(1)原文
276. (v.) Quod tamen matrimonia in mundo ad finem vitae permansura sint.― Hoc affertur, ut evidentius coram ratione sistatur necessitas, utilitas, et veritas, quod amor conjugialis, ubi non genuinus est, usque affectandus sit, seu ut appareat sicut sit; aliter foret, si conjugia inita non essent pacta usque ad finem vitae, sed solubilia ex arbitrio, sicut fuerunt apud gentem Israeliticam, quae sibi libertatem dimittendi uxores ex quacunque causa arrogavit; ut patet ex his apud Matthaeum,
"Accesserunt… Pharisaei,… dicentes ad Jesum, Licetne homini dimittere uxorem ex quacunque causa?' Et cum Jesus respondit, quod non liceat dimittere uxorem, et aliam ducere, nisi propter scortationem, retulerunt, quod usque Moses praeceperit dare libellum repudii, et dimittere; et discipuli dixerunt,… "Si sic est causa hominis cum uxore…, non expedit matrimonium contrahere" (xix. 3-10).
[2] Cum itaque foedus conjugii est foedus vitae, sequitur, quod apparentiae amoris et amicitiae inter conjuges sint necessitates. Quod matrimonia contracta usque ad finem vitae in mundo permansura sint, est ex lege Divina, et quia ex hac, etiam est ex lege rationali, et inde ex lege civili; ex lege Divina, quod non liceat dimittere uxorem, et ducere aliam, nisi propter scortationem, ut supra; ex lege rationali, quia fundatur super spirituali, sunt enim lex Divina et rationalis una lex; ex hac et illa simul, seu per hanc ex illa, ad multum numerum videri possunt enormitates, et societatum destructiones, et dissolutiones conjugiorum, seu dimissiones uxorum ex beneplacito maritorum, ante mortem; enormitates illae et destructiones societatum quoad aliquam copiam possunt in Memorabili de origine amoris conjugialis ex congregatis e novem regnis ventilata (n. 103-115) videri; quibus plures rationes superaddere non opus est. Sed hae causae non obstant, quin propter suas causas permittantur separationes, (de quibus supra n. 252-254); et quoque concubinatus (de quibus in Secunda Parte).
(2)直訳
276. (v.) Quod tamen matrimonia in mundo ad finem vitae permansura sint.― 276.(5) それでも結婚(生活)は世の中でいのち(生涯)の終わりまで両方の者に残らなければ(持続されなければ)ならないこと。
Hoc affertur, ut evidentius coram ratione sistatur necessitas, utilitas, et veritas, quod amor conjugialis, ubi non genuinus est, usque affectandus sit, seu ut appareat sicut sit; このことが提示される、理性の前にさらにはっきりと示されるために、必要性、役立つこと、真理が、結婚愛が、そこに本物でない、それでも装わなければならない、すなわち、存在するように見られるために。
aliter foret, si conjugia inita non essent pacta usque ad finem vitae, sed solubilia ex arbitrio, sicut fuerunt apud gentem Israeliticam, quae sibi libertatem dimittendi uxores ex quacunque causa arrogavit; 異なっていた、もし、始められた結婚が生涯の終わりまでも取り決められたものでなかったなら、しかし、意のままに(随意に)解消できる、イスラエル民族のもとにあったように、それ〔民族〕は自分自身に妻を離縁する自由を、どんな理由から〔でも〕主張した(自分のものにした)。
ut patet ex his apud Matthaeum, 「マタイ(福音書)」のもとのこれらから明らかであるように、
"Accesserunt… Pharisaei,… dicentes ad Jesum, Licetne homini dimittere uxorem ex quacunque causa?' 「パリサイ人が近づいた……イエスに言って、どんな理由から、人間に、妻を離縁することか許されないか?
