愛によって結婚の結合がある。公正からであるのは、母は彼らを子宮に運び、苦痛ともに彼らを産み、またその後、彼らを疲れを知らない世話で授乳し、養育し、清潔にし、着せ、教育したからである。