(1)原文
289. (xviii.) Quod sint propter reconciliationes.― Quod inter conjuges, qui discordant mentibus ex variis causis, sint alternae dissidentiae et confidentiae, abalienationes et conjunctiones, imo rixationes et compositiones, ita reconciliationes; tum etiam quod apparentes amicitiae reconcilient, in mundo notum est. Dantur etiam reconciliationes, quae fiunt post discessiones, quae non sunt ita alternae et transitoriae.
(2)直訳
289. (xviii.) Quod sint propter reconciliationes.― 289.(18) 和解のためにであること。
Quod inter conjuges, qui discordant mentibus ex variis causis, sint alternae dissidentiae et confidentiae, abalienationes et conjunctiones, imo rixationes et compositiones, ita reconciliationes; 配偶者の間に、その者はいろいろな理由から心で一致しないこと、交替の不一致と信頼がある、疎外(仲違い)と結合、それどころか、けんかと和解。
tum etiam quod apparentes amicitiae reconcilient, in mundo notum est. さらにまた(なおまた)、友情の外観が(もまた)和解させることが、世の中でよく知られている。
Dantur etiam reconciliationes, quae fiunt post discessiones, quae non sunt ita alternae et transitoriae. さらにまた和解が存在する、それらは分離の後に行なわれる、それらはそのように交替のものまた一時的なものではない。
(3)訳文
289.(18) 和解のためである。
いろいろな理由から心で一致しない配偶者の間に、交替の不一致と信頼、仲違いと結合、それどころか、けんかと和解がある。なおまた、友情の外観が和解もさせることが、世の中でよく知られている。さらにまた、分離の後に行なわれる和解が存在し、それらはそのように交替のものまた一時的なものではない。
(1)原文
290. (xix.) Quod si apud uxorem non cessat favor, dum facultas apud virum, fieri possit amicitia aemulans conjugialem cum senescunt.― Primaria causarum separationis animorum inter conjuges, est favor deficiens apud uxorem, cessante facultate apud virum, et inde amor; nam similiter sicut calores communicant inter se, etiam frigora: quod ex defectu amoris apud utrumque, cesset amicitia, et si pernicies rei familiaris in domo non timetur, etiam favor, a ratione et ab experientia constat. Si itaque vir tacite sibi imputat causam, et usque uxor in casto favore erga illum perseverat, potest inde resultare amicitia, quae quia est inter conjuges, apparet sicut amor aemulans conjugialem. Quod amicitia tanquam illius amoris detur inter conjuges senes, ex illorum contuberniis, commerciis, et consortiis tranquillis, securis, amabilibus, et comitate plenis, experientia testatur.
(2)直訳
290. (xix.) Quod si apud uxorem non cessat favor, dum facultas apud virum, fieri possit amicitia aemulans conjugialem cum senescunt.― 290.(19) もし妻の好意が終わらないなら、男(夫)のもとの能力が〔終わる〕時、結婚を模倣している友情が生じることができること、年取ったとき。
Primaria causarum separationis animorum inter conjuges, est favor deficiens apud uxorem, cessante facultate apud virum, et inde amor; 配偶者の間のアニムスの分離のおもな理由は、妻のもとの不足する好意である、男(夫)のもとで能力で終わって、またここから愛が〔終わる〕。
nam similiter sicut calores communicant inter se, etiam frigora: なぜなら、同様に、熱が互いの間で伝達するように、冷淡もまた。
quod ex defectu amoris apud utrumque, cesset amicitia, et si pernicies rei familiaris in domo non timetur, etiam favor, a ratione et ab experientia constat. 両方のもとの愛の不足から、友情が終わることが、またもし、家の中の家庭の(個人の)事柄の破滅が恐れられないなら、好意もまた、理性から、また経験から明らかである。
Si itaque vir tacite sibi imputat causam, et usque uxor in casto favore erga illum perseverat, potest inde resultare amicitia, quae quia est inter conjuges, apparet sicut amor aemulans conjugialem. そこで、もし、男がだまって(ひっそりと)自分自身に原因を帰すなら、またそれでも、妻が彼に対する貞潔な好意の中に持続する〔なら〕、ここから友情が生じることができる、それは配偶者の間にあるので、結婚〔への性向〕を模倣するように見える。
Quod amicitia tanquam illius amoris detur inter conjuges senes, ex illorum contuberniis, commerciis, et consortiis tranquillis, securis, amabilibus, et comitate plenis, experientia testatur. あたかもその〔結婚の〕愛かのようなの友情が年取った配偶者の間に存在することは、彼らの一緒に生活する者たちの集会(共同天幕)から、交際、また穏やかな、不安のない、愛すべき交わり〔から〕、経験が証言する。
(3)訳文
290.(19) もし妻の好意が終わらないなら、男(夫)のもとの能力が〔終わる〕時、年取ったとき結婚を模倣している友情が生じることができる。
配偶者の間のアニムスの分離のおもな理由は、男(夫)のもとで能力が、またここから愛が終わって、妻のもとの不足する好意である。なぜなら、熱が互いの間で伝達するように、冷淡もまた同様であるからである。両者のもとの愛の不足から、友情が、またもし、家の中で家庭の事柄が破滅の恐れがないなら、好意もまた終わることが、理性からまた経験から明らかである。
そこで、もし、男がひっそりと自分自身に原因を帰し、またそれでも、妻が彼に対する貞潔な好意を持続するなら、ここから友情が生じることができ、それは配偶者の間にあるので、結婚を模倣する〔愛の〕ように見える。
あたかもその〔結婚〕愛かのようなの友情が年取った配偶者の間に存在することは、一緒に生活する彼らの交際、また穏やかな、不安のない、愛すべき交わりから、経験が証言する。