Et cum Jesus respondit, quod non liceat dimittere uxorem, et aliam ducere, nisi propter scortationem, retulerunt, quod usque Moses praeceperit dare libellum repudii, et dimittere; またそのときイエスは答えた、妻を離縁することは許されないこと、また他の者(女)を得ること、淫行のためでないなら、彼ら話した(refero)、それでもモーセは命じたこと、離婚の自由を与えること、また離縁すること。
et discipuli dixerunt,… "Si sic est causa hominis cum uxore…, non expedit matrimonium contrahere" (xix. 3-10). また、弟子たちは言った……「もし、妻との理由が人間にこのようであるなら……結婚(生活)を結ぶことは得策ではない」(19:3-10)。
[2] Cum itaque foedus conjugii est foedus vitae, sequitur, quod apparentiae amoris et amicitiae inter conjuges sint necessitates. [2] そこで、結婚の契約がいのち(生涯)の契約であるとき、~がいえる、配偶者(夫婦)の間で愛また友情の外観が必要であること。
Quod matrimonia contracta usque ad finem vitae in mundo permansura sint, est ex lege Divina, et quia ex hac, etiam est ex lege rationali, et inde ex lege civili; 結婚(生活)は世の中でいのちの終わりまで両方の者に残らなければ(持続されなければ)ならないことは、神的な法律からである、またこれらからであるので、さらにまた理性的な法律からである、またここから市民的な法律(民法)から。
ex lege Divina, quod non liceat dimittere uxorem, et ducere aliam, nisi propter scortationem, ut supra; 神的な法律から、妻を離縁することが許されないことは、また他の者を得ることは、淫行のためでないなら、上のように。
ex lege rationali, quia fundatur super spirituali, sunt enim lex Divina et rationalis una lex; 理性的な法律から、霊的なもの(法律)の上に基づくからである、というのは、神的な法律と理性的なもの(法律)は一つの法律であるから。
ex hac et illa simul, seu per hanc ex illa, ad multum numerum videri possunt enormitates, et societatum destructiones, et dissolutiones conjugiorum, seu dimissiones uxorum ex beneplacito maritorum, ante mortem; これ〔神的な律法〕とそれ〔理性的な法律〕と一緒に、すなわち、これ〔神的な律法〕によってそれ〔理性的な法律〕から、多くの数に向けて無法なものが見られることができる、また社会の破壊が、また結婚の解消、すなわち、夫の意のままに妻を追い出すこと、死の前に。
enormitates illae et destructiones societatum quoad aliquam copiam possunt in Memorabili de origine amoris conjugialis ex congregatis e novem regnis ventilata (n. 103-115) videri; それらの無法なものと社会の破壊が、ある〔程度〕数に関してメモラビリアの中で見られることができる、九つの王国から集められた者から、結婚愛の起源について発表されたもの(103-115番)。
quibus plures rationes superaddere non opus est. それらに多くの論証を積み重ねることは必要とされない。
Sed hae causae non obstant, quin propter suas causas permittantur separationes, (de quibus supra n. 252-254); しかし、これらの理由は妨げとならない、~ではなくて、その理由のために分離が許される(それらについて上の252~254番)。
et quoque concubinatus (de quibus in Secunda Parte). そしてまためかけ囲いに(それらについて、第二部の中に)。
(3)訳文
276.(5) それでも結婚(生活)は世で、いのち(生涯)の終わりまで両方の者に持続されなければならない。
このことは、理性の前に、そこに本物でない結婚愛が、それでも装わなければならない、すなわち、存在するかのように見られなけれならない必要性、役立つこと、真理がさらにはっきりと示されるために、提示される。もし、始められた結婚が生涯の終わりまでも取り決められたものでなく、しかし、意のままに解消できたなら、イスラエル民族のもとにあったように、異なっていたであろう、その民族はどんな理由から〔でも〕妻を離縁する自由を自分自身に主張した(自分のものにした)。「マタイ(福音書)」のもとのこれらから明らかであるように、
「パリサイ人が近づき……イエスに、「どんな理由から、人間に、妻を離縁することか許されないか?」と言った。またそのときイエスは、淫行のためでないなら、妻を離縁し、他の女を得ることすることは許されないことを答えた、彼らは、それでもモーセは、離婚の自由を与えること、また離縁することを命じたこと話した。また、弟子たちは言った……「もし、人間にとって妻との〔離縁の〕理由がこのようなものであるなら……結婚(生活)を結ぶことは得策ではない」(19:3-10)。
[2] そこで、結婚の契約がいのち(生涯)の契約であるとき、配偶者(夫婦)の間で愛また友情の外観が必要であることがいえる。
結婚(生活)が世で、いのちの終わりまで両方の者に持続されなければ)ならないことは、神的な律法からである、またこれらからであるので、さらにまた理性的な法律から、またここから市民的な法律(民法)からである。前のように、神的な律法から、淫行のためでないなら、妻を離縁し、他の女を得ることはことが許されない。理性的な法律から〔許されないのは〕、霊的な法律に基づくからである、というのは、神的な律法と理性的な法律は一つの法律であるから。これ〔神的な律法〕とそれ〔理性的な法律〕と一緒に、すなわち、これ〔神的な律法〕によってそれ〔理性的な法律〕から、結婚の解消、すなわち、〔妻の〕死の前に、夫の意のままに妻を追い出すこと〔による〕多くの無法なものが、また社会の破壊が見られることができる。
それらの無法なものと社会の破壊が、ある程度に関して、九つの王国から集められた者から結婚愛の起源について発表されたメモラビリアの中で見られることができる(103-115番)。それらに多くの論証を積み重ねることは必要とされない。
しかし、これらの理由は、その理由のために分離が許される(それらについて上の252~254番)、そしてまた、めかけ囲い(それらについて、第二部の中に)の妨げとはならない。