(1)原文
262. Post haec lustravi primum amorem universalem inferni, qui erat amor dominandi ex amore sui, et postea illi correspondentem amorem universalem caeli, qui erat amor dominandi ex amore usuum; non enim mihi licuit unum amorem absque altero lustrare, quia intellectus non percipit amorem unum absque altero, sunt enim oppositi; quare ut uterque percipiatur, sistentur in opposito, unus contra alterum; facies enim pulchra et formosa elucet ex opposita illi facie impulchra et deformi. Cum ventilavi amorem dominandi ex amore sui, datum est percipere, quod hic amor esset summe infernalis, et inde apud illos qui in profundissimo inferno sunt; et quod amor dominandi ex amore usuum, esset summe caelestis, et inde apud illos qui in supremo caelo sunt. [2] Quod amor dominandi ex amore sui summe infernalis sit, est quia dominari ex amore sui, est ex proprio, ac proprium hominis a nativitate est ipsum malum, et ipsum malum est e diametro contra Dominum; quapropter illi, quo plus in illud malum progrediuntur, eo plus negant Deum et sancta ecclesiae, et adorant se et naturam; illi, qui in illo malo sunt, explorent quaeso id in se, et videbunt. Amor etiam hic talis est, ut quantum ei relaxantur fraena, quod fit dum impossibile non obstat, tantum ruat e gradu in gradum, et usque ad summum; et ibi nec terminatur, sed si non datur gradus superior, dolet et gemit. [3] Hic amor apud politicos ascendit usque ut velint esse reges et imperatores, et si possibile, ut dominentur super omnia mundi, et vocari reges regum et imperatores imperatorum; at idem amor apud canonicos ascendit, usque ut velint esse dii, et quantum possibile, ut dominentur super omnia caeli, et vocari dii deorum. Quod hi et illi corde non agnoscant aliquem Deum, videbitur in sequentibus. At vicissim illi, qui volunt dominari ex amore usuum, hi non volunt dominari ex se, sed ex Domino, quoniam amor usuum est ex Domino, et est Ipse Dominus; hi dignitates non aliter spectant, quam media ad faciendum usus; hos ponunt longe supra dignitates, at priores ponunt dignitates longe supra usus.
(2)直訳
262. Post haec lustravi primum amorem universalem inferni, qui erat amor dominandi ex amore sui, et postea illi correspondentem amorem universalem caeli, qui erat amor dominandi ex amore usuum; [4] この後、私は熟考した(調べた)、地獄の普遍的な第一の愛を、それは自己愛から支配する愛であった、またその後、それに対応する天界の普遍的な愛を、それは役立ちへの愛から支配する(統治する)愛であった。
non enim mihi licuit unum amorem absque altero lustrare, quia intellectus non percipit amorem unum absque altero, sunt enim oppositi; というのは、私に〔熟考すること(調べること)が〕許されなかったから、一方の愛を、もう一方の〔愛〕を熟考すること(調べること)なしに、理解力は一方の愛を受け入れないからである、もう一方なしに、というのは、対立しているから。
quare ut uterque percipiatur, sistentur in opposito, unus contra alterum; それゆえ、両方のものが知覚されるために、正反対のものの中に示される、一方がもう一方に反して。
facies enim pulchra et formosa elucet ex opposita illi facie impulchra et deformi. というのは、美しいまた美しい(かわいらしい)顔が明らかになるから、その対立した顔から、美しくないまた醜い。
Cum ventilavi amorem dominandi ex amore sui, datum est percipere, quod hic amor esset summe infernalis, et inde apud illos qui in profundissimo inferno sunt; 私が自己愛からの支配する愛を議論した(考えを吐露した)とき、知覚することが与えられた、この愛が最高度に地獄的なものであったこと、またここから彼らのもとに〔ある〕、その者は最も深い地獄の中にいる。
et quod amor dominandi ex amore usuum, esset summe caelestis, et inde apud illos qui in supremo caelo sunt. また役立ちへの愛から支配(統治)する愛は、最高度に天界的であったこと、またここから彼らのもとに〔ある〕、その者は最も高い天界の中にいる。
[2] Quod amor dominandi ex amore sui summe infernalis sit, est quia dominari ex amore sui, est ex proprio, ac proprium hominis a nativitate est ipsum malum, et ipsum malum est e diametro contra Dominum; [2] 自己愛からの支配する愛が最高度に地獄的であることは、自己愛から支配することはプロプリウムからである、そして人間のプロプリウムは出生から悪そのものである、また悪そのものは主に対して正反対である。
quapropter illi, quo plus in illud malum progrediuntur, eo plus negant Deum et sancta ecclesiae, et adorant se et naturam; そのために、彼らは、その悪の中に進めば進むほどますます、主と教会の聖なるものを否定する、また、自分自身と自然を崇拝する。
illi, qui in illo malo sunt, explorent quaeso id in se, et videbunt. 彼らは、その者はその悪の中にいる、どうぞ(お願いします)☆、それを本質的に調べる、また見る。
☆ quaesoは通常「お願いします」の間投詞としますが、ここは「私は求める」がよいでしょう。
Amor etiam hic talis est, ut quantum ei relaxantur fraena, quod fit dum impossibile non obstat, tantum ruat e gradu in gradum, et usque ad summum; さらにまた、この愛はこのようなものである、~のような、どれだけ彼に抑制がゆるめられるか〔によって〕、それは不可能が妨げられないとき生じる、それだけ段階から段階へ突進する、また最高点までも。
et ibi nec terminatur, sed si non datur gradus superior, dolet et gemit. またそこに終わりもしない、しかし、もしさらに上の段階が与えられないなら、苦しむ、また嘆く。
[3] Hic amor apud politicos ascendit usque ut velint esse reges et imperatores, et si possibile, ut dominentur super omnia mundi, et vocari reges regum et imperatores imperatorum; [3] 政治家のもとのこの愛は王たちと皇帝たちであることを欲するまでものぼる、またもし可能なら、世のすべての者の上に支配するように、また王たちの王たち、また皇帝たちの皇帝たちと呼ばれること。
at idem amor apud canonicos ascendit, usque ut velint esse dii, et quantum possibile, ut dominentur super omnia caeli, et vocari dii deorum. しかし、同じ愛が聖職者のもとでのぼる、神々であることを欲するまで、天界のすべての者の上に支配するように、また神々の神々と呼ばれること。
Quod hi et illi corde non agnoscant aliquem Deum, videbitur in sequentibus. これらやそれらの者は、心で、何らかの神を認めないことは、続くものの中で見られる。
At vicissim illi, qui volunt dominari ex amore usuum, hi non volunt dominari ex se, sed ex Domino, quoniam amor usuum est ex Domino, et est Ipse Dominus; しかし、逆に、彼らは、その者は役立ちの愛から支配(統治)することを欲する、これらの者は自分自身から支配(統治)することを欲しない、しかし主から、役立ちの愛は主からであるので、また主そのもの(ご自身)である。
hi dignitates non aliter spectant, quam media ad faciendum usus; これらの者は地位(要職)を異なって眺めない、役立ちを行なうための手段以外に。
hos ponunt longe supra dignitates, at priores ponunt dignitates longe supra usus. これらの者は〔役立ちを〕地位のはるかに上に置く、しかし、前の者たちは地位を役立ちのはるかに上に置く。
(3)訳文
262.この後、私は、地獄の普遍的な第一の愛を調べた、それは自己愛から支配する愛であった、またその後、それに対応する天界の普遍的な愛を、それは役立ちへの愛から支配する(統治する)愛であった。というのは、私に一方の愛を、もう一方の〔愛〕を熟考すること(調べること)なしに、〔熟考すること(調べること)が〕許されなかったから、理解力は、もう一方なしに、一方の愛を受け入れないからである、というのは、対立しているから。それゆえ、両方のものが知覚されるために、一方がもう一方に反して、正反対のものの中に示される。というのは、美しくかわいらしい顔が、その対立した、美しくないまた醜い顔から明らかになるから。
私が自己愛からの支配する愛を議論したとき、この愛が最高度に地獄的なものであったこと、またここから彼らのもとに〔あり〕、その者は最も深い地獄の中にいることを知覚することが与えられた。
また役立ちへの愛から支配(統治)する愛は、最高度に天界的であり、またここから最も高い天界の中にいる者のもとに〔ある〕こと。
[2] 自己愛からの支配する愛が最高度に地獄的であることは、自己愛から支配することはプロプリウムからである、そして人間のプロプリウムは出生から悪そのものであり、また悪そのものは主に対して正反対である。そのために、彼らは、その悪の中に進めば進むほどますます、主と教会の聖なるものを否定し、自分自身と自然を崇拝する。その悪の中にいる者を本質的に調べ、また見ることを私は求めた。
さらにまた、この愛はどれだけ彼に抑制がゆるめられるか〔によって〕、それは不可能が妨げられないとき生じるが、それだけ段階から段階、また最高点までもへ突進するようなものである。またそこに終わりもなく、しかし、もしさらに上の段階が与えられないなら、苦しみ、嘆く。
[3] 政治家のもとのこの愛は、王たちと皇帝たちであることを、またもし可能なら、世のすべての者の上に支配することを、また王たちの王たち、また皇帝たちの皇帝たちと呼ばれることを欲するまでものぼる。しかし、同じ愛が聖職者のもとで、神々であることを天界のすべての者の上に支配するように、また神々の神々と呼ばれること欲するまでのぼる。
これらやそれらの者は、心で、何らかの神を認めないことは、続くものの中で見られる。
しかし、逆に、役立ちの愛から支配(統治)することを欲する者は、これらの者は自分自身から支配(統治)することを欲しない、しかし主から〔欲する〕、役立ちの愛は主からであり、また主そのもの(ご自身)であるからである。これらの者は地位を役立ちを行なうための手段としか眺めない。これらの者は〔役立ちを〕地位のはるかに上に置く、しかし、前の者たちは地位を役立ちのはるかに上に置く。